Bijl. 1 - Strandnota 2026-2030

Strandkiosk Een strandkiosk is een demontabel bouwwerk op het strand gedurende de periode van april tot en met oktober. Het is een verkoop- en/of verhuurpunt voor strandgerelateerde gebruiksvoorwerpen. Ook kunnen er vanuit een kiosk natuureducatieve activiteiten verricht worden. Daarnaast is het toegestaan om vanuit een kiosk verpakte etenswaren en dranken te verkopen, uitsluitend om mee te nemen. Verkoop van alcoholische dranken is niet toegestaan. Een strandkiosk mag geen terras hebben. De oppervlakte van een vlonder ten dienste van een strandkiosk bedraagt maximaal 75 m2 en het gebouw mag maximaal een oppervlakte hebben van 50 m2. Opslagruimte en overige voorzieningen maken onderdeel uit van de maximaal toegestane oppervlakte. Bevoorrading en het afvoeren van afval geschiedt maximaal eenmaal per dag op vastgestelde tijden.

Accommodatie voor buitensportactiviteiten Een accommodatie voor buitensportactiviteiten is het totaal aan voorzieningen die een buitensportschool of -aanbieder(s) nodig heeft (hebben) om sportactiviteiten op het strand uit te oefenen. Deze activiteiten beperken zich niet alleen tot het badseizoen, maar gaan ook in het winterseizoen door, mits de weersomstandigheden dat toelaten. De accommodatie bevat ruimte(s) voor opslag van materialen, een recreatieruimte, verkleedruimtes, kantoor en/of clubvoorziening. Ondergeschikte horeca is toegestaan en mag maximaal 35% van de maximaal toegestane vloeroppervlakte in beslag nemen. Etenswaren en dranken zijn primair bedoeld voor de eigen gasten en moeten ter plekke genuttigd worden. Bevoorrading en het afvoeren van afval geschiedt maximaal eenmaal per dag op vastgestelde tijden. De maximale oppervlakte van een buitensportaccommodatie wordt verder uitgewerkt in het omgevingsplan.

26

Clubgebouw sportvereniging Een gebouw dat wordt gebruikt door een sportvereniging voor haar activiteiten en bijeenkomsten van haar leden. Het is een demontabel bouwwerk op het strand dat opgericht mag zijn van april tot en met oktober. Het kan bestaan uit kleedruimtes, opslagruimte en een kantine, waar de leden samenkomen en/of zelf meegebrachte dranken etenswaren nuttigen.

Strandbewakingspost De reddingpost voor de lifeguards staat op het strand ter hoogte van de strandovergang Prins Bernhardweg. De bewakingspost bestaat uit een unit met drie werkruimtes: een werkruimte, een verblijfsruimte en een bergruimte. De gemeente is verantwoordelijk voor de benodigde materialen en de financiële middelen om de bewakingspost te realiseren. De bestaande oppervlakte wordt gehandhaafd en de bewakingspost wordt ook als zodanig in het nieuwe omgevingsplan opgenomen.

Strandhuisjes Strandhuisjes voor dag- en/of nachtrecreatie zijn op het strand van Schiermonnikoog niet toegestaan.

7.4 Vergunningen voor het plaatsen van bouwwerken Toestemmingen en vergunningen Het strand is eigendom van de Staat. Natuurmonumenten heeft het strand in erfpacht en de gemeente heeft een vergunning voor een gedeelte van het strand om dat te mogen (laten) exploiteren voor recreatief gebruik (zie ook H3).

