Document · PDF

bijl. 1 - NFK 2026-2029

Raadsvergadering 8 juli 2025, gemeente SchiermonnikoogBij agendapunt: Notitie Financieel Kader2.595 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Notitie Financieel Kader 2026-2029 Gemeente Schiermonnikoog

Inhoudsopgave

Inleiding / Uitgangspunten

Ontwikkeling structurele begrotingspositie

1. Primaire begroting (2025-2028)

2. Nieuwe ontwikkelingen

3. Voorstellen nieuw beleid

4. Voorstellen maatregelen (ombuigingen)

5. Conclusie

Ontwikkeling eenmalige begrotingspositie

Inleiding Hierbij leggen wij u de Notitie Financieel Kader (NFK) 2026-2029 voor. Zoals gebruikelijk is deze notitie de opmaat naar de begroting van het volgende kalenderjaar, in dit geval 2026, met een financiële doorkijk naar de drie daarop volgende jaren (2027, 2028 en 2029). Deze notitie laat een meerjarenraming zien welke niet structureel sluitend is, waarmee het financiële perspectief als uitdagend kan worden betiteld. Financiële richting De Provincie hanteert als uitgangspunt voor haar financieel toezicht dat de Gemeente een structureel sluitende jaarschijf moet hebben in het eerste (2026) of laatste (2029) jaar van de meerjarenbegroting. Uitgangspunt van het college is een structureel sluitende begroting in de eerste jaarschijf (2026). Het college presenteert middels deze notitie een structureel sluitende jaarschijf 2026. Voor de jaren 2027 en verder is het college nog niet tot sluitende jaarschijven gekomen. Dit komt , voornamelijk door de deels onvoorspelbare impact van landelijke ontwikkelingen. Naast een aanhoudende lobby richting de Rijksoverheid wordt er door het college ook kritisch gekeken naar mogelijkheden om vanaf 2027 tot een structureel sluitend perspectief te komen. Voorstellen tot ombuiging zijn reeds meegenomen in de totstandkoming van deze NFK . Samenvatting Met een bedrag van € 138.018 ligt er voor 2026 een structureel sluitende jaarschijf.

We zijn nog in afwachting van de uitkomsten van de ‘meicirculaire’, de impact daarvan (naar verwachting positief) is derhalve nog niet verwerkt in deze versie van de NFK. Deze impact zal worden meegenomen in het verdere proces om tot een begroting voor 2026 te komen. In onderstaande tabel is een verkort overzicht opgenomen met de totstandkoming van het structurele exploitatiesaldo over de jaren 2026-2029, de onderbouwing daarvan wordt verderop nader toegelicht. Tabel 1 > Meerjarenraming 2026-2029 2026

2027

2028

2029

Primaire begroting (2025-2028)

-150.421

-412.350

-377.860

-376.390

Nieuwe ontwikkelingen (incl. begrotingswijzigingen)

-18.000

Voorstellen ‘nieuw beleid’

-24.061

-33.954

3.946

-12.479

Voorstellen ‘maatregelen’ (ombuigingen)

330.500

370.500

375.500

380.500

Structureel begrotingssaldo (2026-2029)

138.018

-93.804

-16.414

-26.369

Ontwikkeling structurele begrotingspositie In dit hoofdstuk wordt getoond hoe vanuit de basis van de primaire begroting is gekomen tot het gepresenteerde structurele exploitatiesaldo zoals getoond in tabel 1 (pagina 3). De alineanummers in dit onderdeel corresponderen met de nummers in tabel 1. Daarin worden de volgende stappen gezet: 1. Structureel begrotingssaldo conform primaire begroting 2025-2028 2. Correctie voor nieuwe ontwikkelingen 3. Correctie voor nieuw beleid 4. Correctie voor maatregelen (ombuigingen) Het eindresultaat van deze 4 stappen wordt getoond in het structurele begrotingssaldo in tabel 1 (pagina 3). Onderstaand wordt per stap aangegeven welke onderwerpen/voorstellen ten grondslag liggen aan de correcties. 1. Primaire begroting (2025-2028) In november 2024 heeft de raad de begroting 2025 vastgesteld. In deze begroting staat de jaarschijf 2026 opgenomen. Deze jaarschijf is de start voor het opstellen van de NFK 2025-2028. De vastgestelde begroting 2025 laat voor jaarschijf 2026 en verder de volgende saldi zien: Tabel 2 > Primaire begroting (2025-2028)

