Ons Belang - technische vragen en antwoorden gewijzigde begroting 2026

Aanvullende technische vragen Ons Belang 1. U heeft aangegeven dat de Provincie Fryslân vanaf dit jaar vooraf de begrotingen van de Friese gemeenten beoordeelt. De redenen/motivatie om dat te doen is ons niet duidelijk. We lezen graag motivatie van de Provincie om begrotingen vooraf te beoordelen. Antwoord 1. De provincie beoordeelt de begroting officieel na vaststelling door de gemeenteraad. Op basis van de vastgestelde begroting bepaalt de provincie haar toezichtsvorm. Repressief dan wel preventief. Informeel heeft de provincie de begroting voor vaststelling door de gemeenteraad beoordeeld en ons geïnformeerd dat als de begroting niet aangepast zou worden zij conform de regels van toezicht de saldi van de begroting zou gaan aanpassen. Volgens de geldende regelgeving zijn reserve mutaties altijd incidenteel en worden deze gecorrigeerd op het begrotingssaldo. In ons geval zou dat betekenen dat de begroting niet sluitend zou zijn. Vandaar dat wij in de aanbiedingsbrief en in de bijlagen correcties hebben opgevoerd die een juist beeld geven van de structurele positie. De motivatie van de Provincie is dat zij ons wilden helpen om een juist saldo te presenteren zodat er niet achteraf een correctie van de zijde van de provincie nodig zou zijn geweest. 2. De provincie is financieel toezichthouder op gemeenten.

Het betreft de uitvoering van de wettelijk opgedragen taak, zoals omschreven in Artikelen 186 t/m 215 Gemeentewet en Artikel 12 Financiële-verhoudingswet. Financieel toezicht vindt dus zijn basis in de wet én is gebaseerd op vertrouwen (zie ook GKT 2020 gemeenten). Waardoor is dat vertrouwen er niet meer? Antwoord 2. Het vertrouwen is er juist wel, de provincie heeft juist meegedacht in een oplossing door vooraf ons te informeren. 3. De aanwijzingen die de Provincie donderdag 30/vrijdag 31 november gaf hebben geleid tot een andere begroting dan die er lag. Uit de toelichting bleek dat de (meerjaren)begroting van de gemeente Schiermonnikoog niet structureel en reëel in evenwicht was. In het raadsoverleg van 4 november is aangegeven dat er o.a. wijzigingen aangebracht zijn in de programma’s 1 t.m. 5 om het structureel sluitend te krijgen, dat de incidentele uitgaven en inkomsten uit de begroting moesten worden gehaald (w.o. bijdragen uit de algemene reserve) en er 7 paragrafen moesten worden aangepast. Wij ontvingen op 1 november 9 bijlagen bij de mail m.b.t. bovenstaande. Voor de duidelijkheid, wij proberen te begrijpen wat er veranderd is en waarom, vandaar bovenstaande en onderstaande vragen. Mogelijk zullen we na het verder bestuderen van de begroting nog aanvullende vragen hebben.

Het erratum begroting 2026 laat het financiële beeld van de (meerjaren)begroting zien: Structurele begrotingssaldo

2026 105.621

2027 - 178.567

2028 -206.560

2029 - 94.442

2028 32.440

2029 152.558

In de eerder gepresenteerde begroting was het beeld: Structurele begrotingssaldo

2026 213.621

2027 47.433

Antwoord 3. Pagina 10 van de eerste versie van de begroting laat een gerealiseerd resultaat/begrotingssaldo zien van bovenstaande bedragen, dit is niet het structurele begrotingssaldo. Het structurele begrotingssaldo is het begrotingssaldo na het saldo van de incidentele baten en lasten. We verwijzen naar bijlage A bij onze antwoorden. Daar kunt u zien wat voor het begrotingsjaar 2026 de wijzigingen zijn geweest. En hierin kunt u zien dat het begrotingssaldo in alle versies ongewijzigd is gebleven. De verschillen zitten in de incidentele baten en lasten. Helemaal onderaan in deze bijlage is een verklaring gegeven van deze verschillen. 4. De begroting waar wij het 14 november over hebben laat dezelfde getallen/bedragen zien als in de eerder gepresenteerde begroting (pag 10): Structurele begrotingssaldo