Privaatrechtelijk Voor het plaatsen van bouwwerken (in de zone tussen de duinvoet en de laagwaterlijn van de Noordzee) zijn de volgende privaatrechtelijke toestemmingen nodig: 1. Toestemming van Natuurmonumenten voor het plaatsten van een bouwwerk 3

Publiekrechtelijk Voor het plaatsen van bouwwerken en uitvoeren van werken (in de zone tussen de duinvoet en de laagwaterlijn van de Noordzee) zijn de volgende publiekrechtelijke toestemmingen nodig: Rijk Het Rijk kent twee mogelijkheden: 1. Vergunningplicht Op grond van artikel 7.17 lid 2 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is een omgevingsvergunning “beperkingengebiedactiviteit” nodig voor het bouwen of in stand houden van een (seizoensgebonden) bouwwerk indien de activiteiten worden verricht in de zone tussen de duinvoet en de laagwaterlijn van de Noordzee. Deze wordt beoordeeld aan de hand van beoordelingsregels artikel 8.84 en 8.90 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Kustkader (uitvoeringskader vergunningverlening Kust). 2. Meldingplicht Indien er geen vergunningplicht is, dan geldt een meldingsplicht. Bij een aanvraag moeten door de initiatiefnemer voldoende gegevens worden overgelegd en moet bovendien rekening worden gehouden met het Kustkader (zie bijlage I). Opgemerkt wordt dat de omgevingsvergunning “beperkingengebiedactiviteit” conform het beleid van Rijkswaterstaat niet wordt verleend voor onbepaalde tijd. Afhankelijk van de dynamiek wordt 3

Hierover vindt momenteel nadere afstemming plaats.

27

een vergunning verleend voor maximaal 5 jaar of 10 jaar. Dit omdat het noodzakelijk is de locatie eens per 5 jaar te boordelen om zodoende te bepalen of het bouwwerk verplaatst moet worden als gevolg van duinaangroei en/of -afslag. Provincie De provincie stelt door middel van de provinciale verordening algemene regels, maar ook specifieke regels bijvoorbeeld ten aanzien van een specifieke functie of een gebied. Voor bebouwing in het kustfundament geldt op grond van artikel 2.35 lid 2 POV dat nieuwe bebouwing kan worden toegestaan, mits in het omgevingsplan is verantwoord dat hierdoor geen belemmering ontstaat voor de instandhouding of versterking van het zandige deel van het kustfundament, hierover advies is gevraagd aan de beheerder van de waterkering (Wetterskip Fryslân) en dat bovendien de overige bepalingen van die verordening voor het oprichten van bebouwing in acht worden genomen. Zo is het Noordzeestrand aangewezen als stiltegebied. Het is verboden om zonder omgevingsvergunning van Gedeputeerde Staten zonder noodzaak geluid voort te brengen, te doen of te laten voortbrengen, in die mate dat de heersende natuurlijke rust in het gebied wordt verstoord. Gemeente 1. Beeldkwaliteitsplan De maximale oppervlakte van de bouwwerken, inclusief vlonder en terras, locatie, beeldkwaliteit, locaties etc. wordt verder uitgewerkt door de gemeente.

Hierbij is het ook van belang dat dit in samenspraak met onder andere de ondernemers wordt opgepakt. 2. Ruimtelijke beleid De omzetting van een seizoensgebonden kiosk naar een jaarrond te exploiteren strandpaviljoen of accommodatie voor buitensportactiviteiten is pas mogelijk zodra dit in het nieuwe omgevingsplan is verwerkt. De strandnota zelf leidt immers niet tot een grondslag voor het eenvoudig verlenen van vergunningen. Er kan daar door de gemeente op verschillende manieren mee om worden gegaan. Dit heeft te maken met de wijze van willen en kunnen faciliteren en de mate van de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de initiatiefnemer en het bevoegd gezag. Voorbeeld: Wij hebben in de strandnota aangegeven aan welke mogelijkheden de gemeente medewerking wil verlenen. Het is aan de initiatiefnemer om indachtig die randvoorwaarden en uitgangspunten een plan te maken en uit te werken. Dit plan wordt door de initiatiefnemer voorzien van een “Goede Onderbouwing van de effecten op de Fysieke Leefomgeving" (GoFlo). Dit is een rapport dat wordt gebruikt bij de aanvraag van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) en bevat ook een weergave van de onderzoeksresultaten. De kosten voor alle onderzoeken, planvorming en vergunningen komen voor rekening van de initiatiefnemer.