Primaire begroting (2025-2028)

2026

2027

2028

2029

-150.421

-412.350

-377.860

-376.390

-150.421

-412.350

-377.860

-376.390

Waarvan incidentele baten & lasten Structureel begrotingssaldo (2026-2029)

2. Nieuwe ontwikkelingen (incl. begrotingswijzigingen) Na vastelling van de begroting 2025 hebben zich een aantal ontwikkelingen voorgedaan die de begrotingspositie (structureel) beïnvloeden. Onderstaand een tabel met de van toepassing zijnde bedragen en daaronder per punt een korte toelichting. Let op: dit overzicht is nog exclusief nieuw beleid, zie daarvoor de volgende alinea.

Tabel 3 > Impact nieuwe ontwikkelingen 2026

2027

2028

2029

Correctie kapitaallasten (Yn de mande)

30.000

Correctie kapitaallasten (LOC)

70.000

Correctie subsidies

10.000

Herziening MJOP (gebouwen)

-34.000

Uitbreiding formatie (handhaving)

-63.000

Correctie budget ‘Veligheidsregio’

12.000

Hogere kosten ICT (Waddeneilanden)

-43.000

Meicirculaire 2025 (nog niet bekend)

-18.000

Impact nieuwe ontwikkelingen

In de ‘Voorjaarsnota’ van de Rijksoverheid is extra budget opgenomen voor Gemeenten. De impact daarvan op de Gemeente Schiermonnikoog wordt bekend bij publicatie in de ‘meicirculaire’ , welke nog niet gepubliceerd was op het moment van opstellen van deze notitie. 3. Voorstellen ‘nieuw beleid’ Onder de beleidsambtenaren is een uitvraag gedaan naar voorstellen voor (noodzakelijk) nieuw beleid. Gezien de financiële uitdagingen is gevraagd om alleen noodzakelijke onderwerpen aan te dragen voor opname in de NFK. Omdat er moet worden bezuinigd om tot een sluitende begroting te komen zullen voorstellen voor nieuw beleid tot een hogere bezuinigingsopdracht leiden. In onderstaande tabel is de financiele impact van de voorstellen opgenomen, met daarbij de impact op het structurele begrotingssaldo. In onderstaande overzicht zijn de voorstellen voor nieuw beleid opgenomen met per onderwerp de financiele impact & een korte toelichting. Tabel 4 > Specificatie nieuw beleid Omschrijving A.

Ten laste van begrotingsresultaat (structureel):

Structurele bijdrage aan kinderopvang bleek niet in

2026

2027

2028

2029

-8.000

-8.160

-8.320

-8.490

-9.000

-9.180

-9.360

-9.550

begroting 2025 te zitten, vanaf 2026 structureel meenemen. 2.

Opnemen kosten Onderwijsbegeleiding. Wettelijke plicht waarvoor een DVO wordt gesloten met Gemeente Leeuwarden. 5

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Bevordering Toerisme: gastenonderzoek is iedere 3 jaar.

7.800

-8.361

-8.146

-7.931

-7.715

49.591

48.596

-2.500

-11.805

-27.330

-4.000

-9.768

-9.529

-9.290

-33.954

3.946

-12.479

Zit nu jaarlijks in de begroting voor € 7.800 (uit structurele begroting halen, deels naar incidenteel). 4.

Aanschaf terreinwagen voor uitvoeren gemeentelijke taken in de crisisorganisatie (bijvoorbeeld bij een crisis op het strand). Kapitaallasten vallen structureel in de exploitatiebegroting.

