RV Belastingverordeningen 2024 Schiermonnikoog

Raadsvergadering van 7 november 2023 Onderwerp: Gemeentelijk belastingbeleid en vaststellen belastingverordeningen 2024

Agendapunt 5

Schiermonnikoog, 17 oktober 2023

Aan de Gemeenteraad, Beleid publiekrechtelijke heffingen Hieronder treft u een beknopte uiteenzetting aan over de omvang van het huidige pakket aan belastingen en het beleid met betrekking tot de jaarlijks vast te stellen tarieven en kwijtschelding van belastingen. Tot slot zijn de effecten van dat beleid vertaald in een overzichtje van de woonlastenontwikkeling 2024 ten opzichte van 2023. Overzicht belastingen en heffingen Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen zijn de belangrijkste gemeentelijke belastingen waarvan de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht kan worden besteed. De mogelijkheid om onroerendezaakbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. De hoogte van de aanslagen is zowel afhankelijk van de waarde van een pand, zoals die elk jaar wordt bepaald op basis van de Wet waardering onroerende zaken (hierna: Wet WOZ), als van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen tarieven voor eigenaren van woningen, eigenaren van nietwoningen en gebruikers van niet-woningen. Aanpassing in begroting 2024: In de begroting 2024 is een correctie voor de gemiste inkomsten OZB 2023 doorgevoerd door een verhoging van het tarief OZB 2024 eigenaren van 20,28% (jaarlijkse indexatie van 1,5% maal correctie stijging WOZ-waarde 2023 van 18,5%).

Daarnaast is de verwachte WOZ stijging voor woningen van 5% en voor bedrijven van 3,02% niet te gecompenseerd door het verlagen van het OZB tarief. Voor het college hoort hier wel bij, dat voor de mensen met de (te) smalle beurs de kwijtscheldingsregeling goed onder de aandacht moet worden gebracht. Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemene verblijfsbelasting en daarmee een algemeen dekkingsmiddel. De mogelijkheid om toeristenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. De belasting is gebaseerd op de gedachte, dat binnen de gemeente personen verblijven, die daar niet woonachtig zijn, maar wel gebruik maken van de (algemene) gemeentelijke voorzieningen. De belasting kan dan ook worden gezien als een tegemoetkoming in de kosten van de gemeente voor de instandhouding van die voorzieningen. De belasting kent een tarief voor het houden van dagverblijf en een tarief voor het houden van nachtverblijf tegen vergoeding. Degene die verblijf biedt, is belastingplichtig en gerechtigd de belasting te verhalen op de persoon of personen die verblijf houden.

Aanpassing in begroting 2024: Voor het innen van de toeristenbelasting hanteren wij de forfaitaire systematiek. Onderzoek heeft uitgewezen dat de bezettingsgraad van de verblijfsaccommodaties die wij momenteel hanteren veel lager is dan de werkelijke bezettingsgraad. We kiezen er daarom voor om binnen het forfaitair tarief te verhogen van 44% naar 75% voor de hotels, pensions, vakantiehuizen en B&B’s en van 30% naar 40% voor de groepsaccommodaties en kampeerterreinen. Voorwaarde hierbij dat de belastingplichtigen de mogelijkheid wordt geboden om ook aangifte te doen op basis van werkelijke overnachtingen per persoon. Het tarief van de toeristenbelasting zal met de jaarlijkse indexatie van 1,5% verhoogd worden. De speciale regeling voor schoolreisjes blijft behouden. We hanteren de forfaitaire systematiek voor het jaar 2024. Tegelijkertijd onderzoeken we of we kunnen komen tot een systematiek waarbij alle bezoekers tot (zo mogelijk) digitale afdracht komen, zodat die afdracht ook volledig bij de gemeente terecht komt. Ook willen we kijken of er belasting kan worden geheven door deze te koppelen aan de hoogte van de verhuurprijzen/overnachtingsprijzen, bijvoorbeeld door een percentage. Toeristen die in staat zijn een hogere huur te betalen, betalen dan ook meer belasting dan mensen die een lager overnachtingstarief betalen.

