Raadsvoorstel huisvesting LOC.pdf

Raadsvergadering van

Onderwerp:

Huisvesting Leer- en ontwikkelcentrum

Agendapunt

Schiermonnikoog, 21 september 2021

Aan de Gemeenteraad, Inleiding Een adequaat onderwijsaanbod is van belang voor de leefbaarheid op het eiland. Om de kwaliteit en de continuïteit van het onderwijs op Schiermonnikoog te borgen hebben de gemeente, de Inspecteur Boelensschool en SWS Yn de mande in 2016 besloten dat dit enkel gerealiseerd kan worden als hierin gezamenlijk wordt opgetrokken waarbij rekening wordt gehouden met de verschillende verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Om alle onderwijsvoorzieningen in de toekomst op het eiland in stand te houden zijn de partijen het met elkaar eens dat een verregaande samenwerking en integratie tussen kinderopvang, peuterspeelzaal, basisschool en voortgezet onderwijs van belang c.q. een noodzaak is. Dit heeft zich vertaald in een visie op het onderwijs welke uw gemeenteraad op 24 mei 2016 heeft vastgesteld. In het startdocument 2018-2022 en het collegeprogramma is benoemd dat goed onderwijs de basis is voor een sterke samenleving op Schiermonnikoog en de toekomst van de eilander jeugd. Het realiseren van een Integraal Kindcentrum 0-16 jaar is hierbij een belangrijke prioriteit. Hieruit voortvloeiend is de gezamenlijke ambitie gekomen van alle partners om een Leer- en Ontwikkelcentrum 0–16 jaar (hierna: LOC) op te zetten. Op 6 oktober 2020 hebben de bestuurders van de twee eilander scholen en de gemeente hiertoe een intentieverklaring ondertekend.

Met deze intentieverklaring bekrachtigen betrokken partijen dat zij zich gezamenlijk zullen inspannen om deze doelstelling te bereiken door in dit (voor)traject de inhoudelijke samenwerking voor een doorgaande leerlijn van 0-16 jaar vorm te gaan geven. Een LOC is een voorziening voor kinderen van 0-16 jaar met een totaal aanbod op het gebied van onderwijs en kinderopvang op basis van de volgende uitgangspunten: één educatieve en pedagogische visie met doorlopende leerlijnen, uitgevoerd door één team dat bestaat uit medewerkers onderwijs en kinderopvang met één leidinggevende voor een eenduidige aansturing op de locatie. Inhoudelijke samenwerking De teams van de Inspecteur Boelensschool en SWS Yn de mande zijn aansluitend met de ondertekening van de intentieverklaring gestart aan een traject voor een inhoudelijke samenwerking. Het resultaat tot dusver is dat de teams een visie en missie hebben opgesteld voor het LOC. Deze zal de komende periode worden uitgewerkt tot een werkwijze binnen het LOC. Huisvesting De afgelopen periode is door de beide scholen vastgesteld dat het werken vanuit twee locaties niet bijdraagt aan een inhoudelijke samenwerking. Daarnaast blijkt dat de huidige schoolgebouwen verouderd zijn en niet passend bij de opgestelde onderwijsdoelstellingen.

De doelstelling van het bieden van eigentijds onderwijs waarbij gebruik wordt gemaakt van leerpleinen, studieruimten en het werken in kleine groepjes komt nu niet tot zijn recht. Om effectief met elkaar samen te kunnen werken hebben beide scholen dan ook de wens uitgesproken om in de toekomst vanuit één schoolgebouw samen te werken. Naast de beide scholen en de peuter-/kinderopvang kan vervolgens ook worden bekeken of het gebouw door andere samenwerkingspartners kan worden gebruikt. Uitbreiding onderwijskundig aanbod Stichting Trochsatter heeft in september 2021 een nieuw project op het eiland gestart; de Schier Academy. Op de Schier Academy wordt in samenwerking met Noorderpoort Groningen, de Inspecteur Boelensschool en de lokale horecaondernemers erkende horeca-opleidingen aangeboden. Op Texel en Ameland lopen vergelijkbare projecten welke succesvol zijn gebleken. Met de opzetting van de

