1076229 RVS Planning en control documenten gemeenschappelijke regelingen

Raadsvoorstel Urgentie Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder

Opdrachtgever

Hoog, In verband met de reactie termijn voor het indienen van zienswijzen. Planning en control documenten gemeenschappelijke regelingen 1076229 28 mei 2024 Actief openbaar Staf J.Chr. van der Hoek A.M.J. van Burg J.G. Smit D.P.W. Joppe Gemeentesecretaris

Voorstel 1. a. b.

Voor de stukken van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD): Kennis te nemen dat de jaarrekening 2023 niet tijdig is ingediend. Een positieve zienswijze in te dienen op de ontwerp-begroting 2025.

2. Voor de stukken van het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ): a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2023. b. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp 1e begrotingswijziging 2024. c. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp-begroting 2025. d. Het eenmalige voordeel van € 111.148 vanuit de jaarrekening 2023 en van € 50.180 vanuit de 1e begrotingswijziging 2024 – zijnde totaal € 161.328 – in het boekjaar 2024 budgettair neutraal te verwerken via de egalisatievoorziening vuilverwerking. 3. Voor de stukken van de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland: a. Een positieve zienswijze te geven voor wat betreft de toepassing van de VZG-reserverichtlijn op het uit de voorlopige jaarstukken 2023 volgende voorstel resultaatbestemming. b. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp 2e begrotingswijziging 2024. c. Een positieve zienswijze te geven op het plan van aanpak Robuuste RUD Zeeland en de 3e begrotingswijziging 2024 RUD Zeeland, maar daarbij wel aan te tekenen dat de raad elke 6 maanden een tussenbericht van de RUD wenst te ontvangen inzake de voortgang van het plan van aanpak en de RUD vraagt bij toekomstige ontwikkelingen en uitdagingen oog te houden voor alternatieve wijzen om zonder (extra) stijging van de deelnemersbijdrage te kunnen voldoen aan de Robuustheidcriteria; d.

Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp-begroting 2025. e. Het eenmalige nadeel van € 49.922 vanuit de resultaatbestemming RUD Zeeland 2023 ten laste te brengen van de algemene reserve. f. Het eenmalige nadeel van € 62.000 vanuit de 3e begrotingswijziging 2024 ten laste te brengen van de algemene reserve. 4. Voor de stukken van het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO): a. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2023. b. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp 2e begrotingswijziging 2024. c. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp-begroting 2025. d. De daling van de bijdrage in de 1e begrotingswijziging 2024, zijnde € 6.120 toe te voegen aan de algemene reserve. 5. a.

Voor de stukken van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ): Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2023. Pagina 1 van 12

b. d.

Kennis te nemen van de ontwerp 1e begrotingswijziging 2024. Een positieve zienswijze te geven op de ontwerp-begroting 2025.

6. Voor de stukken van de Zeeuwse Muziekschool (ZMS): a. Een positieve zienswijze te geven op het uit de voorlopige jaarstukken 2023 volgende voorstel resultaatbestemming. b. De volgende zienswijzen in te dienen op de ontwerp-begroting 2025: • het AB te adviseren niet in te stemmen; • in plaats daarvan het AB te adviseren de deelnemersbijdragen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 te verhogen met de maximale VZG-indexatierichtlijn van 3,9%. • Via het AB te bevorderen dat de juiste wijze van besluitvorming binnen de GR wordt nagevolgd rond het (tijdig) aanbieden van de ontwerp-begroting door het DB aan de raden; • De begeleidingscommissie tijdig te betrekken bij de besluitvorming van de P&C – documenten en daarbij de juiste bestuurlijke stukken te overleggen; • In de begroting (maar ook in de jaarrekening) op een juiste wijze de vereiste wet- en regelgeving toe te passen. 7. De bedragen in de aangeboden ontwerp-begrotingen 2025 - behalve voor de ZMS - als basis te nemen bij het opstellen van de gemeentelijke programmabegroting 2025-2028. Inleiding Tot vorig jaar legden we de beoordelingen en raadsvoorstellen met betrekking tot de financiële stukken van gemeenschappelijke regelingen afzonderlijk aan u voor. Vorig jaar bundelden we dit voor het eerst in één voorstel.

Effecten van de bundeling van de afzonderlijke voorstellen zijn dat er een integrale beoordeling plaatsvindt en dat u dit ook integraal in één raadsvergadering kunt beoordelen en bespreken. Uit de evaluatie vorig jaar bleek dat alle betrokken gremia dit een verbetering vonden en dat men deze aanpak wil voortzetten. Ook dit jaar leggen we u daarom één geïntegreerd voorstel voor. In dit raadsvoorstel treft u daarom de beoordeling van ingediende planning en control documenten aan van de volgende gemeenschappelijke regelingen (GR en): • Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) • Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) • Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland • Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) • Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) • Zeeuwse Muziekschool (ZMS) Mogelijkheid indienen zienswijzen. Op grond van het bepaalde in de Wet op de gemeenschappelijke regeling kan de gemeenteraad binnen 12 weken na ontvangst zijn zienswijze geven over begrotingswijzigingen en ontwerp-begrotingen. Voor de jaarrekeningen geldt een afwijkende procedure op grond van het rapport Samenwerking met gemeenschappelijke regelingen van de Vereniging Zeeuwse Gemeenten (VZG). Rollen begeleidingscommissies en Samenstellingscommissie Elke GR heeft een begeleidingscommissie (bc). Deze geeft een gezamenlijk advies aan de deelnemers over de P&C-stukken.