Het uitvoeren van het onderzoek, de besluitvorming daarover en vervolgens doorvoeren in de belastingverordening kost tijd. Dit biedt dus sowieso geen oplossing voor 2024, maar wellicht wel voor de jaren daarna. Forensenbelasting De forensenbelasting wordt geheven van een natuurlijke persoon die voor hemzelf of zijn gezin op meer dan negentig dagen per kalenderjaar een gemeubileerde woning binnen de gemeente beschikbaar houdt (tweede woning). De mogelijkheid om forensenbelasting te heffen is vastgelegd in de Gemeentewet. Bijkomende eis is, dat diegene geen hoofdverblijf houdt binnen de gemeente waar de woning is gelegen. De belasting is gekoppeld aan de hoogte van de WOZ-waarde van de woning. Dat is dezelfde waarde die wordt gebruikt voor de onroerendezaakbelastingen. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengst vloeit niet naar de algemene middelen, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en –verwerking van huishoudelijke afvalstoffen. Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtschelding volledig worden gedekt uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing (100% kostendekking). In de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen een- en meerpersoonshuishoudens.

Hiermee wordt invulling gegeven aan het principe “de vervuiler betaalt.” De mogelijkheid om afvalstoffenheffing in te stellen is vastgelegd in de Wet Milieubeheer. Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door middel van de rioolheffing verhaald op de gebruikers van woningen en niet-woningen die op dat stelsel (in)direct zijn aangesloten. De gemeente heeft naast de zorgplicht voor gemeentelijk afval- en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. Ook voor de rioolheffing geldt dat dit een zogenaamde bestemmingsheffing is. De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekking wordt gebruikt om de voorzieningen, die dienen voor de uitvoering van genoemde zorgplicht, te bekostigen. De mogelijkheid om een rioolheffing in te voeren is vastgelegd in de Gemeentewet. Lijkbezorgingsrechten Op basis van deze belastingverordening worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en de daarmee samenhangende diensten. Zowel het gebruik als de aard van de af te nemen diensten kennen veel verschijningsvormen, die in de bij de verordening behorende tarieventabel met naam en toenaam limitatief zijn opgesomd. Een recht is geen algemene belasting. Om een recht te mogen heffen dient er een individualiseerbare prestatie van de gemeente jegens de burger te staan.

Daarnaast geldt dat de begrote bate van de rechten de begrote lasten niet mogen overstijgen (opbrengstlimiet).

Liggelden jachthaven Met ingang van 1 januari 2024 wordt het liggeld door de Stichting jachthaven vastgesteld en niet meer door de gemeente. De jaarlijkse update van de verordening komt hiermee te vervallen. De verordening liggelden kan ingetrokken worden. Leges Vanaf 1 januari 2024 gaat de nieuwe Omgevingswet in. De Omgevingswet regelt alles voor de ruimte waarin we wonen en werken. Deze nieuwe wet bundelt en maakt regels eenvoudiger. Met behulp van 1 digitaal loket wordt het makkelijker om ruimtelijke projecten te starten. Dit heeft impact op de legesplichtige activiteiten. Onzeker is wat het financiële effect van de nieuwe wet is. Er zijn wel onderzoeken gedaan, maar het blijven ramingen. De diensten waarvoor leges worden geheven, zijn in de Legesverordening op samenhang geclusterd. • Hoofdstuk 1 Algemene dienstverlening; • Hoofdstuk 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning; • Hoofdstuk 3 Dienstverlening vallend onder de Europese Dienstenrichtlijn. Onder Hoofdstuk 1 vallen met name de legestarieven voor diensten van Burgerzaken (paspoorten, rijbewijzen en huwelijksvoltrekkingen). Onder Hoofdstuk 2 vallen de legestarieven voor diensten die verleend worden onder de noemer ‘omgevingsvergunning’ (voorheen bouwvergunning).

Onder Hoofdstuk 3 vallen de legestarieven voor diensten die uitsluitend verleend worden aan ondernemers zoals de drank- en horecavergunning, de evenementenvergunning en de vergunning voor seksbedrijven. Tarieven en kwijtscheldingsbeleid In de Notitie Financieel Kader 2023–2026 is in algemeenheid bepaald, dat de tarieven van de belastingen, heffingen en rechten jaarlijks worden verhoogd met 2%. Er gelden echter uitzonderingen: - Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt die verhoging normaal 1,5%. Maar besloten is om voor het jaar 2024 de onroerendezaakbelastingen voor woningen te verhogen met 20,28%. Voor onroerendezaak-belastingen niet-woningen is de verhoging wel 1,5%. - Voor de rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten en leges geldt dat een kostendekking van 100% wordt aangehouden. Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente een deel van zijn burgers de mogelijkheid om voor een lagere belastingaanslag in aanmerking te komen. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. De criteria waaraan kwijtscheldingsverzoeken getoetst worden, zijn op rijksniveau vastgesteld. Wel mogen gemeenten zelf bepalen van welke belastingen zij kwijtschelding verlenen en welk deel van de belastingaanslag wordt kwijtgescholden.

