1036883 RVS Actualisatie nota grondbeleid

Raadsvoorstel Urgentie

Onderwerp Zaaknummer Datum Openbaarheid Afdeling Portefeuillehouder Opdrachtgever

Middel, Met dit raadsvoorstel bienden we een geactualiseerde nota grondbeleid aan ter besluitvorming. De vigerende nota grondbeleid uit 2018 is in de praktijk nog bruikbaar. Daarnaast wil het college de nieuwe nota grondbeleid en de praktijk van actief grondbeleid graag eerst toelichten tijdens een raadsinformatiebijeenkomst voordat de gemeenteraad een besluit neemt over de nota grondbeleid. Actualisatie nota grondbeleid 1036883 29 oktober 2024 Actief openbaar Ruimte en Milieu (RenM) A.M.J. van Burg Afdelingshoofd RenM

Voorstel 1. De geactualiseerde nota grondbeleid vast te stellen. 2. Het mandaat voor het college tot het doen van grondaankopen te betrekken bij de herziening van de financiële verordening en maandaatregeling. Inleiding De huidige Nota Grondbeleid is opgesteld in 2018 en verdient een update. De nota grondbeleid uit 2018 heeft als uitgangspunt situationeel grondbeleid. Dit houdt in dat de gemeente situatie-afhankelijk kiest voor een passieve of een meer actieve rol. Die situationele afweging is afhankelijk van het publieke belang dat met de ontwikkeling wordt gediend en de vraag of de gemeente grondpositie heeft. Ook deze nieuwe, geactualiseerde nota grondbeleid gaat ervan uit dat de gemeente meer rollen kan aannemen ten aanzien van ruimtelijke initiatieven: actief, actief-faciliterend en passief. Deze rollen worden in de nota verder uitgewerkt en toegelicht. Een geactualiseerde nota dient aan te sluiten op de actuele opgaven en ontwikkelingen waar de gemeente voor staat. De woningmarkt staat onder druk. Onze gemeente staat voor een grote opgave te voorzien in voldoende woningen voor de verschillende doelgroepen. Om onze ondernemers de ruimte te kunnen bieden zich verder te onwikkelen is uitbreiding van bedrijfsterreinen nodig. Randvoorwaardelijk voor zowel wonen als werken is de energietranisatie. Ook hierin hebben we de komende jaren een forse opgave.

Om deze uitdagingen aan te pakken is een geactualiseerd grondbeleid nodig dat inspeelt op veranderingen in de markt en recente wet- en regelgeving. Daarnaast is het beleid in een eigentijdser "jasje" gestoken. Met een pragmatisch en toepasbaar beleidsdocument kunnen we zorgvuldig afwegen welke rol het beste geschikt is bij de ambities die we nastreven. Bovendien biedt de nota een helder kader en houvast voor de gemeenteraad, het college, onze medewerkers die belast zijn met de uitvoering en de partners die met onze gemeente werken aan opgaven. Beoogd resultaat Een geactualiseerd grondbeleid dat de uitgangspunten en het kader vastlegt voor het gemeentelijk grondbeleid. Argumenten 1.1. De nota geeft ruimte voor het voeren van een dynamisch grondbeleid De geactualiseerde nota geeft handvatten en instrumenten aan voor het uitvoeren van een dynamisch grondbeleid. Afhankelijk van de situatie kiezen we voor een meer actieve of passieve rol. Pagina 1 van 3

1.2 De routekaart draagt bij een zorgvuldige afwegingen De nota geeft met een routekaart een handvat voor het uitvoeren van een dynamisch grondbeleid. Bij elk initiatief maken we via deze Routekaart Grondbeleid de afweging welke houding we aannemen en wat onze rol is in het initiatief. De nota Grondbeleid formuleert een aantal vragen aan de hand waarvan onze gemeente haar rol in ruimtelijke initiatieven kan bepalen. Deze vragen zijn: · · · ·

Past het plan past binnen ons beleid? Draagt het plan bij aan onze ambities? Heeft het plan prioriteit? Heeft het plan potentie?

Afhankelijk van de antwoorden bepalen we onze rol. 1.3 Dit geeft ons beleidsinstrumenten om actief grondbeleid te voeren De nota geeft handvatten en instrumenten aan voor het inzetten van beleidsinstrumenten voor het voeren van een actief grondbeleid. Naast regulier beleid, zoals het doorlopen van de planologische stappen en het maken van afspraken met initiatiefnemers, zijn er een aantal specifieke instrumenten die in de Nota Grondbeleid worden benoemd: 1. Allereerst bepalen we een goede ontwikkelstrategie, een studie naar de financiële en maatschappelijke haalbaarheid. Een positief besluit kan resulteren om (strategisch) grond aan te kopen. 2. Om de aankoop een meer zekere status te geven kan de gemeente een voorkeursrecht vestigen. Een grondeigenaar moet allereerst zijn perceel aan de gemeente aanbieden. De gemeente kan het perceel voor een marktconforme prijs aankopen. 3. Als ultieme inzet kan de gemeente gebruik maken van onteigening om gronden aan te kopen. Er moet wel een duidelijk aantoonbaar algemeen belang zijn voor we dit instrument in gaan zetten 1.4 De nota geeft inzicht in de rolverdeling De nota geeft een duidelijk inzicht in de rolverdeling tussen college en raad. De raad stelt de kaders, het college voert uit en verantwoordt zich periodiek.

2.1 Mandaat voor het college voor het doen van strategische grondaankopen Een meer actief grondbeleid vraagt doortastend optreden. Hierbij past het mandaat voor het college strategische grondaankopen te doen. De voorgestelde maximale omvang van de strategische verwervingen door het college - binnen dit nieuwe beleid - bedraagt € 5 miljoen per jaar (pagina 23 van de nota). Aan de uitoefening van dit mandaat zijn voorwaarden verbonden. Zo worden onder andere aankopen met een hoger bedrag dan € 2,5 miljoen eerst aan de raad voorgelegd. Dit in de nota grondbeleid voorstelde mandaat voor het college vraagt aanpassing van de financiële verordening en de mandaatverordening. Pas nadat dit is gebeurt treedt het mandaat in werking. Kanttekeningen 1.1 actief grondbeleid vraagt extra inspanning van de organisatie. Een actieve rol van de gemeente in ruimtelijke projecten vraagt meer van de organisatie dan een passieve rol. Vooral bij grote en complexe opgaven zoals woningbouw en de energietransitie wordt veel gevraagd van de ambtelijke kwaliteit (kennis, kunde en slagkracht) en kwantiteit (voldoende capaciteit). Dit punt moet worden betrokken bij de afweging over de rol van de gemeente bij ruimtelijke initiatieven. Pagina 2 van 3

1.2 aan actief grondbeleid zijn risico's verbonden. Daarnaast zijn aan een meer actief grondbeleid financiële risico's verbonden. Er zijn ook voorbeelden bekend van gemeenten die als gevolg van actief grondbeleid in financiële problemen zijn geraakt. Ook de financiële risico’s moeten worden betrokken bij de afweging over de rol van de gemeente bij ruimtelijke initiatieven.

Communicatie Wij plannen ten behoeve van de gemeenteraad een informatiebijeenkomst waarin we de geactualiseerde Nota Grondbeleid toelichten en (technische) vragen kunnen beantwoorden. Uitvoering Na instemming worden de mandaatregeling en de financiële verordening aangepast en ter besluitvorming aangeboden.

Burgemeester en wethouders van Schouwen-Duiveland, S.J.A. Bronsveld

J.Chr. van der Hoek MBA

Secretaris

Burgemeester

Pagina 3 van 3