Raadspresentatie Schiermonnikoog NOZ TNW d.d. 21-04-2021.pdf

Toelichting Net op zee Ten noorden van de Waddeneilanden Raadspresentatie Schiermonnikoog

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 1

Opening Door: Diana Scheer (TenneT) Omgevingsmanager 21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 2

Inhoud presentatie 1. Introductie project, VKA-besluit en planning (Olaf Herfst, EZK) 2. Toelichting aanlegtechniek (Maarten Bruggeman, TenneT) 3. Toelichting natuureffecten (Hans Jaspers, Sweco) 4. Afsluiting en hoe nu verder (Diana Scheer, Tennet)

5. Vragen/reacties Luistert u thuis mee en heeft u een vraag? Stuur deze naar TNWsupport@tennet.eu. Alle vragen zullen wij gebundeld en geanonimiseerd beantwoorden. 3

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Deel 1: Introductie NOZ TNW Door: Olaf Herfst (EZK) Projectleider 21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 4

Introductie NOZ TNW • Routekaart 2030 gepubliceerd in 2018 om tussen 2024 en 2030 zeven Gigawatt aan windparken op zee te realiseren. • VANOZ (Verkenning aanlanding Netten op Zee) aansluiting van windenergiegebied Ten Noorden van de Waddeneilanden in Eemshaven, Vierverlaten of Burgum d.m.v. een ondergrondse wisselstroom kabelverbinding. • VAWOZ: verkenning periode 2030-2040

5

•

Ministerie van EZK: procedures en coördinatie vergunningen.

•

TenneT: onderzoeken, aanleg en onderhoud verbinding. 21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Doorsnede project

6

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Tracés naar Eemshaven • Eemshaven midden - niet vergunbaar, teveel effecten op natuur & milieu in de Waddenzee

• Eemshaven oost – heel weinig ruimte door bestaande kabels en leidingen: • Veel risico’s (geen uitwijkmogelijkheden, NGE, Referentiegebied, vergunbaarheid (Duitsland)); • Gelijkstroomkabels (DC) in de toekomst zijn kansrijker door kleiner ruimtebeslag. • Eemshaven west – Voorkeursalternatief (VKA) • Aandachtspunten voor doorkruising Schiermonnikoog en landbouwgebied. • Toekomstige gelijkstroomkabels (DC) lijken meer milieuschade te veroorzaken dan de huidige wisselstroomkabels (AC) door gebruik zwaarder materieel. 7

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Besluit: kabelroute Eemshaven west

8

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Kabelroute (VKA) en Variant Wantij -

Uitwerking VKA (rechter/groene lijn)

-

Principe: voorkomen, mitigeren en dan pas compenseren (natuur)effecten  optimalisatieproces.

-

Variant Wantij (linker/ blauwe lijn)

-

Wisselwerking techniek en (natuur)effecten

Groene en blauwe lijnen zijn indicatief! Uitwerking vindt plaats binnen de hele corridor.

Kabelroute (VKA) Variant Wantij (globaal)

Groene en blauwe lijnen zijn indicatief! Uitwerking vindt plaats binnen de hele corridor.

9

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

10

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Bodem- en veldonderzoeken • Noordzee: gestart • Waddenzee: na broedseizoen aug 2021 • Land: ntb

11

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Deel 2: Toelichting aanlegtechniek Door: Maarten Bruggeman (TenneT) Adviseur techniek

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 12

Introductie • Het Windpark TNW ligt straks op ca. 67 km van Schiermonnikoog en ten westen van het bestaande windpark Gemini en is ca. 700 MW groot. • De netaansluiting bestaat uit 2 x 220 kV export kabels. Elk met een transport capaciteit van 350 MW. • De kabel verbinding is ca. 2 x 120 km. Hiernaast een kabeldoorsnede van een soortgelijke kabel..

13

21 april 2021

Kabelroute: VKA en variant Wantij • Het Wad wordt gekenmerkt door een verscheidenheid aan habitattypen.

• Voor elk type is een andere installatiemethode noodzakelijk om een kabel te kunnen installeren op een technisch, morfologisch en ecologisch verantwoorde wijze. • De VKA-route (blauw) leidt door een morfologisch dynamisch en kwetsbaar gebied. • De variant Wantij (rood) loopt over het Wantij dat stabieler is, waardoor installatietechnieken minder grondverzet nodig hebben.

