Document · PDF

Bijl.2 - Accountantsverslag Schiermonnikoog 2025

Raadsvergadering 7 juli 2026, gemeente SchiermonnikoogBij agendapunt: Jaarrekening 20258.102 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag 2025 Gemeente Schiermonnikoog

2 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Aan de raadsleden van gemeente Schiermonnikoog Nieuwestreek 5 9166 LX SCHIERMONNIKOOG xx juni 2026

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2025. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2025 en onze overeenkomst d.d. 16 december 2025. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie, de portefeuillehouder Financiën en met de Raad.

aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn.

Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording.

Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen.

Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering. Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie. Wij sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een

Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.

Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.

Drs. F.L.A. Bosma RA

3 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Dat betekent dat wij van mening zijn dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheids-verantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) € 258.843. Onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De onzekerheid met betrekking tot de prestatie-levering van de zorg bedraagt € 139.000. Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college is van mening dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door uw raad gestelde verantwoordingsgrens. Wij hebben geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

Bijlagen I

Informatievoorziening van de programmaverantwoording kan beter De leesbaarheid van de programmaverantwoording is naar onze mening voldoende. Uit deze beoordeling blijkt echter ook dat de informatievoorziening van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. Er wordt wel inzichtelijk gemaakt of een beoogde activiteit is uitgevoerd, maar het is aan de eigen interpretatie of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Wij adviseren u in de toekomst meer gebruik te maken van kengetallen. Dit heeft ons inziens een positieve bijdrage aan de informatiewaarde van de jaarrekening. De informatievoorziening van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen.

4 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Financiële positie van uw gemeente als geheel is goed, het voorspellend vermogen blijft voor verbetering vatbaar Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel goed en tevens kwetsbaar is. De huidige positie is sterk, maar de ruimte voor de komende jaren blijft gevoelig voor investeringsritme, rijksbeleid en sociaal-domeindruk. In dat kader zien wij dat de gemeente voor de komende jaren een uitdaging heeft in haar financiële positie. Uw gemeente heeft nagenoeg geen mogelijkheden om een kasstroom te generen ter dekking van toekomstige investeringen (voorbeeld door grondverkopen). Financiering van toekomstige investeringen is daardoor alleen mogelijk door het aantrekken van leningen. Wij raden u daarom aan om bij iedere begroting, bestuursrapportage en jaarrekening, alsmede bij raadsbesluiten met een materieel financieel effect, de (verwachte) ontwikkeling van de solvabiliteit en netto-schuldquote expliciet zichtbaar te maken. Het voorspellend vermogen van de gemeente Schiermonnikoog kan worden verbeterd. Met het oog op toekomstige onzekerheden over de financiële compensatie vanuit het Rijk na 2028, wordt een nauwkeurig voorspellend vermogen en realistisch begroten steeds belangrijker.

Hierbij is het van belang om goed onderscheid te blijven maken tussen elementen die voor de gemeente beïnvloedbaar zijn versus zaken die buiten de beïnvloedsfeer liggen (decembercirculaire). Wij adviseren daarom om met name bij het voorspellen van de verwachte uitgaven een realistische analyse te maken van de haalbaarheid hiervan in relatie tot beschikbare capaciteit.

Weerstandsvermogen is ruim toereikend, maar is subjectief Uit de jaarstukken blijkt dat het weerstandsvermogen ruim voldoet aan de gewenste norm. Daarnaast is uw gemeente in de gelegenheid om mogelijk onverwachte tegenvallers op te vangen met algemene reserve en de onbenutte belastingcapaciteit. Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt. De potentiële impact van de geïdentificeerde risico’s is hoofdzakelijk afhankelijk van het project Aardgasvrije wijken en het project Buitenkans. Deze projecten inclusief financiële impact zijn (zeer) groot in relatie tot de omvang van uw gemeente. Wij adviseren u in 2026 een nadere analyse te maken over de kans dat de geïdentificeerde risico’s mogelijk gaan optreden. Deze kansen worden nu als laag ingeschat. Wij hebben thans geen aanwijzingen dat een heroverweging noodzakelijk is, maar achten een strikte monitoring van beide projecten inclusief risico’s zeker noodzakelijk.

5 Samenvatting

Samenvatting

Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening

Jaarrekening

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Jaarafsluiting is goed verlopen Wij zijn tevreden met de wijze waarop het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole zijn verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze controlewerkzaamheden. De vragen die wij hadden werden snel en toereikend beantwoord. Dit heeft bijgedragen aan een soepel controleproces.

