Jaarstukken 2021 DEF.pdf

3.

één plan, één regisseur; Voor zowel de zorg en ondersteuning in de wijk als voor de gespecialiseerde zorg en ondersteuning geldt dat er integraal gewerkt wordt volgens het principe één plan, één regisseur die (eind)verantwoordelijk is;

4.

budgetten per gebied en traject. De focus wordt in de toekomst verlegd naar het sturen op resultaat. Uitgangspunt daarbij is het vertrouwen dat de burger en professionals verantwoordelijkheid nemen en zich inzetten voor de meest doelmatige oplossingen.

Vervolgens zijn in aansluiting op deze principes zeven speerpunten benoemd voor de concrete aanpak van de transitie en transformatie van het sociaal domein. Hieronder geven we deze speerpunten nog even kort weer: 1.

alle inwoners staan centraal;

2.

iedereen kan meedoen;

3.

preventie aan de voorkant en dicht bij de burger;

4.

eigen kracht is de basis;

5.

we zorgen voor mensen in kwetsbare situaties.;

6.

integrale benadering: Eén gezin/cliënt, Eén aanpak, Eén regisseur en (waar mogelijk), één budget;

7.

gemeente voert regie en stuurt op resultaten.

-34-

1/ Participatiewet (IOAW en IOAZ) De Participatiewet voegt de Wet Werk en Bijstand (WWB), de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) en een deel van Wet Jonggehandicapten (WAJONG) samen. Door het Kabinet wordt beoogd dat hiermee een regeling komt voor iedereen die in staat is om te werken, waarbij een groot deel van de uitvoeringstaken wordt gedelegeerd aan de gemeente.

De doelstelling van de Participatiewet is om iedereen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden, bij voorkeur regulier werk. De Participatiewet draagt zo bij aan de ambitie om zoveel mogelijk mensen mee te laten doen aan de maatschappij. Voor mensen die niet kunnen werken, blijft er een sociaal vangnet in de vorm van een (bijstand)uitkering. De Participatiewet geeft daarmee aan gemeenten de volgende opdracht: -

Vergroten arbeidsparticipatie/inzet werkdienstverlening

-

Uitkeringsverstrekking en handhaving

Centraal begrip bij al deze wijzigingen is ‘meedoen’. Het belang van de gemeenten vanuit al deze veranderingen is gelijk. Namelijk het zodanig inzetten van middelen dat de mensen die het betreft uiteindelijk maximaal zelfredzaam zijn en maatschappelijk kunnen participeren en tegen zo laag mogelijke kosten.

In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal uitkeringen voor IOAW en Participatie: Aantal in 2021

Jan.

Febr.

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Aug.

Sept.

Okt.

Nov.

Dec.

Participatiewet

8

8

8

8

8

8

8

7

7

7

7

7

IOAW

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal

8

8

8

8

8

8

8

7

7

7

7

7

Onder de Participatiewet vallen de volgende producten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend: Kosten in 2021 €

Kosten in 2020 €

117.713

132.052

663

16.581

6.610.20.4 Bijstandsbesluit zelfstandigen

0

1.650

6.611.10.4 Sociale werkvoorziening

0

0

8.334

17.971

126.710

168.253

Product 6.610.10.4 Bijstandsverlening WWB 6.610.15.4 IOAW

6.623.30.4 Re-integratie (nieuwe doelgroepen) Totaal

2/ Voorzieningen WMO De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geeft gemeenten de opdracht maatschappelijke ondersteuning te bieden aan mensen die onvoldoende zelfredzaam zijn om te kunnen participeren in de samenleving.

Deze maatschappelijke ondersteuning bestaat uit (zie www.invoeringwmo.nl): -

Ondersteuning in het dagelijks leven: denk aan ondersteuning om zelfstandig te kunnen blijven wonen (bijvoorbeeld een woningaanpassing);

-

Ondersteuning van mensen die zich inzetten voor hun medemens of buurt, zoals mantelzorgers en vrijwilligers;

-35-

-

Stimuleren van activiteiten die de onderlinge betrokkenheid in buurten en wijken vergroten;

-

Voorkomen dat mensen later zwaardere vormen van hulp nodig hebben. Bijvoorbeeld met opvoedingsondersteuning (inmiddels onderdeel van de nieuwe Jeugdwet) en activiteiten tegen eenzaamheid.

Daarnaast zijn de zogeheten functies van de AWBZ gedecentraliseerd naar de Wmo. De AWBZ was een volksverzekering bedoeld voor mensen die langdurige en complexe zorg nodig hebben vanwege een ziekte of een beperking. Het gaat om de functies individuele begeleiding, groepsbegeleiding (dagbesteding) inclusief vervoer en kortdurend verblijf voor cliënten die niet in instellingen verblijven, de extramurale zorg. Verder worden het begeleid/beschermd wonen (RIBW’en) gericht op participatie overgeheveld naar het gemeentelijk domein. De verantwoordelijkheid hiervoor is belegd bij de centrumgemeente Leeuwarden.

De Wmo 2015 heeft als doel het mogelijk maken voor mensen om langer thuis te kunnen blijven wonen en te participeren en draagt gemeenten op daartoe te zorgen voor maatschappelijke ondersteuning en voor de kwaliteit en de continuïteit van de voorzieningen. De Wmo 2015 benoemt de volgende taken: A.

de sociale samenhang, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking bevorderen, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente bevorderen, alsmede huiselijk geweld voorkomen en bestrijden;

B.

mantelzorgers en andere vrijwilligers ondersteunen;

C.

vroegtijdig vaststellen of ingezetenen maatschappelijke ondersteuning behoeven;

D.

voorkomen dat ingezetenen op maatschappelijke ondersteuning aangewezen zullen zijn;

E.

algemene voorzieningen bieden aan ingezetenen die maatschappelijke ondersteuning behoeven;

F.

maatwerkvoorzieningen bieden ter ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie aan ingezetenen van de gemeente die daartoe op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit hun sociale netwerk niet of onvoldoende in staat zijn;

G. maatwerkvoorzieningen bieden aan personen die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en beschermd wonen of opvang behoeven in verband met psychische of psychosociale problemen of omdat zij de thuissituatie hebben verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor hun veiligheid als gevolg van huiselijk geweld.

In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal lopende WMO-voorzieningen: Aantal

Jan.

Febr.

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Aug.

Sept.

Okt.

Nov.

Dec.

Begeleiding

3

6

6

6

5

5

5

4

4

5

5

5

Huishoudelijke hulp

23

21

20

20

22

22

23

23

22

22

22

22

Rolstoelen

14

15

12

12

12

11

11

11

11

11

11

11

Vervoersvoorzieningen

35

33

33

35

35

33

33

33

32

32

33

33

Woonvoorzieningen

20

20

18

19

18

19

19

20

20

21

21

21

Totaal

95

95

89

92

92

90

91

91

89

91

92

92

Onder de WMO vallen de volgende producten en zorgbudgetten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend. De WMO is een zogenaamde “open-einde regeling”: Kosten 2021 €

Kosten 2020 €

-

-

6.661.00.0 WMO (hulpmiddelen)

12.020

8.829

6.661.00.1 WMO (woonvoorzieningen)

29.357

4.005

Product 6.614.00.7 Tegemoetkoming chronisch zieken / CER

-36-

6.662.00.3 WMO (collectief vervoer)

23.969

26.708

6.662.00.6 Zorg in natura - Participatie zwaar

4.260

720

6.662.008 WMO (zorg in natura)

16.785

17.920

6.662.10.4 WMO (huishoudelijke verzorging)

60.256

68.448

6.663.00.1 WMO (opvang en beschermd wonen 18+)

4.283

10.007

6.667.10.4 Eigen bijdrage huishoudelijke zorg

-7.353

-3.972

6.670.02.5 Thuis- en mantelzorgondersteuning

789

234

6.670.02.6 Innovatie, transformatie & zorg 6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie & advies Totaal

67

1.283

5.480

-3.647

149.913

130.536

3/ Jeugdzorg De Jeugdwet heeft tot doel het jeugdstelsel te vereenvoudigen en efficiënter en effectiever te maken. Met de decentralisatie worden financieringsstromen rondom jeugd samengevoegd. De nieuwe wet omvat de jeugdzorg die de verantwoordelijkheid van de provincie was, de gesloten jeugdzorg onder regie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, de jeugd-GGZ onder de Zvw, de zorg voor lichtverstandelijk gehandicapten jongeren op basis van de AWBZ en de jeugdbescherming en jeugdreclassering van Veiligheid en Justitie.