De aanslagen onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing komen in principe voor kwijtschelding in aanmerking. De gemeente Schiermonnikoog maakt gebruik van de ruimst mogelijke normen voor kwijtschelding, namelijk de 100% bijstandsnorm en de 100% AOW-norm. Ook bij de vermogenstoets wordt de ruimst mogelijke extra vermogensvrijstelling gebruikt. Het bedrag aan te verlenen kwijtscheldingen is geraamd op € 4.000.

Tarieven In de begroting staat jaarlijks een overzicht van de opbrengsten van de lokale heffingen, te weten de belangrijkste belastingen, rechten en heffingen (leges). Het tarief van iedere lokale heffing wordt in het najaar door middel van een apart raadsvoorstel vastgesteld. Met inachtneming van hetgeen hiervoor onder hoofdstuk 1 is gezegd over de beleidskaders waarbinnen in algemeenheid beslissingen worden genomen over tariefontwikkelingen, zijn hierna de precieze effecten daarvan voor het jaar 2024 ten opzichte van 2023 opgenomen. Belasting soort Tarief 2023 Tarief 2024 Mutatie 2024 OZB eigenaar woningen* 0,0817% 0,0983% 20,28% OZB eigenaar niet-woning 0,2194% 0,2227% 1,50% OZB gebruiker 0,1766% 0,1792% 1,50% Forensenbelasting 0,2793% 0,2849% 2,00% Toeristenbelasting Dagverblijf € 2,15 € 2,19 2,00% Nachtverblijf € 1,89 € 1,93 2,00% Nachtverblijf schoolreis € 1,79 € 1,83 2,00% Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden € 253,37 € 258,41 1,99% Meerpersoonshuishouden € 330,23 € 336,80 1,99% Lijkbezorgingsrechten Div. Div. 5,85% Rioolheffing a. Vast bedrag: -

0 tot en met 50m3

€ 28,37

€ 28,94

2,00%

-

51 tot en met 250m3

€ 56,86

€ 58,00

2,00%

-

250m3 en meer

€ 143,37

€ 146,24

2,00%

€ 1,04

€ 1,06

2,00%

b. Variabel bedrag: per m3

*De opbrengst onroerendezaakbelastingen wordt enerzijds beïnvloed door de WOZ-

waardeontwikkeling en anderzijds door de tariefstelling. De verwachting op dit moment is, dat de waarde van de niet woningen nagenoeg ongewijzigd zal blijven ten opzichte van 2023. Voor woningen wordt een waardestijging verwacht van 5%. Normaal wordt rekening gehouden met een opbrengststijging van 1,5%. Voor dit jaar is hiervan afgezien voor woningen. Besloten is om voor woningen een opbrengststijging te hanteren van 20,28%. Voor de volledigheid zei opgemerkt, dat de exacte WOZ-waardeontwikkelingen voor 2024 pas eind dit jaar bekend zullen zijn. Niet ondenkbaar is dat de voorgestelde tarieven dan nog aanpassing behoeven. 3. Belastingopbrengsten 2024 Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de voor het jaar 2024 begrote opbrengsten voor de belastingen, rechten en heffingen van de Gemeente Schiermonnikoog. Belasting soort Begroting 2024 (opbrengst in €) OZB eigenaar woningen 525.487 OZB eigenaar niet-woning 125.743 OZB gebruiker 89.282 Toeristenbelasting 1.834.540 Forensenbelasting 383.678 Afvalstoffenheffing 383.868 Rioolheffing 220.036 Lijkbezorgingsrechten 40.692 Leges 208.749

Stelpost minder leges omgevingswet Totaal

-15.000 3.797.075

4. Kostendekking afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges De geraamde lasten en opbrengsten voor het jaar 2024 bedragen: AfvalstoffenRioolheffing Lijkbezorgings € heffing € rechten € Toe te rekenen kosten: 298.745 182.128 25.005 Overhead 30.647 20.393 15.687 BTW 54.477 26.982 Totale kosten 383.869 229.503 40.692

