1088849 RVS Meicirculaire 2024

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

, Meicirculaire 2024 1088849 2 juli 2024 Actief openbaar Bedrijfsvoering 2 (BV2) D.P.W. Joppe Afdelingshoofd BV2

Voorstel 1. Kennis te nemen van de meicirculaire 2024 en de mutaties in het gemeentefonds; 2. In te stemmen met het oormerken van specifiek ontvangen middelen; 3. In te stemmen om in 2025 € 650.000 te onttrekken uit de egalisatiereserve algemene uitkering; 4. In te stemmen om het saldi als volgt te verwerken: het positieve saldo in 2024 toevoegen aan de algemene reserve, in de jaren 2025 tot en met 2028 het positieve saldo toevoegen aan de budgettaire ruimte en het negatieve saldo in mindering brengen op de budgettaire ruimte.

Inleiding Gemeenten krijgen geld van de Rijksoverheid uit het gemeentefonds. De Rijksoverheid informeert de gemeenten via de circulaires in mei, september en december over de grootte en de verdeling van het gemeentefonds. Het gemeentefonds bestaat uit een algemene uitkering (AU), integratie uitkeringen (IU) en decentralisatie uitkeringen (DU). Hoeveel geld gemeenten uit het gemeentefonds krijgen, hangt af van de kenmerken van de gemeente. Het Rijk stelde de meicirculaire 2024 op 27 mei 2024 beschikbaar. De meicirculaire 2024 is een vertaling van de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk. In dit advies leest u wat de gevolgen zijn. Beoogd resultaat Inzicht in de financiële gevolgen van de meicirculaire 2024. Een juist bijgewerkte begroting 2024 tot en met 2028. Argumenten 1.1 Het Rijk wijzigt de algemene uitkering in de meicirculaire 2024 De wijzigingen in de algemene uitkering vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Algem ene uitkering

2024

2025

2026

2027

2028

Volume accres, nieuw e financieringssystematiek vanaf 2024

-587

-814

1.556

1.543

1.557

LPO accres, gew ijzigde systematiek en loon- en prijsbijstelling

-1.010

-2.284

-2.690

-2.805

-2.707

Incidentele compensatie

1.410

1.249

Schrappen opschalingskorting Ruimte onder BCF-plafond afrekening 2023

258

208

164

1.292

1.284

1.280

416

230

294

417 230

Pagina 1 van 6

-1.849

Volume accres Het Rijk vervroegde de nieuwe financieringssystematiek voor het volume accres van 2027 naar 2024. Dit heeft in 2024 een negatief effect van € 587.000 en in 2025 van € 814.000. In 2026 tot en met 2028 heeft dit een positief effect van ongeveer € 1.5 miljoen per jaar. Tot en met 2023 groeide de omvang van het gemeentefonds mee met de uitgaven van het Rijk. Dit is de trap-op-trap-af methode. Vanaf 2024 past het Rijk een nieuwe financieringssystematiek toe. Dit betekent dat het Rijk het accres koppelt aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product. Het Rijk zou deze nieuwe financieringssystematiek eigenlijk pas in 2027 invoeren. LPO accres Het Rijk actualiseerde het LPO accres eerst voor de cijfers van het Centraal Economisch Plan (CEP) 2024. Daarna op basis van het prijs bruto binnenlands product (pbbp). Dit heeft een negatief effect van € 1 miljoen in 2024. In de jaren 2025 tot en met 2028 is het negatieve effect tussen de € 2.2 miljoen en € 2.8 miljoen. Bij de verwerking van de septembercirculaire 2023 hielden we hier al rekening mee. We voegden al bedragen toe aan de stelpost Jeugd. Deze stelpost draaiden we terug bij de kadernota 2025-2028. En in de kadernota 2025-2028 hielden we hier al rekening mee bij de prognose van de budgettaire ruimte. Incidentele compensatie Het volume accres en LPO accres daalden door de gewijzigde bbp-indexatie.

