1070361 RVS Verruiming minimaregelingen

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, We gaan uit van verruiming van het minimabeleid per 1 januari 2025. Omdat adequate implementatie van de gewijzigde minimaregelingen drie maanden tijd vraagt van de uitvoering, is tijdige besluitvorming door de raad in september 2024 essentieel. Verruiming minimaregelingen 1070361 2 juli 2024 Actief openbaar Werken, Wonen en Leven (WWL) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd WWL

Voorstel 1 . De volgende in de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland' (bijlage 2) uitgewerkte verruimingen per minimaregeling vast te stellen: A. Verhoging van de inkomensgrens voor Individuele inkomenstoeslag van 110% naar 120% van de geldende bijstandsnorm; B. Verhoging van de inkomensgrens voor deelname aan het Declaratiefonds van 120% naar 130% van de geldende bijstandsnorm; C. Verhoging van de maximale bijdrage per persoon voor het behalen van een zwemdiploma van € 800 naar € 1.200 als onderdeel van het Declaratiefonds. D. Verhoging van de bijdrage per persoon in de kosten van reguliere sociale, culturele, sportieve en educatieve activiteiten van € 150 naar € 175 als onderdeel van het Declaratiefonds. 2 . Deze wijzigingen met ingang van 1 januari 2025 in te laten gaan. 3 . De kosten van de verruiming van de minimaregelingen structureel te dekken uit de bestaande budgetten minimabeleid en WMO chronisch zieken en gehandicapten.. 4 . Hiertoe de bijgevoegde 'Verordening tot eerste wijziging van de Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet gemeente Schouwen-Duiveland 2020' (bijlage 4) en de 'Verordening tot eerste wijziging van de Verordening Declaratiefonds Schouwen-Duiveland 2020' (bijlage 3) vast te stellen. 5 . De motie “Verruimen toegang minimaregelingen” van 22 november 2022 hiermee als afgedaan te beschouwen.

Inleiding Op 22 november 2022 is door de raad de motie “Verruimen toegang minimaregelingen” aangenomen. In deze motie is het college gevraagd te onderzoeken of van een aantal minimaregelingen de inkomensgrens verhoogd kan worden. Voor het Declaratiefonds, het Sport- en Cultuurfonds, de Individuele inkomenstoeslag en de Bijzondere bijstand stelt de raad voor een inkomensgrens van 130% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm te gaan hanteren. Het college heeft uitvoering gegeven aan deze motie door middel van een onderzoek door het onderzoeksbureau KWIZ. Zij hebben de omvang en samenstelling van de doelgroepen minima en het gebruik van de diverse minimaregelingen helder in beeld gebracht. De uitkomsten van het onderzoek zijn door KWIZ verwerkt in een minimadashboard en beschreven in een duidingsrapportage en factsheet. Deze laatste twee documenten zijn medio juni 2024 met de raad gedeeld en vergezeld van een raadsinformatiebrief over het procesverloop. Op basis van deze informatie is de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland' opgesteld. In deze notitie is een alternatief voorstel gedaan met betrekking tot de gevraagde verruiming van de 130% als beschreven in de motie. In dit voorstel wordt de raad hierover geïnformeerd en gevraagd een aantal besluiten te nemen. Hieronder leest u een korte samenvatting.

Naast de in dit raadsvoorstel voorgestelde verruimingen van minimaregelingen gaat de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland' uit van volgende aanpassingen: A. Verhoging van de inkomensgrenzen voor zowel het Jeugdfonds als voor het Volwassenenfonds Sport en Cultuur van 120% naar 140%. Hierdoor kunnen meer volwassenen en kinderen uit gezinnen met een relatief Pagina 1 van 4