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Speerpunten van de gemeenteraad

Bijlagen

Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude. Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de grondexploitaties. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt. Onze bevindingen in het fysiek domein De boekwaarde van de grondexploitaties is toegenomen met €35.000 tot een bedrag van € 623.400. De totale investeringen in 2025 bedragen € 34.805, er zijn geen opbrengsten gerealiseerd. De gemeente heeft een inschatting gemaakt van de nog te realiseren kosten en opbrengsten. Op dit moment wordt een positief resultaat verwacht van €166.216. Dit verwachte resultaat heeft nagenoeg volledig betrekking op het project Woningbouwlocatie Oost. Om dit verwachte resultaat te

realiseren moeten in totaal 16 woningen worden verkocht. Op basis van de aangeleverde informatie achten wij dit voornemens thans reëel.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel

De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2025 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.

Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.

Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Jaarstukken Gemeente Schiermonnikoog informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Jaarverslag

Jaarrekening

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Programmaverantwoording

Paragrafen

Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening

Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting

Rechtmatigheidsverantwoording

WNT-bijlage

SiSa-bijlage

Bijlage taakvelden

Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het BADO bedraagt deze tolerantie maximaal 2% van de totale lasten. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.

Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft de rapporteringstolerantie vastgesteld op € 25.000.

Ons oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening: Goedkeurend

Financiële positie

300.000 250.000

Bevindingen controle

200.000 150.000

Interne beheersing

100.000 50.000

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Fouten

Tolerantie jaarrekening

258.000

Bevindingen

139.000

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.

Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle

Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Fouten en onzekerheden De fouten en onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Investering

Bedrag in €

Levering Wmo-zorg niet vastgesteld

€ 106.000

Levering Jeugdzorg niet vastgesteld

€ 33.000

Levering zorg via pgb niet vastgesteld

€0

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording informatievoorziening jaarverslag

informatievoorzie ning jaarverslag

Totaal

€ 139.000

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan € 200.000 dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders is € 139.000 Onzekerheid Pgb-zorg Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van €0 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft

plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten? • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen? Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.

Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op 2% van de werkelijke lasten, exclusief werkelijke toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) € 258.000. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen afgerond € 1.894.522 bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 258.000 De reden voor de onrechtmatigheid zit in de begrotingsonrechtmatigheid; in overschrijding van lasten op de programma’s en investeringskredieten (€ 1.222.474). In overeenstemming met de afspraken in de financiële verordening artikel 11 zijn de overschrijdingen acceptabel tot een bedrag van € 139.000. De totale omvang van de onrechtmatigheden bij de opdrachtverstrekkingen naar leveranciers bedraagt € 672.048. De omvang van zowel de begrotingsonrechtmatigheid en niet-naleving voorwaardencriterium is relatief hoog in relatie tot de omvang van uw gemeente.

Wij adviseren u een oorzakenanalyse uit te voeren naar de oorsprong en acties te initiëren om enerzijds de verwachte lasten beter in te schatten. Anders is het van belang dat de organisatie meer aandacht besteed aan de naleving van de (Europese) aanbestedingsregels.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Reikwijdte van de controle

Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie

Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel

Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen

Samenvatting bevindingen

Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld. Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college. Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.

Rechtmatigheidsverantwoording

Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

M&O criterium Overkoepelend M&O beleid aanwezig In de kadernota Rechtmatigheid adviseert de commissie BBV om een overkoepelend beleidsstuk M&O te maken. Deze bevat naast de filosofie, algemene uitgangspunten en risicoanalyse ook maatregelen ter voorkoming en afdoening. Uw gemeente heeft nog geen M&O-beleid opgesteld, waarin de uitgangspunten voor het omgaan met misbruik en oneigenlijk gebruik zijn vastgelegd. Wij hebben vernomen in 2026 acties zijn gepland om een dergelijk beleid op te stellen. Begrotingscriterium Financiële verordening geeft goed inhoud aan het begrotingscriterium Naar onze mening geeft uw financiële verordening in artikel 10 goed inhoud aan de randvoorwaarden van het begrotingscriterium. In dit artikel is door de raad antwoord gegeven op de vraag welke overschrijdingen van de begroting als acceptabel worden aangemerkt. Deze overschrijdingen moeten wel benoemd worden in de rechtmatigheidsverantwoording, maar hoeven niet nader te worden toegelicht. Tevens is in dit artikel opgenomen wat de spelregels zijn

ten aanzien van het tijdig melden van onderschrijding van lasten en afwijkingen van de begrote baten. Hiermee heeft u voldaan aan de eisen en aanbevelingen van de commissie BBV.