VKA Variant Wantij (globaal)

14

21 april 2021

Optimalisatieproces kabelroute (1) •

•

•

15

Oorspronkelijk uitgangspunt (in afstemming met belanghebbenden): zoek diepe delen geulen om ingreep natuur zo gering mogelijk te maken. • Bij volgen geulenstelsel is korte route naar land niet mogelijk. • Kabel kan niet in 1x geïnstalleerd worden (i.v.m. gewicht en diepgang transport). • Verbindingsmoffen nodig op zelfde diepte als kabel: praktisch onuitvoerbaar. Alternatief: VKA-route • Zo kort mogelijk over het Wad, kruising geulenstelsel van de Eilanderbalg. • Voorlopige onderzoeksresultaten: • Grote begraafinspanning nodig met effecten voor morfologie en ecologie. • Technisch zeer complex. • Installatie in (technisch) ongustig jaargetij i.v.m. gesloten gebieden. Conclusie: Onderzoek naar VKA-optimalisatie met mogelijk minder effecten (variant Wantij).

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Optimalisatieproces kabelroute (2) • De VKA-route door het geulenstelsel liet grote graafwerkzaamheden zien met morfologische en ecologische effecten. Variant Wantij lijkt minder effecten te hebben.

• In de variant Wantij zijn voor het kruisen van Schiermonnikoog twee aanlegopties: • Kruising door middel van een horizontale boring; • Kruising door middel van een wadtrencher, waarbij kabel begraven wordt (zoals op Wad). • Door de verschillen tussen VKA en variant Wantij goed in kaart te brengen en te kijken naar de effecten van de kabelinstallatie langs die routes, kunnen ze worden vergeleken. • In Milieueffectrapport (MER) worden effecten onderzocht.

16

21 april 2021

Toelichting techniek VKA en variant Wantij VI IV V

Route voert door/over:

II II

I.

Kwelder vaste land

II.

Droogvallende platen

III.

Dynamisch gebied (geulen)

IV.

Zandige punt Schiermonnikoog

V.

Kwelder & duin Schier A) HDD B) Wadtrencher

VI. 17

Noordzeekustzone 21 april 2021

III

C1 - Publieke Informatie

I

Historisch zeebodem niveau

De route-lijnen zijn indicatief! Uitwerking vindt plaats binnen de hele corridor.

Schiermonnikoog Geulen

• De routes zijn indicatief. • Het VKA (rechts) is zwart met optimalisatie in wit.

Kabelroute (VKA)

• Variant Wantij (links) in het rood. Variant Wantij (globaal)

Waddenzee

18

21 april 2021

VKA

VKA-route door het geulenstelsel

19

VKA

II Wad trencher installatie voor VKA

Maaiveld Schiermonnikoog

Zeebodem Waddenzee

8m Langsdoorsnede VKA route Zeebodem Noordzee Historische zeebodem 20

VI

21 april 2021

IV

III

II

VKA

II Wad trencher installatie voor VKA

Maaiveld Schiermonnikoog

Zeebodem Waddenzee

8m Langsdoorsnede VKA route Zeebodem Noordzee Historische zeebodem 21

VI

21 april 2021

IV

III

II

VKA

III IV VI Vertical Injector installatie VKA

Maaiveld Schiermonnikoog

Zeebodem Waddenzee

Maximaal 10 m Zeebodem Noordzee Historische zeebodem 22

VI

21 april 2021

IV

III

II

VKA

III IV VI Baggeren voor VI installatie VKA

Maaiveld Schiermonnikoog

Diepte geul voor VI ponton

Zeebodem Waddenzee

Geul

Zeebodem Noordzee Historische zeebodem 23

VI

21 april 2021

IV

III

II

VKA

III IV VI VI installatie na baggeren VKA

Tijdelijke dijk

Zeebodem Waddenzee

Maaiveld Schiermonnikoog Geul

Maximaal 10 m

Zeebodem Noordzee

Historische zeebodem 24

21 april 2021

V

IV

III

II

Toelichting variant Wantij • Criteria installatie op het Wad met minimale effecten: • • •

•

•

25

Geen risico op grotere technische uitdagingen die leiden tot vertragingen onvoorziene en/of grotere verstoringen. Bewezen en robuuste installatie, waardoor de effecten van de installatie bekend zijn en er zekerheid is over de duurzaamheid van de oplossing. Snel en flexibel, waardoor je rekening kan houden met wijzigingen in de nabijheid van de route die zijn ontstaan tussen ontwerp en uitvoering. Door snel en flexibel is het in te zetten materieel ook relatief licht en is de footprint relatief gering.