laag inkomen met ondersteuning van de gemeente gaan bewegen, sporten, participeren en deelnemen aan culturele activiteiten. B. De maximale jaarlijkse bijdragen per persoon van het Volwassenenfonds Sport en Cultuur voor sportdeelname te verhogen van € 250 naar € 300 en voor deelname aan een cultuuractiviteit van € 250 naar € 450. C. Verhoging van de inkomensgrens voor een bijdrage van Stichting Leergeld van 120% naar 140%. Daarmee kunnen meer kinderen uit gezinnen met een relatief laag inkomen in onze gemeente een bijdrage ontvangen voor een voorziening of deelname aan activiteiten op het gebied van school, sport, cultuur en welzijn. Het college van B&W heeft inmiddels ingestemd met dit voorstel voor gedifferentieerde verruiming van de minimaregelingen zoals beschreven in de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland'. Dat betekent dat het college de genoemde verruimingen op het gebied van het Jeugdfonds en Volwassenfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld per 1 januari 2025 doorvoert. In het verlengde daarvan stelt het college nu de gemeenteraad voor in te stemmen met aanpassingen in de verordeningen die betrekking hebben op het Declaratiefonds en de Individuele inkomenstoeslag. Beoogd resultaat Een groter aantal inwoners van Schouwen-Duiveland komt in aanmerking voor ondersteuning vanuit een zestal minimaregelingen.

Hierdoor kunnen meer inwoners met een relatief laag inkomen gaan sporten, participeren en deelnemen aan culturele activiteiten. Dit heeft een positieve impact op de fysieke en mentale gezondheid van deze groep inwoners. Daarbij krijgen meer inwoners die langdurig van een laag inkomen hebben moeten rondkomen extra financiële armslag. Meer kinderen uit gezinnen met een laag inkomen kunnen volwaardig deelnemen aan activiteiten op het gebied van school, sport, cultuur en welzijn, waarmee sociale uitsluiting voor deze kinderen wordt voorkomen. Argumenten 1.1 Dit voorstel doet recht aan de wensen van de gemeenteraad, vastgelegd in de motie 'Verruimen toegang minimaregelingen'. Met deze motie gaf de gemeenteraad het college de opdracht te onderzoeken of van een viertal minimaregelingen de inkomensgrens verhoogd kan worden tot 130%. De motie beoogt dat ook inwoners met een relatief laag inkomen, uit arbeid (werkende armen) en AOW-ers met een klein pensioen, in aanmerking komen voor inkomensondersteuning door de gemeente. Dit voorstel gaat nu uit van een gedifferentieerde verruiming van verschillende minimaregelingen. Hierdoor kunnen, geheel in de geest van en in overeenstemming met de intentie van de raadsmotie, meer inwoners met een relatief laag inkomen gebruikmaken van de minimaregelingen.

1.2 Het verschil in inkomensgrenzen van de minimaregelingen verkleint (de kans op) de armoedeval en sluit aan bij de ondersteuningsbehoefte van de doelgroepen. Collectieve aanpassing van de inkomensgrenzen van de minimaregelingen tot 130% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm, zoals de motie 'Verruimen toegang minimaregelingen' voorstelt, leidt voor de doelgroepen tot een verhoogd risico op armoedeval. Dit is een belangrijke conclusie uit de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland'. Veel inwoners die vanuit een uitkering of een relatief laag inkomen (meer) gaan werken lopen het risico op de armoedeval. Als gevolg van verhoging van hun inkomen hebben zij dan direct minder te besteden, omdat voor hen de aanvullende inkomensondersteuning in één keer wegvalt. De gemeente verkleint (de kans op) de armoedeval sterk door voor verschillende armoederegelingen een andere inkomensgrens te hanteren. De voorgestelde nieuwe inkomensgrenzen zijn daarom op een gedifferentieerde wijze verhoogd en moeten in samenhang worden bezien. 1.3 Deze verhoging van de inkomensgrenzen zorgt ervoor dat meer inwoners met een laag inkomen ondersteuning krijgen uit minimaregelingen.

De verhoging van de inkomensgrens voor deelname aan het Declaratiefonds biedt een grotere groep volwassenen en kinderen uit gezinnen met een laag inkomen in onze gemeente de kans om met financiële ondersteuning van de gemeente te participeren en uit een mogelijk sociaal isolement te blijven/geraken. Door de verhoging van de inkomensgrens voor de Individuele Inkomenstoeslag kunnen meer inwoners die al langere tijd een laag inkomen hebben zonder op de korte termijn perspectief te hebben op inkomensverbetering, een jaarlijkse vrij door hen te besteden inkomenstoeslag van de gemeente krijgen als aanvulling op het inkomen. 1.4 De nieuwe bijdragen in kosten in het Declaratiefonds sluiten beter aan bij de praktijk. De verhoging van de maximale bedragen voor diplomazwemmen in het Declaratiefonds komt voort uit de signalen dat de huidige vergoedingen ontoereikend blijken te zijn. Met de voorgestelde verhoging kunnen Pagina 2 van 4

