Jaarstukken 2021 DEF.pdf
Tekst van het document
Schiermonnikoog, eiland in beweging
Jaarstukken 2021
Fotograaf: F. Venselaar
Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief ................................................................................................................................................... 6 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 21 Lokale heffingen. ................................................................................................................................................. 23 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 27 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................... 29 Sociaal domein .................................................................................................................................................... 34 Corona .................................................................................................................................................................. 39 Grondbeleid .........................................................................................................................................................
41 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................................... 43 Financiering ......................................................................................................................................................... 51 Verbonden partijen .............................................................................................................................................. 56 Programma’s........................................................................................................................................................ 66 Programma 1 Sociaal ......................................................................................................................................... 68 1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn ....................................................................................... 69 1.2 Onderwijs en jeugd .............................................................................................................. 77 1.3 Werk en inkomen ................................................................................................................ 88 1.4 Sport en Cultuur ..................................................................................................................
92 1.5 Mutatie reserves programma 1 ............................................................................................ 98 Programma 2 Leefomgeving ........................................................................................................................... 100 2.1 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen .................................................................................... 101 2.2 Verkeer en vervoer ............................................................................................................ 109 2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu ........................................................................................ 112 2.4 Fysieke leefomgeving ........................................................................................................ 120 2.5 Vergunningverlening, toezicht en handhaving ................................................................... 126 2.6 Openbare orde en veiligheid ............................................................................................. 130 2.7 Mutaties reserves programma 2 ........................................................................................ 134 Programma 3 Economie en werkgelegenheid ...............................................................................................
137 3.1 Toerisme en recreatie........................................................................................................ 138 3.2 Jachthaven ........................................................................................................................ 144 3.3 Mutaties reserves programma 3 ........................................................................................ 146 Programma 4 Burgers en bestuur................................................................................................................... 148 4.1 Burgerparticipatie .............................................................................................................. 149
-3-
4.2 Bestuur .............................................................................................................................. 151 4.3 Dienstverlening .................................................................................................................. 154 4.4 Mutaties reserves programma 4 ........................................................................................ 157 Programma 5 Financiering en belastingen .................................................................................................... 159 5.01 Lokale heffingen .............................................................................................................. 160 5.02 Algemene uitkering .......................................................................................................... 162 5.03 Dividend .......................................................................................................................... 163 5.04 Financieringsfunctie......................................................................................................... 164 5.05 Overige algemene dekkingsmiddelen.............................................................................. 165 5.06 Overhead.........................................................................................................................
166 5.07 Heffing VpB ..................................................................................................................... 168 5.08 Onvoorzien ...................................................................................................................... 169 5.09 Saldo van baten en lasten voor bestemming................................................................... 170 5.10 Mutaties reserves algemene dekkingsmiddelen .............................................................. 171 Overzicht van baten en lasten 2021 ................................................................................................................. 175 Recapitulatie programmajaarrekening ..................................................................................... 177 Verantwoording ten aanzien van rechtmatigheid ........................................................................................... 180 Grondslagen van de financiële verslaglegging 2021 ..................................................................................... 185 Jaarrekening ......................................................................................................................................................
191 Balans en toelichting ........................................................................................................................................ 191 Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................................... 208 Overzichten ........................................................................................................................................................ 210 Incidentele baten en lasten ............................................................................................................................... 211 Investeringen ..................................................................................................................................................... 214 Onvoorziene uitgaven ....................................................................................................................................... 216 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ............................................................................. 218 Topfunctionarissen bezoldigingsoverzicht .....................................................................................................
220 SISA .................................................................................................................................................................... 223 Overzicht baten en lasten per taakveld ........................................................................................................... 227 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................... 230
-4-
-5-
AANBIEDINGSBRIEF
-6-
-7-
Aanbiedingsbrief 1. Inleiding Voor u ligt de jaarrekening van de gemeente Schiermonnikoog over het begrotingsjaar 2021. Het jaar 2021 was het laatste volledige kalenderjaar van het college van burgemeester en wethouders in de huidige samenstelling. Op het moment van uitkomen van de rekening zijn er verkiezingen geweest en is er een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college geïnstalleerd. De planning en control cyclus van een begrotingsjaar wordt afgesloten met de jaarrekening. Daarin wordt teruggekeken op dat jaar en wordt een totaalbeeld geschetst van de stand van zaken vanuit zowel inhoudelijk als financieel perspectief. Dat gebeurt aan de hand van de voornemens die waren neergelegd in de begroting. We blikken nu dus terug op de begroting van 2021. In het tweede deel van deze aanbiedingsbrief gaan we in op de hoofdlijnen van de financiën en op het rekeningsaldo. In dit eerste deel gaan we voornamelijk in op het inhoudelijk resultaat: wat hadden we ons voorgenomen, wat hebben we in hoofdlijnen gedaan en welke verbeterpunten kunnen we benoemen.
Het gehele jaar is beheerst door de COVID-pandemie. De diverse maatregelen hebben zijn invloed op ons gehad. Avondklok, versoepelingen, toch weer verdere aanscherpingen en uiteindelijk in de tweede helft van december toch weer een ingrijpende lockdown. Naast alle negatieve gevolgen die dit heeft gehad voor onze individuele levens, hebben al deze maatregelen grote invloed gehad op onze gemeenschappelijke sociale en maatschappelijke contacten. Het verenigingsleven lag nagenoeg stil, culturele activiteiten konden niet of slechts in afgeslankte vorm doorgang vinden en de horeca kon niet functioneren zoals gebruikelijk. Toch waren er ook lichtpunten te noteren: -
In een aantal sessies zijn de 60-plussers en daarna de 18-plussers, die dat willen, gevaccineerd en – latergeboosterd. In laatste instantie is ook de jongere jeugd, vanaf 12 jaar, in staat gesteld om een vaccinatie te krijgen. Het is verheugend te zien dat op Schiermonnikoog één van de hoogste vaccinatiepercentages van ons land is gerealiseerd. Wij zijn erg verheugd over de gezamenlijke inzet van GGD, onze huisartsen, ons eigen personeel en vele vrijwilligers, waardoor deze vaccinatierondes als een goed geoliede machine zijn uitgevoerd.
-
Vanwege de pandemie hebben veel Nederlanders in plaats van een buitenlandse reis, hun vakantie in eigen land door gebracht. We zien dat terug in een hoge bezettingsgraad op onze recreatieve overnachtingsadressen, met uitzondering van de groepsaccommodaties. Niet alleen in het hoogseizoen, maar ook in het voor- en naseizoen. Dit heeft de lokale economische schade enigszins kunnen beperken. Uiteraard hebben eilanders ook gebruik kunnen en moeten maken van de financiële ondersteuning die door diverse rijksmaatregelen geboden is. Bovendien hebben wij als gemeente alles in het werk gesteld om culturele instellingen en verenigingen, zo nodig ook financieel, een steuntje in de rug te geven.
-
In goede samenspraak tussen het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad is van meet af aan opgekomen voor de belangen van onze inwoners en ondernemers. De landelijk afgekondigde regels om de Coronapandemie te bestrijden hebben we uiteraard als uitgangspunt genomen. Zo zijn bijvoorbeeld de ‘anderhalve meter’ terrassen die we in 2020 al hadden toegestaan, ook in 2021 toegelaten op plaatsen waar we normaal geen terrassen hebben. Helaas is het niet voor alle ondernemers mogelijk om hun producten op een andere, creatieve wijze aan te bieden. Die hebben het heel zwaar; denk bijvoorbeeld aan de zogenaamde niet essentiële detailhandel en aan de groepsaccommodaties.