2026 213.621

2027 47.433

2028 32.440

2029 152.558

Antwoord 4. Dat klopt, echter laten bovengenoemde bedragen het geraamd resultaat/begrotingssaldo zien en niet het structurele begrotingssaldo. Het is juist dat het geraamd resultaat/begrotingssaldo op pagina 10 van de laatste versie van de begroting ongewijzigd is t.o.v. de eerste versie. Immers aan de cijfers zelf van de begroting is niets veranderd. De verschillen zaten in de incidentele baten en lasten en de hierbij behorende bijlagen 7 en 8. En de presentatie van bijlage 2. 5. Is dit dan een correcte presentatie van de begroting? Antwoord 5. De correcte presentatie van de begroting, na aanpassing volgens de aanbiedingsbrief staat op pagina 6 van de begroting. 6. Op pagina 6 van de gewijzigde begroting staat een overzicht Structureel begrotingssaldo Bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Lasten exc mutatie

-11.335 11.178 -157 -185 555

-11.469 11.294 -175 -136 358

-11.479 11.347 -132 -136 301

-11.426 11.409 -17 -136 306

213 737

47 210

33 140

153 137

-756

-351

-214

-291

194

-94

-41

71

Baten exc mutatie Geraamd saldo Toevoeging reserves Onttrekking reserves Geraamd resultaat Incidentele lasten incl toevoeging reserves Incidentele baten incl onttrekking reserves Structurele begrotingssaldo voor 1e begrotingswijziging

In het raadsvoorstel geeft u aan dat er een 2e overleg heeft plaatsgevonden met de Provincie en dat een aantal structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves in de bijlage gewijzigd zijn naar incidenteel. Welke zijn dat? En waarom kunnen structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves nu incidenteel zijn? Wat betekent dit voor de nabije toekomst in financieel opzicht en het beleid (bezuinigingen)?

Antwoord 6. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves zijn altijd incidenteel. De volgende mutaties stonden onterecht in het overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en zijn nu opgenomen op het overzicht incidentele baten en lasten: Programma/reserves (bedragen x 1.000)

2026

2027

2028

2029

Toevoe­ Onttrek­ Toevoe­ Onttrek­ Toevoe­ Onttrek­ Toevoe­ Onttrek­ gingen kingen gingen kingen gingen kingen gingen kingen Sociaal

8

-

4

8 7 -

-10 -42

28

Mutaties Reserve Wet Open Overheid (WOO)

Totaal

Mutaties Reserve Samenw erkingsschool Yn de Mande

-

4

-

4

8

-

7

-10

-

-

35 55 141

-

8

-

8

-

7

-10

7

-10

-43

-

-43

-

-43

28

-

28

-

28

-

-

35

-

35

-

35

-

55

-

55

-

55

-

-52

137

-53

137

-53

137

-53

Leefomgeving Mutaties Reserve lichtmasten Mutaties Reserve Veerdam Mutaties Reserve Wet Open Overheid (WOO)

Economie en werkgelegenheid Mutaties Reserve baggeren jachthaven

Financiering en belastingen Mutaties Algemene reserve

Zie ook bijlage A bij deze mail voor een toelichting op het begrotingsjaar 2026. 7. U stelt een 1e begrotingswijziging 2026 voor, nog voordat er een begroting 2026 is vastgesteld. Hoe gaat dat procedureel? Wordt er eerst gestemd over de begroting 2026 en daarna over een begrotingswijziging? Antwoord 7. De vaststelling van de begroting is inclusief de 1e begrotingswijziging op basis van de aanbiedingsbrief. Daarmee wordt het structureel begrotingssaldo vastgesteld op:

8. En betreft de begrotingswijziging het onttrekken van (295 + 25 = ) € 320.000,= uit de Algemene Reserve? En dat ten behoeve van de reserves Sociaal Domein, Reserve Lichtmasten? Waarom is dat nodig? En hoe kunnen we dat ‘koppelen’ aan bijlage 2 , pagina 126; daar staat een bedrag van € 251.750 als onttrekking. Antwoord 8. De onttrekking is nodig omdat: 1. Reserve lichtmasten en reserve sociaal domein anders negatief zijn. Dat is niet toegestaan conform BBV, een reserve kan en mag niet negatief zijn. De provincie staat dit ook niet toe en zou de begroting op dit punt aanpassen. Om dit voorkomen wordt voorgesteld deze reserves aan te vullen via de 1e begrotingswijziging 2026. 2. Omdat de onttrekking in de 1e begrotingswijziging wordt verwerkt zit deze niet in het overzicht van bijlage 2. Daarom is in de aanbiedingsbrief een overzicht van de Algemene reserve weergeven waarin het effect van deze wijziging is opgenomen.