158.851 92.999 251.850

Opbrengst heffingen Onttrekking voorziening**

208.749 -

383.868 -

220.036

40.692 -

*Leges €

9.476 Stelpost minder leges omgevingswet Dekkingspercentage 100% 96% 100% *Leges: We streven naar 100% kostendekking. Zoals in de beschrijving van de heffingen

-15.000 77%

weergegeven, bestaat er nog veel onduidelijkheid over de leges. In de berekening is uitgegaan van de huidige situatie. Wel wordt er reeds rekening mee gehouden dat deze opbrengsten niet geheel haalbaar zijn. Daartoe is een stelpost opgenomen van € 15.000. Bij de indienen van de voorstellen in de raad zullen de nieuwe ontwikkelingen meegenomen worden hetgeen kan resulteren in een aangepaste begroting op dit terrein. ** Onttrekking voorziening rioolheffing: Net als voorgaande jaren onttrekken we in 2024 een bedrag aan de voorziening riolering om zo 100% kostendekking te bereiken. De verwachting is dat in 2025 deze onttrekking niet meer nodig is, vanwege dalende afschrijvingslasten. 5. Woonlastenontwikkeling een- en meerpersoonshuishoudens 2023-2024 Voor een beeld over de ontwikkeling van de woonlasten wordt in de regel onderscheid gemaakt tussen eigenaar-bewoners en huurders en daarbinnen weer tussen één- en meerpersoonshuishoudens. Voor beide groepen geldt dat de woonlasten in ieder geval een resultante zijn van tariefontwikkelingen van de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Voor de eigenaar-bewoner wordt dat aangevuld met de effecten van de tariefontwikkeling voor de onroerendezaakbelastingen. Het algemene beeld is dat over de hele linie de gemiddelde woonlasten stijgen, ten gevolge van de stijging van de tarieven rioolheffing en met name de tarieven afvalstoffenheffing.

Woonlasten eigenaar-bewoner: Gemiddelde woonlasten eigenaarbewoner Schiermonnikoog Onroerendezaakbelastingen eigenaar* Afvalstoffenheffing Rioolheffing1) Totaal

Eenpersoons- Meerpersoonshuishoudens huishoudens 2024 € 2024 € 468 468 258 336 78 201 804 1.005

Gemiddelde woonlasten eigenaarEenpersoons- Meerpersoonsbewoner huishoudens huishoudens Schiermonnikoog 2024 € 2024 € Gemiddelde woonlasten 2023 2023 Schiermonnikoog € 762 896 Ontwikkeling lokale belastingdruk 20232024 5,5% 12% Voor het jaar 2023 is uitgegaan van een gemiddelde WOZ-waarde van de woning van € 454.000. Voor het jaar 2024 wordt een gemiddelde WOZ-waarde aangehouden van € 477.000.

Woonlasten huurder Gemiddelde woonlasten huurder Schiermonnikoog Afvalstoffenheffing Rioolheffing1) Totaal

Eenpersoons- Meerpersoonshuishoudens huishoudens 2024 € 2024 € 258 336 78 201 336 537

Gemiddelde woonlasten 2023 2023 Schiermonnikoog € 330 527 Ontwikkeling lokale lastendruk 20232024 1,8% 1,9% Rioolheffing voor meerpersoonshuishoudens gebaseerd op een waterverbruik van 135 m3 per jaar en voor éénpersoonshuishoudens op 46 m3 per jaar. 7. Voorgestelde besluiten

Wij stellen u voor: 1. Vaststelling van onderstaande belalstingverordeningen voor het jaar 2024: • Verordening Onroerendezaakbelastingen Schiermonnikoog 2024 • Verordening Forensenbelasting Schiermonnikoog 2024 • Verordening Afvalstoffenheffing Schiermonnikoog 2024 • Verordening Riool- en Waterzorgheffing Schiermonnikoog 2024 • Verordening Lijkbezorgingsrechten Schiermonnikoog 2024 • Verordening leges Schiermonnikoog 2024 2. Vaststellen lokale belastingenparagraaf in de programmabegroting 2024.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Schiermonnikoog, Secretaris,

Burgemeester,

T. Kroeze

I. van Gent