1174131 Bijlage 11. Kernprofiel Ouwerkerk
Tekst van het document
Kernprofiel Ouwerkerk
De kern Ouwerkerk Ouwerkerk is het oudste dorp op het voormalige eiland Duiveland. De naam Ouwerkerk is ontstaan door de bouw van een kerk in een gehucht ten noorden van het dorp. Toen deze bouw was afgerond, ontstonden er twee nieuwe namen: Ouwerkerk (het oorspronkelijke dorp) en Nieuwerkerk (het nieuwe dorp). Ouwerkerk is ontstaan als een kerkringdorp op een kreekrug. De bewoners leefden van de landbouw en visserij. De watersnoodramp van 1953 heeft Ouwerkerk bijzonder zwaar getroffen. Nagenoeg het hele dorp werd door de golven verzwolgen. De bewoners van Ouwerkerk zijn bijzonder betrokken bij hun dorp. Opvallend is dat nieuwkomers makkelijk in de gemeenschap worden opgenomen. Het woonmilieu in Ouwerkerk wordt getypeerd als ‘dorpswonen’, wat zich laat kenmerken door wonen in de rust en intimiteit van het dorp, de plek waar mensen elkaar kennen. Met rust, ruimte en stilte van de polders. In de Woning Markt Analyse (WMA) is Ouwerkerk aangemerkt als balanskern, wat betekent dat de verwachting is dat het aantal huishoudens in Ouwerkerk (beperkt) zal toenemen in de toekomst. Gezien de huidige druk op de woningmarkt, de extra woningen die we kunnen bouwen in de kernen en de Nationale Woon- en Bouwagenda waarin onder andere gestreefd wordt naar het bouwen van betaalbare woningen, willen we de mogelijkheden voor woningbouw in Ouwerkerk onderzoeken.
Doel kernprofiel In dit kernprofiel wordt de huidige woningmarkt van Ouwerkerk geïnventariseerd door demografische en sociaaleconomische factoren en andere thema’s op het gebied van wonen, sociale huur en leefbaarheid te analyseren. Het doel van dit kernprofiel is de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad in beeld te brengen en te taxeren waar incourante onderdelen aanwezig zijn. Op deze manier kan er worden gekeken naar een woningaanbod dat beter aansluit op de (toekomstige) behoefte van lokale woningzoekenden. Gezamenlijk met de dorpsraad willen we de behoefte voor nieuwbouw woningen onderzoeken. Deze inventarisatie zal uiteindelijk worden gebruikt om (in de toekomst) strategische beleidskeuzes te kunnen maken en de juiste woningen voor de juiste doelgroep op de juiste locatie(s) toe te voegen.
Augustus 2024
1
Inhoudsopgave DEMOGRAFIE ................................................................................................................................................ 3 DEMOGRAFISCHE PROGNOSE .................................................................................................................. 3 VERHUISBEWEGINGEN & NATUURLIJKE GROEI...................................................................................... 4 SOCIAAL-ECONOMISCHE ASPECTEN ........................................................................................................ 6 WONEN........................................................................................................................................................... 7 SOCIALE HUURWONINGEN ZEEUWLAND ................................................................................................. 9 LEEFBAARHEID & FUNCTIES .................................................................................................................... 11 WONINGBEHOEFTE OUWERKERK ........................................................................................................... 15 BRONNENLIJST ........................................................................................................................................... 16
Augustus 2024
2
DEMOGRAFIE Aantal inwoners
Bevolkingsopbouw
600
200
590
150
580
100
570
50
560
0
550 2019
2020
2021
2022
2023
Aantal inwoners
0-14 jaar 15-24 jaar
25-44 jaar
45-64 jaar
65 jaar of >
2019
2021
2022
2023
2020
Aantal huishoudens
Huishoudenstype
295
150
290
100
285
50
280
0
275
2019
270 2019
2020
2021
2022
2023
• •
2022
2023
Huishoudens zonder kinderen
Aantal huishoudens
•
2021
Eenpersoonshuishoudens
265
•
2020
Huishoudens met kinderen
Het aantal inwoners van Ouwerkerk is met 15 afgenomen in 2023 ten opzichte van 2019. In de tussenliggende jaren is sprake van een daling en stijging van het aantal inwoners. Het aantal kinderen (0-14 jaar) is licht afgenomen (-5) in de periode 2019-2023. Het aantal jongeren tussen 15 en 24 jaar is toegenomen (+5). Het aantal personen met een leeftijd tussen 25 en 44 jaar is ongeveer gelijk gebleven, met een stijging en daling in de tussenliggende jaren. Het aantal personen met een leeftijd tussen 4564 jaar is toegenomen (+5). Het aantal personen met een leeftijd 65+ is afgenomen (-10). Ten opzichte van 2019 is het aantal huishoudens afgenomen met 15 in 2023, met een lichte stijging in de tussenliggende jaren. Het aantal eenpersoonshuishoudens is afgenomen (-10). Het aantal huishoudens met kinderen is toegenomen (+10) en het aantal huishoudens zonder kinderen is afgenomen (-5).