Schier Academy vindt er een uitbreiding van het onderwijskundig aanbod op het eiland plaats met een opleiding die goed aansluit bij de lokale situatie. Zo wordt er voor gezorgd dat leerlingen ook betrokken en bekend raken met het eiland door het aanbieden van een speciaal ‘eilandcurriculum’. Hierbij wordt beoogt dat leerlingen voor het eiland behouden blijven en de leefbaarheid wordt vergroot. Haalbaarheidsonderzoek huisvesting LOC De gemeente heeft in het voorjaar van 2021 een haalbaarheidsonderzoek laten verrichten waarin de mogelijkheden om te komen tot één schoolgebouw zijn verkend. In het adviesrapport dat u als bijlage aantreft wordt ingegaan op: - Ruimtebehoefte - Nieuwbouw of renovatie - Mogelijke locaties - Kosten, opbrengsten en jaarlasten - Scenario’s Ruimtebehoefte De visie op het onderwijs is leidend voor de ruimtebehoefte van het gebouw. Naast het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en peuter-/kinderopvang zijn ook andere partners die een onderdeel willen vormen in het LOC. Een voorbeeld hiervan is de Schier Academy en de bibliotheek. De unieke situatie op Schiermonnikoog en de visie die de partijen met het LOC hebben, maakt dat landelijke normen niet van toepassing zijn op het beoogde gebouw. Als realistisch uitgangspunt wordt een oppervlakte van ca. 1.675 m² geadviseerd.

Nieuwbouw of renovatie Voor de mogelijkheden qua nieuwbouw of renovatie zijn er drie opties onderzocht: 1. Het gebouw van de Inspecteur Boelensschool geschikt maken voor het LOC; 2. Het gebouw Yn de mande geschikt maken voor het LOC; 3. Nieuwbouw op een nader te bepalen locatie. Optie 1 valt af vanwege de beperkte omvang van de locatie en beperkende voorwaarden in het bestemmingsplan. Voor optie 2 geldt dat deze afvalt doordat hier ingrijpende aanpassingen nodig zijn om te kunnen voldoen aan de functionele eisen en de duurzaamheidsambitie ‘energieneutraal’. De conclusie is vervolgens dat nieuwbouw de meest passende oplossingsmogelijkheid is om het LOC te realiseren zodat ook optimaal kan worden ingespeeld op actuele functie- en duurzaamheidseisen. Mogelijke locaties Uit het onderzoek komt naar voren dat het perceel waar momenteel SWS Yn de mande is gesitueerd het meest passend is voor de functie van het LOC. Wanneer er gebouwd zal worden op dezelfde locatie als waar het schoolgebouw nu staat dan moet rekening gehouden worden met tijdelijke huisvesting. Kosten, opbrengsten en jaarlasten De investering van nieuwbouw wordt geraamd op € 6.000.000 (inclusief BTW). Dit is echter exclusief kosten van tijdelijke huisvesting die geraamd worden op € 500.000. Hierbij is uitgegaan het plaatsen van mobiele units op het eiland.

Uitwijking naar een (deels) andere mogelijke locatie is niet onderzocht. Als gekozen wordt voor de optie van verbouw van Yn de mande is een bedrag berekend van € 6.350.000 inclusief BTW. Bij zowel verbouw als nieuwbouw op de locatie van Yn de mande komt de locatie van de Inspecteur Boelensschool vrij. Op dit perceel kan dan vervolgens woningbouw worden gerealiseerd. De jaarlasten zijn globaal uitgewerkt. Hierbij is ingegaan op de huidige lasten en de toekomstige lasten. De raming laat zien dat de toekomstige lasten circa € 134.000 hoger zijn. Scenario’s In het rapport worden de scenario’s uiteen gezet in een matrix en gewaardeerd op diverse aspecten. Scenario 3, volledige nieuwbouw, wordt het hoogst gewaardeerd.

Advies Conclusie van het adviesrapport is voor het schoolgebouw uit te gaan van nieuwbouw op de locatie van Yn de mande. Daarbij uit te gaan van een omvang van ca. 1.675 m². Als vervolgstap een nadere afweging te maken over de exacte plek van nieuwbouw om zo mogelijk ook kosten van tijdelijke huisvesting te beperken of te vermijden. Principebesluit De gemeente is conform de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs verantwoordelijk voor huisvesting en nieuwbouw van scholen op het grondgebied van de gemeente. Het budgetrecht ligt ingevolge de Gemeentewet bij de gemeenteraad. Om vervolgstappen te kunnen maken in het proces zal uw gemeenteraad eerst een principebesluit moeten nemen over de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek. Het college is van mening dat scenario 3 de beste optie is om huisvesting voor het LOC te realiseren. Dit betreft nieuwbouw op de locatie van Yn de mande waarbij wordt uitgegaan van een omvang van 1.675 m². Vervolgstappen In de onderstaande tabel zijn de verschillende fasen in het ontwerp- en bouwproces beschreven. Fase 1