kinderen hun diplomazwemmen succesvol afronden. Ook uit signalen over het Declaratiefonds blijkt dat de huidige vergoedingen ontoereikend zijn in de praktijk. Door inflatie en prijsstijgingen zijn diverse activiteiten duurder geworden, waardoor de huidige vergoedingen vaak niet voldoende zijn voor deelname aan deze activiteiten. De voorgestelde verruimingen bieden hiervoor nu een oplossing. Daarbij is zoveel als mogelijk rekening gehouden met de ondersteuningsbehoefte van de verschillende doelgroepen. 1.5 De Adviesraad Sociaal Domein is positief over het beleidsvoorstel. De adviesraad sociaal domein (ASD) heeft op 10 mei 2024 advies uitgebracht. Zij verklaren zich daarin akkoord met het in de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland' uitgewerkte voorstel van gedifferentieerde verruiming van de minimaregelingen. De ASD merkt daarbij op dat een eenduidige verhoging van de vier minimaregelingen, zoals voorgesteld in de motie van de gemeenteraad, niet aantrekkelijk is voor de doelgroepen. In haar advies roept de ASD tot slot op een effectief communicatieplan op te stellen om met name het minder taalvaardige deel van de doelgroep te kunnen bereiken. 2.1 De ingangsdatum van 1 januari 2025 biedt voldoende tijd voor een adequate implementatie van het nieuwe minimabeleid. Adequate implementatie van de verruimde minimaregelingen vraagt van de uitvoering zo'n 3 maanden.

3.1 Het meerjarig geraamde budget minimabeleid biedt voldoende dekking voor de extra lasten. We schatten de extra structurele lasten die met de voorgestelde verruiming van de minimaregelingen gepaard gaan in op € 128.775,00. Het al geraamde budget minimabeleid en WMO chronisch zieken en gehandicapten biedt hiervoor, als gevolg van onderbesteding, voldoende dekking. 4.1 De vaststelling van verhoging van inkomensgrenzen en bijdragen van Declaratiefonds en Individuele inkomenstoeslag behoort tot de bevoegdheid van de gemeenteraad. Op grond van artikel 8 lid 1 van de Participatiewet moet de gemeenteraad bij verordening nader regels stellen met betrekking op het recht op individuele inkomenstoeslag. In de gemeente Schouwen-Duiveland is dit recht opgetekend in de Verordening individuele inkomenstoeslag Participatiewet gemeente SchouwenDuiveland 2020. Voor het Declaratiefonds zijn de bepalingen vastgelegd in de Verordening Declaratiefonds gemeente Schouwen-Duiveland 2020. Het is aan de gemeenteraad om deze verordeningen vast te stellen of te wijzigen. Het voorstel tot verruiming van de minimaregelingen, zoals in de beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland' uitgewerkt, voorziet verder in aanpassingen die betrekking hebben op de doelgroep en bijdragen van het Jeugd- en Volwassenenfonds en Stichting Leergeld.

De bepalingen daarvan zijn door het college vastgelegd in overeenkomsten met deze uitvoerende partijen. Het is de bevoegdheid van het college om deze overeenkomsten aan te gaan, te wijzigen of op te zeggen. 5.1 Het college geeft hiermee invulling aan de motie 'Verruiming toegang minimaregelingen'. Met deze motie gaf de gemeenteraad het college de opdracht te onderzoeken of verruiming van de inkomensgrens van minimaregelingen verhoogd kan worden. Op basis van extern onderzoek hebben we het nu voorliggende voorstel hiertoe uitgewerkt. Kanttekeningen 1.1 Verruiming van het minimabeleid legt een groter beslag op de uitvoeringscapaciteit van de gemeente. Verruiming van de minimaregelingen zorgt voor een groter bereik. Meer mensen kunnen beroep doen op de minimaregelingen. Dit resulteert in meer aanvragen en toekenningen en vraagt dus extra uitvoeringscapaciteit van de gemeente. Op basis van het onderzoek, uitgevoerd door onderzoeksbureau KWIZ, is een raming gemaakt van het extra bereik en ingeschat wat dit vraagt aan extra uitvoering. Op voorhand schatten we in dat de extra werkzaamheden die uit het toenemende aantal aanvragen en toekenningen zal voortkomen nog in voldoende mate kan worden opgevangen binnen de bestaande formatie. Verdere verruiming kan extra formatie van de gemeente vragen.