Daarboven 'hangt' vanuit de VZG de Samenstellingscommissie (Sc). Deze beoordeelt de P&C-stukken nog eens integraal op een juiste toepassing van de VZG-richtlijnen. Bij dit voorstel voegden wij zowel de individuele adviezen van de bc's toe als het integrale advies van de Sc. VZG-richtlijnen 2025 De VZG stelt jaarlijks richtlijnen vast voor de opstelling van de begroting en de meerjarenramingen. Voor 2025 zijn deze richtlijnen op hoofdlijn als volgt: • Inflatiecorrectie 3,9% • Bezuinigingsrichtlijn 0% • Norm reserverichtlijn maximaal 5% van de jaaromzet.

Pagina 2 van 12

Beoogd resultaat 1. Een oordeel van de gemeenteraad over de aangeboden planning en control documenten van een 6tal gemeenschappelijke regelingen. 2. Een vertaling van de financiële uitkomsten daarvan naar onze eigen lopende begroting 2024 en de op te stellen programmabegroting 2025-2028. Argumenten Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) De GGD bood de ontwerp-begroting 2025 aan. 1.1 De GGD verzuimde tijdig een jaarrekening in te dienen Op grond van wettelijke bepalingen dient de GR vóór 30 april de voorlopige jaarrekening aan de deelnemers toe te zenden. Dat is echter niet gebeurd. De bc en Sc konden daarom de juiste toepassing van de VZGreserverichtlijn niet vaststellen. 1.2 De GGD verklaart diverse kostenstijgingen in de begroting. In de toelichting op de begroting rapporteert de GGD een gunstige ontwikkeling op het programma ‘basis op orde’. Dat betreft de primaire processen ten aanzien van de Algemene Gezondheidszorg, de bedrijfsvoeringsprocessen en het leidinggevend kader. Een evaluatie wordt in Q3 2024 uitgevoerd. De veranderingen en het borgen van die veranderingen lopen door in 2025 en verder. De afgelopen jaren is de inflatie aanzienlijk gestegen en liepen ook verplichte personeelsuitgaven fors op als gevolg van de CAO-stijgingen.

Voor GGD Zeeland geldt dat de verhouding personeel/materieel afwijkt van de VZG-norm (2/3e - 1/3e) vanwege relatief het hoge loonaandeel, waarbij mogelijkheden ontbreken om dit verschil door eigen beleid op te lossen. De GGD vraagt de gemeenten om hier de VZG-norm te mogen loslaten, de VZG-afspraken voorzien in deze mogelijkheid. De deelnemersbijdrage stijgt hiermee in 2025 met € 106.684,-- bovenop de in totaal € 886.308,-- structurele bijdrage. Beleidsintensiveringen bij de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en bij Veilig Thuis Zeeland (VT) zijn in de 1e begrotingswijziging 2024 toegevoegd. Daarnaast rapporteert de GGD enkele nieuwe kostenposten als gevolg van wettelijke verplichtingen en voor implementatie van een managementinformatiesysteem. 1.3 Een wijziging in de verdeelsleutel werkt negatief voor ons uit Voor de toerekening van de kosten aan de deelnemende gemeenten maakt de GGD gebruik van een verdeelsleutel. Deze is ten opzichte van 2024 aangepast en veroorzaakt bij alle gemeenten een verschil. Voor onze gemeente is sprake van een nadeel, het aandeel van Schouwen-Duiveland in de totale kosten wordt hoger. 1.4 De GGD neemt de lasten van de inkoop van jeugdhulp vanaf dit jaar niet meer in de begroting op De GGD wijzigde recent de verwerkingswijze voor de lasten van jeugdhulp. Dit op voorspraak van de accountant.

Dat heeft tot gevolg dat de GGD de lasten voor jeugdhulp niet langer in de begroting verwerkt. In plaats daarvan moet dat in de begrotingen van de deelnemende gemeenten. Vanaf heden verwerken wij daarom de prognose van de kosten jeugdhulp bij het opstellen van de begroting voor het komende jaar. 1.5 De deelnemersbijdragen voor het onderdeel Inkoop Jeugdhulp Zeeland (IJZ) nemen af vanwege rentebaten. Omdat de GGD de lasten van de inkoop van jeugdhulp niet meer opneemt, vermeldt de ontwerp-begroting 2025-2028 alleen de organisatiekosten van IJZ. Hier voert de GGD een aantal nieuwe kostenposten op, die echter wegvallen tegen (structurele) rentebatent. Om deze reden kan de deelnemersbijdrage vanaf 2025 dalen met € 256.000 voor 2025 en met € 391.000 voor 2026 en verder. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Het OLAZ bood naast de voorlopige jaarstukken 2023 en de ontwerp-begroting 2025 een 1e begrotingswijziging 2024 aan. 2.1 De jaarrekening 2023 is terecht voor kennisgeving aangeboden

Pagina 3 van 12

De jaarrekening 2023 sluit met een positief saldo. Voor onze gemeente betekent dit een teruggave van € 111.148. In de jaarrekening nam het OLAZ een toelichting op van de resultaten op de verschillende afvalstromen. 2.2 De 1e begrotingswijziging 2024 pakt positief uit De begrotingswijziging OLAZ 2024 heeft betrekking op 2 componenten: 1. De transport- en overslagkosten van het GFT-afval 2. De afvalsorteeranalyses 2024. 2.2.1 GFT- afval In 2023 is een nieuwe overeenkomst met Indaver van toepassing m.b.t. de verwerking van het GFT-afval. Een van de nieuwe elementen in deze overeenkomst is dat er een bonus/malus van toepassing is op het tarief afhankelijk van de mate van vervuiling van het GFT-afval. In de begroting 2024 gaat het OLAZ uit van het basistarief van € 60,09 per ton, zonder een eventuele verrekening van de mate van vervuiling in het GFT. De analysekosten bestaan uit 26 te nemen monsters door een externe partij ter bepaling van de mate van vervuiling. De kosten hiervan raamt OLAZ op € 14.430. Indaver draagt voor 50% bij in de kosten en brengt zelf ook kosten voor de sorteeranalyses in rekening. Per saldo raamt OLAZ de kosten voor 2024 op € 0,21 per ton. Uit de jaarrekening 2023 blijkt dat de transport- en overslagkosten significant lager uitvallen dan oorspronkelijk was voorzien.