De wettelijke taken vanuit de Jeugdwet zijn, het bieden van: A.

Preventie;

B.

Jeugdhulp;

C.

Kinderbeschermingsmaatregelen;

D.

Jeugdreclassering.

De wet geeft verder aan dat deze taken gericht zijn op: -

het voorkomen en de vroege signalering van en vroege interventie bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen;

-

het versterken van het opvoedkundige klimaat in gezinnen, gebieden, buurten, scholen, kinderopvang en peuterspeelzalen;

-

het bevorderen van de opvoedvaardigheden van de ouders, opdat zij in staat zijn hun verantwoordelijkheid te dragen voor de opvoeding en het opgroeien van jeugdigen;

-

het inschakelen, herstellen en versterken van de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de jeugdige, zijn ouders en de personen die tot hun sociale omgeving behoren, waarbij voor zover mogelijk wordt uitgegaan van hun eigen inbreng;

-

het bevorderen van de veiligheid van de jeugdige in de opvoedsituatie waarin hij opgroeit, en integrale hulp aan de jeugdige en zijn ouders, indien sprake is van multiproblematiek;

-

het tot stand brengen en uitvoer van gezinsplannen en het verlenen van hulp op basis van gezinsplannen.

Onder de jeugdzorg vallen de volgende producten en budgetten. Uitvoeringskosten worden hierbij niet meegerekend. De Jeugdzorg is een zogenaamde “open-einde regeling”:

Product 6.671.00.1 Gebiedsteam, informatie & advies 6.672.02.0 PGB - Jeugdzorg

Kosten 2021 €

Kosten 2020 €

240

4.554

43.717

36.820

-37-

6.682.000 Individuele voorziening jeugd in natura

141.423

138.295

Totaal

185.380

179.670

In onderstaande grafiek en tabel staan het aantal lopende Jeugdzorgvoorzieningen: Aantal

Jan.

Febr.

Maart

April

Mei

Juni

Juli

Aug.

Sept.

Okt.

Nov.

Dec.

11

11

12

12

12

12

11

10

10

9

7

7

Daarnaast lopen er 6 PGB’s die direct zijn verstrekt door het college aan Yn de mande en Inspecteur Boelensschool.

4/ Welzijnskosten In 2019 is Stichting Welzijn Schiermonnikoog opgeheven en zijn de werkzaamheden van Zorg en Welzijn bij de gemeente ondergebracht. Onder Zorg en Welzijn vallen de ouderenwerker, de jeugdwerker en de Wmo-voorpost. Deze staan onder regie van een coördinator. Allen zijn in dienst van de gemeente. Hieronder worden de werkelijke kosten 2021 weer gegeven van “Welzijn nieuwe stijl”. Product 6.650.15.6. Kinderopvang (bijdrage Kinderopvang

Kosten 2021 €

Kosten 2020 €

11.825

2.321-

25.242

11.719

Friesland) 6.670.10.6 Kittiwake 6.000.10.0 Overhead ICT (3 werkplekken)

2.500

2.500

5.500.010.0 Publiekszaken (kosten personeel)

89.617

86.576

Totaal

129.184

103.116

-38-

CORONA Inleiding De Coronacrisis geeft aanleiding om extra informatie te verstrekken over risico’s, extra kosten en de compensatiemaatregelen vanuit het Rijk. Om de gevolgen van Corona voor de gemeente inzichtelijk te maken wordt voor zolang dat nodig is aan de bestaande P&C-documenten de paragraaf Corona toegevoegd.

De effecten van corona zien we door de gehele begroting terug. In deze paragraaf hebben we hebben de bedragen opgenomen die direct naar geld te vertalen zijn. Er zijn echter ook kosten die niet direct in geld uit te drukken zijn, zoals extra uitgevoerde werkzaamheden en bijvoorbeeld extra kosten afval. Deze kosten zijn in deze paragraaf niet meegenomen.

In onderstaande tabel staat een overzicht van de ontvangen gelden van het rijk voor Coronacompensatiepakketten en de bestedingen daarvan. Ontvangen €

Besteding €

Restant €

Corornacomensatiepakket december 2020 Aanvullend pakket re-integratie (compensatie corona)

1.000

-

1.000

Gemeentelijk schuldenbeleid (compensatie corona)

1.000

-

1.000

Cultuurmiddelen (DU) (Corona)

13.000

-13.000

-

Tweede Kamerverkiezingen (DU) (Corona)

2.000

-2.000

-

Subtotaal

17.000

-15.000

2.000

Extra begeleiding kwetsbare groepen

2.000

-2.000

-

Bestrijden eenzaamheid ouderen

3.000

-3.000

-

Afvalverwerking

4.000

-4.000

-

Perspectief Jeugd en Jongeren

2.000

-2.000

-

Jongerenwerk jeugd

1.000

-1.000

-

TOZO

2.000

-

2.000

Subtotaal

14.000

-12.000

2.000

Vierde coronacompensatie pakket maart 2021

Stelposten Vanuit 2e turap 2020

25.000

25.000

Huurcompensatie

-20.994

-20.994

Extra schoonmaakkosten toiletten

-4.500

-4.500

Corornacomensatiepakket december 2020

2.000

Subtotaal

27.000

-25.494

2.000 1.506

8.000

-8.000

-

Septembercirculaire 2021 TONK

-39-

Ontvangen € 3.000

Besteding € -3.000

Subtotaal

11.000

-11.000

-

Totaal

42.000

-38.000

4.000

Lokale cultuur en buurt- en dorpshuizen (compensatie

Restant € -

corona)

In de decembercirculaire 2021 is € 10.000 coronacompensatie ontvangen. Dit budget wordt doorgeschoven naar 2022.

Daarnaast zijn er in de jaarrekening diverse afwijkingen ten opzichte van het budget ontstaan door corona. Deze posten staan hieronder vermeld: Omschrijving

Verschil begroot werkelijk

Door corona zijn er extra schoonmaakwerkzaamheden uitgevoerd op openbaar

-6.833

onderwijs Door corona zijn een aantal jaarlijkse subsidies kunst- en cultuur niet verstrekt.

7.100

Door corona zijn minder representatiekosten gemaakt dan begroot.

7.737

Door corona zijn er minder kosten gemaakt voor burgerparticipatie.

5.000

Afvoer huisvuil heeft meer gekost dan begroot, omdat vanwege corona veel mensen

-10.999

hun huis zijn gaan opruimen De afvoer van bouw- en sloopafval heeft meer gekost dan begroot doordat vanwege

-9.343

corona meer verbouwingen hebben plaats gevonden. Bij de jaarrekening 2020 is € 40.891 extra voorziening gevormd vanwege

71.306

terugbetalingsrisico corona. Dit bleek niet nodig. Door beter debiteurenbeheer kan de voorziening voor de debiteuren met € 7.250 verlaagd worden. De begrote dotatie ad € 30.000 is daarmee niet nodig. Bij de lentenota wordt bekeken wat structureel afgeraamd kan worden. Er staan kosten geraamd voor toezicht D&H-wet door Leeuwarden ad € 8.000. Deze

6.865

kosten zijn in 2020 en 2021 niet gemaakt vanwege de coronamaatregelen in de Horeca. Er zijn door Corona minder activiteiten geweest en er zijn minder fysieke

6.902

bijeenkomsten georganiseerd waaraan het college normaal gesproken deel neemt waardoor er minder vaste onkostenvergoedingen zijn betaald. Door corona is er minder toeristenbelasting binnengekomen dan begroot. Dit verschil

-23.880

wordt gedekt uit de Reserve toerisme. Per saldo budgettair neutraal. Reserve toerisme

23.880

Door corona is er minder toeristenbelasting binnengekomen dan begroot. Dit bedrag gaat ten laste van de reserve toerisme.