-
Wij willen ook nu wederom veel waardering uitspreken voor de inzet van onze huisartsen, de GGD, de thuiszorg medewerkers en onze eigen medewerkers van zorg en welzijn. Tezamen hebben we alles gedaan
-8-
wat in ons vermogen ligt om de pandemie het hoofd te beiden en goede zorg te verlenen. We hebben geprobeerd vereenzaming van ouderen te voorkomen en hun hulp in stand te houden, zoals de thuiszorg, maaltijdvoorzieningen en ‘een praatje’. Dat geldt ook voor andere groepen zoals jongeren en kwetsbare inwoners. We waren verheugd over de opening van het Koningshuis, maar ook die waardevolle voorziening voor onze ouderen moest de activiteiten deels weer terugschroeven.
Naast de lichtpunten zijn er, naast de alom bekende, ook minder in het oog springende negatieve gevolgen van de COVID-pandemie. Wij hebben tezamen met politie en Natuurmonumenten een meer dan normale inzet moeten plegen om toezicht en handhaving te organiseren op het naleven van de gedragsregels, die door de regering zijn uitgevaardigd. Hoewel er op algemeen maatschappelijk niveau een groot draagvlak voor de maatregelen is, blijkt dat op het laagste abstractieniveau van het individu er toch relatief veel mensen zijn die moeite hebben zich aan de regels te houden. Gelukkig geldt dat lang niet voor iedereen, maar er zijn ondernemers, inwoners, gasten, jong én oud, die het niet zo nauw nemen. Dit heeft een relatief groot beslag gelegd op de bestuurlijke en ambtelijke capaciteit van openbare orde en veiligheid.
Het moge duidelijk zijn dat alles rondom Corona zeer van invloed is geweest op het reguliere programma dat wij ons hadden voorgenomen in de begroting van 2021, toen we dat in november 2020 vaststelden. Bij de inhoudelijke terugblikken per programma in deze jaarrekening komt dat meermalen aan de orde. Toch hebben wij – ondanks alle beperkingen – voort gewerkt aan de uitvoering van het coalitiedocument ‘Samen aan de slag 2018-2022’. Op een aantal onderdelen is dit prima gelukt, op andere onderdelen moeten we constateren dat we achterop zijn geraakt. Onderstaand gaan we in op een aantal van de belangrijkste speerpunten uit de begroting van 2021. Een deel daarvan loopt nog door tot in het jaar 2022 en is ondertussen aan de raad voorgelegd, of wordt dat binnenkort. -
De woningbouwlocatie Oost is bouwrijp gemaakt, de 16 huurwoningen zijn gebouwd en de bewoners hebben begin 2022 hun intrede kunnen maken. De laatste hand aan het woonrijp maken wordt nog gelegd.
-
De verbouwing van het Koningshuis tot cultuur-historisch centrum is afgerond. Het pand is in de zomer van 2021 opgeleverd en in gebruik genomen.
-
Het oude gedeelte van het gemeentehuis is verbouwd en verduurzaamd.
-
Het participatietraject Dursum Eilaun is afgerond. De rapportage is door de gemeenteraad vastgesteld en er is een vervolgonderzoek aangekondigd. Tezamen met Vlieland en Terschelling hebben we de Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld, dat eveneens door de raad is vastgesteld. Dat geldt ook voor de Friese Regionale Energie Strategie (RES). Daarbinnen past heel mooi de tweede postcoderoos dat de energiecoöperatie De Sintrale op het dak van onze werkplaats aan de Veerweg heeft gerealiseerd. Behalve dat wij het dak ter beschikking hebben gesteld, hebben wij een lening verstrekt om de financiering mogelijk te maken.
-
Vanaf de zomer 2021 is er gewerkt aan een subsidieaanvraag voor de Proeftuin Aardgasvrije Wijken. Onze wijk Nieuw-Dokkum is daarvoor aangemeld en begin 2022 is de aanvraag gehonoreerd; er is een subsidie toegekend van maar liefst € 2,3 miljoen. We gaan hiermee de komende jaren met veel enthousiasme aan de slag, in nauwe samenwerking met de bewoners en andere gebruikers in het gebied.
-
In juli 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het “eindrapport ruimtelijke ontwikkelingen Schiermonnikoog”. Op hoofdlijnen komt het erop neer dat de raad ervoor kiest om het autoluwe karakter van Schiermonnikoog te versterken, onder meer door het centrumgebied in te richten als woonerf (maximaal 15 km/uur). Er is een einde gekomen aan de planvorming voor het realiseren van een ontsluitingsweg naar het Melle Grietjespad. De vraag naar bedrijfsruimte zal verder worden onderzocht, waarbij wordt gekeken naar mogelijkheden om vrijkomende locaties hiervoor ook te gebruiken. Voorlopig wordt er geen bedrijventerrein
-9-
uitgebreid en wordt ingezet op de verplaatsing van het bouwbedrijf naar de locatie van de voormalige manage op bedrijventerrein Melle Grietjespad. De locatie Knuppeldam wordt aangewezen als locatie voor een nieuwe busremise. De totstandkoming en besluitvorming is niet over één nacht ijs gegaan en heeft de gemoederen op het eiland flink beziggehouden. Het resultaat is naar ons idee een realistisch haalbaar besluit, waarbij er goed is geluisterd naar voor- en tegenstanders van de diverse opties. -
De bouw van Informatiecentrum het Baken is afgerond. In de zomer van 2021 is het pand opgeleverd en in gebruik genomen.
-
In 2021 is gewerkt aan de voorbereidingen van het nieuwe bestemmingsplan Dorp. De inspraak is georganiseerd en vervolgens is de formele procedure in gang gezet. Uiteindelijk heeft dit geleid tot vaststelling door de gemeenteraad in februari 2022. Er waren veel zienswijzen, met name over de regeling van de zogenaamde ’80 woningen’, waarvoor er een aangepast planologisch regiem in werking treedt. Op basis daarvan mogen deze woningen recreatief gebruikt (blijven) worden, tenzij er in een aaneengesloten periode van minimaal één jaar permanent wordt gewoond. In dat geval vervalt de recreatieve status. Hiermee wordt beoogd om op termijn deze woningen, die ooit zijn gebouwd als permanent huis, voor de reguliere woningmarkt te behouden.
-
Tezamen met de overige 4 Waddeneilanden is het gezamenlijke Programma Waddeneilanden geschreven, dat afgelopen voorjaar door alle vijf gemeenteraden is vastgesteld. In het gezamenlijk programma zijn vijf programmalijnen beschreven: Goed Wonen en Leven, Toekomstbestendig ondernemen en ontwikkelen, Optimaal bereikbaar en verbonden, Duurzame energie en Circulaire economie. Als kapstok hebben we hieraan het relatief nieuwe begrip ‘Brede Welvaart’ verbonden. Op basis van dit programma is een uitvoeringsprogramma geschreven, dat in februari 2022 door de gemeenteraden is vastgesteld. Op dit moment zijn we gestart met het formuleren van concrete projecten, waarvoor wij van het rijk en de provincies Fryslân en Noord-Holland cofinanciering gaan vragen. Het ministerie van BZK heeft alvast €4,5 miljoen toegezegd. Over de exacte voorwaarden en de verdeling van dit geld over de verschillende projecten / eilanden wordt nog gesproken.
-
Het traject voor de Inspecteur Boelensschool om een nevenvestiging te worden van het Dockinga College is afgerond, hoewel er nog een formele afrondende stap gezet moet worden. De volgende stap is gezet om tot een nieuw schoolgebouw te komen, tezamen met de basisschool en de Schieracademy. Het zogenaamde LOC-project is gestart, de raad heeft een voorbereidingskrediet ter beschikking gesteld en begin 2022 is een gemeenschappelijke projectleider hiervoor geselecteerd.
