1175378 CVS Richtinggevende keuzen nieuw bedrijventerreinenprogramma

Commissievoorstel

Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Een actueel bedrijventerreinenprogramma, goedgekeurd door provincie Zeeland, is noodzakelijk voor uitbreiding van bedrijventerreinen. Richtinggevende keuzen nieuw bedrijventerreinenprogramma 1175378 3 september 2024 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. De notitie "Richting geven aan strategische keuzen bedrijventerreinenprogramma" met bijbehorende bijlagen te bespreken en te beoordelen; 2. Uit te spreken en richting te geven dat nieuwe bedrijvigheid voor het overgrote deel geclusterd moet worden aansluitend aan het grootschalig bedrijventerrein Straalweg in Zierikzee en dat bedrijventerrein Bruinisse onder voorwaarden kan worden uitgebreid evenals de kleinschalige bedrijventerreinen bij de kernen die eenmalig onder voorwaarden kunnen worden uitgebreid en afgerond; 3. Uit te spreken en richting te geven over het kwalitatieve kader voor behoud, verbetering en toekomstbestendig maken van de bedrijventerreinen; 4. Uit te spreken en richting te geven of er een vervolgonderzoek naar de haalbaarheid van een aquacultuurterrein bij Bruinisse moet komen. Inleiding Op 20 oktober 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met de start van de actualisatie van het bedrijventerreinenprogramma. Het huidige programma is van 2017 en sluit niet meer aan op de bestaande situatie en wensen. Na dit besluit is opdracht verleend aan Stec groep om deze actualisatie uit te voeren. Deze werkzaamheden zijn afgerond en Stec leverde diverse rapporten op, waaronder het rapport conceptbedrijventerreinen-programma. Nu vragen wij u richting te geven aan de strategische keuzen voor de toekomst van de bedrijventerreinen op Schouwen-Duiveland.

Proces actualisatie bedrijventerreinenprogramma Het concept-bedrijventerreinenprogramma is in verschillende fasen tot stand gekomen. De onderzoeksfase is afgerond met: • Een schouw van de tien grootste bestaande bedrijventerreinen. Bekeken is in hoeverre deze terreinen toekomstbestendig zijn en wat er voor nodig is om te werken aan opgaven waar nu en in de toekomst aan gewerkt moet worden. • Naast een kwalitatieve analyse is ook onderzocht wat de kwantitatieve behoefte is, aan de hand van prognoses van provincie Zeeland. Zomer 2023 heeft de provincie nieuwe prognoses opgesteld die we betrokken hebben bij het opstellen van het programma. • De participatie met ondernemers bestond uit: 1. een enquête onder de ondernemers in de periode december 2022-januari 2023; 2. inbreng van de begeleidingsgroep van een afvaardiging van ondernemers-verenigingen/bedrijventerreinvereniging tot en met mei 2023); 3. inbreng van actualiteiten via de reguliere afstemming met ondernemersverenigingen. Op 4 september 2023 was er een openbare raadsbijeenkomst met een toelichting van de adviseur van Stec groep op de stand van zaken. Het "position paper bedrijventerreinen" met bijlagen is de basis geweest voor het opstellen van het bedrijventerreinenprogramma. In het position paper wordt aandacht besteed aan het economisch profiel Pagina 1 van 4

van de bedrijventerreinen. Het is een breed palet aan bedrijven van lokaal MKB tot (inter)nationale bedrijven. In de MEER-analyse zijn de brede waarden van de terreinen in beeld gebracht: economische, ruimtelijke, sociaal-maatschappelijke waarden en waarden op het gebied van klimaat en energie. Bedrijventerreinen zijn niet alleen van economische betekenis maar hebben waarden die bijdragen aan een brede welvaart. Notitie Marktkansen aquacultuur en zilte teelten omgeving Bruinisse Het onderzoek of een watergerelateerd bedrijventerrein in de omgeving van Bruinisse kansrijk is vloeit voort uit de strategische visie Tij van de Toekomst. Met een dergelijk terrein kan bedrijvigheid op het gebied van aquacultuur, zilte teelten en andere zilte bedrijvigheid worden gefaciliteerd. Hiervoor dient wel een in- en afvoer van zout water naar het terrein te worden gerealiseerd. De provincie Zeeland juicht een dergelijke ontwikkeling toe en ziet de vraag naar bedrijventerreinen voor aquacultuur en zilte bedrijvigheid toenemen. Yerseke, Colijnsplaat en Bruinisse zijn voor de provincie de aangewezen aquacultuurlocaties. Als eerste stap hebben we nu de marktkansen voor omgeving Bruinisse onderzocht. Deze notitie is bijgevoegd.