Totaal

77.735

-40-

GRONDBELEID Algemeen Onder gemeentelijk grondbeleid wordt verstaan “De door het bevoegd gezag te maken keuzen met betrekking tot de toepassing van het instrumentarium ten aanzien van grondverwerving, kostenverhaal en gronduitgifte”. In feite gaat het hierbij om aankoop, bouwrijp maken en verkopen van grond.

In het verleden heeft de gemeente deze taken altijd zelf uitgevoerd. Dat lag ook wel voor de hand omdat de gemeente zelf een woningbedrijf exploiteerde. De taken waren doorgaans beperkt tot gronduitgifte voor woningbouw en bedrijventerrein. Dit zal in de toekomst ook zo blijven. In het verleden zijn gronden aangekocht rondom het dorp. Dit zijn potentiële locaties voor woningbouw. Voor het overige voert de gemeente geen actief beleid.

In specifieke gevallen kan het voorkomen dat particulieren de medewerking van de gemeente vragen om infrastructuur aan te passen als gevolg van hun projecten. In die gevallen zal tussen de initiatiefnemer en de gemeente worden vastgelegd onder welke voorwaarden de kosten zullen worden verrekend.

Woningbouwlocatie Oost In 2018 heeft de gemeenteraad besloten dat de woningbouwlocatie Oost ontwikkeld zal worden. -

Grondexploitatie

Op 19 mei 2020 heeft uw raad besloten om de grondexploitatie voor de woningbouwlocatie Oost te openen. De in 2021 gedane uitgaven voor de ontwikkeling van de woningbouwlocatie passen binnen de ramingen van de grondexploitatie. De grondexploitatie geeft nog steeds een positief beeld. -

Aankoop gronden

In de raadsvergadering van 19 mei 2020 heeft u eveneens ingestemd met de aankoop van de benodigde agrarische gronden van het Rijks Vastgoed Bedrijf. Op 3 juli 2020 zijn de betreffende gronden overgedragen aan de gemeente. -

Bestemmingsplan

Om de woningbouw daadwerkelijk mogelijk te maken dient de bestemming van de gronden gewijzigd te worden in “wonen”. Op 18 mei 2021 heeft de gemeenteraad het bestemmings Bestemmingsplan Schiermonnikoog – Woningbouwlocatie Oost vastgesteld. -

Bouw- en woonrijpmaken

Er is een bestek opgesteld voor het bouw- en woonrijpmaken van de locatie. De aanbesteding is gewonnen door Folkertsma Ginnum. De bouwrijpmaakwerkzaamheden zijn in 2021 uitgevoerd. Na de oplevering van de woningen zal het omliggende gebied grotendeels woonrijp worden gemaakt. -

Sociale woningen

WoonFriesland heeft de de bouw van de 16 sociale huurwoningen in het voorjaar van 2022 opgeleverd.

-41-

Vervolg De volgende werkzaamheden lopen door in 2022 en 2023: -

Opstellen definitieve verkoopstrategie -

onderzoeken mogelijkheden erfpacht

-

taxeren gronden

-

Verkoop grond projectmatige woningen

-

Verkoop vrije kavels

-

Voorbereiding start bouw

-

Woonrijpmaken

-

Herstelwerkzaameden

Financiële stand van zaken complexen Begin 2021 is er één complex in exploitatie: woningbouwlocatie Oost Complex

Afsluiting

BW

BW

Wins-

Verlies-

Balans-

01-01-2021

31-12-2021

tneming

voorziening

waarde

totaal Woningbouwlocatie

31/12/2023

243.899

452.897

362

n.v.t.

453.259

243.899

452.897

362

0

453.259

Oost Totaal

Resultaat Het verwachte resultaat bedraagt na actualisatie € 365.265 positief. Bij de actualisatie van 2020 bedroeg het resultaat € 213.867 positief. Ten opzichte van de actualisatie van vorig jaar hebben de volgende mutaties plaatsgevonden: -

plan- en onderzoekskosten kosten:-16.000

-

extra verkennend bodemonderzoek: -2.400

-

uitbesteding bouwrijpmaken +40.500

-

uitbesteding woonrijpmaken +39.500

-

nog uit te voeren taxatie gronden: -2.500

-

constructie eventuele erfpacht: -7.500

-

aanpassing grondprijzen +66.000

-

daling onvoorzien/kostenstijging, stijging opbrengstenstijging +32.000

Voor de nog te verkopen gronden zal een definitieve verkoopstrategie moeten worden opgesteld. Onderdeel van deze verkoopstrategie is een taxatie door een onafhankelijke taxateur om de marktwaarde van de gronden vast te stellen. Daarnaast zal onderzocht worden of en hoe de kavels in erfpacht kunnen worden uitgegeven.

Winstneming Volgens het BBV moeten gemeenten tussentijds winst nemen bij grondexploitatiecomplexen volgens de pocmethode, de percentage of completion. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de kosten en opbrengsten van de grondexploitatie. In formule: % kostenrealisatie maal % opbrengstrealisatie is % poc. Op 31 december 2022 zijn 49% van de kosten gemaakt en zijn 0,2% van de opbrengsten binnen gekomen, waardoor het poc-percentage 0,1% is. De te nemen winst in 2021 bedraagt € 362.

-42-

WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING Inleiding In deze paragraaf zijn een inventarisatie van de weerstandscapaciteit, een inventarisatie van de risico’s, het beleid hierop en financiële kengetallen opgenomen. Tevens is een beoordeling van de verhouding tussen de kengetallen en de financiële positie opgenomen. Inzicht in de risico’s en de aanwezige weerstandscapaciteit is noodzakelijk om het weerstandsvermogen te beoordelen. Het doel is om zichtbaar te hebben dat de gemeente in staat is optredende risico’s op te vangen, zonder dat de publieke taken en voorzieningen in de knel komen. Het afdekken van de risico’s gebeurt deels via afgesloten verzekeringen en deels via het treffen van voorzieningen. De resterende risico’s worden geïnventariseerd in deze paragraaf. Per risico wordt de kans van optreden, de impact en de duur benoemd. Hiermee ontstaat een gefundeerd beeld op de benodigde weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit is het geheel van middelen waaruit tegenvallers bekostigd worden, zonder dat de begroting en het beleid (direct) aangepast moeten worden. Het weerstandsvermogen drukt de relatie uit tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de risico’s. Een exact sluitende begroting - waarbij het weerstandsvermogen nihil is - leidt tot een situatie waarbij iedere financiële tegenvaller een probleem vormt.

Om die reden is het wenselijk dat een gemeente beschikt over een adequaat weerstandsvermogen, waarbij een gezonde verhouding is tussen risico’s en weerstandscapaciteit. Het is een optelsom van alle elementen uit de gemeentefinanciën die daadwerkelijk kunnen worden ingezet om niet-begrote kosten te kunnen dekken.

De beschikbare weerstandscapaciteit kan volgens het BBV bestaan uit: -

de reserves (voor zover vrij besteedbaar);

-

de stille reserves (voor zover binnen één jaar verkoopbaar en voor zover verkoop de continuïteit van de uitvoering niet aantast);

-

de onbenutte belastingcapaciteit (tenzij wettelijk beperkingen zijn opgelegd of in het collegeprogramma anders is afgesproken);

-

nog niet ingevulde begrotingsruimte / nieuwe beleidsgelden;

-

de post onvoorzien.

Het uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en dat de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers kunnen worden gedekt.

Bij het bepalen van de beschikbare weerstandscapaciteit rekent de gemeente Schiermonnikoog alleen met de vrij besteedbare reserves. Redenen zijn dat de overige mogelijke onderdelen niet goed objectief zijn te meten of niet worden onderscheiden. Stille reserves worden per definitie niet gemeten. Wat de onbenutte belastingcapaciteit is hangt mede af van wat politiek haalbaar is. En de begroting bevat geen posten voor niet ingevulde begrotingsruimte of nieuwe beleidsgelden. De structurele weerstandscapaciteit bedraagt € 12.500. Dit bedrag betreft de post onvoorzien, welke de afgelopen jaren voldoende gebleken om te voorzien in schade met een structureel doorwerkend effect.