Fase 2

Fase 3

Fase 4

Fase 5

Participatie en visie (initiatief) Analyse

Voorbereiding (definitie) Plan van aanpak

Ontwerp

Prijs- en contractvorming Selectie aannemer

Bouwuitvoering en nazorg Directievoering

Haalbaarheid

Ruimtebehoefte

Selectie adviseurs

Selectie installateur(s)

Bouwkundig toezicht

Programma van Eisen

Ontwerpproces

Aanbesteding

Voortgangsbewaking

Exploitatiekosten

Vergunningen

Gunning

Kwaliteitsbewaking

Eigendom en beheer

Budgetbewaking

Contractvorming

Budgetbewaking

Samenwerkingsovereenkomst

Architectenselectie

Oplevering en nazorg Onderhoudsplan

Fase 1 is met het haalbaarheidsonderzoek doorlopen. Indien wordt ingestemd met het principebesluit kan de volgende fase in het proces worden opgestart, de zogenaamde ‘definitiefase’. In deze fase moet het initiatiefplan worden geconcretiseerd. Over open eindjes die er in de initiatieffase nog zijn moet vervolgens duidelijkheid worden verkregen. Onderwerpen in deze fase die in ieder geval aan de orde komen zijn:

-

functies die nog toegevoegd (willen) worden aan het LOC nader uitgewerkt programma van eisen: ruimtelijk-functioneel en technisch duurzaamheidsmaatregelen multifunctioneel ruimtegebruik verwachte bezetting van ruimten vlekkenplan ruimtelijke inpassing op de beoogde locatie eventuele benodigde bestemmingsplanwijziging actuele stichtingskostenraming eventueel eigen bijdragen schoolbesturen meerjarige exploitatiebegroting financieringsconstructie fiscaliteit/mogelijkheid tot verrekening van BTW eigenaarschap: 1 eigenaar of gesplitst eigendom, wie wordt/worden eigenaar bouwheerschap bouwmethode beheerconstructie: wie doet groot/klein/dagelijks onderhoud, schoonmaak, beheer organisatiemodel: samenwerking (stichting oprichten of 1 partij als penvoerder) voorwaarden voor de realisatie aanbestedingsvorm: contractvorm, procedure, voorwaarden afspraken over samenwerking/afsluiten samenwerkingsovereenkomst planning vervolgstappen

In deze fase zullen ook nadrukkelijk andere belanghebbenden worden betrokken in het proces. Belangrijk is dat alle betrokkenen (leerlingen, ouders, teams, buurtbewoners, gemeenteraad, etc.) worden betrokken bij het ontwerp en de bedoeling van het LOC. De ontwikkeling van het LOC heeft consequenties voor de locatie van de Inspecteur Boelensschool. Parallel aan de definitiefase van het project, moet over deze locatie ook meer duidelijkheid komen. Dit betreft dan het maken van afspraken over de locatie en wat de toekomstige bestemming van de locatie gaat worden. Als de definitiefase is afgerond, wordt een compleet plan opgesteld, waarin alle voorgenoemde punten zijn opgenomen om vervolgens te worden voorgelegd aan uw gemeenteraad ter besluitvorming. Daarna volgen fase 3 t/m 5. Voorbereidingskrediet Om vervolgstappen in het proces te kunnen nemen wordt uw raad gevraagd om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Over het algemeen wordt in deze fase van het proces nog geen volledig krediet beschikbaar gesteld door uw gemeenteraad, omdat er nog te veel onduidelijk is. Daarom wordt een voorbereidingskrediet aangevraagd tot en met de fase voorlopig/definitief ontwerp. Hierdoor kunnen er meerdere adviseurs worden ingeschakeld om de plannen verder voor te bereiden.