Naar achteren schuiven investering (vervanging damwand Waddenhaven). Levensduur van de damwand is door groot onderhoud met 5 jaar verlengd waardoor geplande vervanging opschuift van 2027 naar 2032

Onderhoud funeraire graven. Werkzaamheden in de basis

-2.500

door eigen buitendienst, voor specialistische werkzaamheden dient een steenhouwer te worden ingehuurd. Momenteel geen onderhoudsbudget in de begroting, voorstel om dit structureel toe te voegen i.v.m. behoud funerair erfgoed. 7.

Voorstel tot renovatie van de 5 drijvende steigers in de Waddenhaven. Met deze maatregel wordt de levensduur van de steigers met circa 25 jaar verlengd. De voorgestelde investeringen (in 2027/2028/2029) brengen verhoogde kapitaallasten met zich mee.

Verzoek tot opname structureel onderhoudsbudget i.v.m.

-4.000

twee nieuwe bluswatervoorzieningen welke begin 2025 zijn aangebracht & voor bluswatervoorziening bij Klein Zwitserland welke niet wordt onderhouden. 9.

Eenmalige investering in nieuwe technologie i.v.m. organisatieontwikkeling, betreft kapitaallasten. Totaal structureel, ten laste van begrotingsresultaat

-24.061

Ten laste van algemene reserve (incidenteel):

10. Eenmalig budget i.v.m. organisatieontwikkeling (o.a. ten behoeve van implementeren dienstverleningsmaatregelen, optimaliseren

-200.000

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

samenwerking en dienstverleningsovereenkomsten, procesoptimalisatie). 11. Budget i.v.m. gemeenteraadsverkiezingen 2026

-11.750

(verkiezingsdebat/formatieproces/inwerkprogramma/ nieuwe devices/aanpassen website). 12. Verplaatsen ‘helihaven’ i.v.m. wettelijke eisen (te dicht op

-50.000

fietspad). Voorstel om gebruik te maken van meekoppelkans tijdens dijkversterking. Eenmalige kosten in het jaar 2029. 13. Budget om uit te zoeken wat de gemeente kan doen om

-2.500

inwoners te stimuleren (en mogelijk financieel te ondersteunen) om hun huiskat te laten castreren. Dit i.v.m. overlast in de natuurlijke omgeving van het dorp (gemeente is verantwoordelijk voor overlast zwerfkatten). 14. Budget voor ‘Uitwerking Integrale

-25.000

Waterveiligheidstrategie’. In 2024 is door de gemeenteraden van de 5 eilanden ingestemd met de Integrale Waterveiligheidstrategie en de aanbevelingen daarin. Vervolgstap is het toewerken naar een uitvoeringsagenda (inhuur extern bureau voor uitwerken opdracht). 15. Budget i.v.m. kennismaking/teambuilding nieuwe college

-10.000

(n.a.v. verkiezingen 2026). Totaal incidenteel, ten laste van algemene reserve

-249.250

-2.500

-50.000

Ten laste van overige reserves (incidenteel): Reserve Toerisme

16. Opnemen budget voor 3-jaarlijkse gastenonderzoek

-7.800

(overheveling vanuit structurele begroting). Reserve Veerdam 17. Gezien de aanpassingen kaartcontrole WPD / ervaren verkeersonveiligheid / onduidelijke routing is het voorstel om het terrein van de veerhaven (aansluitend aan het concessieterrein) te herstraten in 2026. De raad wordt

-565.492

-7.800

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

-573.292

-7.800

gevraagd het beschikbare bedrag vrij te geven in de bestemmingsreserve Veerdam. Totaal incidenteel, ten laste van overige reserves