Variant Wantij kenmerkt zich door een stabiele uniforme omgeving, waardoor er gebruik gemaakt kan worden van één installatietechniek.

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Kabel transport routes

Transport route 1ste kabel sectie Transport route 2de kabel sectie, Wad trencher en haspel voertuig Transport route 3de kabel sectie Transport route 4de kabel sectie Transport route haspel voertuig en overige machines Put voor drijvend materieel

26

Transportkabel naar en op het Wad

27

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

VKA Variant Wantij

Wad-trenchers

• De “Wad”-trencher kan bestaan uit een voertuig op rupsbanden met een ploeg, een vibrerende ploeg of een ketting frees. Installatie keuze afhankelijk van grondgesteldheid en vereiste diepte. • De rupsbanden zijn zeer breed om zo de gronddruk te verlagen en het mogelijk te maken op het Wad te kunnen rijden. Ca. 0,25 kg/cm2. Spoorbreedte ca. 9 meter. • Het voertuig met kabelhaspel is eveneens voorzien van brede rupsbanden en kan ca. 4 km kabel in eenmaal vervoeren. Ca. 0,25 kg/cm2. Spoorbreedte ca. 9 meter. 28

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

VKA Variant Wantij

VKA Variant Wantij

Installeren verbindingsmoffen

29

21 april 2021

•

Op het Wad kunnen de kabels maar in lengtes van 3 à 4 km worden aangeleverd vanwege de beperkte waterdiepte.

•

De kabeleinden moeten na installatie verbonden worden met een mof.

•

De mof wordt op een platform (ponton, jack-up barge of stellage) vervaardigd.

•

Nadat de mof gereed is wordt deze op het Wad gelegd.

•

De ontstane Ω wordt met graafmachines op rupsbanden begraven.

•

Er zijn 4 moflocaties op het Wad voorzien.

VKA Variant Wantij

Transport en verblijf werknemers op het Wad

30

21 april 2021

Variant Wantij

Kruisen kwelder en duin Schiermonnikoog Alternatief met horizontaal gestuurde boring (HDD) onder kwelder en duin

Intrede HDD

Uittrede HDD

31

Variant Wantij

Horizontaal gestuurde boring Schiermonnikoog

32

Variant Wantij

Horizontaal gestuurde boring Schiermonnikoog

33

Variant Wantij

Kruisen kwelder en duin Schiermonnikoog Alternatief met trencher door kwelder en duin Schiermonnikoog

34

Deel 3: Toelichting natuureffcten Door: Hans Jaspers (Sweco) Ecoloog, specialist MER

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 35

Onderzochte natuurwaarden in MER-deelrapport Natuur Waddenzee, Noordzeekustzone, Schiermonnikoog •

• • • • • •

36

Habitats: ondergedoken zandbanken, droogvallende platen, pioniervegetaties, kwelders, duinen Plankton: fytoplankton, fytobenthos, zooplankton Ongewervelden: schelpdieren, wormen, slakjes, kreeften, krabben, insecten, vlinders Vaatplanten: groot/klein zeegras, landplanten Vissen: trekken, voortplanten, opgroeien Vogels: broeden, foerageren, overtijen Zoogdieren: gewone/grijze zeehond, bruinvis, landzoogdieren

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Bronnen in MER-deelrapport Natuur Gehanteerde bronnen per soortgroep

37

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Te onderzoeken effecten in het MER-deelrapport Natuur Waddenzee, Noordzeekustzone, Schiermonnikoog • Vernietiging: vergraving, berijding, storten door baggeren en ingraven • Verstoring: geluid, trillingen, beweging, licht door inzet materieel • Vertroebeling: door baggeren, ingraven • Vermesting/verzuring: stikstofdepositie door inzet materieel • Elektromagnetische velden en warmte: door aanwezigheid kabel

38

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Habitats Vergraving

39

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Inzoomen: Kwelders en duinen Schiermonnikoog Zonering met variërende breedte:

40

•

H1310/20 Pioniervegetatie

•

H1330 Kwelders

•

H2110 Embryonale duinen

•

H2120 Witte duinen

•

H2130 Grijze duinen (duingrasland)

•

H2160 Duindoornstruweel

•

H2190A/B Vochtige duinvalleien

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Mossel- en oesterbanken Vergraving, vertroebeling

41

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Zeegras Vergraving

42

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Broedvogels Verstoring

43

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Foeragerende vogels Verstoring

44

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Zeehondenligplaatsen Verstoring

45

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Beoordelingstabel VKA en variant Wantij Effecten

Soortengroep

Beoordelingscriteria

Vertroebeling

Schelpdieren

Relatieve toename, reikwijdte, duur, voorkomen, gevoeligheid, hersteltijd

Zeegras

Relatieve toename, reikwijdte, duur, voorkomen, gevoeligheid, hersteltijd

Bodemdieren

Verhoging/verlaging, omvang, duur, voorkomen, gevoeligheid, hersteltijd

Zeehonden

Verhoging/verlaging, omvang, duur, voorkomen, gevoeligheid, hersteltijd

Foeragerende vogels

Verhoging/verlaging, omvang, duur, voorkomen, gevoeligheid, hersteltijd

Kwelders

Omvang, hersteltijd

schelpenbanken

Omvang, voorkomen, hersteltijd

bodemdieren

Omvang, voorkomen, hersteltijd

Zeegras

Omvang, voorkomen, hersteltijd

Foeragerende vogels

Verstoringsafstand, voorkomen, duur, uitwijkmogelijkheden

Overtijende vogels

Verstoringsafstand, voorkomen, duur, uitwijkmogelijkheden

Broedvogels

Verstoringsafstand, voorkomen, duur incl. mitigatie kwetsbare periode

Zeezoogdieren

Verstoringsafstand, voorkomen, duur, incl. mitigatie kwetsbare periode

Vissen

Verstoringsafstand, voorkomen, duur, uitwijkmogelijkheden

Stikstof

Kwelders, duinen

Toename, duur, gevoeligheid, achtergronddepositie

EMV

Vissen

Veldsterkte, voorkomen, gevoeligheid

Bruinvis

Veldsterkte, voorkomen, gevoeligheid

Morfologie

Vergraving

Verstoring

46

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

Afsluiting Door: Diana Scheer (TenneT) Omgevingsmanager 21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 47

Hoe nu verder? • Variant Wantij op gelijk detailniveau als VKA onderzocht in het MER. • •

Resultaat: Inzicht in (natuur)effecten en technische haalbaarheid. Op basis van resultaten MER en gesprekken omgevingspartijen keuze voor variant of VKA.

• Resultaten 80%-versie MER delen in subwerkgroep Waddenzee en Schiermonnikoog. •

Desgewenst ook presentatie aan raad Schiermonnikoog.

• Met deelnemers subwerkgroep Waddenzee en Schiermonnikoog optimalisatie kabelroute en uitwerking plusmaatregelen. •

48

21 april 2021

Hierin ook weer wisselwerking techniek & (natuur)effecten.

C1 - Publieke Informatie

Vragen? Luistert u thuis mee? Stuur uw vraag naar TNW-support@tennet.eu. Vragen worden geanonimiseerd en gebundeld beantwoord. 21 april 2021

C1 - Publieke Informatie 49

Disclaimer Deze powerpoint wordt u aangeboden door TenneT TSO B.V. (“TenneT”). De inhoud ervan - alle teksten, beelden en geluiden - is beschermd op grond van de auteurswet. Van de inhoud van deze powerpoint mag niets worden gekopieerd, tenzij daartoe expliciet door TenneT mogelijkheden worden geboden en aan de inhoud mag niets worden veranderd. TenneT zet zich in voor een juiste en actuele informatieverstrekking, maar geeft ter zake geen garanties voor juistheid, nauwkeurigheid en volledigheid.

TenneT aanvaardt geen aansprakelijkheid voor (vermeende) schade, voortvloeiend uit deze powerpoint, noch voor de gevolgen van activiteiten die worden ondernomen op basis van gegevens en informatie op deze powerpoint.

50

21 april 2021

C1 - Publieke Informatie

contact@tennet.eu 21 april 2021