Financiën Begroting Begrotingswijziging Eenmalige lasten Structurele lasten Eenmalige baten Structurele baten Dekking

Binnen begroting Nee 0 128775,00 0 0 Budget minimabeleid en WMO Chronisch zieken en gehandicapten

Pagina 3 van 4

Voor de beleidsaanpassingen is structureel een extra budget nodig van € 128.775. Uit een analyse vanuit de jaarrekening 2023 blijkt, in relatie tot het bedrag dat we voor 2025 - exclusief de beleidsaanpassingen - nodig hebben, dat we dit voor € 45.809 kunnen dekken uit bestaande budgetten minimabeleid (66141500). Het restant benodigde budget van € 82.966 kunnen we dekken uit het budget WMO Chronisch zieken en gehandicapten (66620040). Vanuit de jaarrekening 2023 constateerden we op laatstgenoemd budget een overschot van € 111.300. Binnen de budgetten zien we dan de volgende verschuivingen: • € 82.966 van 66620040 / 442238 (Chronisch zieken en gehandicapten) naar 66141500 / 434900 (Volwassenfonds sport en cultuur); • € 34 van 66141500 / 442235 (Declaratiefonds volwassenen) naar 66141500 / 434900 (Volwassenfonds sport en cultuur); • €12.184 van 66141500 / 442235 (Declaratiefonds volwassenen) naar 66141500 / 442319 (Individuele Inkomenstoeslag); • € 4.741 van 66141500 / 434900 (Jeugdfonds sport en cultuur + St.leergeld) naar 66141500 / 442319 (Individuele Inkomenstoeslag); • € 1.221 van 66141500 / 434900 (Jeugdfonds sport en cultuur + St.leergeld) naar 66141500 / 442319 (Declaratiefonds kinderen); • € 5.740 van 66141500 / 434900 (Jeugdfonds sport en cultuur + St.leergeld) naar 66141500 / 442253 (Zwemlessen).

Mocht er sprake zijn van een stijging in het aantal inwoners welke een beroep doet op de minimaregelingen dan verwachten we dat we dat vooralsnog binnen de bestaande budgetten kunnen opvangen. Communicatie Na besluitvorming door de raad over de voorgestelde verruiming van het minimabeleid informeren we inwoners van Schouwen-Duiveland en samenwerkingspartners actief over deze verruimingen. Voorafgaand aan de ingangsdatum van de wijzigingen starten we daarvoor een communicatiecampagne via fysieke en sociale media. Wij stellen daarvoor een communicatieplan (van aanpak) op (na de besluitvorming), waarbij we ook oog hebben voor een structurele inzet van communicatie-instrumenten, zodat de minimaregelingen continue onder de aandacht van de doelgroep blijven. In onze communicatie-uitingen houden we actief rekening met het taalniveau van de lezers/ontvangers (conform advies van de ASD). De communicatieaanpak wordt in een later stadium met de raad gedeeld. We geven daarmee invulling aan de motie "Vergroten bereik armoedebeleid" van 9 november 2023. In deze motie, ingediend door SP, Christen Unie, GroenLinks en SGP, is het college verzocht een plan van aanpak te presenteren, met daarin vermeld de inspanningen die gedaan moeten worden om meer inwoners te attenderen op het armoedebeleid.

Uitvoering Binnen de gemeentelijke organisatie richten we een ambtelijke expertgroep op voor de implementatie van de vastgestelde wijzigingen. Naar verwachting heeft de uitvoering drie maanden tijd nodig om tot een adequate implementatie van de gewijzigde minimaregelingen te komen. We gaan in gesprek met onze samenwerkingspartners om de implementatie tijdig af te kunnen ronden. Bijlagen Bijlage 1. Advies ASD verruiming minimaregelingen (zaaknr. 1035417). Bijlage 2. Beleidsnotitie 'Rondkomen op Schouwen-Duiveland'. Bijlage 3. Verordening tot eerste wijziging van de verordening Declaratiefonds Schouwen-Duiveland 2020. Bijlage 4. Verordening tot eerste wijziging van de verordening IIT Individuele Inkomenstoeslag SchouwenDuiveland 2020. Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 4 van 4