DEMOGRAFISCHE PROGNOSE
•
Huishoudens (CBS)
Historische ontwikkeling (huishoudens)
Migratiesaldo (personen) (BRP)
Primos2022 (huishoudens)
Primos2023 (huishoudens)
Indicatie type kern
Woonmilieu
280
-5
-5
-
-
Balanskern
Dorps
Door de indicatoren historische huishoudensontwikkeling, migratiesaldo en huishoudensprognose wordt Ouwerkerk aangemerkt als ‘balanskern’ in de Woningmarkt Analyse 2023.
Augustus 2024
3
VERHUISBEWEGINGEN & NATUURLIJKE GROEI Saldo verhuizingen & natuurlijke groei 20 10 0 2019
2020
2021
2022
2023
-10 -20 -30 Binnengemeentelijk migratiesaldo Buitengemeentelijk migratiesaldo Natuurlijke groei Totaal migratiesaldo & natuurlijke groei •
•
• •
In de periode 2019-2023 verhuisden meer personen vanuit Ouwerkerk naar een andere kern binnen de gemeente, dan andersom. Per saldo is er voor Ouwerkerk dus een binnengemeentelijk vertrekoverschot (m.u.v. 2021 en 2023). De meeste binnengemeentelijke verhuisbewegingen naar Ouwerkerk komen vanuit Nieuwerkerk (5%) en Oosterland (4%). In de periode 2019-2023 was het aantal personen dat zich vanuit een andere gemeente vestigde in Ouwerkerk groter dan het aantal personen dat vertrok naar een andere gemeente. In deze periode was dus sprake van een buitengemeentelijk vestigingsoverschot (m.u.v. 2019). 38% van de verhuisbewegingen naar Ouwerkerk komt vanuit een andere gemeente en 5% vanuit het buitenland. In de periode 2019-2023 zijn er in Ouwerkerk 14 personen geboren en er zijn 35 personen overleden. Er is sprake van een sterfte-overschot voor deze periode. Het saldo geboorte- en sterftecijfer in combinatie met het saldo verhuizingen leidt tot een totale toename van de bevolking in Ouwerkerk vanaf 2023 (en in 2021). Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een buitengemeentelijk vestigingsoverschot.
Augustus 2024
4
Verhuisbewegingen naar Ouwerkerk (2019-2023) Buiten gemeente Buitenland Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire 0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
40%
30%
35%
Verhuisbewegingen naar Ouwerkerk
Verhuisbewegingen vanuit Ouwerkerk (2019-2023) Buiten gemeente Buitenland Brouwershaven Bruinisse Burgh-Haamstede Dreischor Ellemeet Kerkwerve Nieuwerkerk Noordgouwe Noordwelle Oosterland Ouwerkerk Renesse Scharendijke Serooskerke Sirjansland Zierikzee Zonnemaire 0%
5%
10%
15%
20%
25%
Verhuisbewegingen vanuit Ouwerkerk
Augustus 2024
5
SOCIAAL-ECONOMISCHE ASPECTEN Gemiddelde woningwaarde x €1.000 400 300 200 100 0 2019
2020
2021
2022
2023
Gemiddelde woningwaarde SD Gemiddelde woningwaarde kern
•
De gemiddelde woningwaarde is in de periode 2019-2023 in Ouwerkerk toegenomen met ongeveer 50%. In de totale gemeente is de woningwaarde toegenomen met ongeveer 38%. Wel ligt in Ouwerkerk de gemiddelde woningwaarde lager dan voor het gemiddelde van Schouwen-Duiveland (resp. €324.000 vs. €343.000).