4. Voorstellen ‘maatregelen’ (ombuigingen) Gezien de uitdaging om tot een structureel sluitende eerste jaarschijf (2026) te komen is onder beleidsambtenaren een uitvraag gedaan voor voorstellen tot ombuigingen (verhoging baten en/of verlaging lasten). Daarbij is de focus uiteraard niet alleen beperkt tot het jaar 2026 maar wordt er ook gekeken welke opties er zijn voor de periode vanaf 2027. Om beeld te krijgen bij de ombuigingen welke zijn verwerkt in deze notitie is onderstaand een tabel opgenomen met met per onderwerp de financiele impact & een korte toelichting. Tabel 5 > Specificatie maatregelen (ombuigingen) Omschrijving

2026

2027

2028

2029

5.000

100.000

30.000

25.000

50.000

5.000

10.000

15.000

20.000

5.000

Ten laste van begrotingsresultaat (structureel): 1.

Afschalen inzet ambulant medewerker VNN

Afschrijving riolering naar 70 jaar: rioolheffing wordt goedkoper. Compenseren door hogere OZB.

Afschrijving materieel naar 20 jaar (bij goed onderhoud): lagere kapitaallasten.

Leges kostendekkend maken (bijvoorbeeld ontheffing rijverbod & ruimtelijke procedures.

In rekening brengen wijzigingskosten inzake heffingen

Invoeren marktconforme huur voor terrassen (4) op gemeentegrond (impact vanaf 2027).

Energiebesparing door ‘verledden’ openbare verlichting (impact vanaf 2027).

Leges heffen voor adviesgesprek ‘omgevingsvergunning’

7.500

Eenmalige boventrendmatige verhoging van de OZB om

23.000

resterende middelen te dekken (3% verhoging= 23k, 5% verhoging= 38k).

Omschrijving 10. Verhogen toeristenbelasting (1 tarief) (3% verhoging=69k,

2026

2027

2028

2029

69.000

66.000

330.500

370.500

375.500

380.500

5% verhoging=115k). 11. Eenmalig achterwege laten indexering (Sociaal Domein: 36k, Overige: 30k). Totaal structureel, ten laste van begrotingsresultaat

5. Conclusie

Zoals eerder aangegeven ligt er in dit NFK voor de eerste jaarschijf (2026) een structureel begrotingssaldo voor van € 138.018 (zie onderstaande tabel). Daarbij moet worden aangetekend dat er ook voor 2026 rekening moet worden gehouden dat het nieuwe heffingssysteem voor het innen van toeristenbelasting (WPD) nog niet kan worden ingevoerd. Dit brengt op jaarbasis een tegenvaller van € 285.610 met zich mee, aangezien er in de begroting 2026 al rekening was gehouden met deze inkomsten. Er wordt voorgesteld om de helft hiervan (€ 142.805) uit het begrotingssaldo te halen en de andere helft uit de algemene reserve. Middels de voorstellen van nieuw beleid zijn ook incidentele lasten opgenomen (zie tabel 4). In onderstaande tabel zijn het structurele & incidentele saldo opgenomen met daarbij een voorstel voor onttrekking aan de reserves. Tabel 6 > Structureel resultaat & incidentele baten & Lasten 2026

2027

2028

2029

Structureel begrotingssaldo (2026-2029)

138.018

-93.804

-16.414

-26.369

Incidentele lasten (vanuit nieuw beleid)

-822.542

-2.500

-57.800

Incidentele baten (onttrekking uit reserves)

822.542

2.500

57.800

Begrotingssaldo (2026-2029)

138.018

-93.804

-16.414

-26.369

Zoals de tabel hierboven laat zien wordt voorgesteld om de incidentele lasten (nieuw beleid) te dekken vanuit de reserves. Het positieve exploitatiesaldo is immers al nodig om de tegenvaller voor het innen van toeristenbelasting (deels) op te vangen. Dit leidt tot het volgende voorstel voor onttrekking aan de reserves in 2026: 1. € 142.805 ten laste van de algemene reserve (tegenvaller toeristenbelasting) 2. € 249.250 ten laste van de algemene reserve 3. € 573.292 ten laste van de bestemmingsreserves ‘Veerdam’ & ‘Toerisme’