12 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de programmaverantwoording In dit deel van ons accountantsverslag geven wij ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de programmaverantwoording. Ons oordeel is gebaseerd op de inzichtelijkheid, concreetheid en kwaliteit van de analyses vanuit het perspectief van de raadsleden. Daarnaast beoordelen wij of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV aan de programmaverantwoording stelt. Hieronder is een samenvatting opgenomen in tabelvorm. Aspect verantwoording 2025 2024 Leesbaarheid



Informatievoorziening



Overeenstemming met jaarrekening



In overeenstemming met het BBV



Bevindingen controle

Legenda

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

SMART-element

Score



Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm; verbetering is mogelijk om de raadsleden beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt het algemeen bestuur goed in positie

Toelichting

Specifiek



De programma’s en activiteiten zijn concreet omschreven en sluiten herkenbaar aan op de begroting.

Meetbaar



Niet alle doelen zijn voorzien van meetbare outcome-indicatoren.

Acceptabel



De doelen sluiten overwegend aan op wettelijke taken en bestuurlijke prioriteiten. De haalbaarheid lijkt bestuurlijk geaccepteerd.

Relevant



De gekozen thema’s zijn duidelijk relevant voor de gemeente en sluiten logisch aan op de P&C-cyclus.



Veel activiteiten zijn voorzien van jaartal, planning of mijlpaal, maar verschuivingen worden niet altijd aan een nieuwe concrete einddatum of effectindicator gekoppeld.

Betekenis

Interne beheersing

Uit deze beoordeling blijkt dat de informatievoorzieniening van de programmaverantwoording verbeterd kan worden om de raadsleden beter in positie te brengen. Dit zit vooral in het nog concreter (SMART) maken van de doelstellingen en resultaten. In de tabel hiernaast hebben wij dit zichtbaar gemaakt:

Tijdsgebonden

13 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de programmaverantwoording Samengevat vinden wij dat de doelstructuur uit de begroting herkenbaar wordt overgenomen in de jaarstukken. Per programma wordt beantwoord wat is gerealiseerd en, waar relevant, wat niet is gerealiseerd. Dat is sterker dan in veel gemeentelijke jaarstukken, waarin vooral naar voren komt wat wel gedaan is. Een kritische kanttekening is dat de realisatie van de doelstellingen vaak activiteitgericht is.

De stap van activiteiten naar maatschappelijk effect is niet overal expliciet gemaakt. Voor de programmarekening 2026 geven wij het college de volgende tips mee om de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording te verbeteren:

Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Tip

Reden van de tip

Voeg per programma een compact blok “begroting – realisatie – belangrijkste afwijking” toe.

Hierdoor ziet een raadslid direct wat bestuurlijk het verschil maakte.

Maak explicieter onderscheid tussen activiteit, output en maatschappelijk effect.

Dat verhoogt het SMART-gehalte en voorkomt dat voortgang gelijk wordt gesteld aan effectbereik.

Neem bij uitgestelde acties steeds op waarom deze zijn doorgeschoven, wat de nieuwe planning is en welk financieel effect dit had.

Dat verbetert de controlerende waarde van de stukken.

14 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Onze analyse van uw financiële positie In onze controle moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie. Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle

De benodigde weerstandscapaciteit is naar haar aard subjectief Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt.

Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Wij hebben in onze managementletter 2025 de volgende aanbevelingen gedaan die kunnen bijdragen aan de ontwikkelingen van het risicomanagement. Dit betreffen:

• Bewaak en beheer risico’s actief in plaats van deze slechts te inventariseren. • Identificeer niet alleen risico’s, maar ook beheersmaatregelen.

De financiële positie is kwetsbaar Wij hebben vastgesteld of de door het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. Uit deze analyse blijkt op het eerste gezicht dat de financiële positie van de gemeente als geheel onder druk staat. De netto schuldquote is relatief hoog (111%) en de solvabiliteit is lager dan de gewenste norm van 20%. In de tabel op de volgende pagina hebben wij een korte analyse opgenomen per kengetal.