Dit komt met name door het wegvallen van de overslagkosten op het AOS Sloe, omdat er niet meer met GFT-afval naar de vergistingsinstallatie van Attero in Venlo wordt gereden. Verder zijn de transporttarieven per 1-2-2024 met 4,4% verhoogd. Het verwerkingstarief voor GFT-afval wordt in totaal met € 8 per ton verlaagd van € 80 naar € 72 per ton. 2.2.2 Vervallen afvalsorteeranalyses 2024 Ten behoeve van beleidsadvisering voerde het OLAZ de laatste jaren per gemeente afzonderlijk afvalsorteeranalyses uit van het restafval. Deze resultaten geven inzicht in de samenstelling van het restafval. De sorteeranalyses laten een minimale wijziging zien van uitkomsten in vergelijking met de vorige meting. Om deze redenen stelt het OLAZ voor pas weer een afvalsorteeranalyse te laten uitvoeren in 2025 zodat een in 2024 besparing kan worden gerealiseerd van in totaal € 70.000. Samenvattend levert de begrotingswijziging een financieel voordeel op van € 50.180 voor de gemeente Schouwen-Duiveland. Na vaststelling verrekent OLAZ de financiële consequenties van de begrotingswijzigingen met de gemeenten. Dit zal plaatsvinden tijdens het lopende boekjaar 2024. 2.3 De ontwerp-begroting 2025 geeft geen redenen tot opmerkingen 2.3.1.

De bijdrage voldoet aan de VZG-indexatierichtlijn In deze gemeentelijke bijdrage wordt onderscheid gemaakt tussen beïnvloedbare activiteiten en nietbeïnvloedbare activiteiten. Het verschil van de begroting 2025 ten opzichte van de vorige begroting dient voor wat betreft de toetsing aan de richtlijnen van de VZG te worden beoordeeld op de beïnvloedbare activiteiten. Ten opzichte van vorig jaar komt de stijging uit op 3,86%. 2.3.2. Ontwerp-begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 In de ontwerp-begroting 2025 neemt het OLAZ onder andere als uitgangspunt de door de individuele gemeente ingeschatte hoeveelheid (tonnages) van de afvalstromen brandbaar restafval en GFT. Hiermee houdt het OLAZ rekening met de (voorziene) beleidskeuzes die eventueel gemaakt zijn. Inbegrepen in de begroting 2025 is een verhoging van de hoeveelheid restafval vanwege afkeur in recyclebare stromen. Daarnaast is te noemen dat verbrandingsbelasting steeds hoger wordt en dat het OLAZ in de begroting 2025 rekening houdt met een stijging van het tarief van €6,50 per ton. Andere component betreft de doorwerking van de tariefverlaging in GFT op het gebied van transport en overslag. Hier is sprake van een verlaging van het verwerkingstarief van € 80 naar € 75 per ton in 2025. In de raming voor 2025 is daarmee de mogelijke bonus-malus regeling voor de kwaliteit van het ingezamelde GFT niet meegenomen.

Verder is sprake van een indexering op het gebied van personeel, overslag- en transportkosten binnen de verwerking van de afvalstromen en instandhouding van de milieustraten. Voor wat betreft de Pagina 4 van 12

opbrengststromen is een inschatting gemaakt van de marktprijs, deze kunnen echter in praktijk lager of hoger uitvallen. Voor oud papier en karton (OPK) is deze verwachte opbrengst verlaagd gezien de fors dalende marktprijs (€ 8 per ton minder). Voor de afvalstroom flessenglas wordt een stijging van opbrengsten voorzien in 2025 van € 4 per ton) Voor wat betreft de afvalstroom plastic-metalen en drankenkartons (PMD) is te noemen dat de verwerkingen transportkosten zijn opgenomen in de O.L.A.Z.-begroting. Hierbij is sprake van een geraamde kostenverhoging van c.a. € 7 per ton. De inzamelvergoeding voor bronscheidende gemeenten maakt onderdeel uit van de afzonderlijke gemeentelijke begrotingen omdat deze direct aan de gemeenten wordt uitgekeerd (per ingezameld tonnage). De inzamelvergoeding wordt jaarlijks opnieuw door het afvalfonds bepaald en hangt tevens samen met het toegestane vervuilingspercentage (2023: €245 per ton en maximaal 15% vervuiling). Reservering toekomstige ontwikkelingen In de begroting 2025 is conform de besluitvorming in de begroting 2024 en naar aanleiding van het principebesluit tot het realiseren van circulaire ambachtscentra in Zeeland, een bedrag van € 874.000 opgenomen ter reservering van benodigde investeringen. Met deze reservering kan een (gedeeltelijke) fluctuatie in lasten (afvalstoffenheffing) de komende jaren worden voorkomen.