-43-

De beschikbare incidentele weerstandscapaciteit bedraagt 2.051.424 . Dit is het gecorrigeerde bedrag van de algemene reserve waar geen verplichtingen op rusten + overige vrij besteedbare reserves. Zie ook het onderdeel “Weerstandsvermogen” verderop in deze paragraaf.

Uitgangspunt voor het weerstandsvermogen is dat: -

de incidentele weerstandscapaciteit voldoende moet zijn om de incidentele financiële risico’s te bekostigen en

-

de structurele weerstandscapaciteit op een zodanig niveau moet zijn dat daarmee structurele financiële tegenvallers worden gedekt.

Beleidsuitgangspunten weerstandscapaciteit en risico’s De begroting en de Algemene reserve De Programmabegroting is het kader voor de jaarlijkse gemeentelijke activiteiten. In deze begroting bepaalt de raad het budget voor de uitvoering van de programma’s. Als een risico zich voordoet, dan wordt getracht de effecten daarvan eerst op te vangen binnen de lopende begroting, alvorens een beroep te doen op de Algemene reserve. Is er sprake van structurele effecten, dan worden in de eerstvolgende Notitie Financieel Kader maatregelen voorgesteld om deze effecten op te vangen.

Verzekeringen Er zijn diverse verzekeringen afgesloten voor risico’s door claims van derden en schadegevallen. Er wordt zoveel mogelijk schadepreventief gewerkt, onder andere door voldoende onderhoud te plegen, het correct naleven van bestaande procedures en het goed gemotiveerd afhandelen van bezwaarschriften. Risico’s van achterstallig onderhoud zijn ondervangen door het opstellen van beheerplannen. Er zijn beheerplannen met daarbij horende budgetten voor wegen, groen, openbare verlichting, riolering en gebouwen. Er volgt nog het onderhoudsplan voor de veerdam.

Voorzieningen Er zijn voorzieningen getroffen voor risico’s en verplichtingen waarvan bekend is dat die zich voor zullen doen en die kwantificeerbaar zijn. Er zijn voorzieningen getroffen voor pensioen, verplichtingen (wachtgeld), onderhoud van gebouwen, riolering en dubieuze debiteuren.

Risico-inventarisatie Voor de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen is de risico‐inventarisatie geactualiseerd. De risico‐ inventarisatie heeft een aantal geïdentificeerde risico’s opgeleverd, die voldoen aan de volgende criteria: -

risico’s met grote financiële gevolgen,

-

waarvoor de kans redelijk groot is dat deze zich ook daadwerkelijk manifesteren en

-

waarvan de oorzaken niet door de gemeente kunnen worden beïnvloed of waarvoor de gemeente nog niet in staat is geweest om passende beheersingsmaatregelen te treffen om de kans of het gevolg van het risico terug te dringen.

Risico’s die al zijn afgedekt door verzekeringen en voorzieningen blijven buiten beschouwing. Uit de risico-inventarisatie zijn de hiernavolgende risico’s in kaart gebracht.

-44-

Daarbij is per risico aangegeven wat de maximale impact is als het risico zich voordoet en de daarbij behorende kans. De bandbreedte geeft het bedrag aan dat we per jaar aan risico lopen. De factor het aantal jaren dat dit risico zich voordoet.

Onderwerpen

Risico

(bedragen in €)

Band-

Factor

Impact

Kans

Kans x

breedte

Impact

1.

Coronacrisis

0

50.000

1

50.000

10%

5.000

2.

Sociaal Domein > jeugdzorg

0

100.000

4

400.000

10%

40.000

3.

Sociaal Domein >

0

10.200

1

10.200

75%

7.650

0

65.000

2

130.000

20%

26.000

woningaanpassingen 4.

Langdurige ziekte

5.

Bijdrage uitvoeringskosten

pm

Waddenprogramma 6.

DVO Noardeast Fryslân

pm

7.

Herijking gemeentefonds

pm

8.

Meerjaren onderhoudsplannen

pm

9.

Overig (waaronder leningen,

10%

39.709

garantstelling)

Totaal risico

118.359

Postgewijze toelichting 1.

Coronacrisis

De coronacrisis heeft over 2022 ook nog impact. De verwachting is dat dit minder impact zal hebben dan de jaren 2020 en 2021.

2 en 3 Sociaal Domein In het sociaal domein is er een tweetal onderwerpen, die met name een risico vormen voor Schiermonnikoog. Het betreft dure woningaanpassingen en jeugdzorg. Voor dure woningaanpassingen was er een budget van € 32.700 beschikbaar in 2021. Voor jeugdzorg is er in 2021 € 197.280 beschikbaar. Overschrijdingen en onderschrijdingen worden verrekend met de reserve Sociaal Domein, welke is gemaximeerd is op € 260.000. De reserve sociaal domein bedraagt overigens € 169.781 per 31-12-2021.

2.

Jeugdzorg

Doordat de kosten van jeugdzorg volledig voor eigen rekening komen, is onze kleine gemeente relatief kwetsbaar voor de mogelijkheid, dat een jongere intensieve en dus dure jeugdzorg nodig heeft. Voor een jongere die intensieve zorg nodig heeft kunnen de kosten op lopen tot € 100.000 per geval. In 2021 was er bedrag begroot van € 197.280 (inclusief € 45.280 aanvulling via begrotingswijzigingen). Uiteindelijk bedroegen de kosten in 2021 € 186.487. Overschotten en tekorten op de jeugdzorg worden dan verrekend met de reserve Sociaal Domein, tot een maximumomvang van de reserve van € 260.000.

3.

Dure woningaanpassingen

In de afgelopen 4 jaar zijn er vier grote woningaanpassingen geweest (3 in 2018), die gemiddeld afgerond € 24.000 per woningaanpassing kosten. Dure woningaanpassingen komen er gemiddeld 0,75 per jaar voor. De kosten voor kleinere woningaanpassingen bedragen jaarlijks ongeveer € 21.000 durende de afgelopen 4 jaar.

-45-

Voor de komende jaren houden we rekening met een prijsstijging van 10%. Bij elkaar opgeteld is dat € 42.900 per jaar aan kosten, terwijl het jaarbudgetvoor 2022 € 32.700 is. Het is lastig in te schatten wat het benodigd structurele budget is voor deze post. Overschotten en tekorten op deze post worden verrekend met de reserve Sociaal Domein, tot een maximumomvang van de reserve van € 260.000.

4.

Vervanging bij ziekte of langdurige afwezigheid

In geval van ziekte van gemeentepersoneel geldt een doorbetalingsverplichting van het salaris. Gedurende de eerste 6 maanden van ziekte worden het volledige salaris en de salaristoelagen doorbetaald. Na 6 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 90% uitbetaald. Na 12 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 75% uitbetaald. Na 24 maanden wordt het salaris en de salaristoelagen voor 70% uitbetaald. De kosten van vervanging als gevolg van ziekte komen voor rekening van de gemeente boven op de reguliere loonkosten. Het ziekteverzuim schommelt tussen normaal tussen de 3% en 4,5%. Afgelopen jaar is een medewerker vanwege langdurige ziekte in de WIA ingestroomd en bedroeg het ziekteverzuim 7,14%. Uiteraard wordt in geval van ziekte een adequate begeleiding geboden en de wetgeving conform de Wet verbetering Poortwachter uitgevoerd.

Langdurige ziekte leidt in de meeste gevallen tot externe inhuur. Als die inhuur bijvoorbeeld een jaar nodig is, dan kunnen de kosten tot gemiddeld € 65.000 per ziektegeval oplopen. Dit risico wordt geschat op 20% gedurende 2 jaar. Dat betekent dat er een kans van 20% is, dat er zich een ziektegeval voor doet van 2 jaar lang.

5.