Wij denken als gemeente mee, zorgen voor een geactualiseerd welstandskader en zorgen voor een goed proces en rolverdeling tussen alle betrokken partijen. Daarnaast kunnen wij ook de uitgangspunten en randvoorwaarden van de strandnota vertalen in een omgevingsplan. Er zijn ook weer verschillende manieren waarop wij dit kunnen en willen vertalen. Het is daarbij de vraag tot op welk niveau wij de initiatiefnemer willen faciliteren. Kort en goed: de verruimingen die wij willen toestaan, zullen moeten worden onderzocht op daadwerkelijke haalbaarheid en inpasbaarheid. Dat gaat gepaard met onderzoekskosten en plankosten. Dit zal nader worden uitgewerkt en bepaald.

28

Naast het omgevingsplan gelden aanvullende regels ten aanzien van onder andere milieu die wij niet in het omgevingsplan kunnen of mogen regelen. Dit zijn bijvoorbeeld algemene regels vanuit het Bal of regels die nu in het tijdelijke omgevingsplan zijn opgenomen. Een voorbeeld is dat voor alle exploitanten geldt dat zij de nabije omgeving in een straal van 25 meter rondom het bouwwerk schoonhouden door afval in te zamelen en zwerfvuil te op te ruimen. Het is niet toegestaan ongezuiverd water te lozen in de bodem en/of op het oppervlaktewater.

7.5 Exploitatievergunningen Exploitatievergunning Voor het exploiteren van een voor een openbare inrichting dient een ondernemer in bezit te zijn van een exploitatievergunning. Voor het exploiteren van een strandpaviljoen is een vergunning op basis van de Alcoholwet vereist. In de buitensportaccommodatie is horeca toegestaan, mits deze ondergeschikt is aan de hoofdactiviteit van de onderneming. Een exploitatievergunning is vereist. Indien alcohol geschonken wordt, geldt dat een vergunning op basis van de Alcoholwet verplicht is. Ook voor het uitbaten van een kiosk is een exploitatievergunning vereist. Deze exploitatievergunningen zijn persoonsgebonden. Dat wil zeggen dat de vergunning vervalt zodra een ondernemer zijn activiteiten beëindigt.

Schaarse vergunningen Wanneer er meer belangstellenden zijn dan het aantal beschikbare vergunningen is er sprake van schaarse vergunningen. Gezien het beperkte aantal exploitatievergunningen op het strand kan het voorkomen dat er meer aanvragers zijn dan beschikbare vergunningen. Daarom zal de gemeente een beleidskader ontwikkelen voor schaarse vergunningen. Dit vereist zorgvuldige afwegingen, omdat het gaat om de verdeling van beperkte publieke rechten.

Exploitatieverplichting De gemeente is van mening dat de beschikbare mogelijkheden zo goed mogelijk benut moeten worden. De gemeente kan de exploitatievergunning intrekken en aan een andere exploitant verlenen op het moment dat er één jaar geen gebruik van gemaakt wordt, anders dan door overmacht. Zo wordt voorkomen dat een strandexploitant zich uit concurrentieoverwegingen het recht voorbehoudt om een bepaalde voorziening niet te realiseren en/of niet te exploiteren.

Jaarrond en seizoensgebonden exploitatie De gemeente hecht veel belang aan een gezonde lokale economie en werkgelegenheid. Om de continuïteit van exploitatie op het strand te waarborgen én duurzame werkgelegenheid te bevorderen wil de gemeente jaarrond exploitatie toestaan voor de strandpaviljoens en de accommodatie voor buitensportactiviteiten, mits aan bestaande weten regelgeving wordt voldaan. Een jaarrond exploitatie biedt ondernemers de mogelijkheid om niet alleen met seizoenskrachten te werken, maar medewerkers ook een vaste aanstelling te bieden. Dit heeft een positieve uitwerking op de continuïteit en de kwaliteit van het productaanbod. Jaarrond exploitatie sluit ook aan bij de toeristische visie. Spreiding van het toerisme en recreatief aanbod over de minder drukke maanden is een van de pijlers van deze visie. Het mogelijk maken van jaarrond exploitatie is afhankelijk van voorwaarden die Rijkswaterstaat, Wetterskip Fryslân, de provincie of de gemeente stellen. Als er toestemming is verleend voor jaarrond exploitatie (en het bouwwerk blijft in de winterperiode staan), dan geldt de verplichting om het gehele jaar open te zijn -op maximaal 8 weken na- voor tenminste vier dagen per week.