Uw gemeente heeft een goede maar tevens kwetsbare financiële positie en is daardoor genoodzaakt om een prudent financieel beleid te voeren. De huidige middelen zijn beperkt om geplande investeringen te realiseren. Daarnaast moet uw gemeente veel inspanningen verrichten om een structurele sluitende meerjarenbegroting te realiseren. Met inachtneming van de huidige financiële positie adviseren wij de volgende stappen: 1. Kritische scan op de begroting inclusief een inventarisatie van noodzakelijke en gewenste taken. 2. Inventarisatie van de mogelijkheden om de inkomsten te vergroten.

15 Samenvatting

Samenvatting

Onze analyse van uw financiële positie Realisatie 2024

Begroting 2025

Realisatie 2025

Analyse

Netto schuldquote

110%

95%

111%

De netto schuldquote is significant toegenomen als gevolg van een aangetrokken lening

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

120%

93%

114%

Zelfde beeld als de gewone netto schuldquote.

Solvabiliteitsratio

21%

19%

14%

De solvabiliteit daalt door de aangetrokken lening. Daarnaast is sprake van een daling van de reserves.

Structurele exploitatieruimte

De structurele exploitatieruimte laat voldoende ruimte voor nieuw beleid.

Interne beheersing

Grondexploitatie

Het kengetal blijft laag en daarmee beheersbaar. In dit kengetal zitten geen bijzonderheden.

Speerpunten van de gemeenteraad

Belastingcapaciteit

98%

102%

104%

De belastingcapaciteit is lager dan het landelijke gemiddelde.

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Kengetal (nog aanpassen)

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Kengetallen BBV

Kengetallen BBV

Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Bijlagen

16 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij op de volgende pagina per paragraaf gedaan. Hierbij is de volgende legenda gehanteerd:

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Legenda 

Voldoet niet of beperkt aan de norm



Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om het de Raad beter in positie te brengen



Voldoet aan de norm en brengt de Raad goed in positie

Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Betekenis

Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatievoorziening erg verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf.

17 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de paragrafen Paragraaf (nog aanpassen)

Jaarrekening

2025

2024

Jaarrekening Lokale heffingen



Weerstandvermogen en risicobeheersing



Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Grondbeleid



Onderhoud kapitaalgoederen



Belangrijkste reden classificatie niet-groen De paragraaf is volledig en bevat verordeningen, kostendekkendheid, woonlasten en kwijtschelding. De paragraaf in de jaarrekening voldoet aan de vereisten van de verslaggevingstandaarden.

De paragraaf voldoet aan artikel 16 van het BBV en geeft inzicht in actuele prognoses en de relatie tussen de financiële risico’s en gevolgen voor de jaarrekening 2025.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Financiering



Bedrijfsvoering



Verbonden partijen



De paragraaf geeft voldoende inzicht in de financieringspositie per heden. De toevoeging van de mogelijke nieuwe aan te trekken leningen ter dekking van verwachte investeringen of grote uitgaven voor onderhoud ontbreekt.

Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

De relevante verbonden partijen zijn opgenomen en voorzien van toelichting. Een compacte uiteenzetting van de grootste bestuurlijke en financiële risico’s zou de leesbaarheid verder verhogen.

18 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van de leesbaarheid en informatievoorziening van de paragrafen Paragraaf (nog aanpassen)

Jaarrekening

2025

2024

Rechtmatigheid



Wet Open Overheid



Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording

Paragrafen

Programmaverantwoording Paragrafen

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Belangrijkste reden classificatie niet-groen

19 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Rentetoerekening aan jaarschijven aangepast aan wijziging BBV De wijze waarop de toerekening van de rente aan de grondexploitaties moet plaatsvinden is gelijk getrokken aan de rentetoerekening aan andere activa. Voorheen mocht alleen rente worden toegerekend op basis van de werkelijke rente over het vreemd vermogen van de gemeente. Met de wijziging vindt rentetoerekening plaats op basis van de reguliere omslagrente. De verwachting is dat deze wijziging zal leiden tot hogere rentelasten in de grondexploitaties.

Oordeel

Waardering immateriële vaste activa

Evenwichtig

Waardering materiële vaste activa

Evenwichtig

Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.

