Informatiebijeenkomst raad Liander - 04 april 2023.pdf

Informatiebijeenkomst raad Schiermonnikoog – april 2023

2 C hCh r

Renée Barbilion – relatiemanager publieke sector Fryslân Daphne van Paridon – projectmanager integraal energiesysteem

Agenda 1. Wie zijn we en wat doen we 2. Ontwikkelingen Nederland/Fryslân 3. Situatie Schiermonnikoog 4. Wat doet Liander om het op te lossen 5. Intentieverklaring Friese Wadden 6. Vragen?

Wie zijn we en wat doen we?

3

Onze rol

als netbeheerder

Van netbeheerder naar ontwerper energiesysteem

4

Onze organisatie

Netbeheerder

5

5

Netwerkactiviteiten o.a.

Verzorgingsgebied Liander Bovengronds We onderhouden 93.000 km elektriciteitskabels. Dat is twee keer de aarde rond! Gas 42.000 km

Ondergronds We onderhouden 47.600 middenspanningsruimtes

145 gemeenten

5,8 miljoen aansluitingen

7.500 medewerkers

315 stations

Hoe werkt het elektriciteitsnet?

7

Het elektriciteitsnet schematisch

8

Werk van de netbeheerder

Gereguleerd, spelregels worden door de overheid bepaald

Gereguleerd domein netbeheerders

   

Regionaal transport van elektriciteit en gas Betrouwbaar, bereikbaar, betaalbaar First come, first serve principe Sneller meer infrastructuur   

 9

Netuitbreiding Standaardiseren en modulair bouwen Programmeren en plannen in de regio

Ruimte op het net beter verdelen en benutten  

Congestiemanagement Maatwerkafspraken

Vrije marktdomein



Gebruik/opwek van energie 



Oplossingen bij de klant “achter de meter”  



Elektriciteit, warmte, biogas Energiemanagement: vermogensvraag verlagen of spreiden Waterstof, batterijen

Gebiedsoplossingen 

Lokale energie gemeenschappen, lokaal uitwisselen van warmte

Ontwikkelingen Nederland

11

De drukte op het elektriciteitsnet neemt snel toe Van fossiele naar hernieuwbare en andere CO2-arme energieproductie

Kolen- en gascentrales 12

Grootschalige en decentrale opwek hernieuwbare stroom

De drukte op het elektriciteitsnet neemt snel toe Nederland groeit, verlaat fossiel en elektrificeert

13

Elektrificatie bedrijven en industrie

Elektrificatie industriële warmte

Transitie glastuinbouw

Elektrisch transport

Aardgasloze nieuwbouw

Digitalisering samenleving

Op meerdere plekken in het elektriciteitsnet ontstaan knelpunten: transportschaarste

14

Knelpunten op het elektriciteitsnet

Transportschaarste voor ondernemers speelt overal

geen capaciteit beschikbaar geen capaciteit, congestieonderzoek loopt beperkte capaciteit beschikbaar capaciteit beschikbaar

Levering elektriciteit

Teruglevering elektriciteit

Stand van zaken per 16 februari 2023

Congestie Schiermonnikoog Oorzaak afkondigen congestie in 2022:

Transportschaarste ODN datum 16 februari 2023

Aanvraag mei 2022 voor 80 kW teruglevering .

•

Gevolg: Spanningsproblemen op SS Schier-> transportbeperking voor deze en toekomstige aanvragen; Hierdoor ontstaan er spanningsproblemen op de kabel/route en komt er een transportbeperking voor deze en toekomstige aanvragen; Het eiland stond al sinds eind 2021 op ‘GEEL’.

• • •

Nu ook congestie op verdeelstation Dokkum voor levering: • Oplossing daarvoor is uitbreiding/aanpassing OS – planning eind 2031 afgerond; • Dit raakt de gemeenten Schiermonnikoog, Ameland, Noardeast-Fryslân en Dantumadiel • Op termijn aanpassing van schakelstation naar regelstation lost spanningsprobleem op, maar door congestie OS Dokkum geen extra capaciteit.