Hier ontvangen we een incidentele compensatie voor. In 2024 en 2026 tot en met 2029 compenseert het Rijk de negatieve effecten volledig. In 2025 compenseert het Rijk het negatieve effect voor ongeveer de helft. De incidentele compensatie voor 2024 is € 1.4 miljoen en in 2025 € 1.2 miljoen. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 is de compensatie ongeveer € 200.000 per jaar. Opschalingskorting Het Rijk schrapt de oploop van de structurele opschalingskorting vanaf 2026 van landelijk € 675 miljoen. Dit levert van 2026 tot en met 2028 een voordeel op van € 1.2 miljoen per jaar. Sinds 2015 confronteert het Rijk de gemeentes met een korting op het gemeentefonds. Deze liep landelijk op tot € 975 miljoen in 2026. Het Rijk legde de korting op, omdat gemeentes door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. In 2019 bereikte de opschalingskorting een stand van landelijk € 300 miljoen. Deze stand loopt dus niet verder op. Btw-Compensatie Fonds (BCF) De definitieve afrekening van het Btw-Compensatiefonds 2023 levert in 2024 een incidenteel voordeel op van € 417.000. Het Btw-Compensatiefonds heeft een plafond. Gemeenten bleven in 2023 onder dit plafond met declaraties. Het restant keert het Rijk nu uit. Technische mutaties Een aantal technische wijzigingen zorgen per saldo voor een negatief effect op de algemene uitkering. De technische wijzigingen vind u in onderstaande tabel.

De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Technische m utaties

2024

2025

Overig

2026 58

Overige ontw ikkelingen uitkeringsfactor (o.a. afronding) Hoeveelheidsverschillen

2027 56

2028 56

56

6

-12

-22

-6

-11

-176

240

150

96

46

Ontw ikkeling uitkeringsbasis

646

465

562

563

564

WOZ-w aarden mutaties, w aardering en aanpassing rekentarieven

-383

-962

-965

-964

-966

93

-211

-219

-255

-311

De stijging van de WOZ-waardes en een aanpassing van de landelijke rekentarieven voor de WOZ veroorzaken het grootste negatieve effect. De WOZ-waarde op Schouwen-Duiveland steeg sterker dan het landelijk gemiddelde. En de hoogte van de totale WOZ-waarde zorgt voor een daling van de algemene uitkering. De stijging van het aantal huishoudens met een laag inkomen boven drempel zorgt voor een positief effect. Per saldo veroorzaken de technische mutaties de volgende mutaties op de algemene uitkering: € 93.000 positief in 2024, € 211.000 negatief in 2025, € 219.000 negatief in 2026, € 255.000 negatief in 2027 en € 311.000 negatief in 2028. Pagina 2 van 6

1.2 Het Rijk wijzigt de taakmutaties in de meicirculaire 2024 De wijzigingen in de taakmutaties vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Taakm utaties

2024

2025

2026

2027

2028

Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden

48

49

48

50

51

Werkdrukverlaging jeugdbescherming

53

53

52

54

55

Compensatieregeling Voogdij 18+

-50

55

54

56

57

Besparingsverlies Jeugd

860

Wmo hulpmiddelen

11

Landelijke Vreemdelingen Voorziening

-22

Overige taakmutaties

16

2

1

3

3

12

42

1.034

157

163

175

Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden Vanuit de Aanpak Geldzorgen, Armoede en Schulden ontvangen we vanaf 2024 ongeveer € 50.000 extra. Dit bedrag stelt het Rijk structureel beschikbaar. Hiermee kunnen we zorgen voor betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. We namen in de begroting 2024 al extra middelen op voor een tweede consulent vroegsignalering. Deze dekte we uit de algemene middelen. Het bedrag wat we nu ontvangen voegen we daarom toe aan de algemene middelen. Werkdrukverlaging jeugdbescherming Voor het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming/reclassering ontvangen we vanaf 2024 ongeveer € 53.000 extra. Dit bedrag stelt het Rijk structureel beschikbaar. De uitvoering gebeurt door gecertificeerde instellingen. Het bedrag ramen we bij op de stelpost jeugdhulp. Compensatieregelingen Voogdij 18+ Voor Compensatieregelingen Voogdij 18+ ontvangen we in 2024 € 50.000 minder en vanaf 2025 € 55.000 extra. In de meicirculaire 2022 hevelde het Rijk het budget van de integratie uitkering over naar de algemene uitkering. Er was nog een restantbudget welke het Rijk voor 2025 en verder nu uitkeert. We voegen dit toe aan de algemene middelen.