29

Voor de strandkiosk geldt dat deze gedurende de periode 1 april t/m 31 oktober geëxploiteerd kan worden. Deze periode is inclusief op- en afbouw. De strandbewakingspost is alleen gedurende de zomermaanden (juli en augustus) in gebruik. Buiten het badseizoen dient het strand ter plaatse van de seizoensgebonden bouwwerken leeg te zijn. Dit betekent dat de seizoensgebonden bouwwerken van het strand verwijderd moeten worden. De funderingspalen mogen wel blijven staan. Opslag van materialen van seizoensbebouwing op het strand is niet toegestaan en dient buiten het badseizoen elders te worden ondergebracht.

7.6 Commerciële activiteiten Op het strand worden diverse activiteiten in groepsverband georganiseerd, zoals yoga, natuureducatieve activiteiten of schilderworkshops. Deze activiteiten worden veelal tegen betaling aangeboden aan recreanten. Voor het organiseren van voor het publiek toegankelijke activiteiten zoals een feest, voorstelling of muzikaal optreden geldt een meldingsplicht. Bij activiteiten voor grotere groepen geldt dat er een evenementenvergunning verplicht is (§7.7).

Commerciële gemotoriseerde strandritten Strandritten naar de oostpunt van het eiland horen bij Schiermonnikoog. Veel bezoekers maken jaarlijks de tocht naar de Balg. Om deze tochten mogelijk te maken, maar de verstoring van de natuur zo beperkt mogelijk te houden, wordt het aantal exploitanten voor gemotoriseerde strandritten beperkt tot één aanbieder. Naast het verkrijgen van een exploitatievergunning bij de gemeente moet de aanbieder een huurovereenkomst sluiten met het Rijksvastgoedbedrijf. Dit betreft een jaarovereenkomst die telkens met een jaar wordt verlengd. De ritten mogen plaatsvinden in de periode vanaf de voorjaarvakantie tot 1 november.

7.7 Evenementen Activiteiten in georganiseerd verband, zoals sporttoernooien of optredens, worden zoveel mogelijk geconcentreerd op het activiteitenstrand. Er moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan, onder andere met betrekking tot duurzaamheid, geluidsoverlast en verlichting. Voor groepen vanaf 100 personen is op grond van de APV een evenementenvergunning verplicht. In de provinciale milieuverordening is het natuurgebied van Schiermonnikoog aangewezen als een “Milieubeschermingsgebied Stilte”. Dit geldt ook voor het strand. In stiltegebieden is het verboden om zonder noodzaak geluid voor te brengen waarmee de stilte in dat gebied wordt verstoord. In incidentele gevallen wordt een ontheffing van de geluidsnormen verleend voor bepaalde evenementen.

7.8 Verhuur van ligbedden en parasols Verhuur van strandmeubilair, zoals ligbedden en parasols, is alleen toegestaan op het badstrand ter hoogte van de strandovergang Prins Bernhardweg. De verhuurder dient in bezit te zijn van een exploitatievergunning. Het strandmeubilair is van goede kwaliteit, vervaardigd van duurzame materialen en straalt eenheid uit. Het badstrand is openbaar toegankelijk en niet exclusief voor huurders van strandmeubilair. In §5.1 wordt veiligheid als een van de randvoorwaarden genoemd voor strandgebruik. Om onveilige situaties tussen badgasten en watersporters, zoals kitesurfers, te voorkomen is verhuur van strandmeubilair op of nabij het activiteitenstrand niet toegestaan.