Bijdrage uitvoeringskosten Waddenprogramma

In januari 2022 heeft uw gemeenteraad kennis genomen van het uitvoeringsprogramma van het Programma Waddeneilanden. Voor de financiering van het programma wordt op een later moment een voorstel voorgelegd Het positief besluiten over het uitvoeringsprogramma betekent dat de gemeente gebonden is aan kosten en investeringen, Onduidelijk is hoe hoog de deze bedragen voor het de gemeente zullen zijn, daarom is deze post opgenomen als pm post.

6.

DVO Noardeast Fryslân

Op dit moment wordt er nog gewerkt aan een actualisering van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Noardeast Fryslân. De verwachting is dat dit tot meerkosten gaat leiden, omdat de actualisatie zeer lang op zich heeft laten wachten. De omvang hiervan is nog niet inzichtelijk; dit is daarom opgenomen als pm post.

7.

Herijking gemeentefonds

De ontvangsten vanuit het gemeentefonds worden herzien. Hiermee wordt onder meer beoogd om de vastgestelde knelpunten in de verdeling van de middelen voor het sociaal domein op te lossen. Aangezien de algemene uitkering verreweg onze grootste bron van inkomsten is, is het herzieningsonderzoek een onderzoek dat nauwlettend wordt gevolgd. De verwachting is dat dit tot flinke verschuivingen in inkomsten tussen gemeenten gaat leiden en dat het geld van oost naar west gaat en van platteland naar stad. De uitkomsten van het onderzoek zijn nog niet zeker.

8.

Meerjaren onderhoudsplannen

In de begroting 2022 en verder zijn de cijfers uit de volgende door de raad vastgestelde onderhoudsplannen verwerkt:

-46-

MOP gemeentelijke gebouwen

2017-2026

MOP jachthaven

2017-2026

MOP riolering

2019-2027

MOP openbare verlichting

2006-2010

MOP wegen

2017-2026

Groenbeheersplan

2008

Wat nog ontbreekt, is het MOP veerdam.

Provincie Fryslân houdt toezicht op de ouderdom van de onderhoudsplannen. Een onderhoudsplan mag maximaal 5 jaar oud zijn. We werken daarom aan de vernieuwing van de onderhoudsplannen, o.a. aan het MOP gemeentelijke gebouwen. De verwachting is dat de financiële uitwerking van deze plannen een minimaal effect zal hebben op de begroting 2022 en verder. Maar aangezien dit niet zeker, hebben we dit als risico met een pm post opgenomen.

9.

Overig (waaronder garantstellingen en leningen)

Het maximaal risico dat de gemeente loopt op de garanties is € 45.000 (zie de toelichting op de balans) en op de leningen € 352.087, totaal € 397.087. Voor specificatie van de leningen, zie tabel onder deze tekst. Er zijn geen actuele signalen van de stichtingen/verenigingen, dat zij niet aan hun aflossingsverplichtingen zouden kunnen voldoen, of dat de gemeente zal worden aangesproken op haar garantstellingen. Het risico wordt daardoor laag ingeschat. Voor de post overige, waar de leningen en garantstellingen ook onder vallen, wordt het risicobedrag vooralsnog ingeschat op 10% van het restantbedrag van de leningen en garanties per 31-12-2021 ad € 397.087, t.w. € 39.709.

Verstrekte leningen

Jaar

Stand 01-01-

Verstrekt

Aflossing

Stand 31-12-

verstrekt

2021 (€)

(€)

(€)

2021 (€)

1

Stichting Veldsporten

2005

57.787

10.644

47.143

2

Dorpshuis Ons Centrum

2016

31.193

7.218

23.975

3

Dorpshuis Ons Centrum

2020

50.000

4.926

45.074

4

Stimuleringsfonds Volkshuisvesting

2018

184.524

9.674

174.850

33.475

2.400

31.075

31.921

1.951

29.970

31.921

36.813

352.087

Nederland (SVN) 5

Energiecoöperatie De Sintrale

2018

6

Energiecoöperatie De Sintrale

2021

Totaal

356.979

Weerstandsvermogen? Het saldo van de algemene reserve bedraagt op basis van de raadsbesluiten t/m december 2021 € 485.651 (eind 2025, exclusief resultaat 2021). Het resultaat 2021 bedraagt € 67.929. De totale algemene reserve bedraagt € 553.580.). Daarnaast is binnen de bestemmingsreserves een bedrag van € 1.488.401 vrij besteedbaar, welke meetelt voor de bepaling van de incidentele weerstandscapaciteit. Bestemmingsreserves waaronder verplichtingen liggen zoals de reserves lichtmasten, decentrale arbeidsvoorwaarden, resultaat riolering, veerdam en duurzame energie) zijn uiteraard niet vrij besteedbaar.

De incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende reserves: Reserve

€

-47-

Algemene reserve inclusief resultaatbestemming

553.580

eind 2025 Reserve Eneco

1.167.500

Reserve sociaal domein

169.781

Reserve toerisme

126.120

Reserve cofinanciering

25.000

Totaal

2.041.981

De incidentele weerstandscapaciteit bedraagt eind 2021 € 2.041.981 en is daarmee gestegen ten opzichte van de jaarrekening 2020 (€ 1.928.887). Hiermee voldoet het ruimschoots aan het financieel risico zoals berekend in de risicoparagraaf ad. € 118.359.

Hoe beoordelen we ons weerstandsvermogen? Het weerstandsvermogen geeft weer in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit voldoende is om de geïnventariseerde risico’s (= benodigde weerstandscapaciteit) te kunnen afdekken, oftewel de mate waarin de gemeente Schiermonnikoog in staat is om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen.

Weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

Er bestaan geen wettelijke normen voor de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Gemeente Schiermonnikoog hanteert onderstaande waarderingstabel. Ratiowaarde

Waardering

> 2,0

Uitstekend

1,4 – 2,0

Ruim voldoende

1,0 – 1,4

Voldoende

0,8 – 1,0

Matig

< 0,8

Onvoldoende

Uitgaande van deze waarderingstabel betekent dit voor de gemeente Schiermonnikoog bij de stand van een incidentele weerstandscapaciteit van € 2.051.424 een ratiowaarde van 17,33. Hiermee is het weerstandsvermogen “uitstekend”.

Financiële kengetallen Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van gemeenten. Om dit te bereiken is de BBV op dit onderdeel aangepast en wordt deze paragraaf uitgebreid met de volgende kengetallen voor: -

Netto schuldquote;

-

Solvabiliteitsratio;

-

Grondexploitatie;

-

Structurele exploitatieruimte;

-

Belastingcapaciteit.

-48-

Deze kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de gemeente.

1A: Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Hoe hoger de schuld hoe hoger de netto schuldquote.

Bedragen in % Netto schuldquote

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

42%

69%

58%

1B: Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is, en wat dit betekent voor de schuldenlast. De wijze waarop de netto schuldenquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen.

Bedragen in % Netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

38%

69%

52%

2: De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio (= Eigen Vermogen / Totaal Vermogen) geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe weerbaarder de gemeente is.

Bedragen in % Solvabiliteit

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

26%

25%

29%

Harde normen voor de waarde die de solvabiliteit zou moeten hebben, zijn er niet. Zeker niet voor gemeenten. Veel van de activa van de gemeente zijn immers niet verhandelbaar.

3: Kengetal grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de boekwaarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Met ingang van 2020 heeft de gemeente een grondexploitatie. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen actuele waarde op de balans zijn opgenomen. Bedragen in %

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

Grondexploitatie

0%

0%

6%

4. Structurele begrotingsruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt thans het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten en baten gaat het om eenmalige zaken die

-49-

zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan structurele lasten is meer flexibel dan waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn.

De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Bedragen in %

Rekening 2020

Begroting

Rekening 2021

2021 Structurele begrotingsruimte

-2,1%

2,4%

1,6%

5: Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishoudens De ruimte die een gemeente heeft om haar belastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd aan de woonlasten Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten worden verstaan de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belastingcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale lasten woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijke gemiddelde in jaar t-1 in en uit te drukken in een percentage. Bedragen in € Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde

Rekening 2020

Begroting 2021

Rekening 2021

110%

109%

97%

jaar t-1

-50-

FINANCIERING Inleiding Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) worden in de begroting in afzonderlijke paragrafen beleidsrichtlijnen vastgelegd over relevante beheersmatige aspecten. In de beheersverordening naar artikel 212 van de Gemeentewet geeft de raad het kader aan.