Verdeling koopklassen (2024)
•
•
Augustus 2024
De grootste voorraad van woningen in Ouwerkerk bevindt zich tussen de klassen €250.000-€300.000 en €200.000-€250.000. Daarnaast is de voorraad voor de klassen €300.000-€350.000 en €400.000-€500.000 ook hoger in percentage. De woningvoorraad van Ouwerkerk bevindt zich voornamelijk in de betaalbare prijsklasse tot € 300.000 en het middensegment tot €500.000.
6
WONEN De meest voorkomende pandtypen in Ouwerkerk zijn vrijstaande woningen, gevolgd door rijwoningen. Twee-onder-een-kapwoningen zijn in mindere mate aanwezig. In het centrum komen ook enkele utiliteitsgebouwen voor (gebouwen zonder woonbestemming).
Het meest voorkomende vastgoedtype in Ouwerkerk is particuliere woningbouw. Sociale woningbouw is in beperkte mate aanwezig. Commercieel vastgoed is zowel binnen als buiten het centrum gelegen.
Het merendeel van de panden in Ouwerkerk is gebouwd tussen 1950 en 1990. Rondom de ring komen oudere bouwjaren voor. Vooral aan de rand van de kern zijn ook jongere bouwjaren te vinden (> 1990). Nieuwbouw vanaf 2005 komt maar beperkt voor.
Augustus 2024
7
Aantal woningen
Bezit huurwoningen (%)
300
25 20
200
15 10
100
5 0
0 2019
2020
2021
Woningen totaal
2022
2023
2019
Koopwoningen
•
2021
2022
2023
Bezit overige verhuurders
Huurwoningen • •
2020
Bezit woningcorporatie
Het aantal woningen in Ouwerkerk is in de periode 2019-2023 beperkt toegenomen (+3). Het percentage koopwoningen is in dezelfde periode met 3,4% toegenomen. Het totale percentage huurwoningen is in deze periode met 2% afgenomen van 21% naar 19%. Het aandeel huurwoningen in bezit van de woningcorporatie is met 2% afgenomen in de afgelopen 5 jaar.
Bewoonde en onbewoonde woningen wijk (%) 120 100 80 60 40 20 0 2019
2020
2021
Bewoond •
2022
2023
Onbewoond
Volgens het CBS zijn 3% van de woningen in de wijk Ouwerkerk (kern + buitengebied) onbewoond. Dit zijn woningen waarop niemand ingeschreven stond in de Basisregistratie personen op 1 januari 2023.
Leegstandspercentages Ouwerkerk (kern) Feitelijke leegstand (gemeentelijk)
Augustus 2024
1%
•
Het leegstandspercentage in de kern Ouwerkerk ligt rond de 1%. Dit zijn woningen die leeg staan en helemaal niet worden bewoond (ook niet als deeltijdwoning).
8
SOCIALE HUURWONINGEN ZEEUWLAND Aantal huurwoningen Zeeuwland
Aantal woningen Zeeuwland (2023)
30,5 30 29,5 29 28,5 28 27,5 27
25 20 15 10 5 0 2020
2021
2022
Goedkoop Betaalbaar Betaalbaar Middelduur 1 2
2023
Aantal huurwoningen Zeeuwland
Aantal woningen Zeeuwland 2023
Goedkoop: tot €454,47 | Betaalbaar 1: €454,48-€650,43 | Betaalbaar 2: €650,44-€697,07| Middelduur: €697,08-€879,66 | Duur: > €879,67
• •
Het aantal huurwoningen van Zeeuwland is in de periode 2020-2023 afgenomen met 2. De meeste woningen van Zeeuwland in Ouwerkerk vallen onder de categorie “Betaalbaar 1”, met een huurprijs tussen de €454,48 en €650,43 euro per maand.