De optelsom van 2&3 is € 822.542 en sluit daarmee aan met het incidentele nieuwe beleid vanuit bovenstaande tabel. Voor een nadere specificatie van de bedragen onder punt 2&3 zie tabel 4 punt B&C (pagina 6 & 7). Omdat het structurele begrotingssaldo te klein is om de tegenvaller van het innen van toeristenbelasting op te vangen is er aanvullend een beroep van € 142.805 nodig op de algemene reserve. De voorgestelde aanspraak op de algemene reserve bedraagt daarmee € 392.055. De impact daarop zal verderop in deze notitie worden toegelicht (ontwikkeling eenmallige begrotingspositie).

Ontwikkeling eenmalige begrotingspositie In de jaarrekening 2024 is de stand van reserves & voorzieningen opgenomen. Het saldo van de algemene reserve per 31-12-2024 bedraagt € 646.589, exclusief resultaatsbestemming. Dit saldo is als volgt tot stand gekomen: Tabel 7 > Ontwikkeling algemene reserve Ontwikkeling algemene reserve

2024

Saldo per 1 januari 2024

685.128

Toevoegingen

35.000

Onttrekkingen

-94.138

Resultaatsbestemming (2023)

20.598

Saldo per 31 december 2024

646.589

De eenmalige positie van de gemeente Schiermonnikoog bestaat uit de algemene reserve. Onderstaand is een overzicht opgenomen met het verwachte verloop van de algemene reserve. De stand per 1-1-2025 sluit aan bij de hierboven opgenomen tabel (saldo per 31 december 2024).

Stand reserve

2025

2026

2027

2028

2029

Stand 1 januari

646.589

661.204

447.168

620.186

636.272

35.000

278.625

145.519

138.018

-16.414

-26.369

313.625

180.519

173.018

18.586

8.631

-249.250

-2.500

-50.000

-285.610

-142.805

Vermeerderingen: Jaarlijkse toevoeging Resultaatsbestemming (voorgaande jaar) Totaal vermeerderingen Verminderingen: Overheveling jaarrekening (voorgaande jaar) Dekking incidentele lasten (nieuw beleid) Dekking tegenvaller toeristenbelasting

Overige Toegezegde subsidie bij vertrek manege 5x € 5.000 t.b.v. manege (€ 2.500 in 2021 betaald) Uitkering wachtgeld oud-wethouder tot AOW-gerechtigde leeftijd (voorlopig 16-3-2025) Totaal verminderingen Stand 31 december

-5.000

-2.500

-8.400

-299.010

-394.555

-2.500

-50.000

661.204

447.168

620.186

636.272

594.903

Om het incidentele weerstandsvermogen vast te kunnen stellen moet ook gekeken worden naar de omvang van de vrij besteedbare bestemmingsreserve. Als startpunt is genomen de stand conform de (concept)jaarrekening over 2024 (stand 31-12). Inzake de mutaties 2025 & 2026 is gekeken naar de toevoegingen & onttrekkingen zoals die zijn opgenomen in de programmabegroting 2025 (staat van reserves & voorzieningen). Zie onderstaand de specificatie.

Tabel 8 > Omvang vrij besteedbare bestemmingsreserve Jaarstukken (stand 1-1-2025)

Mutatie 2025

Mutatie 2026

Stand (31-12-26)

Reserve Eneco

986.334

Reserve Sociaal Domein

441.428

-102.572

338.856

Reserve Toerisme

75.000

-7.800

67.200

1.502.762

-102.572

-7.800

1.392.390

Totaal

Het gezamenlijke saldo van de algemene reserve & de vrij besteedbare bestemmingsreserve bedraagt € 1.839.558 aan het eind van 2026. Kijkend naar de meest recente risico-inschatting (programmabegroting) van € 739.276 is het beschikbare weerstandsvermogen dus ruim toereikend om de geïdentificeerde risico’s op te vangen. ----------------------------------------------------------

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Schiermonnikoog&id=499dafb7-15ac-45a9-8b08-cb66889b2e79