Algemeen In het Treasurystatuut gemeente Schiermonnikoog, staan de uitgangspunten en doelstellingen voor het treasurybeleid vermeld. De geplande uitvoering van het treasurybeleid is weergegeven in de paragraaf financiering.

Rente ontwikkeling Een belangrijke factor bij het uitvoeren van het treasurybeleid is het verwachte verloop van de rente. Onze rentevisie wordt aan de hand van een aantal financiële instellingen opgesteld. In 2021 zijn de kortlopende rentes nagenoeg gelijk gebleven en de langlopende rentes verder gezakt.

De rente tarieven bedroegen eind december op jaarbasis; -

1 maand Euribor -0,621%

-

lineaire lening 5 jaar gelijk 0,14%

-

lineaire lening 10 jaar gelijk 0,39%

-

lineaire lening 25 jaar gelijk 0,80%

Kasbeheer Al het betalingsverkeer heeft de gemeente gecentraliseerd bij twee banken. De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en de Rabobank. Hoofdbankier is de BNG, de Rabobank wordt vooral aangehouden als service naar de klanten en vanuit regionaal economische motieven. Het saldo op deze rekening wordt periodiek afgeroomd ten gunste van de BNG-rekening.

Schatkistbankieren Het Schatkistbankieren voor decentrale overheden heeft een wettelijke basis in de wet FIDO en moet ervoor zorgen, dat er een lagere EMU-schuld van de collectieve sector ontstaat.

Omdat het Schatkistbankieren verplicht is gesteld, moeten decentrale overheden alle middelen die ze niet direct nodig hebben voor hun publieke taak in de schatkist onder brengen. Wel is er sprake van een bepaalde drempel. De hoogte van deze drempel is afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid. De drempel is vastgesteld op 0,75% van het jaarlijks begrotingstotaal (begrotingstotaal = totale lasten van de primaire begroting, excl. reserves), met een minimum van € 250.000 en een maximum van € 2.500.000. Uitgaande van onze begrotingsomvang van € 7,8 miljoen, dan zal de minimum grens € 250.000 zijn (want 0,75% van 7 miljoen is lager dan de minimumgrens van € 250.000).

-51-

Voor de gemeente Schiermonnikoog, heeft het schatkistbankieren niet al te veel verstrekkende gevolgen, omdat wij overwegend een zogenaamde leengemeente zijn en weinig “positief” staan op de Rekening Courant. Het schatkistbankieren geldt alleen voor overtollige financiële middelen. Er is geen leenfaciliteit aanwezig. In 2021 is sprake geweest van overtollige financiële middelen. De rentevergoeding op de Rekening courant bij de Schatkist is 0%.

Renterisicobeheer De gemeente loopt renterisico op het moment dat nieuwe leningen moeten worden aangetrokken (herfinanciering) of als een renteherziening van toepassing is. Om dit renterisico te beheersen wordt er in de wet FIDO een renterisiconorm bepaald. Voor gemeenten bedraagt de renterisiconorm maximaal 20% van het begrotingsbedrag bij aanvang van het begrotingsjaar. Berekening renterisico’s 2021 - 2024 (bedragen x € 1.000)

2021

2022

2023

2024

0

0

0

0

Aflossingen

466

473

476

480

Renterisico

466

473

476

480

Renteherzieningen

Berekening renterisiconorm 2021 (bedragen x € 1.000)

€

Begrotingstotaal Primaire begroting 2021

7.725

Renterisico percentage

20%

Renterisiconorm

1.545

Toetsing renterisico aan norm 2021 (bedragen x € 1.000)

€

Renterisico

466

Renterisiconorm

1.545

Onderschrijding

1.079

Uit bovenstaande berekening blijkt, dat de gemeente Schiermonnikoog de renterisiconorm onderschrijdt. De totale schuld van de gemeente per 31 december 2021 bedraagt € 5,8 miljoen.

De kasgeldlimiet (het bedrag waarvoor op basis van kortgeld financiering mag worden aangetrokken) bedraagt 8,5% van het gemeentelijke budget bij aanvang van het begrotingsjaar 2021. De kasgeldlimiet over het jaar 2021 is, 8,5% van € 7,725 miljoen is afgerond € 657.000. De stand in de rekening courant bij de BNG bedraagt per 31-12-2021 € 1.270.424 positief, In totaliteit kan een bedrag van € 1.927.400 worden geïnvesteerd alvorens tot het aantrekken van langlopende leningen moet worden besloten. Hierbij wordt uitgegaan van de kasgeldlimiet van € 657.000.

-52-

Hoe wordt de rente verdeeld? De rentekosten worden toegerekend aan de taakvelden op basis van een omslagrente. Hierbij worden de totale rentekosten eerst gecorrigeerd met de doorgeleende geldleningen. De totale toerekenbare rente bedraagt € 65.564, wat neerkomt op 1,03% rente. Werkelijk wordt conform de begroting 1,1% aan rente toegerekend aan de taakvelden waardoor op het taakveld treasury (fcl. 6.005.00.0, thema 5.04) een positief renteresultaat van € 7.166 ontstaat.

In de volgende tabel wordt de renteverdeling schematisch weergegeven.

Renteschema

2021

A

Externe rentelasten over de korte en de lange financiering

B

Externe rentebaten:

C

77.611

- overige geldleningen

9.656

Totaal door te rekenen externe rente (1)

67.955

Aan grondexploitatie door te belasten rente

2.391

-/-

0

-/-

Rente van projectfinanciering door te belasten aan taakvelden Saldo door te rekenen rente (2)

65.564

D1

Rente over eigen vermogen (3)

0

D2

Rente over voorzieningen (4)

0

Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente (1+2+3+4)

65.564

E

Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (=rente-omslag)

72.729

F

Renteresultaat op het taakveld treasury

-7.166

-/-

-/-

Hoe staat het met de leningpositie? De totale schuld van de gemeente per 31 december 2021 bedraagt € 5,844 miljoen, waarvan € 352.87 is doorgeleend aan de Stichting Veldsporten, de Stichting Jachthaven, de stichting Dorpshuis, basischool Yn de mande, SVn Stimuleringsfonds, duurzame energiecoöperatie Schiermonnikoog. In 2021 is een bedrag van € 466.322 afgelost. In 2021 is een nieuwe lening aangetrokken van € 1,25 miljoen bij de Bank Nederlandse Gemeenten. Naast het zo optimaal mogelijk gebruik maken van de kasgeldlimiet, zullen er bij overschrijding van deze kasgeldlimiet, langlopende leningen moeten worden aangetrokken.

De ontwikkeling van de langlopende lening portefeuille in de afgelopen 5 jaar is in onderstaand schema weergegeven.

Lening portefeuille

2017

2018

2019

2020

2021

Schuld per 31-12

6.545.000

6.733.000

5.897.000

5.061.000

5.844.336

Aflossingen

1.165.000

1.062.000

836.300

836.300

466.332

Nieuwe leningen

2.500.000

1.250.000

0

0

1.250.000

-53-

Wet HOF In de wet HOF (Houdbare OverheidsFinanciën) worden de Europese normen verankerd voor de hoogte van de overheidsschuld en de jaarlijkse groei van de overheidsschuld. Die normen raken ook gemeenten, omdat de gemeenteschulden en financieringstekorten van gemeenten meetellen in de overheidsschuld van Nederland. Elke gemeente heeft een individuele EMU-referentiewaarde. Deze is afgeleid van het plafond voor het EMU-saldo van de gezamenlijke gemeenten. De VNG adviseert gemeenten om niet te sturen op deze EMUreferentiewaarde. Dat verhindert een uitruil van plussen en minnen tussen gemeenten ten opzichte van de individuele EMU-referentiewaarde en leidt mogelijk tot een onnodig uitstel van investeringen door gemeenten. In plaats daarvan kunnen gemeenten beter sturen op de ontwikkeling van de hoogte van de schuld. Als gemeente Schiermonnikoog hebben wij aandacht voor de schuldpositie van onze gemeente via de jaarstukken en begroting en de daarin verplicht opgenomen paragraaf Financiering. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de gemeente Schiermonnikoog geen specifiek schuldenbeleid heeft.