In eerste instantie zal er een project- en bouwmanagementbureau geselecteerd moeten worden die de definitiefase verder gaat begeleiden en alle projectkaders goed gaat vastleggen. Na vaststelling van de projectkaders zal het projectmanagementbureau in overleg met de opdrachtgever en gebruikers een architect en overige adviseurs gaan selecteren. Om deze stappen te kunnen nemen is een voorbereidingskrediet nodig van € 250.000 inclusief BTW. Bij het beschikbaar stellen van dit voorbereidingskrediet kunnen de architect en overige adviseurs de plannen uitwerken tot een definitief ontwerp. Voorstel is om dit bedrag beschikbaar te stellen vanuit de Algemene reserve Eneco. Er bestaat een kans dat uit de voorbereidingsfase blijkt dat de realisatie van de school niet door kan gaan. Dit betekent dan dat de kosten van het voorbereidingskrediet niet geactiveerd kunnen worden. En dit betekent een verlies voor de gemeente. Om voorbereid te zijn op dit verlies moet er een verliesvoorziening LOC ingesteld worden. Voorstel is om het bedrag ad € 250.000 voor deze verliesvoorziening beschikbaar te stellen vanuit de Algemene reserve Eneco. Wanneer de school gerealiseerd wordt, valt het bedrag van de verliesvoorziening LOC dat ten laste van de Algemene Reserve Eneco is gebracht weer vrij. Mocht onverhoopt de realisatie van het LOC niet doorgaan dan wordt op dat moment dekking voor dit bedrag gezocht.

Het verloop van de Algemene reserve Eneco is als volgt:

Stand per 1-1Verliesvoorziening LOC Notitie financieel kader 2022-2025, overheveling naar algemene reserve Stand per 31-12

2021 1.238.000 -250.000

2022 988.000 -238.000

988.000

750.000

Voorgesteld wordt de financiële consequenties hiervan te verwerken in de 29e begrotingswijziging 2021. Financiën Op basis van enkele gegevens is een financieel plaatje vanuit de gemeente geschetst. De kosten voor groot onderhoud zijn in dit overzicht nog niet meegenomen. De scholen ontvangen vanuit het rijk een vergoeding voor groot onderhoud. Die en andere financiële gegevens zullen in de tweede onderzoeksfase deze nader worden uitgewerkt om tot een definitief financieel overzicht te komen. Voor de nieuwbouw zijn de volgende financiële componenten van belang: 1 2 3 4 5 6 7

Investering nieuwbouw Afschrijving 40 jaar Rente 0,85% Kosten tijdelijke huisvesting Verkoop grond Inspecteur Boelens: Nog onbekend, niet meegenomen in financiële berekening Afboeken boekwaarde huidige scholen, per 31-12-2022, deze boekwaarde neemt per jaar af Voorbereidingskrediet

€ 6.000.000 150.000 51.000 500.000 Pm 166.000 250.000

De wijziging in de structurele lasten is als volgt: Toekomstige situatie A B C D

Afschrijving 40 jaar, zie 2 Rente 0,85%, zie 3 Energie Totaal structurele lasten toekomstig

150.000 51.000 10.000 211.000

Huidige situatie E F G H

Afschrijvingen Rente 0,85% Energie Totaal structurele lasten huidig

52.509 2.155 21.800 76.464

Verschil in structurele lasten (H minus D) Bestaat uit: Verschil kapitaallasten (E+F, minus A+B) Verschil energielasten (G minus C)

-134.526 -146.336 11.800

De incidentele lasten zijn als volgt: 4 5 6 7

Kosten tijdelijke huisvesting Verkoop grond Inspecteur Boelens: Nog onbekend, niet meegenomen in financiële berekening Afboeken boekwaarde huidige scholen, per 31-12-2022, deze boekwaarde neemt per jaar af/ Voorbereidingskrediet

500.000 pm 166.000 250.000

Op basis van de bovenstaande gegevens kan worden geconcludeerd dat er een groot verschil tussen de huidige en toekomstige structurele lasten. Hiervoor is geen dekking aanwezig in de huidige begroting. Daarnaast zijn er hoge incidentele lasten.

Door het aantrekken van extra financiering zullen deze verschillen geminimaliseerd moeten worden. De huisvesting van het LOC is voor Schiermonnikoog één van de belangrijke speerpunten in het Programma Wadden. Het bouwkrediet dat uw gemeenteraad in de toekomst beschikbaar zal moeten stellen zal mede gefinancierd moeten gaan worden vanuit het Programma Wadden. Voorstel: 1. In te stemmen met het principebesluit en daarmee scenario 3, nieuwbouw op de locatie van Yn de mande waarbij wordt uitgegaan van een omvang van 1.675 m²; 2. Akkoord te gaan met het nemen van het uitwerken van fase twee ‘definitiefase’; 3. Een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 250.000; 4. In te stemmen met het instellen van een verliesvoorziening LOC; 5. De kosten van de verliesvoorziening ad € 250.000 ten laste te brengen van de Algemene Reserve Eneco; 6. De raad voor te stellen de financiële consequenties te verwerken in de 29e begrotingswijziging 2021.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Schiermonnikoog, de secretaris, de burgemeester, R. Thedinga

I. van Gent