-
Wij zijn onze boeren blijven ondersteunen en waar mogelijk faciliteren bij de realisatie van een eigen kaasboerderij van de zuivelcorporatie Schiermonnikoog. De zuivelcoöperatie is ondertussen opgericht en de winkel is geopend in het voormalige VVV-kantoor aan de Reeweg.
-
De notitie ‘Gelijke monniken, gelijke kappen’, waarin ons handhavingsbeleid is uiteengezet, is in 2020 vastgesteld. We pakken de uitvoering van ons handhavingsbeleid nu intensiever op, met extra formatie. Begin 2021 is een eerste evaluatierapport met de raad besproken.
Naast de gerealiseerde onderwerpen is er nog een aantal waarop er geen of minder vordering is gemaakt -
Een haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden voor 24-uurszorg.
-
De voorbereidingen om de gemeente klaar te maken voor de nieuwe Omgevingswet zijn gestart. De invoering van deze wet is doorgeschoven naar 2023; er zal nog veel werk verzet moeten worden.
-
Binnen het Bestemmingsplan Buitengebied wordt gekeken naar de regels en (on)mogelijkheden voor de boerderijen in de polder. Hierbij wordt ook gekeken naar (tijdelijke) huisvestingsmogelijkheden van (seizoens)personeel. Er is hiervoor een onderzoek gestart, maar dat is nog niet afgerond.
-10-
-
Samen met een bewonersinitiatief onderzoekt de gemeente de mogelijkheden van CPO, collectief particulier opdrachtgeverschap. Dit is nog niet afgerond. Er zijn wel de nodige gesprekken gevoerd, onder andere met WaddenWonen en WoonFriesland.
-
Er zijn vergaande vorderingen gemaakt om de APV op relevante onderdelen te herzien. In het eerste kwartaal van 2022 worden de hoofdlijnen hiervan met de raad besproken, waarna – naar verwachting – de aangepaste APV snel voor besluitvorming kan worden aangeboden.
-
Om te kunnen inspelen op klimaatverandering en klimaatadaptie wordt door onze gemeente deelgenomen aan een project van de provincie Fryslân, Wetterskip en Rijkwaterstaat naar de duin- en dijkwering.
-
Een onderzoek naar de mogelijkheden om het gemeentelijk vastgoed te verduurzamen is uitgevoerd en bevindt zich in een afrondend stadium. Dit zal worden vertaald in een nieuw Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP), op basis waarvan er meerjarige budgetten nodig zijn voor de uitvoering in jaarplannen.
We zijn in 2021, zoals gezegd, ondanks de Coronapandemie doorgegaan op onze ingezette koers voortvloeiend uit ons coalitieprogramma. We zijn tevreden dat we in 2021 ondanks deze extra beperking toch een groot aantal zaken hebben gerealiseerd en in de steigers hebben gezet. Samen met onze inwoners blijven wij de schouders er stevig onderzetten om deze opgaven ter hand te nemen, zodat ons eiland gezamenlijk verder wordt ontwikkeld en leefbaar blijft naar de toekomst. Er is hiervoor echter wel voldoende bestuurlijke en ambtelijke capaciteit nodig.
Bestuurlijke en ambtelijke kwaliteit en capaciteit Om aan onze taakstelling en ambities inhoud te kunnen geven, is er voldoende bestuurlijke en ambtelijke kwaliteit en capaciteit nodig. Om de bestuurlijke kwaliteit op waarde in te schatten en ook voor de toekomst te waarborgen, heeft de raad besloten om een zogenaamde opclassificatie te vragen van de provincie Fryslân. De provincie heeft dit in de zomer van 2021 toegekend. Dat betekent dat onze gemeente is geplaatst in inwonertalklasse 2. Op basis van ons inwonertal, dat het laagste van Nederland is, waren wij ingeschaald in klasse 1. Dit is niet realistisch meer, gelet op de aard van de problematiek waarvoor ons college staat en waarvoor het aantal inwoners niet maatgevend is. De raad heeft verder besloten om na de eerstvolgende raadsverkiezingen (maart 2022) in de coalitiebesprekingen ook het punt mee te nemen van de omvang van de formatie van de beide wethoudersposten; die zijn nu 0,65 fte elk, maar de vraag is of dit verhoogd moet en kan worden naar 0,8 fte.
Voor wat betreft onze ambtelijke capaciteit is geconstateerd dat hier (te veel) druk op staat. In november 2021 is de gemeenteraad hiervan op de hoogte gesteld en over de wijze waarop we dat willen verbeteren. Gebleken is dat er uitbreiding nodig is om onze ambities van een zelfstandige gemeente en om aan de hierboven omschreven speerpunten en reguliere werkzaamheden te kunnen blijven werken. Er is hiervoor meer geld nodig, welke wens ten dele is ingevuld. In het begin van 2022 hebben we een behoorlijke slag kunnen maken met een (naar het zich nu laat aanzien) een succesvolle wervingscampagne. Hiermee zijn we er nog niet. Dit komt terug in de NFK 2023-2026. Een aandachtspunt is verder de dienstverleningsovereenkomst, die wij hebben met de gemeente Noardeast Fryslân. Gebleken is dat die sterk verouderd is. In het voorjaar van 2022 wordt gewerkt aan een actualisatie. Het ligt in de rede dat dit een kostenverhogend effect gaat hebben; ook dat zullen we meenemen in de NFK 20232026.
2. Financieel
-11-
Uiteraard heeft onze begroting van 2021 wederom zwaar onder vuur gelegen. De primitieve begroting sloot op een negatief saldo van € 127.441. Door middel van ombuigingen en nieuw beleid is in de aanbiedingsbrief van de begroting 2021 aangegeven op welke wijze wij de begroting sluitend hebben kunnen aanbieden aan de raad.
In 2021 hebben we voor het eerst gewerkt met de nieuwe aanpak van de tussenrapportages in ons planning & control systeem. De gemeenteraad heeft hiermee op 16 februari 2021 ingestemd. De verandering uit zich in een drietal tussenrapportages: lente-, zomer- en herfstnota. Tezamen vervangen deze drie rapportages de eerste en tweede tussenrapportages (turaps), die tot en met vorig jaar aan de raad werden aangeboden. De verandering is onderdeel van een groeimodel, dat in december 2021 is geëvalueerd. De gemeenteraad heeft aangegeven het nieuwe model te willen handhaven. De lente- en herfstnota geven vooral inzicht in de financiële stand van zaken, de zomernota is vooral een uitvoerige inhoudelijke voortgangsrapportage. Waar de lentenota inzicht bood op basis van inkomsten en uitgaven van de eerste drie maanden van het jaar, geeft de herfstnota dit inzicht op basis van de eerste negen maanden. Met de vaststelling van de jaarrekening in het voorjaar van 2022 wordt het financiële jaar 2021 afgesloten.
In een overzicht ziet het verloop van het begrotingssaldo er als volgt uit: Begrotingssaldo in € Primitieve begroting 2021
-127.441
Saldo tot en met Lentenota 2021
-172.113
Saldo tot en met Herfstnota 2021
-205.761
Resultaat decembercirculaire 2021
26.000
Overige verschillen
1.686
Begrotingsresultaat jaarrekening 2021
-178.075
Uit de voorliggende jaarrekening blijkt dat het jaar 2021 wordt afgesloten met een positief rekeningsaldo van € 67.929 (2020: positief resultaat van € 72.454). Volgens de begroting hadden we een negatief saldo verwacht van € 178.075 negatief, een verschil van € 246.004 Dit is een groot verschil; in dit geval in positieve zin. Onderstaand is de verschillenverklaring opgenomen van het verschil tussen het rekeningsaldo en het begrote saldo ad € 178.075 (negatief). We hebben – naast andere verklaringen, die onderstaand worden aangegeven – ook geconstateerd dat binnen onze ambtelijke organisatie meer pro-activiteit wordt verwacht in de tussenrapportages. Van een aantal over- of onderschrijdingen van enkele posten bestaat de indruk dat deze ook al eerder geconstateerd hadden kunnen worden. Dit verklaart in elk geval een deel van dit grote verschil tussen de stand van zaken na de herfstnota en deze jaarrekening.