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland RUD Zeeland bood naast de ontwerp-begroting 2025 een 2e en een 3e begrotingswijziging 2024 aan. Bij die 3e wijziging bood RUD Zeeland het 'plan van aanpak Robuuste RUD Zeeland' aan voor zienswijzen. Het aanbieden van dit plan van aanpak is een eenmalige aangelegenheid omdat de RUD moet gaan voldoen aan landelijk gestelde robuustheidscriteria. Het plan van aanpak en de ontwerp-begroting 2025 zijn nauw met elkaar verbonden. In de aanbiedingsbrief verwoord de RUD het als volgt: Samenloop zienswijzeprocedure met ontwerp-begroting 2025. Ten aanzien van de ontwerp-begroting 2025 is een toelichting van belang. Het Plan van Aanpak Robuuste RUD doorloopt het besluitvormingsproces vrijwel gelijktijdig met de ontwerp-begroting 2025. De ontwerpbegroting 2025 is een beleidsarme begroting, wat inhoudt dat daarin geen nieuw beleid mag worden opgenomen dat nog niet is vastgesteld door het Algemeen Bestuur. Aangezien het Plan van Aanpak Robuuste RUD, met daarbij de structurele financiële gevolgen in de 3e begrotingswijziging 2024, nog niet definitief is vastgesteld door het Algemeen Bestuur van RUD Zeeland, zijn de gevolgen van het Plan van Aanpak en dus ook van deze 3e begrotingswijziging 2024 nog niet verwerkt in de ontwerp-begroting 2025.

Dat betekent dat de ontwerp-begroting 2025 een substantieel afwijkend beeld geeft van de lasten en baten in 2025 dan de 3e begrotingswijziging 2024. Substantieel afwijkend betekent in dit geval een hogere bijdrage voor de gemeenten omdat de organisatie moet groeien om aan de landelijke robuustheidscriteria te voldoen. In de ontwerp-begroting 2025 is alleen uitgegaan van de VZG-indexatierichtlijn. 3.1 Negatief resultaat jaarrekening 2023 RUD Zeeland sluit haar jaarrekening sluit met een tekort van € 752.728. Het is gebruikelijk dat een GR een dergelijk tekort dekt uit haar algemene reserve. Gezien de precaire positie van de RUD (hoog risicoprofiel en lage weerstandsratio) in combinatie met het voorstel om te komen tot Robuuste RUD heeft de bc aangegeven de inzet van de algemene reserve niet verstandig te vinden. De Sc zet hierbij de kanttekening dat (grote) reservevorming bij GR-en niet gestimuleerd moet worden. Voor onze gemeente betekent dit een eenmalig nadeel van nadeel € 49.922. 3.2 Toezicht op omgevingsregels al langer onderwerp van gesprek In 2008 concludeert de Commissie Mans dat het wenselijk is regionale omgevingsdiensten op te richten waar alle gemeenten en provincies en liefst ook de waterschappen verplicht aan deel moeten nemen.

Fragmentatie van de handhavingsorganisaties samen met vrijblijvendheid in de samenwerking tussen die organisaties zijn het centrale probleem waardoor toezicht en handhaving op omgevingsregels te kort schiet.

Pagina 5 van 12

In reactie hierop worden in de jaren erna in het land regionale omgevingsdiensten in het leven geroepen. In Zeeland wordt op 1 januari 2014 RUD Zeeland opgericht. In 2020/2021 houdt de commissie van Aartsen nogmaals het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) rond omgevingsregels tegen het licht. De commissie komt met een 10 tal aanbevelingen om het stelsel effectiever en slagvaardiger te maken. Deze aanbevelingen zijn in 2023 uitgewerkt in het Interbestuurlijk Programma versterking stelsel Vergunningen Toezicht en Handhaving (IBP VTH). Het doel is om omgevingsdiensten robuust en slagvaardig te maken. Hiervoor worden zes criteria (KPI's) benoemd. 1. omvang van het werkprogramma (budget minimaal € 16,5 miljoen en 80% primaire proces in eigen dienst) 2. de organisatie kan voldoen aan de kwaliteitseisen VTH 3. er is voldoende capaciteit voor innovatie 4. er is voldoende weerstandvermogen 5. er wordt informatie gestuurd gewerkt 6. een samenhangend werkgebied 3.3 RUD Zeeland voldoet aan twee van de zes robuustheidscriteria RUD Zeeland voldoet op dit moment aan KPI 2 en 6. KPI 1 Omvang van het werkprogramma Het werkprogramma bedraagt nu € 12,6 miljoen en zal moeten groeien naar minimaal € 16,5 miljoen. RUD Zeeland heeft 90% van het personeel in eigen dienst en voldoet daarmee deels aan deze KPI.

De verhoging van het werkprogramma zal deels worden ingezet voor het op orde brengen van de basis. De RUD stelt dat er al langere tijd te weinig budget is om de overgedragen wettelijke taken naar behoren uit te kunnen voeren. Het gaat dan om programmatisch werken, de invoering van de omgevingswet, maar ook om taken op het gebied van energiebesparing, ketentoezicht, actuele milieuzaken en een gedeelte overhead. Het personeelsbestand zal groeien van 87fte nu naar een minimum van 114 fte voor alle primaire processen bij RUD Zeeland. In totaal omvat het plan van aanpak een verhoging van het werkprogramma met € 5.172.600. Daarnaast is RUD Zeeland met gemeenten in gesprek over het overdragen van nieuwe taken en plustaken. KPI 3 Voldoende capaciteit voor innovatie Om te voldoen aan deze KPI is een budget nodig van circa € 180.000. Als eindproduct levert RUD Zeeland in 2025 een innovatieagenda op. KPI 4 Er is voldoende weerstandvermogen De twee grootste risico's die RUD Zeeland heeft benoemd zijn de onbalans in taken en een onevenwichtig personeelsbestand in combinatie met een krappe arbeidsmarkt. Door de omvang van het werkprogramma (KPI 1) aan te pakken en meer personeel aan te gaan nemen verwacht RUD Zeeland dat deze twee grote risico's wegvallen waarmee het huidige weerstandvermogen voldoende zal zijn.