Gem. wachttijd per woningtype (maanden)
Gem. wachttijd per huurklasse (maanden)
25 20 15 10 5 0
25 20 15 10 5 0 Goedkoop
2021
2022
2021
2023
Gem. wachttijd per leeftijdsklasse
•
25 •
20 15
•
10 5 0 18-22 jaar
23-40 jaar
2021
Augustus 2024
41-54 jaar
55-64 jaar
2022
65-74 > 75 jaar jaar
Betaalbaar 1
2022
Betaalbaar 2
2023
De gemiddelde wachttijd voor een levensloopbestendige woning is in de periode 20212023 met 23 maanden toegenomen. Voor een huurwoning in de categorie ‘Betaalbaar 1’ is de wachttijd in 2023 toegenomen met ongeveer 18 maanden ten opzichte van 2022. De wachttijd voor een huurwoningen voor personen in de leeftijdsklasse 23-40 jaar is ook met 18 maanden toegenomen in 2023 ten opzichte van 2022.
2023
9
Aantal mutaties
Totaal aantal reacties
3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0
200 150 100 50 0 2021
2022 Aantal mutaties
• •
2023
2021
2022
2023
Totaal aantal reacties
In het jaar 2022 en 2023 zijn er geen mutaties geweest in huurwoningen. Het totaal aantal reacties is in 2023 gestegen met 10 ten opzichte van 2021. In 2022 was er een aanzienlijke stijging te zien in het aantal reacties op huurwoningen.
Augustus 2024
10
LEEFBAARHEID & FUNCTIES •
Ouwerkerk kent maatschappelijke voorzieningen in verschillende categorieën. Voorzieningen hebben vooral een sport-, ontmoetings- of cultuurfunctie.
•
De meeste voorzieningen liggen op afstand (< 4 km), zoals een supermarkt, huisarts en kinderdagverblijf. De afstand tot een bioscoop en een treinstation zijn het grootst vanaf Ouwerkerk.
5 maatschappelijke voorzieningen Buitensport
• •
Voetbal IJsbaan
Ontmoeting
•
Buurt- of dorpshuis
• •
Cultuur
Bibliobus Museum
Afstand tot dichtstbijzijnde…
Aantal
Supermarkt
3,8 km
0 binnen 3 km
Oprit hoofdweg
2,3 km
Treinstation
25,5 km
Ziekenhuis (Zierikzee)*
6,5 km
1 binnen 20 km
Huisarts
4,1 km
0 binnen 3 km
Bioscoop
25,6 km
Filmtheater (Zierikzee)
7,5 km
Restaurant
200 m
Zwembad
5,9 km
Kinderdagverblijf
4,0 km
Basisschool
4,0 km
VMBO-school
7,8 km
0 binnen 5 km
HAVO/VWO-school
7,8 km
0 binnen 5 km
2 binnen 3 km
0 binnen 3 km
*Het ziekenhuis op 6,5 km afstand is het poliklinisch ziekenhuis te Zierikzee. Het volwaardig ziekenhuis in Goes is gelegen op 29,6 km afstand en van Dirksland op 27,1 km.
Augustus 2024
11
Commercieel vastgoed in Ouwerkerk heeft voornamelijk een industriefunctie. Ook commercieel vastgoed met een bijeenkomst- of woonfunctie komt voor in de kern.
Het publiek vastgoed in Ouwerkerk heeft vooral een bijeenkomstfunctie.