30

7.9 Standplaatsen en venten Standplaatsen, zoals omschreven in de APV, zijn op het strand alleen toegestaan mits het college hiervoor een vergunning verleent. Op grond van de APV is venten op het strand verboden. Het college kan ontheffing verlenen van het verbod.

7.10 Commerciële uitingen Op grond van de APV is reclame in de publieke ruimte verboden. Het college kan hiervan afwijken en regels opstellen.

31

8. Communicatie en evaluatie 8.1 Communicatie Om ervoor te zorgen dat zowel de ondernemers als bezoekers van het strand kennis kunnen nemen van de regels en afspraken ten aanzien van het gebruik van het strand worden diverse communicatiemiddelen ingezet.

Bezoekers Strandbezoekers worden geïnformeerd door middel van: ▪

Informatieborden: de strandovergangen worden voorzien van geactualiseerde informatieborden. Er wordt zoveel mogelijk gewerkt met pictogrammen.

▪

Folders: de onlangs vernieuwde flyer Welkom in Nationaal Park Schiermonnikoog bevat relevante gebiedsinformatie en praktische regels voor een bezoek aan het eiland. De folder is verkrijgbaar bij Het Baken en in het gemeentehuis. In de Lytje Pole Krant, die ieder kwartaal verschijnt, wordt regelmatig aandacht besteed aan het strand en strandgebruik.

▪

Online: op de websites en social mediakanalen van onder andere de VVV, Nationaal Park Schiermonnikoog, Natuurmonumenten en de gemeente wordt informatie gegeven over de voorzieningen op en het gebruik van het strand.

Ondernemers Op de website van de gemeente zal informatie gepubliceerd worden over het aanvragen van een vergunning voor bijvoorbeeld het organiseren van een strandevenement, het aanbieden van commerciële activiteiten of het vervangen of aanpassen van een bouwwerk. Hier zal vermeld worden hoe de ondernemers een aanvraag kunnen indienen en wat daarvoor nodig is. Vanzelfsprekend kunnen zij ook met hun vragen terecht bij de medewerkers van de gemeente.

8.2 Evaluatie Jaarlijkse evaluatie strandgebruik Het strandgebruik wordt jaarlijks geëvalueerd. Bij deze evaluatie zijn de gemeente Schiermonnikoog, provincie Fryslân, Natuurmonumenten, strandexploitanten en de (georganiseerde) strandgebruikers aanwezig. De gemeente neemt het initiatief voor het organiseren van het gesprek. Afhankelijk van de uitkomsten van de evaluatie kunnen nadere afspraken gemaakt worden over onder meer de veiligheidsaspecten onderling en met andere gebruikers van het activiteitenstrand, zoals bijvoorbeeld zwemmers en huifkartochten. Daarnaast worden er ook afspraken gemaakt om de verstoring van de aanwezige fauna tot een minimum te beperken. Hierbij kan gedacht worden aan nadere gebiedsafbakening van de verschillende gebruikers, het ontwikkelen van een gedragscode, het ontwikkelen van een voorlichtingsflyer en monitoring van de verschillende vormen van strandgebruik en de effecten hiervan.

Werkgroep Beheer De werkgroep Beheer van Nationaal Park Schiermonnikoog adviseert het overlegorgaan over inrichting, beheer en ontwikkeling van het natuurgebied. Ook vindt hier afstemming plaats over activiteiten, projecten en beheermaatregelen. In de werkgroep zitten vertegenwoordigers van de provincie Fryslân, de gemeente Schiermonnikoog, Natuurmonumenten, Wetterskip Fryslân, Rijkswaterstaat, Vitens, de Vereniging Boerenbelang,

32

het Schiermonnikoger Ondernemers Verbond (SOV), de Natuur- en Vogelwacht en IVN Friesland (coördinator Communicatie & Educatie). De werkgroep komt gemiddeld vier keer per jaar bijeen.

Publieksavond Nationaal Park Tweemaal per jaar organiseert het Nationaal Park een publieksavond. Hier wordt inwoners en bezoekers van Schiermonnikoog de gelegenheid geboden om vragen te stellen en ideeën aan te dragen over het beheer en de exploitatie van het strand.