Toelichting op het verschil in begrote resultaat en jaarrekeningresultaat Hieronder staan de verschillen groter dan € 10.000 opgenomen die van invloed zijn op het gerealiseerd resultaat, waarbij een “+”-bedrag een meevaller is en een “-“bedrag een tegenvaller:
-12-
nr.
them
verschillenverklaring:
bedrag in €
a 1
1.1-2
6671001 Gebiedsteam, informatie en advies Voor de begrote bedragen van o.a. uitvoeringskosten jeugdzorg ad € 10.315 zijn
+10.315
geen kosten gemaakt. 2
1.3
6610104 Bijstandverlening WWB (Wet werk en bijstand) Minder sociale uitkeringen in geld doordat minder aanspraak op de WWB is
+15.512
gedaan 3
1.3
6610154 IOAW De uitgaven IOAW (uitkering oudere werklozen) is lager dan begroot doordat er
+20.337
geen inwoners meer zijn die onder de IOAW vallen. 4
1.4-1
6530106 Zwembad Er is BTW compensatie ontvangen van het rijk na opstellen herfstnota. Dit is een BTW compensatie voor de herstelwerkzaamheden en groot onderhoud
+19.663
zwembad. 5
2.1
6810107 Bestemmingsplannen De kosten van de herziening van het Bestemmingsplan Dorp zijn overschreden. Dit is een gevolg van het feit dat het aantal inspraakreacties omvangrijker was dan wat was voorzien. Er is veel tijd gestopt in het zorgvuldig uitzoeken van de ingebrachte inspraakreacties en de beantwoording van de reacties.
-59.152
De interne capaciteit bleek onvoldoende om de met de raad afgesproken planning te kunnen halen. Voor de beantwoording van de ingekomen reacties is daarom een extra beroep gedaan op de ondersteuning van het stedenbouwkundig bureau. 6
2.1
6810107 Bestemmingsplannen De kosten voor projectleiding van diverse bestemmingsplannen waren niet begroot. Een voorbereidingskrediet voor de sloop voormalige manage Melle
-26.520
Grietjespad is hiervoor geregeld in 2022. 7
2.1
6810107 Bestemmingsplannen Bij het opstellen van de begroting was er geen rekening gehouden met besteding van uren aan de grondexploitatie Woningbouwlocatie Oost. Deze uren
+10.438
zijn echter wel gemaakt en daaraan toegerekend. Hierdoor zijn deze kosten minder dan begroot. 8
2.2-1
6210103 Wegen, straten en pleinen en verkeersmaatregelen Het budget klein en dagelijks onderhoud is niet volledig besteed omdat er minder klein herstel straatwerk uitgevoerd hoefde te worden. Daarnaast zijn
+15.182
werkzaamheden uitgesteld, omdat de omgevingsvergunning nog niet verleend was. 9
2.2-1
6210103 Wegen, straten en pleinen en verkeersmaatregelen De kosten voor regulier onderhoud waren hoger door uitvoering van extra
-24.469
werkzaamheden. 10
2.2-1
6210158 Auto-ontheffingen Bij de begroting is rekening gehouden met 1.600 eenmalige auto-ontheffingen.
+13.496
-13-
nr.
them
verschillenverklaring:
bedrag in €
a In 2021 zijn er 1.892 uitgegeven. Dit levert meer inkomsten op. De overige autoontheffingen waren ook wat hoger dan begroot. 11
2.4
6721103 Huishoudelijk afval We ontvingen extra dividend van Omrin omdat het resultaat 2020 veel hoger was dan begroot. In 2020 is een statutenwijziging geweest bij Omrin, waardoor
+33.505
er een reële kans is dat de dividenduitkering niet opnieuw zo hoog wordt als in 2020. Dit heeft daarom een incidentele extra opbrengst tot gevolg. 12
2.4
6732103 Begraafplaatsrechten Er zijn meer inkomsten dan begroot doordat er een inhaalslag heeft plaatsgevonden op achterstallige huur en er waren meer begrafenissen dan
+18.300
begroot. 13
2.4
6560103 Openbaar groen Er is minder afgeschreven op activa dan begroot, omdat een aantal kredieten nog niet besteed was. En er zijn minder uren toegerekend aan Openbaar groen
+11.087
door besteding van deze uren aan Grondexploitatie Oost. 14
2.4
6670156 Dorpshuis De betaling aan dorpshuis voor herinrichting van € 15.000 was niet begroot.
15
2.4
-15.000
6721103 Huishoudelijk afval Afvoer huisvuil heeft meer gekost dan begroot, omdat vanwege corona veel
-10.999
mensen hun huis zijn gaan opruimen 16
2.5
6823109 Leges Wabo-vergunningen Voor de bouw van 16 woningen voor woningbouwlocatie oost zijn leges ontvangen. Deze waren niet begroot. Verder zijn er minder vergunningen
+27.329
afgegeven. 17
3.1-2
6560253 Bevordering toerisme Monitoring gastenonderzoek + VVV-bonnen heeft niet plaatsgevonden in 2021
+11.800
en er is minder subsidie uitgekeerd. 18
3.1-2
6580107 Bezoekerscentrum We stonden garant voor de bouw van het nieuwe bezoekerscentrum. Bij de afrekening bleek het noodzakelijk de garantstelling uit te betalen. Dit is niet
-31.250
begroot. 19
3.2
6560203 Jachthaven De exploitatievergoeding van de jachthaven is hoger dan begroot.
20
3.2
6560203 Jachthaven Het budget voor onverwachte zaken is niet gebruikt.
21
4.2
+24.199
+12.500
6001106 Gemeenteraad Er is nieuw webcastsysteem aangeschaft. Bij de gemeente waren onderdelen
-12.700
hiervoor vertraagd. Dit bracht extra kosten met zich mee. 22
4.2
6001150 Burgemeester en wethouders Bij de herfstnota zijn de salarissen beoordeeld. Hierbij is geen rekening gehouden met de begrote vaste onkostenvergoeding. Daarnaast is de
+27.284
opclassificatie van het college dubbel begroot.