KPI 5 Er wordt informatie gestuurd gewerkt Om te voldoen aan KPI 5 is in 2026 eenmalig een extra budget van circa € 100.000 voor opleidingen nodig. De RUD levert een opleidingsprogramma en een Business Intelligence strategie op. Daarnaast is 3fte (€ 330.000) structureel nodig voor informatie gestuurd werken. 3.4 Voldoen aan criteria noodzakelijk De minister heeft aangegeven dat de omgevingsdiensten in 2026 aan de Robuustheidscriteria moeten voldoen. 3.5 Beleidsarme ontwerp-begroting 2025 zonder nieuw beleid De ontwerp-begroting van de RUD is beleidsarm. De gevolgen van nieuw beleid, zoals het plan van aanpak Robuuste RUD Zeeland zijn nog niet meegenomen. Dat is een standaard afgesproken werkwijze in VZG verband. De bc adviseerde positief over de ontwerp-begroting, maar vraagt daarbij wel aandacht gevraagd over de berekening van de weerstandsratio en de solvabiliteitsratio en het verwerken van de financiële gevolgen van het uittreden van het waterschap uit RUD Zeeland dit jaar. 3.6 We houden meerjarig al rekening met de financiele gevolgen vanuit het Plan van Aanpak Robuuste RUD In de ontwerp-begroting zijn de financiele gevolgen vanuit het Plan van Aanpak Robuuste RUD nog niet verwerkt. Indien het AB instemt met de 3e begortingswijziging 2024 heeft dat echter meerjarig een substantieel financieel effect op de deelnemersbijdragen tot gevolg.

Om die reden houden we in dit voorstel Pagina 6 van 12

vanaf 2025 alvast rekening hiermee. Voor onze gemeente betekent dit een stijging van € 263.400 in 2025 tot € 478.000 in 2028. 3.7 Kleine stijging gemeentelijke bijdrage ivm uittreden Waterschap Het waterschap Scheldestromen is uit de GR getreden. Het aandeel van taken dat het waterschap inbracht was zeer beperkt. Het waterschap betaalt de komende jaren een deel ontvlechtingskosten. Dit bedrag loopt terug van €26.000 in 2024 naar € 6.000 in 2028. Daarna stopt de bijdrage van het waterschap. De bijdrage van onze gemeente blijft in 2024 voor wat betreft deze begrotingswijziging gelijk. Deze neemt toe in 2025 met € 400 en loopt op naar € 1.300 in 2027 en verder. Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) Het SWVO bood naast de voorlopige jaarstukken 2023 en de ontwerp-begroting 2025 een 1e begrotingswijziging 2024 aan. 4.1 De jaarrekening 2023 voldoet aan de VZG-richtlijnen De jaarrekening 2023 sluit op het onderdeel secretariaat met een positief saldo van € 182.703. Dit saldo wordt toegevoegd aan de algemene reserve. De jaarrekening kan volgens de geldende richtlijnen ter kennisname worden genomen. 4.2 Het definitieve resultaat verwerken wij bij de 2e Financiele rapportage De totale voorlopige jaarrekening exclusief secretariaatskosten geeft voor onze gemeente een positief resultaat van € 118.163.

Wij wachten de definitieve jaarrekening af, de financiele consequenties daaruit verwerken we in de 2e Financiele rapportage 2024. 4.3 De ontwerp 1e begrotingswijziging is conform onze eigen data Ten opzichte van de primaire begroting 2024 lopen we min of meer gelijk met een kleine plus van € 6.120. Dit komt met name door lagere kosten op hulpmiddelen en trapliften en dagbesteding. Tegelijkertijd zien we een lichte stijging voor huishoudelijke hulp en begeleiding. De verwachting van SWVO voor 2024 voor onze gemeente is gelijk aan de data die wij ook zien. 4.4 De ontwerp-begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 laten een oplopend tekort zien Hierbij merken we op dat er over de diverse posten gerekend een tekort is van € 235.000,-. Alhoewel dit slechts 2,1 % is van de totale begroting zijn er forse verschuivingen zichtbaar binnen de diverse posten. Zo stijgen voor 2025 de kosten voor huishoudelijke hulp (€ 314.000) en begeleiding (€ 204.000) en dalen deze voor hulpmiddelen en trapliften (€ 125.000) en dagbesteding (€ 253.000). Meerjarig zien we dat het SWVO een hogere volumestijging hanteert dan wij in onze huidige begroting hebben staan. Daarnaast voorspelt het SWVO na 2025 ook een hogere verwachte OVA-indexatie. Op basis van onze eigen data en verwachtingen gaan wij uit van lagere percentages voor zowel het volume als de indexatie.

Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) De VRZ bood naast de voorlopige jaarstukken 2023 en de ontwerp-begroting 2025 een 1e begrotingswijziging 2024 aan. 5.1 De jaarrekening 2023 voldoet aan de VZG-richtlijnen De jaarrekening 2023 sluit met een negatief saldo van € 475.894. Dit saldo wordt onttrokken aan de algemene reserve. De jaarrekening kan volgens de geldende richtlijnen voor kennisgeving worden aangenomen. 5.2 De 1e begrotingswijziging 2024 is budget neutraal De 1e begrotingswijziging 2024 is vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur op 11 april jl. De gemeentelijke bijdrage wijzigt niet. De aanpassingen van de begroting 2024 vragen geen zienswijzeprocedure van de raden en zijn om deze reden bestuurlijk afgehandeld. 5.3 De begroting 2025 is sluitend met indexering welke voldoet aan de VZG-richtlijn De ontwerp-begroting voor het jaar 2025 voldoet aan de indexering van de VZG-richtlijn van 3,9 procent waarbij rekening wordt gehouden met een loonbijstelling en een prijsbijstelling. 5.4 De begroting 2025; inhoud in het kort Pagina 7 van 12

In 2025 werkt de VRZ verder aan de uitvoering van het realisatieplan 'voorbereide crisisorganisatie'. Er wordt hierbij gewerkt aan door bestuur vastgestelde prioritaire risico's en thema's. Het gaat om natuur, nucleair, transport, industrie en bedrijvigheid, gezondheid en ontwrichting. In 2025 wordt geïnvesteerd op de onderhoudsplanning, duurzaamheid, bouwkundige omgeving en de inrichting van werkplekken. Hierbij worden de ontwikkelingen omtrent de samenwerkingsplannen met RUD en GGD meegenomen. Tot slot wordt in 2025 het informatielandschap doorontwikkeld vanuit het oogpunt informatieveiligheid. De geplande activiteiten 2025 en formatie-uitbreidingen worden gedekt vanuit de bestaande begroting in combinatie met de inzet van de extra BDUR-gelden. 5.5 We houden rekening met de later oplopende kapitaallasten 2025 t/m 2028 In de begroting voor 2024 was een verhoging voorzien voor oplopende kapitaallasten. Door aanpassingen in de investeringsplanning zijn de kapitaallasten in 2025 lager, waardoor er geen verhoging nodig blijkt. Ook in 2026 wordt geen verhoging voorzien. In de meerjarenraming 2027 t/m 2028 wordt de gemeentelijke bijdrage stapsgewijs verhoogt, gerelateerd aan de uitvoering van het meerjarig investeringsplan. In de gemeentelijke begroting werd rekening gehouden met de oplopende kapitaallasten vanaf 2025.

Nu er voor 2025 en 2026 geen verhoging meer wordt voorzien, stellen wij voor de begroting voor de jaren 2025 t/m 2028 hierop bij te stellen. Zeeuwse Muziekschool (ZMS) De ZMS bood de voorlopige jaarstukken 2023 en de ontwerp-begroting 2025 aan. 6.1 Het positieve resultaat wordt deels toegevoegd aan de algemene reserve. Het betreft een toevoeging aan de algemene reserve van € 23.151 en een toevoeging aan een nieuwe bestemmingsreserve Kunst en Cultuur Educatie Oosterschelderegio (KCE) van € 14.146. De bc constateert dat dit het saldo betreft van programma 4 KCE. Er is in de jaarrekening niet expliciet toegelicht waarom hiervoor een bestemmingsreserve is opgericht. De bc ziet echter geen probleem in het oprichten van deze bestemmingsreserve, omdat dit saldo slechts ziet op een deel van de deelnemende gemeenten en het specifieke bestedingsdoel van cultuureducatie kent. 6.2 De door Muziekschool Zeeland gestelde speerpunten zijn gerealiseerd. Muziekschool Zeeland opereert binnen drie pijlers: Academie, Muziekfabriek (nu Educatie) en Sociaal Domein. Binnen elke pijler zijn aparte doelstellingen geformuleerd die overwegend zijn behaald. Op basis van de ontvangen stukken is het bereik onder scholen echter moeilijk te toetsen. Daarnaast is tot doel gesteld om de samenwerking met culturele en maatschappelijke instellingen intensiveren. Dit is gelukt.

6.3 Wel constateert de bc significante tekortkomingen ten aanzien van het navolgen van de Wettelijke regels begroting (BBV-voorschriften). De bc merkt op dat de indeling van de begroting en de jaarstukken identiek dienen te zijn (art. 4 BBV). Verder constateert de bc afwijkingen in de indeling van de jaarstukken en voldoet de opzet van het jaarverslag niet aan het bepaalde in artikel 25 BBV. Met betrekking tot rechtsmatigheidsverantwoording zijn er geen juiste afspraken gemaakt tussen DB en AB. Zo missen er bijvoorbeeld ook toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. 6.4 De bc heeft voor de conceptbegroting 2025 een aantal zienswijzen geadviseerd. Wij herkennen ons in deze zienswijzen en lichten deze hieronder puntsgewijs toe. 6.4.1 Er is sprake is van een afwijking van de VZG-indexatierichtlijn. Van deze richtlijn kan in de ontwerpbegroting alleen negatief worden afgeweken indien de GR in de begeleidingsbrief bij de begroting duidelijk en transparant uitlegt waarom deze hoger moet worden. Het VZGrapport impliceert dat het bestuur van de GR voorstelt dat de extra kosten voor rekening van de deelnemers komen, omdat er geen (voldoende) bezuiniging elders binnen de begroting mogelijk is. Een dergelijke, degelijke onderbouwde toelichting ontbreekt echter. Ook de na verzoek van de bc toegezonden nadere informatie leidt niet tot een ander oordeel van de commissie.