Wij hebben geconstateerd dat het college bij de actualisaties van de grondexploitaties per 1 januari 2025 rekening heeft gehouden met deze wijziging in het BBV. De rekenrente die is gebruikt voor de actualisatie per 1 januari 2025 bedraagt net als vorig jaar 1,50%. Bij de renteherziening in 2025 is de werkelijke rentetoerekening aan de grondexploitaties echter gedaald naar 0,5%. Daarom lijkt de gehanteerde rekenrente die bij de actualisatie is gehanteerd, voorzichtig te zijn. Uit de meerjarenraming 2025-2028 blijkt echter dat het realistisch is om te veronderstellen dat het gemiddelde rentepercentage van de leningenportefeuille zal toenemen. Beide actieve grondexploitaties hebben een looptijd die langer is dan vier jaar, waardoor de verwachte rentestijging volledig drukt op de exploitaties. Daarom achten wij de schatting van de gehanteerde rekenrente evenwichtig. .

20 Samenvatting

Samenvatting

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein

Jaarrekening

Managementschatting

Oordeel

Toelichting

Gehanteerde rekenrente

Evenwichtig

Zie onderbouwing op de vorige pagina.

Evenwichtig

De verwachte kostenstijging bedraagt 4,5% voor 2025, 3,5% voor 2026 en 2,0% voor de periode vanaf 2027. Deze percentages vallen in het midden van het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.

Evenwichtig

De gehanteerde opbrengstenstijging kent een differentiatie naar soort vastgoed (woningbouw en niet-woningbouw). De gehanteerde schattingen zijn opgenomen in het MPG 2025 en variëren in 2025 van 1% voor niet woningbouw tot 8% voor woningbouw. Langjarig wordt een indexatie van 2% gehanteerd. Deze percentages sluiten aan bij de visie die extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de schattingen evenwichtig. Overigens wordt er geen opbrengststijging ingerekend voor verkopen waarvoor al prijsafspraken zijn gemaakt of contracten zijn getekend.

Evenwichtig

De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.

Evenwichtig

De prijzen zoals ingerekend zijn gebaseerd op de verwachte marktomstandigheden, residuele grondwaardeberekeningen en de afspraken in de verkoop- en ontwikkelingsovereenkomsten. Daarom achten wij de schatting evenwichtig.

Informatiewaarde jaarverslag

Kostenstijging

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Opbrengstenstijging

Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing

Gehanteerde programmering

Speerpunten van de gemeenteraad Verkoopprijzen Bijlagen

Bijlagen

21 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Nog te betalen zorgkosten

Oordeel Evenwichtig

Voorspellende waarde zorgkosten kan beter Wij hebben geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn om de interne beheersing van de processen in het sociaal domein te verbeteren. Diverse processen zijn inmiddels beschreven. Tevens wordt op dit moment geanalyseerd waar processen verder geautomatiseerd of efficiënter uitgevoerd kunnen worden en is er een start gemaakt met de ontwikkeling van een dashboard die historische trends laat zien en de zorgkosten op gedetailleerd niveau inzichtelijk maakt.

22 Samenvatting

Samenvatting

Jaarrekening

Informatiewaarde jaarverslag

Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.

APPA voorziening berekent op basis van huidige grondslagen De Rijksoverheid heeft besloten dat met de invoering van het nieuwe pensioenstelsel ook de Appa-pensioenaanspraken van politieke ambtsdragers in het pensioenfonds ABP ondergebracht moeten worden. Dit zal naar verwachting per 1 januari 2028 plaatsvinden. Dat betekent dat per die datum de genoemde voorzieningen toereikend moeten zijn om de collectieve waardeoverdracht naar het ABP te kunnen dekken.

Wij zijn van mening dat de grondslagen voor waardering en resultaatbepaling die het college heeft gehanteerd bij het opstellen van de jaarrekening 2025 aanvaardbaar zijn.

Omdat het ABP strengere rekenregels hanteert voor de berekening van de pensioenverplichtingen, zal de overgang (negatieve) gevolgen hebben voor uw gemeente. Om deze gevolgen goed in te kunnen schatten, is een gezamenlijk onderzoek gestart van het ministerie van BZK, IPO, VNG en Unie van Waterschappen. Dit onderzoek is nog niet afgerond, maar de eerste resultaten geven een indicatie dat de voorziening met de nieuwe rekenregels fors hoger uit zal vallen.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Fysiek domein

Sociaal domein

Fysiek domein

Bedrijfsvoering

Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Schattingen binnen het domein bedrijfsvoering zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2025 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting

Oordeel

Waardering financiële vaste activa

Evenwichtig

Waardering kortlopende vorderingen

Evenwichtig

Waardering voorzieningen

Evenwichtig

Het college heeft besloten om, in afwachting van het onderzoek naar de financiële gevolgen van de wijziging, de APPA-voorziening in de jaarrekening 2025 te berekenen volgens de bestaande APPArekenregels. Daarnaast is rekening gehouden met een dekkingsgraad van 123,5%.