-14-
nr.
them
verschillenverklaring:
bedrag in €
a 23
4.2
6005100 Bestuurlijke samenwerking Er zijn minder kosten co-financiering. De provincie heeft de kosten voor de
+20.900
streekagenda ad € 14.500 niet geïnd. 24
4.2
Mutatie dubieuze debiteuren Bij de jaarrekening 2020 is € 40.891 extra voorziening gevormd vanwege terugbetalingsrisico corona. Dit bleek niet nodig. Door beter debiteurenbeheer kan de voorziening voor de debiteuren met € 7.250 verlaagd worden. De begrote
+71.306
dotatie ad € 30.000 is daarmee niet nodig. Bij de lentenota wordt bekeken wat structureel afgeraamd kan worden. 25
5.1
6932102 Onroerende zaakbelasting eigenaren woningen Ook voor 2021 is besloten om de OZB gelijke tred te laten houden met de stijging van de WOZ-waarde. Voor 2021 werd uitgegaan van een waardestijging van 5% (woningen) en 0% (niet woningen). De werkelijke waardestijging blijkt
+10.622
hoger uitgevallen te zijn. In lijn met het besluit over de OZB 2021 is deze hogere waardestijging vertaald in een hogere OZB-opbrengst. 26
5.6
Diversen Na het opstellen van de herfstnota werd bekend dat volgens de CAO
-26.930
ambtenaren een onkostenvergoeding ontvangen. 27
5.6
6000100 Overhead ICT Er zijn meer kosten voor ICT in rekening gebracht door Gemeenschappelijke
-14.152
Regeling De Waddeneilanden dan vooraf was ingeschat. 28
div
Verschillen tussen € 5.000 en € 10.000, toegelicht bij programma's
+30.953
29
div
Overige verschillen < € 5.000
+62.448
Saldo
246.004
In bovenstaand overzicht zijn zoals gezegd alleen zaken meegenomen die het rekeningsaldo beïnvloeden. Zo staan baten en lasten die vóór bestemming verrekend worden met een reserve of een voorziening niet in bovenstaand overzicht, want deze zijn budgetneutraal.
Bestemming rekeningresultaat 2021: Voorgesteld wordt om het voordelig rekeningresultaat van € 67.929 als volgt te bestemmen:
1.
€ 67.929 te storten in de Algemene reserve.
Beschikbare bedragen uit de algemene reserve 2022: Er zijn in 2021 diverse eenmalige budgetten, die gedekt worden door de algemene reserve, niet uitgegeven. We stellen voor de raad deze budgetten in 2022 beschikbaar te stellen vanuit de algemene reserve.
Het gaat om de volgende budgetten: nr.
thema
omschrijving
1
1.1/2
6662156 Overige maatschappelijke aangelegenheden
bedrag in € 15.000
-15-
nr.
thema
omschrijving
bedrag in €
Onderzoek realisatie 24-uurszorg 2
1.2/1
6480154 Overige onderwijsvoorzieningen
7.292
Restant proces realisatie leer- en ontwikkelcentrum. 3
2.2/1
6210101 Verkeersregelingen
11.537
Verkeersveiligheidsmaatregelen aan de Heereweg 4
2.3/1
6723107 Milieubeheer
2.000
Hoogwaterstresstest 5
2.3/2
6
2.1/1
6550107 Natuur- en landschapsbescherming
25.000
Quickscan natuur 6810107 Bestemmingsplannen
30.000
Uitwerking herzien Bestemmingsplan Dorp/inspiratiegids 7
2.1/1
6810107 Bestemmingsplannen
25.000
Evaluatie bestemmingsplan buitengebied polder (Onderzoek naar huidige stand van zaken) 8
2.1/2
6822000 Overige volkshuisvesting
7.500
Dorpsontwikkelingsmaatschappij 9
2.4
6820559 Voormalig Bezoekerscentrum, Torenstreek 20
25.000
Herontwikkeling Oude Bezoekerscentrum 10
3.1/2
6560353 Overige baten en lasten recreatie
12.554
Watertappunten 11
5.01
6930102 Waardering onroerende zaken
4.900
Verbetering gebruikersopp. woning voor BAG- en WOZ-registratie
Saldo
165.783
-16-
-17-
Schiermonnikoog, eiland in beweging
-18-
Jaarverslag 2021 -19-
Fotograaf: F. Venselaar
-20-
PARAGRAFEN
-21-
-22-
LOKALE HEFFINGEN. Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen het beleid ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. De publiekrechtelijke heffingen worden onderscheiden naar belastingen en rechten: -
Belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelastingen (OZB), de toeristen- en de forensenbelasting. Het criterium kostendekkendheid is hier niet aan de orde;
-
Rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete prestatie door de gemeente geleverd. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten aangewend worden voor de gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van maximaal 100% kostendekkendheid.
Beleid publiekrechtelijke heffingen Hieronder geven we een beknopte uiteenzetting van het gemeentelijke beleid met betrekking tot de publiekrechtelijke tarieven. Algemeen beleid en “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023” Het Algemene beleid als geformuleerd in de “Notitie Financieel Kader 2019 – 2023”, heeft als vertrekpunt dat belastingen, met uitzondering van de onroerendezaakbelastingen, jaarlijks worden verhoogd met 2%. Voor de onroerendezaakbelastingen bedraagt dat percentage 1,5%. Dat algemene uitgangspunt vindt voor de afvalstoffen- en rioolheffing, de lijkbezorgingsrechten haar beperking in het feit dat die tarieven zodanig moeten worden vastgesteld dat deze (op basis van ramingen) steeds 100% kostendekkend zijn.
Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen is de belangrijkste gemeentelijke belasting, niet alleen qua omvang, maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder jaar opnieuw bepaald. Toeristenbelasting In het jaar 2020 stond de opbrengst van deze belasting als gevolg van de Corona-pandemie nog sterk onder druk. In 2021 is de markt voor het binnenlandse toerisme nagenoeg volledig hersteld. De belasting wordt geheven voor het zowel het houden van dag- als nachtverblijf op het eiland. Voor beide vormen van verblijf geldt een apart belastingtarief. Forensenbelasting Dit is een belasting op recreatiewoningen waar de eigenaar meer dan negentig dagen verblijft of kan verblijven. De hoogte van de aanslag is afhankelijk van de WOZ-waarde van de woning en het tarief zoals dat door de raad vastgelegd in de belastingverordening.
-23-
Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is een bestemmingsheffing omdat de opbrengst niet naar de algemene middelen vloeit, maar dient ter dekking van de kosten van afvalinzameling en -verwerking. Het uitgangspunt is dat deze kosten inclusief de kosten van kwijtscheldingen volledig gedekt worden uit de opbrengst van de afvalstoffenheffing. Voor de tariefstelling wordt onderscheid gemaakt tussen twee categorieën belastingplichtigen, namelijk een- en meerpersoonshuishoudens.
Rioolheffing De kosten voor het beheren en in stand houden van het rioolstelsel worden door een heffing verhaald. Gemeenten hebben naast de zorgplicht voor stedelijk afvalwater en hemelwater ook de zorgplicht voor grondwater. De opbrengst van de rioolheffing, met als uitgangspunt 100% kostendekkendheid, is geoormerkt. De belangrijkste functie is dus het genereren van inkomsten om de voorziening mogelijk te maken. De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker (afvoerrecht).
Bouwleges (Wabo-leges) Bouwleges worden geheven om de kosten van het proces van bouwvergunningverlening (omgevingsvergunningen) te dekken. De belangrijkste functie is dus het genereren van inkomsten om de voorziening mogelijk te maken. De hoogte van de bouwleges wordt bepaald door de bouwkosten (aanneemsom exclusief BTW) en het tarief.
Kwijtscheldingsbeleid Met het hanteren van een kwijtscheldingsregeling geeft de gemeente burgers de mogelijkheid om voor (gedeeltelijke) kwijtschelding in aanmerking te komen voor de onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De ruimte om een eigen gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid te voeren is beperkt. Kwijtschelding wordt verleend op basis van de maximaal toegestane rijksnormen, zijnde 100% van de bijstandsnorm of 100% van de AOW-norm. Over het belastingjaar 2021 is voor een bedrag van € 3.896,00 kwijtgescholden. Begroot was € 4.000,00.