Augustus 2024
12
Voorzieningen
Omgevingsplankaart
Augustus 2024
13
BAG-mutaties In de periode 2019-2023 hebben er 2 mutaties plaatsgevonden in Ouwerkerk. Deze kan worden verdeeld in de volgende categorie:
Aantal
Mutatie
1
Nieuwbouw
1
Functieverandering van andere functie naar wonen
Potentiële woningbouwlocaties
Augustus 2024
14
WONINGBEHOEFTE OUWERKERK Om de woningbehoefte voor Ouwerkerk in kaart te brengen, heeft de woningwerkgroep van de Dorpsraad onder andere eind mei 2022 een enquête uitgezet die in een oplage van ca. 235 exemplaren huis aan huis is verspreid. De enquête heeft 43 respondenten opgeleverd. Hieronder worden de belangrijkste bevindingen samengevat. Doelgroep Vooral de doelgroep tot 35 jaar (starters) en 50-plussers zijn op zoek naar een woning. Een groot deel zou op korte termijn (0-2 jaar) of middellange termijn (2-5 jaar) een woning willen betrekken. Een groot deel van de woningzoekenden heeft voorkeur om in Ouwerkerk te blijven wonen. Een groot deel (vrijwel allemaal 50+) geeft aan geen woning te zoeken, maar op lange termijn (10 jaar) mogelijk wel. Huurwoningen Iets minder dan de helft (45%) van de woningzoekenden is op zoek naar een huurwoning. Dit zijn vooral de jongeren (tot 24 jaar), maar ook 50-plussers. Voornamelijk de jongeren zouden op korte termijn (0-2 jaar) of middellange termijn (2-5 jaar) een woning willen betrekken. 50+’ers hebben daarbij iets minder haast en kijken eerder naar lange termijn (5-10 jaar). Van de woningzoekers naar een huurwoning zoekt een deel in Ouwerkerk zelf. Het merendeel van de zoekers naar een huurwoning wil onder de grens voor de huurtoeslag blijven (tot €763,47).
Voor huurwoningen is de behoefte: rijtjeshuis (7), twee-onder-één-kap (6), vrijstaand/geschakeld (6), vrijstaand (5). Koopwoningen De behoefte aan koopwoningen blijkt groot, zowel onder de jongeren (0-35 jaar) als bij de 50-plussers. Ook de meeste woningzoekers naar een koopwoning zijn op korte termijn (0-2 jaar) of middellange termijn (2-5 jaar) op zoek. Een grootdeel van de woningzoekers naar een koopwoning geeft aan te zoeken in Ouwerkerk. De overgrote meerderheid van potentiële kopers wil/kan tot 300.000 euro (voornamelijk starters tot 35 jaar) of maximaal 400.000 euro uitgeven. Boven deze prijsklasse is de behoefte lager. Voor koopwoningen is de behoefte: rijtjeshuis (10), twee-onder-één-kap (13), vrijstaand/geschakeld (12) en vrijstaand (14). Levensloopbestendig / zorgbehoefte Een groot deel van de respondenten – allemaal 50-plussers – geeft aan dat ze een woonprogramma op de begane grond willen of nodig hebben. Ruim de helft van alle respondenten geeft aan nu al zorgbehoevend te zijn; bij de (nog) niet-woningzoekers is dat zelfs bijna driekwart. De behoefte naar zorg blijkt vooral groot bij de woningzoekenden voor een huurwoning.
Een ruime meerderheid van de woningzoekenden geeft aan woonaanpassingen nodig te hebben om (in de toekomst) in de woning te blijven wonen een deel van de respondenten geeft ook aan zorgdiensten nodig te hebben om in hun woning te kunnen blijven. Doorstroming Van de 20 woningzoekers zijn er 6 nog inwonend: zij laten dus geen woning achter. Van de rest laten 11 een koopen 3 een huurwoning achter: daarmee voorziet nieuwbouw niet alleen in een directe bestaande behoefte maar levert ook nog eens een mooie bijdrage aan de verdere dynamiek op de Ouwerkerkse woningmarkt. Samenvatting In Ouwerkerk lijkt de behoefte voornamelijk te liggen in de koopsector voor de doelgroep jongeren/starters (tot 35 jaar) en 50-plussers. Een groot deel van de woningzoekenden zou op Ouwerkerk willen blijven wonen. In de koopsector blijkt de behoefte vooral te liggen bij woningen tot €300.000 of maximaal €400.000. Woningen in het betaalbare segment (tot de NHG-grens, in 2022 is dit € 355.000) zouden een optie zijn. Maar ook (sociale) huurwoningen zouden in behoefte kunnen voorzien. Door nieuwe huurwoningen bij te bouwen, zouden huurwoningen uit de bestaande woningvoorraad verkocht kunnen worden, waardoor zowel in de behoefte aan huur- als koopwoningen wordt voorzien.