6.4.2 Voor de deelnemersbijdragen moet worden vastgehouden aan de maximale VZG-richtlijn. De bc is van mening dat ten opzichte van de vastgestelde begroting 2024 moet worden vastgehouden aan de maximale VZG-indexatierichtlijn van 3,9%. Daarbij wijst de bc erop dat de GR via een begrotingswijziging 2024 alsnog een deugdelijk gemotiveerd verzoek tot een hogere deelnemersbijdrage ter zienswijze aan de

Pagina 8 van 12

raden voor kan leggen. Deze kan structurele doorwerking hebben, wel verzoekt de bc het DB kritisch te zijn en waar mogelijk extra lasten incidenteel bij te ramen. 6.4.3 De bc stelt tot slot nog een aantal aanvullende zienswijzen voor. De bc benadrukt om: • Via het algemeen bestuur (AB) te bevorderen dat de juiste wijze van besluitvorming binnen de GR wordt nagevolgd rond het (tijdig) aanbieden van de ontwerpbegroting door het dagelijks bestuur (DB) aan de gemeenteraden. • De bc tijdig te betrekken bij de besluitvorming van de P&C-documenten en daarbij de juiste bestuurlijke stukken te overleggen. • In de begroting (maar ook in de jaarrekening) op een juiste wijze de vereiste wet- en regelgeving toe te passen. Kanttekeningen Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) 1.1. De ontwerp-begroting vermeldt diverse financiële risico’s. De GGD signaleert een knelpunt in het werven en behouden van personeel, wat een negatief effect heeft of kan hebben op zowel de uitvoering van wettelijke taken als op de realisatie van beleidsambities. De bc adviseert de gemeenten daarnaast om bij de GGD aandacht vragen voor het potentieel risico met betrekking tot het “ravijnjaar” welke zich zal uitdrukken in een teruggang van de algemene uitkering van 5,5% in 2026 ten opzichte van 2025. Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) Niet van toepassing.

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Zeeland 3.1 Voldoen aan criteria stelt RUD voor grote opgave Het verhogen van de gemeentelijke (en provinciale) bijdrage is maar een deel van de oplossing. RUD Zeeland zal de komende jaren een kleine 40 extra medewerkers moeten werven en opleiden. De afgelopen periode heeft laten zien dat het werven van volledig gekwalificeerd personeel lastig is. Robuustheid is overigens niet alleen afhankelijk van de omvang van het personeelsbestand. Monitoring over de breedte van de zes KPI's is noodzakelijk. Daarom adviseren wij om in uw zienswijze aandacht te vragen voor monitoren en terugkoppeling van het implementatieproces. 3.2 Oog blijven houden voor ontwikkelingen Het vergroten van het personeelsbestand en de omvang van de begroting naar de minimum eis van het ministerie zou ook gerealiseerd kunnen worden door het fuseren met een andere omgevingsdienst. Voor een aantal kleinere omgevingsdiensten zal dat de enige realistische lijn zijn. Zeeland is als geografisch en bestuurlijk georganiseerd gebied een vrij logische keuze voor het behouden van één Zeeuwse omgevingsdienst met één Provincie, één Veiligheidsregio en 13 gemeenten verenigd in de VZG. Bij het opstellen van het huidige plan van aanpak is in het voortraject ook gekeken naar fusie. Een extern bureau heeft de voor- en nadelen van fusie onderzocht met een focus op de financiële gevolgen.

De conclusie is dat een fusie in de huidige situatie geen financieel voordeel op zal leveren. RUD Zeeland gaat de komende periode bouwen om de basis op orde te maken. Nieuwe omstandigheden en uitdagingen in de toekomst kunnen daar verandering in brengen. Daarom adviseren wij u om in uw zienswijze aan het AB van RUD Zeeland om oog te blijven houden naar de balans tussen zelfstandigheid en fusie. Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) 4.1 Er zijn onzekerheden met betrekking tot volume- en prijsstijging.

Pagina 9 van 12

Behalve een mogelijk grotere volumestijging als gevolg van toenemende vergrijzing, is er ook sprake van onzekerheid ten aanzien van de (financiële) gevolgen van de nieuwe contractering. Vanaf 1 mei worden (her-)indicaties gesteld op basis van een andere methodiek: van een resultaatgerichte vergoeding naar een inspanningsgerichte vergoeding. Dit heeft een aantal kwantitatief/financieel nog niet voorspelbare gevolgen. Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) 5.1 Meerjarenraming blijft aandachtspunt vanaf 2026 De ter kennisname bijgevoegde meerjarenraming 2026-2028 is niet sluitend en laat een oplopend tekort zien. Het tekort wordt veroorzaakt door onverwachte structurele tegenvallers in combinatie met de personeelslasten die oplopen in de meerjarenraming. De meerjarenraming laat een tekort zien van respectievelijk €47.127 in 2026, €78.166 in 2027 en €187.126 in 2028. In de loop van 2024 of 2025, bij het opstellen van de begroting 2026 zal, zo mogelijk, een voorstel worden gedaan voor een oplossing voor het tekort. Hier vraagt de bc extra aandacht voor. Zeeuwse Muziekschool (ZMS) Niet van toepassing Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Niet binnen begroting Ja 105802,00 1005000,00 Algemene reserve 2024 / budgettaire ruimte 2025 e.v. via begroting 2025 - 2028