-24-
Opbrengsten In de begroting wordt jaarlijks een overzicht gegeven van de opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen, rechten en heffingen (leges). Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de begrote en gerealiseerde opbrengsten voor 2021. Opbrengsten 2021 x € 1.000
Begroot
Ontvangen
Verschil
Onroerendezaakbelastingen eigenaren woningen
355
366
11
Onroerendezaakbelastingen eigenaren niet-woningen
111
110
-1
Onroerendezaakbelastingen gebruikers niet-woningen
80
78
-2
Forensenbelasting
277
269
-8
Toeristenbelasting
1.275
1.251
-24
Afvalstoffenheffing
364
363
-1
Rioolheffing
201
207
6
Leges burgerzaken/openbare orde/overige leges
16
16
-
Leges WABO
91
118
27
Leges auto - ontheffingen
45
58
13
Lijkbezorgingsrechten
32
50
18
Binnenhavengeld (liggeld)
6
1
-5
2.853
2.887
34
Totaal
Kostendekking De geraamde opbrengsten van de afvalstoffenheffing, rioolheffing, lijkbezorgingsrechten en leges mogen niet uitgaan boven de geraamde lasten voor dat jaar. Voor het jaar 2021 gelden de volgende feitelijke dekkingspercentages: Bedragen in €
Afvalstoffenheffing
Rioolheffing
Lijkbezorgings-
Leges
rechten Netto kosten taakveld
267.209
156.871
23.282
128.239
Overhead
58.876
22.548
17.120
98.628
BTW
54.397
28.056
0
Totale kosten
380.481
207.475
40.402
226.866
Opbrengst heffingen
362.843
207.344
50.182
219.573
Dekkingspercentage
95,36%
99,94%
124,2%
96,79%
Toe te rekenen kosten:
-25-
Woonlasten 2021 Schiermonnikoog Om een beeld te geven van de lokale lastendruk in vergelijking met andere gemeenten, gebruiken we de cijfers die zijn ontleend aan de “Coelo Atlas van de lokale lasten 2021” en maken we onderscheid tussen de ontwikkeling van de woonlasten voor de eigenaar-bewoner en de huurder. En daarbinnen weer tussen een- en meer-persoonshuishoudens. In onderstaande tabellen zijn die woonlasten voor het jaar 2021 opgenomen en is vermeld welke plaats de gemeente Schiermonnikoog op provinciaal en landelijk niveau inneemt. Die positie is ten opzichte van 2020 aanzienlijk verbeterd. Tussen haakjes staat de plaats die onze gemeente in 2020 bezette.
Woonlasten 2021 eigenaar - bewoner Gemeente
een-persoons
meer-persoons Rangorde provincie Rangorde landelijk meer-persoons
Schiermonnikoog
598
787
Gemiddelde in Friesland
685
791
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
meer-persoons
10 (17)1
een-persoons
meer-persoons
In procenten
87%
100%
In euro's
-/- 87
-/-4
120 (257)2
Woonlasten 2021 huurder Gemeente
Schiermonnikoog
een-persoons
Meer-persoons Rangorde provincie
Rangorde landelijk
meer-persoons
meer-persoons
14 (18)1
283 (343)2
321 (353)
510 (552)
333
442
Gemiddelde in Friesland
Verhouding t.o.v. Fries gemiddelde
Eénpersoons Meerpersoons
In procenten
96%
115%
In euro's
-/-12
68
1)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 18 de hoogste
2)
nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 372 de hoogste
-26-
ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN Wegen (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft op 17 oktober 2017 het wegenonderhoudplan 2017-2026 vastgesteld. Op basis van dit plan zijn in 2021 de volgende werkzaamheden verricht: -
Langestreek westkant vanaf de afslag Langhuispad tot het Karelspad
-
Badweg 2de deel vanaf Seedunenweg tot de afslag Vuurtorenpad
Tevens is het fietspad op de veerdam voorzien van een nieuwe deklaag. Ook is de bewegwijzering op Schiermonnikoog vernieuwd.
Financiën, o.b.v. huidige MOP wegen: Jaarlijks wordt er € 94.000 gestort in de voorziening onderhoud wegen. De onttrekking bedroeg € 85.212.
Lichtmasten (zie ook thema 2.2) In 2021 heeft regulier onderhoud van de lichtmasten plaatsgevonden.
Financiën: Jaarlijks wordt een bedrag van € 7.500 gestort in de reserve lichtmasten en € 952 aan rente. Onttrekkingen aan de reserve vinden plaats op basis van de planning van het huidige lichtmastenplan. Er zijn in 2021 geen kosten geweest.
Openbaar groen (zie ook thema 2.4) De buitendienst werkt volgens het groenuitvoeringsplan. Jaarlijks besteden de medewerkers van de buitendienst meer dan 5.000 uren aan openbaar groen, zoals dat omschreven staat in het plan. Onder openbaar groen vallen ook posten die elders in de gemeentelijke begroting zijn ondergebracht, namelijk: -
groene sportvelden;
-
legen van de afvalbakken;
-
onderhoud straatmeubilair (banken/tafels);
-
bladruimen en vegen van de straten en bermen;
-
controle en onderhoud speeltoestellen;
-
controle watergangen;
-
aandacht voor biodiversiteit.
In 2021 is gestart met ecologisch maaien van gras in de dorpsrand. Ook is de bestrijding van de invasieve exoot Japanse Duizendknoop ter hand genomen. We hebben 13 bomen geplant om de waardevolle bomenstructuur te herstellen, nadat bomen waren weggevallen door storm of ziekte.
Financiën: In 2021 is voor € 49.400 (€ 14.100 in 2020) uit gegeven aan openbaar groen. Zie thema 2.4 voor een toelichting op de verschillen.
-27-
Jachthaven (zie ook thema 3.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 17 oktober 2017 het gemeentelijk onderhoudsplan jachthaven 2017-2026 vastgesteld.
Volgens het onderhoudsplan jachthaven heeft Sleepdienst Bokschoten in het voorjaar de jachthaven geschroefwoeld en geploegd. Hierdoor was de haven voldoende diep en in het zomerseizoen van 2021 goed bereikbaar en toegankelijk voor de passanten.
Om het slib dat vrijkomt bij een volgende cutterbeurt in de toekomst ten oosten van de jachthaven te kunnen storten, is de vorig jaar ingezette procedure (juridische toetsing en Passende Beoordeling) verder uitgewerkt. De jachthaven wordt om de vijf jaar gebaggerd door middel van cutteren. De vrijkomende bagger kan dan grotendeels beschikbaar komen voor het realiseren van hoogwatervluchtplaatsen voor vogels in het project Wij&Wadvogels.
De exploitant van het jachthavenrestaurant heeft in het voorjaar en een in deel van de winter te maken gehad met beperkte openingsmogelijkheden vanwege de coronabeperkingen.
Financiën: Jaarlijks wordt € 21.000 gestort in de voorziening onderhoud jachthaven. De kosten voor onderhoud aan de jachthaven in 2020 bedroegen € 9.697.
Riolering (zie ook thema 2.2) De gemeenteraad heeft in de vergadering van 13 maart 2018 het gemeentelijke rioleringsplan 2018- 2027 vastgesteld. De exploitatiekosten hiervan zijn vertaald in het product 6.722.10.3 Riolering. In 2021 is regulier onderhoud van de gemalen uitgevoerd en zijn rioolverstoppingen opgelost.
Financiën: Op riolering is een voordelig resultaat gehaald van € 12.697, wat volgens de vastgestelde nota reserves en voorzieningen wordt toegevoegd aan de Reserve resultaat riolering. Dit is het saldo van de hogere opbrengst uit rioolrechten tegenover lagere kosten aan uitbestede werkzaamheden. Zie voor verdere toelichting op de verschillen de thema’s 2.4 en 2.7.