Wat is ons EMU-saldo? Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Het jaarlijkse aandeel in het EMU-saldo van de decentrale overheden gesteld op -0,4% van het BBP. Het aandeel van de gemeenten is gesteld op -0.27% van het BBP. Het aandeel in het EMU-tekort betreft een inspanningsverplichting, er staat momenteel geen sanctie op een eventuele overschrijding van het toegestane EMU-tekort. Het EMU-saldo van de gemeente Schiermonnikoog voor 2021 komt uit op € -/- 541.000, wat betekent dat in EMU-termen de uitgaven € 541.000 hoger zijn dan de inkomsten. Bedragen x € 1.000 1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging

Jaarrek.

Begroting

Jaarrek.

Begroting

Begroting

Begroting

2020

2021

2021

2022

2023

2024

887

4

-372

134

80

77

aan c.q. onttrekking uit reserves 2

Afschrijvingen

437

461

41

447

449

440

3

Mutaties voorzieningen

-24

0

132

-88

-33

52

4

Mutaties (im)materiële vaste

-366

-174

-439

-120

-132

-143

-167

0

-209

0

0

0

0

0

0

0

0

0

766

291

-547

373

364

426

activa 5

Mutatie voorraden

6

Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen Berekend EMU-saldo

Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie.

-54-

Zoals eerder gezegd werkt de EMU-systematiek op een andere manier dan het (gemodificeerde) baten- en lastenstelsel dat de gemeenten hanteren. Investeringen tellen bijvoorbeeld niet mee in het stelsel van baten en lasten, daarbij wordt uitgegaan van de kapitaallasten van de investeringen. Investeringen in een jaar tellen echter wel volledig mee in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben.

-55-

VERBONDEN PARTIJEN Inleiding De gemeente heeft een breed pakket aan beleidsdoelstellingen. Niet al deze doelstellingen kunnen en worden door de gemeente zelf uitgevoerd. Daarom participeert de gemeente in samenwerkingsverbanden (met bijv. andere gemeenten), of subsidieert de gemeente andere partijen om deze doelstellingen te realiseren. Wanneer de gemeente samenwerkt met andere partijen en hierbij sprake is van een beleidsmatig en financieel belang, wordt gesproken over een verbonden partij.

In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de verbonden partijen van de gemeente Schiermonnikoog. In de volgende paragraaf zal een risicoanalyse worden gegeven van de gemeentelijke belangen met de betrokken partij. Deze wordt gevolgd door een detailoverzicht van de verbonden partijen.

Risicoanalyse De verbonden partijen waarmee de gemeente Schiermonnikoog een relatie onderhoudt, verschillen in mate van belang. Bij dit belang is onderscheid te maken in beleidsmatig en financieel belang. Door het in kaart brengen en categoriseren van de verbonden partijen is het beter mogelijk om prioriteiten te stellen op het gebied van monitoren van de verbonden partijen. Hierbij is gekozen voor de volgende vier categorieën: -

Hoog beleidsmatig belang, hoog financieel belang bijdrage/inkomst > € 10.000)

-

Hoog beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000)

-

Laag beleidsmatig belang, hoog financieel belang (bijdrage/inkomst > € 10.000)

-

Laag beleidsmatig belang, laag financieel belang (bijdrage/inkomst < € 10.000).

In onderstaande matrix zijn de verschillende partijen weergegeven naar beleidsmatig en financieel belang.

Financieel belang

Hoog (bijdrage/inkomst > € 10.000)

Laag (bijdrage/inkomst < € 10.000)

Veiligheidsregio Fryslân

Kabeltelevisie NOF

De Waddeneilanden

Sociaal Domein Fryslân

Eneco Holding

Welstandzorg Hûs en Hiem

NV Stedin Groep

Gemeensch. Kredietbank Friesland

FUMO

Ver. Nederlandse Gemeenten

Afvalsturing Friesland

Ver. van Friese Gemeenten

Beleidsmatig belang

Hoog

Laag

Bank Nederlandse Gemeenten

-56-

Detailoverzicht Onderstaand is de detailinformatie van de verbonden partijen weergegeven. Per verbonden partij is detailinformatie gegeven en zijn de belangen en relaties met de gemeente weergegeven. Voor wat betreft het financieel belang is aangegeven wat de jaarlijkse bijdrage van de gemeente is, of hoe groot het aandelenkapitaal van de gemeente bij de betreffende partij is. Daarnaast is ook aangegeven of de gemeente rechtmatigheidsrisico loopt over de eventuele niet-rechtmatige handelingen van de verbonden partij. Hierbij wordt verwezen naar de notitie “Verbonden partijen en aanbesteding” van de commissie BBV.

Om de verschillen in belang tussen de verbonden partijen inzichtelijk te krijgen, is het ook belangrijk om inzicht te hebben in de mate van informatievoorziening tussen de verbonden partij en de Gemeente Dongeradeel. Per verbonden partij is aangegeven hoe vaak de gemeente geïnformeerd wordt door de betreffende partij.

Ten slotte is ook aangegeven of een financieel risico bestaat met betrekking tot de financiële bijdrage of het aandelenkapitaal en welke beheersmaatregelen hiertoe zijn genomen.

Vanwege het lage beleidsmatige en financiële belang van de laatste categorie is gekozen om bij deze partijen te volstaan met een beknopte toelichting waarin de doelstelling van de verbonden partij is weergegeven.

-57-

Hoog beleidsmatig belang – Hoog financieel belang

Veiligheidsregio Fryslân

Vestigingsplaats: Leeuwarden

Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam

Belang

Openbaar belang: De Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Fryslân is een gemeenschappelijke regeling per 1-1-2014 van alle Friese gemeenten en verzorgt de wettelijke taken op het gebied van veiligheid en gezondheid voor de inwoners van de provincie Fryslân. Activiteiten betreffen o.a. collectieve preventie ziekten, brandweer zorg, geneeskundige hulpverlening en het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

Het algemeen bestuur van de regio bestaat overeenkomstig art. 11, lid 1 van de wet, uit de burgemeesters van de deelnemende gemeenten; Het dagelijks bestuur bestaat uit: a. de voorzitter van het algemeen bestuur b. de voorzitter van de agendacommissie Gezondheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Gezondheid c. de voorzitter van de agendacommissie Veiligheid en een lid aan te wijzen uit en door de agendacommissie Veiligheid

De agendacommissie is een bestuurscommissie volgens art 25 Wgr. -

Financieel belang:

Voor de verdeling van de kosten wordt als verdeelsleutel gehanteerd het aantal inwoners van de gemeenten volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari van het jaar, voorafgaande aan dat, waarvoor de bijdrage verschuldigd is. De deelnemende gemeenten dragen er zorg voor dat de regio te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen. Jaarlijkse bijdrage in het nadelige saldo. Het saldo van de programma’s Gezondheid en Veiligheid wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van het aantal inwoners en het saldo van het programma Brandweer wordt omgeslagen over de deelnemende gemeenten op basis van de OOV-verdeling in het Gemeentefonds. In 2020 zijn onze bijdragen als volgt: -bijdrage brandweer

€ 246.594;

-bijdrage gezondheid €

47.144;

-bijdrage crisisbeheer € 15.935; totaal:

€ 309.673

Risico’s

-

Programma

1.1 Volksgezondheid, zorg en welzijn en 2.6 Openbare orde en veiligheid

-58-

Resultaat 2020

€ 3.791.000

Financiële omvang

Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2019 Eigen vermogen € 6.076.000 € 3.615.000 Vreemd vermogen € 72.001.000 € 69.718.000 De Gemeenschappelijke regeling voldoet aan de nieuwe Wet veiligheidsregio en

EV en VV Toelichting

biedt voordelen aan de kwaliteit en snelheid van de brandbestrijding en hulpverlening. De doelstellingen op het gebied van veiligheid en bescherming kunnen daardoor op een effectievere en efficiëntere wijze gerealiseerd worden. De participatie is, gelet op deze voordelen, van duurzame aard.