Voor 2024 boekt het Rijk de kosten voor het verlenen van de specifieke uitkering compensatieregeling niet beoogde kosten jeugdzorg over naar de begroting van het Ministerie van Volksgezondheid. Dit levert een eenmalig nadeel op. Dit bedrag brengen we in mindering op de algemene middelen. Besparingsverlies Jeugd Het Rijk draait de geraamde besparing op Jeugdzorg voor 2025 terug. Dit levert een voordeel op van € 860.000. In de begroting namen we al een taakstelling op van € 800.000. Deze valt hiermee weg. Per saldo is het voordeel € 60.000. De geraamde besparing kan het Rijk nog niet realiseren. Dit omdat de maatregelen die tot de besparing leiden niet gerealiseerd zijn. Wmo hulmpmiddelen Voor Wmo hulpmiddelen ontvangen we € 11.000 in 2024 en € 16.000 in 2025. Het scheiden van wonen en zorg in de Wet langdurige zorg leidt bij gemeentes tot meerkosten. We voegen de bedragen toe aan de egalisatiepost Wmo. Landelijke Vreemdelingen Voorziening Het pilotprogramma Landelijke Vreemdelingen Voorziening bekostigt het Rijk via een uitname uit de algemene uitkering. Dit zorgt in 2024 voor een eenmalig nadeel van € 22.000. We brengen dit in mindering op de algemene middelen.

Pagina 3 van 6

1.3 Het Rijk wijzigt de decentralisatie- en integratie uitkeringen in de meicirculaire 2024 De wijzigingen in de decentralisatie- en integratie uitkeringen vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen op de wijzigingen staan onder de tabel. Bedragen x € 1.000 Integratie- en Decentralisatie uitkeringen

2024

IU Participatie

2025 329

2026

2027

2028

178

207

214

201

-14

-14

-14

-14

Armoedebestrijding kinderen Uitvoeringskosten Omgevingsw et

236

Overig mutaties IU en DU

18

3

3

3

3

583

167

196

203

190

Participatie De hoogte van de integratie uitkering Participatie stijgt in 2024 met € 329.000 en in 2025 met € 178.000. Van 2025 tot en met 2028 stijgt deze met ongeveer € 200.000 per jaar. Dit komt onder andere door de compensatie van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2024. Daarnaast is er sprake van een actualisatie van de Wsw verdeling vanaf 2024. Dit met de gerealiseerde omvang van de sociale werkplaatspopulatie in 2023. En de blijfkansen voor de jaren 2024 tot en met 2029. Ook is de verdeling van bedragen per gemeente aangepast. Dit komt door de aanpassing van de drempelbedragen in de verdeling van middelen voor beschut werk. Men paste de drempelbedragen aan vanwege de loon- en prijsbijstelling en de structurele verhoging. Omgevingswet We ontvangen in 2024 € 236.000 voor de uitvoering van de Omgevingswet. Hiermee kunnen we zorgen dat we voldoen aan de gestelde eisen van de Omgevingswet. We voegen de middelen toe aan het budget Omgevingswet. Het Rijk brengt de werkelijk gemaakte kosten nog in beeld. Op een aanvullende post staat nog een reservering van in landelijk € 80 miljoen in 2025 voor gemeenten. Deze middelen stelt het Rijk naar verwachting beschikbaar bij de septembercirculaire 2024.