Gebouwen (door de hele begroting) Het MOP gebouwen 2017-2026 is vastgesteld op 17 oktober 2017. In het najaar van 2021 is gewerkt aan een nieuw MOP. Hierin wordt ook de verduurzaming van de gebouwen meegenomen. De Kittiwake, schoolgebouwen en het bezoekerscentrum zijn niet meegenomen in de plannen als gevolg van geplande nieuwbouw of verbouw. Als gevolg van veroudering van het MOP 2017-2026 zijn er financiële verschillen met het nieuwe plan. Het nieuwe MOP wordt in 2022 voorgelegd aan de Raad.
Financiën: In 2021 was een onderhoudsbudget beschikbaar van € 221.652. Er is voor € 82.070 aan onderhoud uitgevoerd op basis van het MOP gebouwen. De toelichting op afwijkingen zijn verwerkt in de programmarekening onder diverse thema’s, maar met name onder thema 2.4 Jaarlijks wordt voor onderhoud een bedrag van € 194.000 gestort in de voorziening onderhoud gebouwen.
-28-
BEDRIJFSVOERING Inleiding De organisatie van de gemeente Schiermonnikoog heeft als motto ´Wij zijn er voor u´; onze diensten leveren wij aan alle inwoners en gasten van ons eiland. -
Wij zijn servicegericht en doen waar dat mogelijk is een extra stap voor onze inwoners en gasten;
-
Wij zijn gericht op het vinden van een oplossing; als iets niet kan zoeken we met elkaar naar een mogelijk alternatief;
-
Wij handelen zonder vooringenomenheid en onafhankelijk; gewoon integer;
-
Wij communiceren helder en duidelijk.
Uitgevoerde activiteiten 1. Uitvoering van de samenwerkingsafspraken met de Waddeneilanden, Noardeast-Fryslân, gemeente Leeuwarden en andere partners. 2. Uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving. 3. Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten. 4. Communicatie naar de inwoners en gasten. 5. Verdere ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie.
Samenwerkingsafspraken Waddeneilanden In 2019 is tezamen met de andere Waddeneilanden een aanvraag voor een regiodeal voorbereid. Hierin zijn de belangrijkste waddenthema’s opgenomen o.a. thema’s op terrein van leefbaarheid. Begin 2020 werd bekend dat de regiodeal niet is toegekend. Vanaf dat moment hebben we gezamenlijk besloten om op basis van de regiodeal een programma voor de Wadden op te stellen. Er is een aantal thema’s aan toegevoegd en er heeft verdieping plaatsgevonden, nog steeds onder de noemer van de (verbrede) leefbaarheid. In 2021 is dit proces afgerond. Uiteindelijk heeft dat geleid tot vaststelling van het programma in onze gemeenteraad van 15 februari 2022, waarvoor de voorbereidingen in 2021 zijn getroffen. Opnieuw wordt getracht om rijks- en provinciale middelen te krijgen voor de uitvoering van het programma. Ook andere potentiële cofinanciers, zoals het Waddenfonds, gaan we hiervoor benaderen. Van het ministerie van BZK is een eerste toezegging van € 4,5 miljoen voor het programma van de gezamenlijke eilanden ontvangen. De verdere ontwikkeling van de organisatie van het waddenkantoor is aangepakt. De definitieve herinvulling van de directeur-secretaris in plaats van de interim-oplossing is in 2021 voorbereid, hetgeen heeft geleid tot een aanstelling vanaf begin 2022.
Naast de inhoudelijke onderwerpen, wordt op het terrein van de bedrijfsvoering de volgende onderwerpen in de directieraad (maandelijks overleg van de vijf wadden-gemeentesecretarissen) besproken en samenwerkingsafspraken gemaakt: -
ICT en zaakgericht werken
-
Inkoop en aanbesteding
-
Juridische expertise
-
Personeel en organisatie
-
Burgerzaken
-
Financiën
-29-
Samenwerking Noardeast-Fryslân Met de gemeente Noardeast-Fryslân hebben we een dienstverleningsovereenkomst (DVO) op terrein van het sociaal domein, financiën, belastingen en salarisadministratie. Er is met de nieuwe directeur bedrijfsvoering van Noardeast-Fryslân een start gemaakt met de evaluatie van de overeenkomst. Dit proces is nog niet afgerond. Hieruit kunnen nieuwe afspraken volgen.
Samenwerking Leeuwarden Met de gemeente Leeuwarden is vanuit de samenwerkende Friese Waddeneilanden een samenwerkingsovereenkomst aangegaan voor de levering van ICT-infrastructuur en kantoorautomatisering. Daarnaast is de gemeente Leeuwarden de Friese centrumgemeente op het terrein van de jeugdzorg; wij zijn daarbij aangesloten voor onze uitvoering van de gespecialiseerde jeugdzorg.
Samenwerking met Ameland Op de volgende terreinen werken we samen met de gemeente Ameland: -
Onderwijs
-
Secretariaat bezwarencommissie
Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) De gemeenteraad heeft in 2020 het integraal handhavingsbeleid vastgesteld door middel van het rapport “Gelijke monniken, gelijke kappen”. We maken nu serieus werk van een eerlijke handhaving, waarbij het uitgangspunt is om zonder aanziens des persoons gelijke gevallen op een gelijke en oprechte manier te behandelen. Eens per jaar wordt er een voortgangsrapportage opgesteld. Voor de uitvoering van de vergunningverlening en handhaving van alle wettelijke milieutaken zijn wij partner van de FUMO (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing). Hierbij is zowel bestuurlijke als ambtelijk betrokkenheid georganiseerd. Over de uitvoering van de taken is regelmatig overleg en wordt waar mogelijk samen gewerkt en zaken afgestemd.
Dienstverlening aan de inwoners, bedrijven en gasten Wij hechten grote waarde aan de dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en gasten. Eén van onze centrale punten in onze dienstverlening wordt gevormd door onze publieksbalie, waar mensen met alle vragen terecht kunnen. Wij streven naar een optimale serviceverlening, waarbij wij steeds meer inspelen op de digitale omgeving, waartoe ook steeds meer van onze inwoners, bedrijven en gasten toegang hebben en – bij voorkeur – gebruik van maken. In 2021 hebben wij het systeem voor de auto ontheffingen verder geoptimaliseerd. Fysieke benadering van onze medewerkers blijft mogelijk, waarbij steeds meer waarde wordt gehecht aan het werken op afspraak: zowel veel van onze inwoners als onze medewerkers vinden dit prettig. Een tweede centraal punt in onze dienstverlening wordt gevormd door ons team zorg en welzijn, gevestigd in het zorgkantoor. Vanuit hier zijn de lijnen naar de overige zorgverleners kort. Vanuit de gemeente wordt hier uitvoering gegeven aan de WMO-zorg, ouderen- en jeugdzorg. In 2021 is hier met de opening van het Koningshuis een extra service aan toegevoegd. Onze ouderenwerker organiseert daar in samenwerking met de vrijwilligers van het Koningshuis, inloop- en koffieochtenden voor de ouderen. De eerste signalen zijn positief en dat dit voorziet in een behoefte.
Helaas heeft vanwege Coronamaatregelen deze voorziening ook een poos stilgelegen.
-30-
Communicatie De communicatie naar inwoners, bedrijven en gasten is proactief. Dat betekent concreet dat wij wekelijks communiceren via nieuwsbrieven en dat we op onze website relevante informatie plaatsen over voorgenomen ontwikkelingen en de inhoud daarvan. Op deze manier zijn onze inwoners eerder geïnformeerd en dat draagt bij aan nog meer transparantie. In 2021 is gestart met de voorbereidingen voor het opzetten en inrichten van een nieuwe website; die biedt mogelijkheden voor een meer klantvriendelijke informatievoorziening. Bij elk voorstel aan het college wordt de communicatie-afweging expliciet meegenomen. Hiermee wordt nog meer bewustwording gecreëerd binnen de organisatie ten aanzien van de actieve communicatie naar onze inwoners. Bovenal hechten wij zeer aan persoonlijke contacten met onze inwoners en ondernemers.
