IWVS Waddeneilanden 29 mei

Integrale WaterVeiligheid Strategie (IWVS) Waddeneilanden Bas Kolen, Carolien Wegman 30 mei 2024

Aanleiding IWVS

▪

Normering waterkeringen (2017), evacuatiefractie 0%

▪

Afspraak voor ontwikkelen IWVS in Deltaprogramma 2021

▪

Vertrekpunt meerlaagsveiligheid Normen waterkeringen / kustlijnzorg zijn vetrekpunt

Gesloten

Focus op ruimtelijke omgeving en vergroten (over)leefbaarheid bij een overstroming Verkleinen afhankelijkheid hulpverlening

2

Doelstelling van het onderzoek

“Breng de consequenties in kaart van verschillende ambitieniveaus (voor ruimtelijke strategieën) voor 2050 en 2100”

Klimaatverandering ≈ 1,2 m ZSS in 2100 Dijkversterkingen zodat keringen voldoen aan de norm Kennisprogramma ZSS Zeer Extreem (5,4m) − met Antarica Extreem (3m)≈ 𝐑𝐂𝐏 𝟖. 𝟓 Gematigd (2m) Mild (1m)

3

Aanpak van het onderzoek Fasering: 2022: Pilot studie

1.

2.

-

Buitendijks Vlieland

-

Binnendijks Ameland

2023-2024: Alle eilanden

Ieder eiland is bezocht met een excursie

Begeleiding: ▪

Gemeenten: Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog + Samenwerkingsverband

▪

Waterbeheerders: Wetterskip Fryslân, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Rijkswaterstaat

▪

Provincies: Fryslân en Noord-Holland

▪

Veiligheidsregio’s: Fryslân, Noord-Holland Noord

▪

Uitvoering: HKV

4

Ambitieniveaus & objecten

ALLE OBJECTEN (WONINGEN, RECREATIEWONINGEN) SCHUILEN, OVERLEVEN & BASIS VOOR HERSTEL VITALE INFRASTRUCTUUR ++ • • •

LANDBOUW EN TUINBOUW EN VISSERIJ Gezondheid Infrastructuur

SCHUILEN, OVERLEVEN + BASIS VOOR HERSTEL VITALE INFRASTRUCTUUR • • • • •

WATERHUISHOUDING DRINKWATER ENERGIE VEILIGHEID ICT&TELECOM

SCHUILEN EN OVERLEVEN • • • •

NIET ZELFREDZAMEN AANLANDPUNT ENERGIE HULPDIENSTEN EN ONDERSTEUNING (BV LOONBEDRIJVEN) LEVENSMIDDELEN

• • •

Basisbestand via veiligheidsregio Fryslân (KRO) – voor Texel obv WOZ & BAG Aangevuld beheerdersoordeel Indeling ahv sectoren Ruimtelijke Adaptatie

Overstromingsscenario’s (LIWO)

Ameland – piek bij norm

Binnendijks 1.

Totaal objecten Niet zelfredzamen 79 Aanlandpunt 1 Hulpdiensten en ondersteuning 10 Levensmiddelen 5 Waterhuishouding 81 Drinkwater 2 Energie 48 Veiligheid 0 ICT&Telecom 10 Landbouw, tuinbouw en visserij 65 Gezondheid 16 Infrastructuur 5

Worst case

Eindsituatie

Ameland – piek bij extreem

Buitendijks ▪

Worst case 79 1 10 5 81 2 48 0 9 65 16 4

Ná overstr. 0 0 1 0 46 0 4 0 0 12 0 0

Totalen voor Ameland binnendijks in 2100

Piekwaterstand Bij norm

2.

Norm 8 1 6 1 78 2 18 0 5 48 2 2

Bij verschillende terugkeertijden (1/10-10.000 per jaar) Ameland – eind

6

Vluchtmogelijkheden op eilanden

Schuilen binnen en buiten overstroomd gebeid op droge verdiepingen West Terschelling (buitendijks)

Inwoners en toeristen (recreatiewoningen)

Midsland (binnendijks)

Percentage droge verdiepingen op Terschelling

Wegen

2100 ▪

Bereikbaarheid bij eindsituatie

Groen: Droog Oranje: tussen 0 en 20cm

Rood: > 20 cm

Afslagprofielen

Zeespiegelstijging + Stormen leiden tot meer kustafslag -

Verkend voor 5 locaties per eiland

-

Impact op huidige gebruikers

-

Gevoeligheidsanalyse voor 2m ZSS

-

Actiever meegroeien mogelijk (kerven), vraagt ruimtebeslag

Conclusies en keuzes 1.

Impact ZSS verschilt binnen- en buitendijks Binnendijks: faalkans blijft gelijk door dijkversterking Buitendijks: kans op hoge waterstanden stijgt (tenzij afspraken over bescherming)

2.

Er zijn voldoende schuilplaatsen voor inwoners en toeristen > 1/3 van de gebouwen heeft nu een droge verdieping bij worst case overstroming Terschelling het meest kritisch, in 2100 25% van de woningen en 30% recreatiewoningen

3.

Kies Ambitieniveau voor Nieuwbouw en vervanging (incl Borging in plannen), Overleg met aanbieders vitale infrastructuur (kosten, alternatieven)

4.

Water en bodem sturend: Leg reserveringen rondom keringen (versterkingen) en duinen (meegroeien) vast in omgevingsplannen – voorkom spijt

Aanbevelingen

1. Vergroot bewustzijn + rampenplannen 2. Bestaande bouw: Check acute knelpunten? => rampenplannen (bv niet zelfredzamen, aanlandpunten) of fysieke maatregelen

3. Gegevens: Onderhoud data plus ontsluiten voor vergunningverlener 4. Governance: Leg de verantwoordelijkheden vast voor beschermingswerken in ‘buitendijks gebied’ 5. En: verbeter overstromingsscenario’s buitendijks (nu een kans in EU Hoogwaterrichtlijn) en stel eenduidige definities vast voor welke objecten we onder ‘vitaal en kwetsbaar’ verstaan

Integrale WaterVeiligheid Strategie (IWVS) Waddeneilanden Vragen?

Eindresultaat

1.

Rapport per eiland + viewer

2.

Kennis - Inzicht in Waterdiepte per object bij verschillende terugkeertijden en zichtjaren Afslagprofielen kust

3.

Beslissingen - Inzicht in de consequenties van verschillende ambitieniveaus en de basis voor een keuze

4.

Vervolg - Advies voor implementatie

13

Mogelijke maatregelen Binnendijks

Nu

Meekoppelen

Buitendijks

LOCATIEKEUZE VAN NIEUWE

X

Binnendijks +

ONTWERP EN INRICHTING VAN

X

Actief meegroeien voorland / duinen

X

X

Verplaatsen objecten buitendijks (afslag)

CONTINUÏTEITSPLANNEN VAN

X

X

LOKALE (TIJDELIJKE)

X

RESERVERINGSZONES RONDOM

X

ONTWIKKELINGEN

OBJECTEN

RAMPENPLANNEN VAN

VEILIGHEIDSREGIO EN ANDERE OVERHEDEN (SCHUILEN)

BEDRIJVEN EN VITALE PARTNERS

BESCHERMINGSMAATREGELEN

WATERKERINGEN

Nu

Meekoppelen

X

X X

X

Voor fysieke maatregelen aansluiten bij vervangingsopgave / nieuwbouw (beperkte kosten)

14