23 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van uw risicomanagementproces, inclusief frauderisico’s Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag

Frauderisico’s zijn nog geen onderdeel van het dagelijks handelen Frauderisico’s krijgen nog beperkt aandacht binnen uw interne beheersing. Een goede analyse van frauderisico’s geeft inzicht in de risico’s die u loopt en welke controlemaatregelen u daarvoor wilt nemen. Ook geeft het inzicht in welke risico’s al voldoende beheerst zijn en waar dus minder controles nodig zijn.

Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Sinds 2025 beschikt de organisatie over een eerste opzet van een interne frauderisicoanalyse. In deze analyse zijn voor meerdere processen de potentiële frauderisico’s en de getroffen beheersmaatregelen benoemd. Tevens is per proces een risiconiveau opgenomen, alsmede welke rol de VIC heeft in het toetsen of deze beheersmaatregelen hebben gewerkt. Hiermee heeft u in opzet een goed instrument om frauderisico’s te kunnen beheersen, maar die nog wel uitbreiding en doorontwikkeling vraagt. Een volgende stap is om de frauderisico’s ook te integreren in de dagelijkse bedrijfsvoering van de organisatie, mede als onderdeel van het uit te voeren M&O beleid, zodat ze gaan ‘leven’ in de organisatie. Tot op heden is hier beperkt sprake van.

Frauderisico’s IT-omgeving

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

Fraude in de controleverklaring Wij zijn verplicht om in onze controleverklaring een aparte sectie op te nemen over fraude. Hierin staat welke werkzaamheden wij hebben uitgevoerd om frauderisico’s te onderkennen die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang en om deze risico’s te mitigeren. In de verklaring zullen wij ook opnemen wat de belangrijkste waarnemingen en uitkomsten zijn van deze werkzaamheden.

Frauderisico’s in onze controle Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels de volgende (aanvullende) werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude: • Frauderisico’s besproken met de Raad, het college en de gemeentesecretaris; • Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd frauderisico; • Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en andere (openbare) publicaties; • Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten; • Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties; • Controle van de prestatielevering in het inkoopproces; • Nadere werkzaamheden ten behoeve van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid. Uit bovenstaande werkzaamheden zijn tot op heden geen bijzonderheden voortgekomen.

24 Samenvatting

Samenvatting

Ons beeld van uw IT-omgeving en innovatie in de interne beheersing Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Algemeen In het kader van de jaarrekeningcontrole hebben wij een IT-audit naar de opzet van de algemene IT- beheersmaatregelen uitgevoerd. Dit zijn de beheersmaatregelen die uw organisatie heeft getroffen om ervoor te zorgen dat de IT-systemen betrouwbaar en integer zijn. Ze leveren een belangrijke bijdrage aan het mitigeren van de risico’s op onbeheerste wijzigingen, ongeautoriseerde handelingen en het optreden van verstoringen met impact op de gegevensverwerking. Hierbij richten wij ons op de voor de jaarrekening belangrijkste applicaties.

Informatiebeveiliging verdient belangrijke aandacht Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden is onze algemene conclusie is dat de beheersing van de IT-omgeving voldoende is, maar dat de informatiebeveiliging een belangrijke aandachtspunt is om het beheersingsniveau in lijn te brengen met de BIO, en straks NIS2, richtlijn. Het ontbreekt hierbij in onze ogen aan een gestructureerde aanpak door middel van een Plan-Do-Check-Act cyclus met een van het beleid afgeleid jaarplan, inclusief risicoanalyse, actiepunten en periodieke bewaking en controleplan, inclusief controlepunten en resultaten van uitgevoerde controles.

Onze IT-auditwerkzaamheden hebben niet als doel gehad om te komen tot een beoordeling van de IT-organisatie of IT-omgeving als geheel, maar zijn uitsluitend gericht geweest op het verkrijgen van voldoende zekerheid ten aanzien van de continue, betrouwbare werking van de IT-omgeving en beheersing van de betreffende processen met behulp van uw systemen en data voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.

Onze (overige) detailbevindingen hebben wij opgenomen in de managementletter aan het college.

Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Afsluitproces

Afsluitproces Overzicht processen

Overzicht processen Frauderisico’s

IT-omgeving

Frauderisico’s IT-omgeving

Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen

In het kader van de jaarrekening hebben wij geen acute bedreiging geconstateerd voor de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Op bedrijfskritische onderdelen zijn echter verbeteringen mogelijk. Dit geldt voornamelijk voor onderdelen die (direct) verband houden met cybersecurity.