Ontwikkeling van de organisatie als geheel en individueel Werken aan de kwaliteit van de organisatie is een continu aandachtspunt. Natuurlijk zijn er kwetsbaarheden in onze continuïteit mocht iemand ziek zijn of anderszins afwezig. Op bijna elk inhoudelijk terrein is er sprake van slechts één kennis-of uitvoeringspersoon. Middels samenwerking met de hierboven genoemde partners wordt geprobeerd dat zoveel mogelijke te reduceren. Daarnaast wordt getracht werkprocessen binnen de organisatie zo helder en eenvoudig mogelijk te beschrijven. Ondanks al deze inspanningen is gebleken dat de werkvoorraad zodanig toeneemt dat een geringe uitbreiding van onze personeelsformatie noodzakelijk is. Met name speelt dit op de terreinen van duurzaamheid, ruimtelijke ordening en openbare orde en veiligheid. Een aantal functies is al langere tijd ingevuld door medewerkers die via detacheringsconstructies worden ingehuurd. Niets ten nadele van de kwaliteit van deze medewerkers, maar wij willen deze plekken toch graag invullen met vaste medewerkers; met name het kostenaspect is daar debet aan. Daarnaast zijn we geconfronteerd met het vertrek van enkele medewerkers, waardoor er eind 2021 voor maar liefst bijna 5 fte vacatureruimte is ontstaan. Relatief gezien (ten opzichte van ons totaal bestand) is dat een grote vraag.
Wij zijn een ‘wervingscampagne’ begonnen, die we eind 2021 zijn ingegaan en waar we in het eerste kwartaal van 2022 de eerste resultaten op boeken. De arbeidsmarkt is echter zeer krap, wat wij ook merken. Het is dan ook niet zeker of we aan al onze wensen kunnen voldoen.
Bedrijfsvoeringskosten Hieronder wordt inzicht gegeven in de volgende bedrijfsvoeringsonderdelen: a. de omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten; b. de kosten van inhuur derden; c. de huisvestingskosten; d. de automatiseringskosten; e. de kosten voor de raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
-31-
a.
Omvang, opbouw en ontwikkeling van het personeelsbestand en de loonkosten
Onderstaande tabel geeft de personeelslasten weer alsmede de ontwikkeling van de formatie: Afdeling
werkelijke
begrote formatie
kosten in € 2021
2021
2020
5.500.10.0 Kostenplaats publiekszaken
650.570
10,86
10,61
5.600.10.1 Kostenplaats personeel
727.941
8,06
7,28
371.543
6,49
6,50
214.876
2,30
2,30
6.003.10.8 Burgerlijke stand
2.972
n.v.t.
n.v.t.
6.120.55.1 GHOR / GNK(K)
7.549
n.v.t.
n.v.t.
1.975.451
27,71
26,69
beleidsteam 5.600.10.3 Kostenplaats personeel buitendienst 6.001.15.0 Burgemeester en wethouders
Totaal
De begrote formatie is in 2021 gegroeid t.o.v. 2020 met 1,03 fte. Dit komt doordat bij de aanbiedingsbrief 2020 structureel extra ruimte voor 1 fte toezicht en handhaving is beschikbaar gekomen, die in de begroting 2021 voor het eerst in de personeelsstaat is opgenomen.
b. Kosten van inhuur derden; Soort inhuur
thema
begroot
Werkelijk
2021 €
2021 €
5.500.10.0 Kostenplaats Publiekszaken
n.v.t.
86.859
98.256
5.600.10.1 Kostenplaats Beleidsteam
n.v.t.
270.718
239.018
5.600.10.3 Kostenplaats Buitendienst
n.v.t.
6.240
5.437
6.002.20.6 Overige aangelegenheden
1.4/2
17.850
17.951
6.210.15.3 Veerdam
2.2 /1
0
2.175
6.810.10.7 Bestemmingsplannen
2.1 /1
24.000
27.307
6.822.15.9 Wabo-vergunningen
2.5
0
1.640
6.822.20.9 Bouw- en woningtoezicht
2.5
29.712
26.198
435.379
417.982
oudheidkunde
Totale inhuurkosten
Meegenomen is de directe inhuur van personeel. De kosten van GR’en zijn niet meegenomen in bovenstaande tabel, hoewel daar natuurlijk personeel zit dat voor de gemeente werkt.
Huisvestingskosten Product
thema
begroot
werkelijk
2021 €
2021 €
5.200.15.3 Werkplaats
n.v.t.
121.944
116.473
6.000.20.0 Overhead gemeentehuis
5.06
150.269
138.183
272.213
254.656
Totale huisvestingskosten
-32-
Dit zijn de lasten inclusief toegerekende uren. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken. c.
Automatiseringskosten
Product
thema
begroot
werkelijk
2021 €
2021 €
6.001.10.6 Raad (raadsapparatuur)
4.2
13.700
27.737
6.000.10.0 Overhead ICT
5.06
301.955
315.671
315.655
343.408
Totale automatiseringskosten
Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken. d.
Kosten raad, de griffie, de rekenkamer en de accountant.
Product
thema
begroot
werkelijk
2021 €
2021 €
6.001.10.6 Raad
4.2
160.769
174.291
6.006.10.6 Raadsgriffier
4.2
49.439
47.677
6.006.15.6 Raadsondersteuning
4.2
39.300
37.134
249.508
259.102
(rekenkamer/commissies/accountant) Totale kosten raad, griffie, rekenkamer en accountant. Afwijkingen op budgetten worden toegelicht bij het betreffende thema verderop in de jaarstukken.
-33-
SOCIAAL DOMEIN Inleiding Gemeenten zijn verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de ondersteuning van hun inwoners die zelf onvoldoende zelfredzaam zijn of niet voldoende in staat zijn tot participatie. Op het gebied van de Jeugdwet, de nieuwe Wmo en de Participatiewet hebben gemeenten de opdracht om hiervoor een samenhangend beleid te voeren, gericht op het vergroten van de deelname aan de samenleving van mensen in een kwetsbare positie. De gemeente Schiermonnikoog werkt op dit vlak samen met de gemeente Noardeast-Fryslân, Dantumadiel en Ameland.
Gezamenlijk zorgen de gemeenten ervoor dat onze inwoners in een kwetsbare positie de zorg en ondersteuning blijven krijgen die nodig is. Zorg en ondersteuning die hen weer in staat stelt volwaardig aan de samenleving deel te nemen. Zodat kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien, mensen kunnen meedoen naar vermogen en zelfredzaam zijn. We willen dit voor elkaar krijgen door de sociale ondersteuningsstructuur voor mensen simpeler, overzichtelijker en doeltreffender te maken.
Vier principes De volgende vier principes staan hierbij centraal: 1.
ontzorgen, ondersteunen en eigen kracht versterken; De zelfredzaamheid van de burger wordt leidend. Doel is dat iedere burger mee blijft doen;
2.
in de buurt; Een gebiedsgerichte aanpak staat centraal, waarbij uit wordt gegaan van het vertrouwen in de professionals die in de wijk direct met de burgers werken. Doel is dat vragen van volwassenen en jongeren zoveel mogelijk op gebiedsniveau worden beantwoord. Naast informatie, advies, zorg en ondersteuning wordt preventie een belangrijk doel van deze werkwijze;