Er zijn vier scenario's in beeld gebracht: intensieve aquacultuur (viskweek in gebouwen), extensieve aquacultuur met kweekvijvers en zilte teelten, reguliere bedrijvigheid in combinatie met aquacultuur en een ontwikkeling van aquacultuurteelt in combinatie met recreatie en educatie. Uit het onderzoek blijkt dat er kansen zijn vanwege de groei van de viskweeksector en het gegeven dat Bruinisse een van de weinige kerngebieden is voor aquacultuur. Dit geeft minder concurrentie. Er zijn ook (financiële) risico's, het vraagt grote investeringen vanwege de zoutwaterinlaat en de ontwikkeling van een dergelijk thematerrein zal in de meeste gevallen langer duren. Bij alle vier scenario's vraagt het ook om een afweging of er ingezet wordt om verder te onderzoeken of de zoeklocatie die nu agrarisch is geschikt geacht wordt om te veranderen in een aquacultuurgebied. Er is een bestuurlijk besluit nodig of we de haalbaarheid van een binnendijks aquacultuurterrein langs de Oosterschelde bij Bruinisse verder willen onderzoeken en welke vorm we dan kiezen. Of dat het onderzoek hier stopt en we besluiten om geen locatie voor aquacultuur bij Bruinisse te ontwikkelen. Beoogd resultaat De bedrijventerreinen hebben een meerwaarde voor Schouwen-Duiveland. Niet uitsluitend in economische zin maar ze dragen ook bij aan de brede welvaart.

Het is van belang dat deze bedrijventerreinen aantrekkelijk blijven, goed functioneren en dat we in de ontwikkelingsbehoefte kunnen voorzien. Bedrijfskavels uitgeven is noodzakelijk. Dit vraagt om uitbreiding van bedrijventerreinen. Een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek door Stec is dat er nauwelijks leegstand is op de bedrijventerreinen. Dit betekent dat er geen schuifruimte is en nauwelijks tot geen beschikbaar aanbod. Er is sprake van een mismatch tussen vraag naar een bedrijfskavel en het aanbod daarvan. Het uitspreken van de voorkeuren van uw raadscommissie stelt ons college in staat het bedrijventerreinenprogramma verder uit te werken. Argumenten 1.1. Het voorleggen van keuzes helpt uw Commissie om in het voorbereidende proces een voorkeur uit te spreken en een richting mee te geven. We leggen keuzen voor die betrekking hebben op drie strategische beleidslijnen, met het verzoek advies en richting te geven op deze te maken keuzen: A. Kwantiteit: groeiscenario's voor bedrijvigheid met de keuze te kiezen voor clusteren of spreiden. B. Kwaliteit: voorwaarden voor behoud, verbetering en toekomstbestendig maken van bedrijventerreinen. We investeren samen met de ondernemers en ondernemersverenigingen al op het gebied van kwaliteit en de verduurzaming van de bestaande en nieuwe bedrijventerreinen.

De gemaakte keuzen zijn uitgangspunten voor het uitvoeringsplan (kleinschalige) bedrijventerreinen. Per terrein kijken we met de ondernemers en ondernemersvereniging waar we aan gaan werken. C. Kiezen voor wel of geen aquacultuurterrein bij Bruinisse. In de in bijlage 6 opgenomen Notitie richting geven aan strategische keuzen bedrijventerreinenprogramma zijn de gevolgen van deze keuzes opgenomen. Ingegaan wordt op de voor- en nadelen. 1.2 In de discussie over de richting binnen uw Commissie willen we graag de opvatting van ons college meegeven over de te maken keuze ten aanzien van de uitbreidingsmogelijkheden voor de bedrijventerreinen. Voor het uitbreiden van bedrijventerreinen adviseren wij u te kiezen voor clustering van bedrijvigheid in Zierikzee en in te zetten op uitbreiding van bedrijvigheid in de zuidoost flank van Zierikzee. Voor de overige Pagina 2 van 4