Wij zijn blij dat het onderwerp Informatiebeveiliging een plek heeft gekregen in de paragraaf Bedrijfsvoering. Dit onderdeel geeft op hoofdlijnen een beeld van de ambities, werkzaamheden en resultaten van de organisatie op dit terrein.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Wij hebben in onze controle specifieke werkzaamheden verricht om een oordeel te kunnen geven over de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa-bijlage bij de jaarrekening 2025. Voor de bevindingen uit onze controle gelden op grond van de Nota verwachtingen accountantscontrole zwaardere rapporteringstoleranties dan voor andere onderdelen van de jaarrekening. De rapporteringstolerantie is per specifieke uitkering: • € 12.500 indien de omvangsbasis kleiner of gelijk is aan € 125.000; • 10% indien de omvangsbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1.000.000;

• € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1.000.000. De rapporteringstolerantie heeft geen consequenties voor de omvang en aard van de controle van specifieke uitkeringen. Hierna hebben wij onze bevindingen per specifieke uitkering opgenomen.

Ter verduidelijking van de tabel merken wij op dat indien een bedrag van € 0 staat gerapporteerd geen sprake is van fouten en/of onzekerheden. Voor de onderstaande tabel is een format van het Rijk voorgeschreven en dit is bij de rapportering gehanteerd.

Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad

Strekking controleverklaring rechtmatigheid

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid

Goedkeurend

Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Financiële omvang in EUR

Toelichting fout/onzekerheden

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

Fout

€0

n.v.t.

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

Fout

€0

n.v.t.

BZK C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Jaarrekening

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

OCW D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Fout

€0

n.v.t.

IenW E120

Regeling specifieke uitkering verkeersveiligheidsmaatregelen 2025-2030

Onzekerheid

€0

n.v.t.

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

€0

n.v.t.

IenW E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Interne beheersing

SZW G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2025

Fout

€0

n.v.t.

Speerpunten van de gemeenteraad

SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2025

Onzekerheid

€0

n.v.t.

SZW G4

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2025

Fout

€0

n.v.t.

SZW G10

Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2025

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Jaarrekening

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

SZW G12

Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2025

Informatiewaarde jaarverslag

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

Fout

€0

n.v.t.

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Fout

€0

n.v.t.

Financiële positie

SZW G13

Onderwijsroute _ deel gemeente 2025

Bevindingen controle

VWS H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

VWS H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

Onzekerheid

€0

n.v.t.

VWS H35B

Specifieke uitkering SPUK IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

€0

n.v.t.

VRO J17

Realisatiestimulans

Onzekerheid

€0

n.v.t.

VRO J210B

Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

€0

n.v.t.

Actuele ontwikkelingen

VRO J55

Aanpak energiearmoede

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Sisa

VRO J72

Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 3e ronde

Fout

€0

n.v.t.

VRO J94

Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Jaarrekening

Deze Sisa-regelingen zijn op uw gemeente van toepassing Sisacode

Specifieke uitkering

Fout / onzekerheid

Omvang van de fout of onzekerheid

Toelichting fouten / onzekerheden

VRO J96B

Regiodeals 4e tranche (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

€0

n.v.t.

KGG K2B

Specifieke uitkering gebiedsinvesteringen aanlandlocaties Net op Zee (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

€0

n.v.t.

KGG K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

Fout

€0

n.v.t.

AenM M16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

Onzekerheid

€0

n.v.t.

Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

De belangrijkste bevindingen uit de controle van de WNT-verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op grond van de wet zijn de griffier en de gemeentesecretaris aangewezen als topfunctionaris. Hun bezoldiging is juist en volledig verantwoord in de WNT-verantwoording in uw jaarstukken.

Bijlage Wet Normering Topinkomens (WNT)

Aantal topfunctionarissen

U heeft twee topfunctionarissen verantwoord in de jaarrekening. Beide functionarissen hebben hun functie het gehele jaar vervuld.