2.1 We voegen een aantal specifiek ontvangen gelden toe aan de lastenkant van de begroting De uitkering uit het gemeentefonds is vrij besteedbaar geld. De gemeente mag zelf bepalen waaraan zij het geld uitgeeft. We houden wel rekening met de taken die we uitvoeren. Daarom voegen we een aantal bedragen toe aan de lastenkant van de begroting. De bedragen vindt u in onderstaande tabel. De toelichtingen hierop leest u eerder in dit advies onder de betreffende kopjes. Bedragen x € 1.000 Mutaties lastenkant begroting

2024

Werkdrukverlaging jeugdbescherming - toevoegen aan stelpost jeugdhulp

2025 -53

Besparingsverlies Jeugd - vrijval taakstelling

2026 -53

2027

2028

-52

-54

-55

-178

-207

-214

-201

-1.047

-259

-268

-256

-800

Wmo hulpmiddelen - toevoegen aan egalisatiepost Wmo

-11

IU Participatie - toevoegen aan budget SWZ De Zuidhoek

-242

IU Participatie - toevoegen aan budget Nieuw beschut w erk

-87

Uitvoeringskosten Omgevingsw et - toeveogen aan budget Omgevingsw et

-236 -629

-16

3.1 De egalisatiereserve algemene uitkering zetten we in om mutaties vanuit de gemeentefondscirculaires op te vangen De reserve bedraagt op 31 december 2023 het maximum van € 2 miljoen. In de kadernota 2025-2028 beschreven we wat de gevolgen van de Voorjaarsnota 2024 zijn op de algemene uitkering. In 2025 compenseert het Rijk het negatieve effect van de gewijzigde bbp-indexatie niet volledig. Daarom dekken we ongeveer 50% van dit negatieve effect uit de egalisatiereserve algemene uitkering. In de kadernota 20252028 hielden we hier al rekening mee bij de prognose van de budgettaire ruimte. Pagina 4 van 6

4.1 Per saldo wijzigt de budgettaire ruimte en de algemene reserve in 2024 t/m 2028 De totale wijziging van de algemene uitkering van het gemeentefonds vindt u in onderstaande tabel. Het saldo wat overblijft na toevoeging aan de lastenkant muteren we op de algemene reserve of budgettaire ruimte. Bedragen x € 1.000 Totale m utaties uitkering gem eentefonds

2024

Beginstand m eicirculaire 2024 Mutaties meicirculaire 2024 Eindstand m eicirculaire 2024

2025

2026

2027

2028

75.233

78.103

74.339

77.003

79.442

948

-859

550

341

348

76.181

77.244

74.889

77.344

79.790

Mutaties batenkant

948

-859

550

341

348

Mutaties lastenkant

-629

-1047

-259

-268

-256

Budgettaire effect

319

-1.906

291

73

92

Kanttekeningen Niet van toepassing Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja

Algemene uitkering/Algemene reserve/Budgettaire ruimte

De mutaties aan de batenkant verwerken we als volgt: • IU Participatie voegen we toe aan het budget Uitkering deelfonds Sociaal Domein (69231100/841100); • Het restant van de baten voegen we toe aan het budget Algemene uitkering gemeentefonds (69211100/841100). De mutaties aan de lastenkant verwerken we als volgt: • Werkdrukverlaging jeugdbescherming voegen we toe aan de stelpost jeugdhulp (66711300/400000); • Besparingsverlies Jeugd laten we vrijvallen op de taakstelling besparing jeugdhulp (66711200/400000); • Wmo hulpmiddelen voegen we toe aan de egalisatiepost Wmo (66700005/400000); • IU Participatie voegen we deels toe aan het budget SWZ De Zuidhoek (66111100/400000) en deels toe aan het budget Nieuw beschut werk (66230001/400000); • Uitvoeringskosten Omgevingswet voegen we toe aan het budget Omgevingswet (68102350/434620). Het restant muteren we op de budgettaire ruimte of algemene reserve: • In 2024 storten we € 319.000 in de algemene reserve • In 2025 onttrekken we € 650.000 uit de egalisatiereserve algemene uitkering en brengen we € 1.256.000 in mindering op de budgettaire ruimte; • In 2026 voegen we € 291.000 toe aan de budgettaire ruimte; • In 2027 voegen we € 73.000 toe aan de budgettaire ruimte; • In 2028 voegen we € 92.000 toe aan de budgettaire ruimte.

Pagina 5 van 6

Communicatie Niet van toepassing Uitvoering De uitkomsten van de meicirculaire 2024 nemen we mee bij de behandeling van de kadernota 2025-2028. De raadsvergadering is op 4 juli 2024. Ook nemen we de uitkomsten mee bij het opstellen van de programmabegroting 2025-2028.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 6 van 6