bedrijventerreinen, inclusief Bruinisse, is er een beperkte uitbreidingsmogelijkheid en gaat het om een ruimtelijke afronding. We adviseren deze beperkte uitbreidingsmogelijkheid in samenhang met de huidige kwaliteit en toekomstbestendigheid van het bestaande bedrijventerrein te beoordelen. Alleen agrarische en agrarisch gerelateerde bedrijven in het buitengebied krijgen nog planologische uitbreidingsruimte. Kleinschalige nieuwe economische dragers in het buitengebied zijn mogelijk wanneer ze passend zijn in het landelijk gebied en waarden toevoegen aan het buitengebied. 1.3 In de discussie over de richting binnen uw Commissie over het kwalitatief kader voor de bedrijventerreinen willen we u meegeven dat de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen een maatschappelijke opgave is die uitsluitend in samenwerking met verschillende partijen tot resultaat kan leiden. De koers tot 2030 en daarna is het (door)ontwikkelen van een toekomstbestendige portefeuille bedrijventerreinen die aansluiten op de behoefte van ondernemers. Daarbij gaat het niet uitsluitend om revitalisering gericht op veilige, schone, bereikbare bedrijventerreinen maar ook om bijdragen aan de energie- en klimaatdoelen en de verandering naar een circulaire economie en verdere digitalisering.

Zoals de praktijk al laat zien vraagt dit om het gezamenlijk optrekken van ondernemers, eigenaren, organisaties en overheden. 1.4 Tot slot willen we u in de discussie over de keuze met betrekking tot een binnendijkse aquacultuurlocatie bij Bruinisse eveneens onze opvatting meegeven. Een binnendijkse aquacultuurlocatie grenst aan zoute wateren vanwege de noodzaak van een inlaat met zeewater. De locatie bij Bruinisse die hiervoor in aanmerking kan komen grenst aan de Oosterschelde nabij 't Zijpe. Wij zijn van mening dat het typerende landschap met de binnen- en buitendijkse omgevingskwaliteiten langs de Oosterschelde zwaarder wegen dan de ontwikkeling van een thematisch bedrijventerrein in het buitengebied. Gelet op deze omgevingskwaliteiten is er wat ons betreft uitsluitend een mogelijkheid voor een meer extensieve ontwikkeling van aquacultuur met kweekvijvers en zilte teelt, eventueel in combinatie met educatieve en recreatieve elementen. In feite, datgene wat eerder beoogd is met de ontwikkeling van het Kustlaboratorium bij Burghsluis. Ook moeten we qua capaciteit en financiële middelen kiezen en onze opvatting is dat we de middelen de komende jaren moeten inzetten op de toekomstbestendigheid van de reguliere bedrijventerreinen, en deze vitaal en veerkrachtig houden voor onze ondernemers en inwoners.

De doorontwikkeling van het bedrijventerrein aan de Zuidoostflank van Zierikzee heeft de komende jaren voor ons prioriteit boven de ontwikkeling van een aquacultuurterrein. Kanttekeningen In het commissievoorstel zijn geen kanttekeningen opgenomen. In de Notitie richting geven aan strategische keuzen bedrijventerreinenprogramma zijn de argumenten én tegenargumenten van te maken keuzen opgenomen. Communicatie De ondernemersverenigingen en dorpsraden worden geïnformeerd over dit commissievoorstel. Ook de klankbordgroep en andere betrokkenen ontvangen bericht van de behandeling van dit voorstel. Uitvoering Na behandeling van dit commissievoorstel wordt het definitieve concept-bedrijventerreinenprogramma afgerond en ter inzage gelegd voor een ieder. Ook vragen we de ondernemersverenigingen het concept met hun achterban te bespreken en te reageren. Na deze inspraakronde volgt de besluitvormingsprocedure door de gemeenteraad. Bijlagen 1. Bedrijventerreinenprogramma eindconcept maart 2024 Stec groep 2. Bijlagerapport Uitwerking Enquête 3. Marktkansen Aquacultuur en zilte teel bij Bruinisse 4. Gespreksverslag OR en DR Bruinisse d.d. 7-11-2023 5. Position Paper bedrijventerreinenprogramma Schouwen-Duiveland 6. Notitie (richting geven aan) strategische beleidskeuzen BT-programma

Pagina 3 van 4

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4