Vragen m.b.t. bijlage 7 9. In de originele begroting staan mutatie van resp. 17, 17, 72, en 10; opgeteld € 116 k. Nu een bedrag van € 120 k en de jaren daarna € 156, € 159 en € 159 k. Dat was € 86, € 86 en € 86. Graag uitleg en toelichting op de wijzigingen en de consequenties. Antwoord 9. Omdat de weergave van bijlage 7 niet correct was en deze mutaties gecorrigeerd moeten worden op het structurele saldo, zijn de mutaties aangepast. Zo zijn de incidentele mutatie uit bijlage 8 verplaatst naar bijlage 7 en waar de bijlage niet correct was is deze aangepast zodat deze aansluit bij de definitie incidenteel. Het effect op het structurele saldo is ten opzichte van de eerdere begroting positie, zie onderstaande schema: Incidentele baten en lasten

Bijlage 7 Oud Bijalge 7 Nieuw

2026 Baten Lasten 682 756 74

358 737 379

Oude begroting, voor aanpassing bijlagen: Resultaat begroting 213 Correctie incidenteel oud -324 Gecorrigeerd structureel saldo -111

2027 Baten Lasten 485 351 -134

47 -309 -262

176 210 34

2028 Baten Lasten 415 214 -201

33 -232 -199

183 140 -43

2029 Baten Lasten 480 219 -261

176 137 -39

153 -304 -151

Als er geen aanpassing zou zijn gedaan dan zouden voor het toezicht van de provincie alle jaren negatief zijn en dus niet sluitend. Nieuwe begroting incl. aangepaste bijlagen: Resultaat begroting 213 Correctie incidenteel nieuw -19 194

47 -141 -94

33 -74 -41

153 -82 71

Positief effect op structureel saldo tussen oude en nieuwe bijlage 7

168

158

222

305

10. In de originele begroting stond een budget van € 320 k voor PAW. Deze staat nu niet meer in de bijlage. Graag een toelichting en de consequenties. De budgetten voor de werkgroepen PAW zijn uit het overzicht gehaald. Waarom? En wat zijn de consequenties daarvan? Antwoord 10. In de oude bijlage 7 stonden de kosten voor PAW er verkeerd in. De budgetten voor de werkgroepen zijn opgeteld 178 en zijn in de nieuwe bijlage als volgt opgenomen: Opgenomen in nieuwe bijlage 7: Programma Aardgasvrije Wijken

178

178

Opgenomen foutieve bedragen in oude bijlage 7: Correctie budget PAW

-320

320

11. Voor de verkiezingen van de gemeenteraad was een bedrag opgenomen van € 10 k. Nu niet meer? Waarom? Zijn er geen (extra) kosten gebonden aan de verkiezingen? Antwoord 11. Omdat verkiezing structureel zijn hoorde deze niet thuis in het overzicht incidentele baten en lasten. Het budget staat overigens wel in de begroting. 12. Wat is de mutaties Algemene reserve van € 35 k ? Antwoord 12. Dit betreft de jaarlijkse toevoeging aan de algemene reserve. 13. Waarom is het bedrag van de reserve WOO gewijzigd? Antwoord 13. In bijlage 8 stond de WOO opgenomen (in twee regels), deze zijn incidenteel en dus verplaatst naar bijlage 7.

Bijlage 2 14. Waarom zijn de (vermoedelijke) begrotingsresultaten opgenomen in de staat van algemene reserve? En; het subtotaal van de toevoegingen klopt niet; dat geldt ook voor de jaren erna. Antwoord 14. Omdat de begrotingssaldo’s worden verrekend met de Algemene reserve. Dit is natuurlijk een verwachting, maar dat geldt voor de hele begroting en meerjarenraming. De telling van het subtotaal toevoegingen is inderdaad niet correct. De toevoeging van het resultaat ontbreekt. In de eindtelling is deze wel meegenomen zodat het saldo per 31-12 wel klopt. 15. En graag een toelichting op de bedragen van de Algemene Reserve op pagina 125: toevoegingen en onttrekkingen, begrotingsresultaten. Antwoord 15. Hieronder de onttrekkingen aan de Algemene Reserve. De toevoegingen betreffen de € 35.000 per jaar toevoeging en de verwachte begrotingssaldi 2026-2029. Omschrijving Ontrekking tbv manege 2021-2025 6530206 p1 Eenmalig budget i.v.m. organisatieontwikkeling FCL 6922152 Budget i.v.m. kennismaking/teambuilding nieuwe college FCL 6001150 Onderzoek naar castratie huiskatten FCL 6140101 Budget voor Uitwerking Integrale Waterveiligheidstrategie FCL 6723107 Budget i.v.m. gemeenteraadsverkiezingen 2026 FCL 6003258

Namens Ons Belang, Mirjam Smit

Bedrag 2026 Bedrag 2027 Bedrag 2028 Bedrag 2029 2.500 0,00 200.000 0,00 10.000 0,00 2.500 2.500 0,00 25.000 0,00 11.750 0,00 251.750 2.500 -