Door het inzetten op levensloopbestendige woningen (eventueel in combinatie met zorg) maken we de woningvoorraad toekomstbestendiger en uiteindelijk kan dit bijdragen aan doorstroming op de woningmarkt. Vervolg Gezamenlijk met woningcorporatie Zeeuwland willen we de mogelijkheden voor woningbouw op de locatie van de voormalige school in Ouwerkerk onderzoeken. Te denken valt aan het toevoegen van (sociale) huurwoningen in combinatie met verkoop van de bestaande huurvoorraad. Deze locatie wordt nader uitgewerkt.
Augustus 2024
15
BRONNENLIJST Thema Afbeelding voorblad
Deelthema
Bron https://www.zaligzeeland.com/provinciedelen/schouwenduiveland/ouwerkerk
Info Ouwerkerk voorblad
https://www.zaligzeeland.com/provinciedelen/schouwenduiveland/ouwerkerk
Demografie
CBS StatLine - “Kerncijfers Wijken en Buurten 20192023”
Demografische prognose
Update WMA Schouwen-Duiveland 2023
Verhuisbewegingen en natuurlijke groei
Binnengemeentelijk migratiesaldo Buitengemeentelijk migratiesaldo
Verhuisbewegingen
Vestiging vanuit andere kern in gemeente – vertrek naar kern binnen gemeente (gemeentelijke gegevens) Vestiging vanuit andere gemeente – vertrek naar andere gemeente (gemeentelijke gegevens) Aantal geboortes – aantal sterfgevallen. CBS StatLine - “Kerncijfers Wijken en Buurten 20192023” Update WMA Schouwen-Duiveland 2023
Sociaal-economisch
Gemiddeld WOZ-waarde & inkomen Verdeling inkomenspercentage Verdeling koopklassen
CBS StatLine - “Kerncijfers Wijken en Buurten 20192023” Energie Transitie Atlas provincie Zeeland https://huispedia.nl/gemeente/schouwen-duiveland
Wonen
Pandtypen, vastgoedtypen, bouwperiodes Aantal woningen, bezit huurwoningen, bewoonde & onbewoonde woningen Leegstand
Energie Transitie Atlas provincie Zeeland
Natuurlijke groei
Sociale huurwoningen Zeeuwland Leefbaarheid en functies
Augustus 2024
CBS StatLine - “Kerncijfers Wijken en Buurten 20192023” https://www.cbs.nl/nlnl/maatwerk/2020/49/landelijke-monitor-leegstand2020 Berekend aan de hand van Basisregistratie Personen, onttrekkingsvergunning voor deeltijd wonen en forenzen/toeristen belasting (gemeentelijke gegevens) Gegevens verkregen van Zeeuwland
Type en aantal maatschappelijke voorzieningen
Inventarisatie maatschappelijke voorzieningen (gemeentelijke gegevens)
Afstand tot dichtstbijzijnde voorzieningen Commercieel en publiek vastgoed Voorzieningen (op kaart) Bestemmingsplankaart BAG-mutaties
http://www.weetmeer.nl/buurt/select Energie Transitie Atlas provincie Zeeland Lokale kennis (kaart gemaakt m.b.v. LocalFocus) https://www.ruimtelijkeplannen.nl/viewer/view https://kaarten.zeeland.nl/map/bag_aantallen
16
CBS StatLine “Kerncijfers Wijken en Buurten 2019-2023” 2019 2020 2021 2022 2023
Augustus 2024
https://opendata.cbs.nl/statline/?themaNr=52010#/C BS/nl/navigatieScherm/zoeken?searchKeywords=ker ncijfers%20wijken%20en%20buurten&page=2 https://opendata.cbs.nl/statline/?themaNr=52010#/C BS/nl/dataset/84583NED/table?ts=1609764689392 https://opendata.cbs.nl/statline/?themaNr=52010#/C BS/nl/dataset/84799NED/table?ts=1609764702751 https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/85039NED /table?ts=1656922372162 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85 318NED/table?ts=1675076137750 https://opendata.cbs.nl/statline#/CBS/nl/dataset/856 18NED/table?ts=1707731790536
17