Wilt u meer weten over de WNT? Kijkt u dan op: https://www.topinkomens.nl Controleverklaring bevat paragraaf inzake overige aangelegenheden anticumulatiebepaling WNT Met ingang van 2018 geldt een WNT-regel voor de samenloop van topfuncties bij verschillende WNT-instellingen. Deze anticumulatiebepaling regelt dat de som van de bezoldigingen van iemand die uitvoerende topfuncties uitoefent bij meerdere rechtspersonen of instellingen, niet hoger mag zijn dan het van toepassing zijnde bezoldigingsmaximum. In overeenstemming met de Regeling Controleprotocol WNT 2025 hebben wij geen controle uitgevoerd op de naleving van deze anticumulatiebepaling. Dit hebben wij in onze controleverklaring bij uw jaarrekening in een paragraaf inzake overige aangelegenheden tot uitdrukking gebracht.

Aard dienstverband

Betaling ontslagvergoeding

Beide topfunctionarissen zijn gedurende 2025 in loondienst bij de gemeente geweest.

U heeft in 2025 geen ontslagvergoedingen boven de WNT-grens uitgekeerd.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Wij zijn gedurende de gehele controle onafhankelijk geweest van uw gemeente Een belangrijke kernwaarde van onze beroepsgroep is dat wij onafhankelijk zijn van het orgaan dat de jaarrekening opstelt. Bij uw gemeente is dit gewaarborgd omdat de gemeenteraad onze opdrachtgever is en het college verantwoordelijk is voor het opstellen van de jaarrekening. Wij hebben de naleving bewaakt van externe standaarden, het onafhankelijkheidsbeleid van ETL Assurance & Overheidsaccountants en de onafhankelijkheidsafspraken met uw gemeente. Wij bevestigen dat we aan deze onafhankelijkheidsvereisten hebben voldaan en voldoen.

Om onze onafhankelijkheid bij de controle van de jaarrekening te waarborgen hebben wij geen werkzaamheden uitgevoerd die buiten de kaders van onze overeenkomst vallen. Een andere maatregel die wij genomen hebben is dat alle teamleden die betrokken zijn bij de controle van uw gemeente persoonlijk hebben verklaard dat ze onafhankelijk zijn van uw gemeente. Deze verklaring is in ons controledossier opgenomen.

Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie Bevindingen controle

Bevindingen controle Interne beheersing

Interne beheersing Speerpunten van de gemeenteraad

Belangrijke onderwerpen en aandachtspunten die wij met u hebben gecommuniceerd Als ETL Assurance & Overheidsaccountants vinden wij het belangrijk om u te laten zien op welke wijze wij de belangrijkste onderwerpen en aandachtspunten van de controle aan u hebben gerapporteerd. Dit hebben we opgenomen in onderstaande tabel.

Vereiste communicatie grond van controlestandaarden

Controleplan

Mededeling over de verantwoordelijkheden van de accountant.



Bevestiging van onze onafhankelijkheid



Managementletter

Accountantsverslag



Eventuele significante tekortkomingen in de interne controle



Eventuele ontdekte of vermoede fraude



Niet-naleven van wet- en regelgeving



Schriftelijke bevestigingen gevraagd van het management



Alle zaken die van invloed zijn op de vorm en inhoud van de controleverklaring.



Ons standpunt over belangrijke kwalitatieve aspecten van de verslaggeving door het college



Rapporteren over significante moeilijkheden, aangelegenheden en overige zaken die van belang zijn voor het toezicht op het financiële verslaggevingsproces



Niet gecorrigeerde afwijkingen



Bijlagen

Bijlagen Actuele ontwikkelingen

Sisa

WNT

Actuele ontwikkelingen Sisa

WNT

Onafhankelijkheid

Communicatie

Urenbesteding

Onafhankelijkheid Communicatie Urenbesteding

Significante aangelegenheden die naar voren komen tijdens de controle in verband met verbonden partijen van de gemeente

Beschrijving van de reikwijdte en timing van de controle, waaronder significante risico’s.



Samenvatting

Jaarrekening

Jaarrekening Informatiewaarde jaarverslag

Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie

Financiële positie

Onze urenbesteding in verband met de controle van de jaarrekening van uw gemeente Onze urenbesteding is in overeenstemming met onze verwachtingen De controle van de jaarrekening vereist voldoende tijd en aandacht van het controleteam. Hierbij beogen we een passende verdeling binnen het team ten aanzien van de onderwerpen, kennis en betrokkenheid. Ingevolge de maatregelen “In het Publiek belang” binnen de accountancysector rapporteren wij over onze urenbesteding ten aanzien van de jaarrekeningcontrole. Teamlid

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Schiermonnikoog&id=bf81ec0b-850b-43d1-96dd-d0917afa20ca