Afspraken met Natuurmonumenten Binnen afzienbare tijd zal de gemeente in overleg treden met Natuurmonumenten om afspraken te maken over: ▪ Beheer van de strandovergangen; ▪ Toezicht en handhaving op grond van de APV; ▪ Toestemming en vergunningen voor het plaatsen van bouwwerken en het organiseren van activiteiten.4

4

Hierover vindt momenteel nadere afstemming plaats.

33

9. Financiën De gemeentelijke taken op het strand, zoals strandbewaking en het schoonhouden van het strand, brengen kosten met zich mee. Deze kosten bedragen €100.000 en zijn structureel opgenomen in de gemeentebegroting. De kosten worden jaarlijks geïndexeerd. Voor een aantal extra maatregelen die voortkomen uit deze strandnota worden incidenteel kosten gemaakt: Maatregel Doortrekken waterleiding en elektriciteitsvoorziening tot aan de duinvoet bij de strandovergangen Badweg en Prins Bernhardweg Aanschaf elektrische strandrolstoel voor de strandovergang Prins Bernhardweg, inclusief stalling Terreinwagen crisisbeheersing (tweedehands)

Kosten (€) 250.000 27.500 30.000

Natuurtoiletten bij Paal 2 en Paal 4 40.000 Totaal 347.500 Bij jaarrond exploitatie zullen de structurele kosten toenemen. Er zal meer afval opgehaald moeten worden en er zal vaker geveegd moeten worden om de strandpaviljoens ook in de wintermaanden bereikbaar en toegankelijk te houden. De extra kosten die hieruit voortvloeien zal de gemeente aan de strandondernemers met een jaarrond exploitatie doorberekenen.

34

Bijlagen Bijlage I – Kustkader en indieningsvereisten Rijkswaterstaat

35

Indieningsvereisten Bij een aanvraag moeten tenminste de volgende gegevens worden aangeleverd: ▪ de naam, het adres, de woonplaats en het telefoonnummer van de aanvrager, alsmede het e-mailadres van de aanvrager; ▪ de geografische aanduiding van de locatie waar de handeling wordt verricht, met behulp van: o een situatietekening, o een kaart met een functionele schaal die is voorzien van een noordpijl en waarop de ligging van de locatie ten opzichte van de omgeving is aangegeven, o foto’s, of o andere geschikte middelen; ▪ een omschrijving van de aard, de omvang, de reden en het doel van de voorgenomen handeling waarbij wordt vermeld op welke wijze gebruik zal worden gemaakt van het waterstaatswerk of de daartoe behorende beschermingszone; ▪ een beschrijving van de aard en omvang van de gevolgen van de handeling, voor zover die gevolgen relevant zijn voor de beoordeling van de aanvraag; ▪ een toelichtende tekening met het ontwerp en de afmetingen van het werk; ▪ Bouwtekeningen met daarin verwerkt de vloerhoogte in NAP. De vloerhoogte moet minimaal 4m NAP zijn; ▪ Een palenplan.

De palen moeten minimaal 3 meter hart op hart gesitueerd zijn; ▪ Het tracé van de kabels en leidingen en de daarbij behorende diepteligging; ▪ Bovenaanzichtkaart met de locatie van het paviljoen op het strand zodat Rijkswaterstaat de afstand tot de duinvoet kan bepalen die moet ten minste 7 meter zijn en er mogen geen objecten achter het paviljoen worden geplaatst; ▪ een stabiliteitsberekening van de waterkering (dit zal voor het Waterschap van belang zijn); ▪ de periode waarvoor vergunning wordt gevraagd; ▪ indien de handeling wordt uitgevoerd door een ander dan de aanvrager: zijn naam, adres, woonplaats en telefoonnummer, alsmede zijn e-mailadres; ▪ indien de aanvraag wordt ingediend door een gemachtigde: zijn naam, adres, woonplaats en telefoonnummer, alsmede het e-mailadres van de gemachtigde.

36