Voor de samenvatting van de financiële consequenties voor de gemeentelijke begroting verwijzen we u naar het bij de stukken gevoegde 'Financieel overzicht consequenties 2024 en 2025 en verder'. 2024 Voor wat betreft het OLAZ verwerken we het totale eenmalige voordeel in 2024 van € 161.328 budgettair neutraal via de egalisatievoorziening vuilverwerking. Voor wat betreft de RUD en SWVO onttrekken we het per saldo eenmalige voordeel over 2024 van € 105.802 aan de algemene reserve. 2025 en verder Meerjarig is sprake van een negatief saldo (2025: € 302.400, 2026: € 328.600, 2027: € 868.000 en 2028: € 1.005.000. Deze bedragen betrekken we bij de opstelling van de Programmabegroting 2025 - 2028. Daarin komen deze ten laste van de budgettaire ruimte. In de Kadernota hielden we rekening met nadelen van € 326.400 voor 2025, € 364.000 voor 2026, € 899.600 voor 2027 en € 1.054.600 voor 2028. Hierbij merken wij nog op dat wij in de Kadernota 2025 - 2028 rekening houden met een hogere bijdrage aan de ZMS van € 68.000 per jaar vanaf 2025. Doordat we de aangeboden ontwerp-begroting 2025 van de ZMS echter niet aanhouden, levert dat op dit moment een voordeel op. We sluiten echter niet op voorhand uit dat deze bijdrage vanuit een volgende begrotingswijziging alsnog hoger uitvalt.

Communicatie Na besluitvorming door de raad informeren we de besturen van de betrokken gemeenschappelijke regelingen daarover. Uitvoering Niet van toepassing Bijlagen • ALG bijlage 1 Eindadvies Samenstellingscommissie mei 2024 - Schouwen-Duiveland Pagina 10 van 12

• ALG bijlage 2 Financieel overzicht consequenties 2024 en 2025 en verder • GGD bijlage 1 Aanbiedingsbrief Zeeuwse colleges BenW begroting 2025-2028 GGD Zeeland • GGD bijlage 2 Programmabegroting GGD Zeeland 2025-2028 • GGD bijlage 3 Begeleidingscommissie advies GGD begroting 2025 (def) • OLAZ bijlage 1 Aanbiedingsbrief jaarrapport 2023 • OLAZ bijlage 2 Jaarrapport 2023 Gemeenten (def) • OLAZ bijlage 3 Aanbiedingsbrief 1e begrotingswijziging 2024 • OLAZ bijlage 4 Begrotingswijziging 2024 Gemeenten • OLAZ bijlage 5 Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2025 • OLAZ bijlage 6 Begroting 2025 Gemeenten (def) • OLAZ bijlage 7 Advies begeleidingscommissie • OLAZ bijlage 8 Advies begeleidingscommissie Toelichting • RUD bijlage 1 Begeleidende brief voorstel concept resultaatverdeling 2023 • RUD bijlage 2 Algemeen Bestuur voorstel verrekening resultaat 2023 • RUD bijlage 3 Concept jaarverslag 2023 • RUD bijlage 4 Advies begeleidingscommissie voorstel voor de resultaatbestemming 2023 incl beantwoording RUD • RUD bijlage 5 Aanbiedingsbrief • RUD bijlage 6 Voorstel AB 2de begrotingswijziging 2024 uittreding waterschap Scheldestromen • RUD bijlage 7 Memo effect uittreden Waterschap • RUD bijlage 8 Advies Begeleidingscommissie 2de begrotingswijziging 2024 inclusief reactie RUD • RUD bijlage 9 Aanbiedingsbrief Plan van Aanpak Robuuste RUD Zeeland - Zienswijzeprocedure • RUD bijlage 10 AB-voorstel

Plan van Aanpak voor een robuuste RUD Zeeland • RUD bijlage 11 Plan van aanpak voor een Robuuste RUD Zeeland • RUD bijlage 12 3e begrotingswijziging 2024 (en verder) plan van aanpak Robuuste RUD • RUD bijlage 13 Algemeen Bestuur Voorstel begroting 2025 • RUD bijlage 14 Ontwerp begroting 2025 versie AB • RUD bijlage 15 Advies begeleidingscommissie 9-1-2024 over ontwerpbegroting 2025 inclusief reactie RUD • SWVO bijlage 1 Aanbiedingsbrief 2024.0404 Raden voorlopige jaarstukken 2023 SWVO • SWVO bijlage 2 Jaarrekening 2023 concept • SWVO bijlage 3 Programmabegroting 2025 en 1e begrotingswijziging 2024 concept na AB-BC • SWVO bijlage 4 Begeleidingscommissie Aanbieding reactie op programmabegroting en begrotingswijziging aan AB • SWVO bijlage 5 Begeleidingscommissie Reactie op Progr begroting Begrotingswijz en Jaarstukken • VRZ bijlage 1 Publieksversie Jaarverslag VRZ 2023 • VRZ bijlage 2 Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2025 • VRZ bijlage 3 Eerste begrotingswijziging 2024 • VRZ bijlage 4 Programmabegroting 2025 • VRZ bijlage 5 Infographic Programmabegroting 2025 • VRZ bijlage 6 Advies Begeleidingscommissie - Veiligheidsregio Zeeland • VRZ bijlage 7 Overzicht kapitaallasten 2025-2028 • ZMS bijlage 1 Aanbieding jaarstukken 2023 • ZMS bijlage 2 Jaarverslag 2023 • ZMS bijlage 3 Jaarrekening 2023 • ZMS bijlage 4 Aanbiedingsbrief begroting 2025 • ZMS bijlage 5 Begroting 2025 • ZMS

bijlage 6 Advies Begeleidingscommissie - jaarrekening 2023 - begroting 2025

Pagina 11 van 12

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 12 van 12