De Waddeneilanden Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Het versterken van de bestuurskracht van de afzonderlijke gemeenten door onomkeerbare, niet vrijblijvende en doelgerichte samenwerking met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

Het algemeen bestuur bestaat uit de colleges van B&W van de vijf Waddeneilanden en het dagelijks bestuur wordt gevormd door de vijf burgemeesters. -

Financieel belang:

Jaarlijkse bijdrage op grond van de begroting van De Waddeneilanden. Conform vaste verdeelsleutels wordt de bijdrage van alle vier de deelnemende gemeenten bepaald. Onze bijdrage 2020 aan de GR bedraagt € 89.460 (excl. compensabele btw). Risico’s

-

Programma

4.2 Bestuur

Resultaat 2020

€ 167.254 positief. Het rekening resultaat 2020 is verrekend met de gemeenten.

Financiële omvang

Jaarrekening

EV en VV

Toelichting

2020

2019

Eigen vermogen

€ 226.950

€ 60.380

Vreemd vermogen

€ 281.479

€ 427.246

De Waddeneilanden bestaat uit Vlieland, Ameland, Schiermonnikoog en Terschelling en Texel.

-59-

Hoog beleidsmatig belang – Laag financieel belang

Kabeltelevisie NOF Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: De beschikbaarheid van een betrouwbaar kabelnetwerk met een hoge aansluitdichtheid en moderne mogelijkheden.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

De RvC bestaat sinds medio 2015 uit drie externe leden, waarvan één is voorgedragen door de aandeelhoudende gemeenten. Het college is vertegenwoordigd in de AVA. -

Financieel belang;

Gemeente bezit 4,25% van de aandelen Kabel Noord. Over het jaar 2019 is geen dividend uitgekeerd. Risico’s

Het risico voor de gemeente beperkt zich tot (de waarde van) het aandelenbezit. Er is geen dividendopbrengst opgenomen in de begroting. De investering in de verglazing van het netwerk brengt met zich mee dat naar verwachting de komende jaren geen dividend wordt uitgekeerd. Begroting en jaarrekening worden vastgesteld in de AVA.

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2020

€ 602.000 positief

Financiële omvang

Jaarrekening

EV en VV

Toelichting

2020

2019

Eigen vermogen

€ 12.046.000

€ 11.444.500

Vreemd vermogen

€ 80.330.000

€ 46.793.400

De Kabeltelevisie NOF heeft tot taak de aanleg, het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de exploitatie van centrale antenne-inrichtingen met bijbehorende kabelnetten in de deelnemende gemeenten, alsmede het verrichten van werkzaamheden t.b.v. uitzendingen.

-60-

Sociaal Domein Fryslân Rechtsvorm

Gemeenschappelijke Regeling met centrumgemeente

Belang

Openbaar belang: Alle 18 Friese gemeenten zijn een centrumregeling samenwerking Sociaal Domein Fryslân 2018 aangegaan met als centrumgemeente de gemeente Leeuwarden (Staatscourant 2017 nr. 61128, d.d. 24 okt 2017). Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg en maatschappelijke ontwikkeling doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren met de Friese gemeenten.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

De centrumgemeente wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend om de taken op het terrein van het sociaal domein, waaronder o.a. WMO, Jeugdwet, Participatiewet, namens de deelnemende gemeenten uit te voeren, conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regeling -

Financieel belang:

De kosten voor de dienstverlening bestaan uit kosten voor instandhouding en kosten voor taakuitvoering. De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten verdeeld op basis van inwoneraantal van elke gemeente met peildatum 1 januari van jaar t-1. De kosten voor uitvoering van taken worden verdeeld onder gemeenten op basis van het percentuele aandeel dat een gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op basis van de Jeugdwet, zoals meest recentelijk vastgesteld door het Centraal Bureau voor Statistiek, op peildatum 1 januari van jaar t-1. Dit geldt voor zowel de uitvoering van taken in het kader van de verplichte wettelijke samenwerking als voor de vrijwillige samenwerking voor de Jeugdwet. De totale kosten worden na gecalculeerd en volledig doorberekend aan de deelnemende gemeenten. Risico’s

-

Programma

1 Sociaal

Resultaat 2020

Geen gegevens ontvangen

Financiële omvang

Niet van toepassing, want ieder jaar wordt het rekeningsaldo verrekend met de

EV en VV

gemeenten.

Toelichting

-

-61-

Laag beleidsmatig belang – Hoog financieel belang

NV Stedin Groep Rechtsvorm

Naamloze Vennootschap

Belang

Openbaar belang: Stedin is een netbeheerder die elektriciteits- en gasnetten aanlegt, beheert en toekomstbestendig maakt. Stedin faciliteert de energiemarkt.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

De gemeente bezit gewone aandelen, op grond waarvan ze stemrecht heeft. -

Financieel belang: 1.633 aandelen

De waarde van het aandeel is € 100 conform de jaarrekening 2018 van de Stedin groep. Het totaal aantal geplaatste en volgestorte aandelen is 4.970.978. Bij besluit van 15 juni 2021 heeft de raad besloten preferente aandelen te kopen tot een maximum van € 131.400. Dit in verband met de energietransitie. Deze aankoop heeft plaatsgevonden op 12 juli 2021. Er zijn 237 preferente aandelen gekocht voor een waarde van € 114.000. Risico’s

-

Programma

5.2 Financiering

Resultaat 2021

€ 21.000.000. positief

Financiële omvang

Jaarrekening

EV en VV

Toelichting

2021

2020

Eigen Vermogen

€ 3.270.000.000

€ 2.891.000.000

Vreemd Vermogen

€ 4.912.000.000

€ 4.681.000.000

-

Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing Rechtsvorm

Gemeenschappelijke regeling met openbaar lichaam

Belang

Openbaar belang: Voert taken uit op gebied van vergunningverlening en toezicht milieuregelgeving en adviseert deelnemende overheden in Fryslân op milieu specifieke gebieden. De gemeente is wettelijk verplicht om bepaalde basistaken uit te laten voeren (waaronder toezicht op bepaalde bedrijfstakken). Daarnaast neemt de gemeente plustaken af. Het gaat daarbij om specialistische advisering op gebied van bijvoorbeeld geluid en externe veiligheid. Voor het verrichten van diensten worden kostendekkende tarieven berekend. Doel is kwaliteitsverbetering en verhoging van de efficiency van de uitvoering van wettelijke milieutaken van gemeenten en provincies.

Wijze van belang: -

Bestuurlijk belang:

-62-

-De deelnemers (gedeputeerde staten, de colleges van burgemeester en wethouders, het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân) wijzen elk uit hun midden één lid aan van het algemeen bestuur. -Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf leden, de voorzitter inbegrepen, door en uit het algemeen bestuur aan te wijzen, conform artikel 14 van de g.r. -

Financieel belang:

-De kosten van het basispakket wordt toegerekend op basis van het aantal inrichtingen maal een bedrag per type inrichting; -De kosten van de overige taken worden toegerekend op basis van de totale inzet van personeel in uren maal een uurtarief.

Met ingang van de begroting 2019 is met realistische normen voor het uitvoeren van het werk rekening gehouden. Dit heeft tot een verruiming van budgetten geleid voor de bedrijfsvoering en voor toetsing en vergunningverlening en het weerstandsvermogen wordt opgebouwd. De effecten voor de gemeente zijn gering. Onze bijdrage in 2020 was € 44.000. Risico’s

-

Programma

2.3 Duurzaamheid, natuur en milieu

Resultaat 2020

€ 325.320 positief

Financiële omvang

Jaarrekening

EV en VV

Toelichting

2020

2019

Eigen vermogen

€ 1.626.000

€ 1.365.000

Vreemd vermogen

€ 5.572.000