16

Transportschaarste LDN datum 16 februari 2023

Transportschaarste voor levering vanaf verdeelstation Dokkum Gevolgen •

Geldt alleen voor grootverbruik (groter dan 3x80A);

•

Bestaande contracten behouden hun capaciteit;

•

Nieuwe aanvragen komen op de wachtlijst;

•

Uitbreidingen van bestaande contracten komen op de wachtlijst;

•

Liander gaat onderzoek doen naar beschikbaarheid flexibele capaciteit;

•

Liander en TenneT werken samen aan uitbreiding/vernieuwing verdeelstation Dokkum.

17

Wat doet Liander om meer capaciteit op het elektriciteitsnet te creëren? 18

• Stationsuitbreiding OS Dokkum – eind 2031 • Netaanpassingen op Schiermonnikoog •

Aanpassing COQ installatie aanlandingspunt

•

Aanpassing lokale distributienet (herindeling routes)

•

Doorlooptijd 2 tot 2,5 jaar.

•

• Systeemanalyse – input leveren • Regelstation (vernieuwing aanlandingspunt) • Uitwerking Intentieverklaring Friese Wadden • Ontwikkeling andere (warmte) oplossingen

Welke stappen ondernemen we? 19

Sneller het elektriciteitsnet uitbreiden en verzwaren Waarom duurt dit zo lang?

Gebrek aan ruimte

Lange procedures en inspraak

Tekort aan maakcapaciteit (arbeid en materiaal)

Liander werkt aan efficiëntere processen om meer werk te verzetten met het huidige aantal mensen, optimaliseert de samenwerking met marktpartijen en is volop op zoek naar technische medewerkers. 20

Intentieverklaring Friese Wadden

Ondertekening door betrokken partijen op 23 februari 2023

21

Intentieverklaring Friese Wadden Achtergrond

Elektriciteitsvraag neemt toe

Wet- en regelgeving

Wadden flora & fauna

Hoge doorlooptijd & kosten

Intentieverklaring Om buiten de kaders van de netbeheerder in gezamenlijkheid oplossingen te onderzoeken om aan de stijgende elektriciteitsvraag te voldoen en daarbij het Waddengebied te beschermen en maatschappelijke kosten en doorlooptijden zo laag mogelijk te houden. 22

Intentieverklaring Friese Wadden Doelstelling

Gezamenlijk onderzoeken welke alternatieven voor het energiesysteem van de eilanden mogelijk en acceptabel zijn, met oog voor de maatschappelijke kosten en baten en de gevolgen voor natuur en landschap, om in de toekomstige energiebehoefte op de eilanden te voorzien. Dit kunnen ook alternatieven zijn die niet (geheel) binnen de kaders en voorwaarden van het huidige energiesysteem passen.

23

Intentieverklaring Friese Wadden Proces per eiland

Opstellen Inzicht verkrijgen

toekomstbeeld & afwegingskader

Het inzicht verkrijgen in (energetische en ruimtelijkeconomische) ontwikkelingen binnen de regio (systeemstudie E²).

24

Het opstellen van een toekomstbeeld met daarin de gewenste en verwachte ontwikkelingen en het bepalen van de criteria voor de afweging tussen verschillende varianten.

Ontwerpen ontwikkelvarianten

Het ontwerpen van verschillende varianten voor hoe het toekomstige energiesysteem eruit kan komen te zien.

Afwegen & kiezen

Het afwegen van verschillende ontwikkelvarianten aan de hand van het afwegingskader uit stap 2 en het maken van keuzes over varianten en projecten.

Borgen & uitvoeren

Het vastleggen van keuzes in beleid en investeringsplannen/beslissingen.

Met deze informatie kunnen wij als Liander onderzoeken welke alternatieve oplossingen kansrijk zijn om de toekomstige energiesystemen op de eilanden te faciliteren.

Samengevat

Drukte op het net

25

Netuitbreiding gepland

Beter benutten net

Intentieverklaring

Vragen?