CConstaterende datSchiermonnikoog
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijl. 1 - Beeldkwaliteitsplan Schiermonnikoog locatie OOST

Raadsvergadering 24 november 2026, gemeente SchiermonnikoogBij agendapunt: Vaststellen Beeldkwaliteitsplan Oost4.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

www.daad.nl in samenwerking met BEELDKWALITEITSPLAN Schiermonnikoog Locatie OOST fase 3 26.10.2026

Inleiding | Inhoud Beeldkwaliteitsplan --------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------- Locatie OOST | Voor u ligt het beeldkwaliteitsplan (verder: BKP) van fase 3 | Het voorliggend BKP is compact opgezet en bestaat uit | Inleiding | 3 van de woningbouwlocatie OOST. Deze woningbouwlocatie | vier onderdelen. Na de inleiding wordt stil gestaan bij de | Analyse4-11 kent een zeer markante ligging. De locatie grenst aan | ruimtelijke analyse van het plangebied en haar omgeving. | Criteria 12-16 Schiermonnikoog | de noordkant aan een speel- en dierenweide en Huis | Deze analyse vertrekt vanuit het dorp en zoomt in op | Nawoord | 17 Rijsbergen. Aan de oost- en zuidkant vormt de locatie de | de locatie. De bevindingen vormen het vertrekpunt voor rand van het dorp naar het weidse, open polderlandschap. | het derde hoofdstuk ‘criteria’ waarin het geactualiseerde En aan de westkant grenst de locatie aan de Oosterreeweg, | stedenbouwkundige plan in beeld is gebracht en de een belangrijke invalsroute naar het dorp. Fase 3 bestaat uit | ambitie en criteria voor de uitwerking zijn vastgelegd. twee bouwvelden in de randen van de woningbouwlocatie | Ook is in dit hoofdstuk een hardheidsclausule opgenomen en is het sluitstuk van de uitbreiding van Plan OOST.

De | zodat bouwinitiatieven die strijdig zijn met de criteria in markante ligging én het feit dat fase 3 bestaat uit | uitzonderlijke gevallen toch doorgang kunnen vinden. randbebouwing die vanuit de omgeving zichtbaar is, vraagt | Het vierde en laatste hoofdstuk ‘nawoord’ bevat enkele om een zorgvuldig stedenbouwkundig en architectonisch | aanbevelingen voor het vervolg. ontwerp. Net als op andere plekken in Nederland is er op het eiland nood aan woningen. Voor fase 3 is het stedenbouwkundig plan op basis van de gemeentelijke woonvisie geactualiseerd. Daar waar dit ruimtelijk verantwoord is, biedt de uitbreiding kansen voor verdichting met rijwoningen. Daarnaast schept de afronding van de locatie ook kansen om de recreatieve en cultuurhistorische betekenis van de dorpsrand te versterken. Bij de actualisatie van het stedenbouwkundig plan zijn er diverse modellen verkend. Deze modellen zijn d.d. 25-06- 2025 in het dorpshuis besproken met geïnteresseerden. Bij deze bespreking is de voorkeur uitgesproken voor een model waarbij aan de noordkant ruimte is voor verdichting met rijwoningen en aan de zuidkant wordt ingezet op het afmaken van de luchtige, ontspannen dorpsrand. Tijdens deze sessie is aandacht gevraagd voor de verkeerscirculatie, parkeren en het op een veilige manier achterom komen.

Naar aanleiding hiervan zijn er verdiepende gesprekken gevoerd met de nooddiensten, studies verricht met draaicirkels, frequent parkeertellingen gehouden en heeft er d.d. 15-10-2026 een sessie plaatsgevonden met | Contactpersoon: zittende bewoners over het achterom komen. Op basis | Rob Hendriks hiervan is het voorkeursmodel aangepast en uitgewerkt in | rob@daad.nl het voorliggend stedenbouwkundig plan. Om de in de tweede alinea genoemde kansen te pakken, is | Projectnummer: naast een actualisatie van het stedenbouwkundig plan een | 25.012 nieuw BKP nodig. Dit BKP grijpt terug op de uitzonderlijke | DAAD Architecten B.V. kwaliteiten van fase 1 van omstreeks 2012 en vormt | Paltz 21 | Oude Kijk in ‘t Jatstraat 6 een verdieping op het BKP voor fase 2 van omstreeks | 9411 PM | 9712 EG 2021. De doelstelling van het beeldkwaliteitsplan is het | BeilenGroningen bieden van een handvat en inspiratie voor de architect (bouwplannen) en de landschapsarchitect (inrichtingsplan) | 0593 582 450 | 050 313 0847 van de gemeente om op eigentijdse wijze de lokale identiteit van het eiland te waarborgen. Daarnaast vormt | info@daad.nl dit document het beoordelingskader bij de aanvraag van | www.daad.nl een omgevingsvergunningen voor de bouw van woningen. Het beeldkwaliteitsplan is d.d. 4 maart 2026 afgestemd met Hûs & Hiem.

DA < Typische eilanderhuizen AD | 3 4 ANAL YSE 5 luchtfoto 1:5000 OOST Analyse Situering --------------------------------------------------------------------- 6 luchtfoto 1:2500 Analyse Fasering van het plangebied --------------------------------------------------------------------- FASE 1 FASE 2 FASE 3 FASE 3 Plan OOST ligt op een markante plek aan de zuidoostkant van het dorp Schiermonnikoog aan de historische invalsroute ‘Oosterreeweg’ op de overgang van het dorp naar het open, polderlandschap. Vanwege de prominente ligging is een zorgvuldig stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp van deze uitbreidingslocatie noodzakelijk. Fase 1 en 2 zijn inmiddels gerealiseerd en in voorliggend document wordt de ontwikkeling van fase 3 ter hand genomen. Huis Rijsbergen Oosterreeweg 7 Analyse Dorpsommetje, korrelgrootte en historische context --------------------------------------------------------------------- De uitbreidingslocatie plan OOST maakt oorspronkelijk deel uit van het landgoed rondom Huis Rijsbergen. De rechthoekige plattegrond van dit landgoed is nog enigszins te herkennen in het dijkje dat aan de westen zuidkant langs de uitbreidingslocatie loopt. Door de bouw van woningen in het zuidelijk deel van het landgoed is het landhuis afgesneden geraakt van het polderlandschap. Ook is het dijkje aan de oostkant van het landgoed verdwenen.

Rondom Huis Rijsbergen zijn de afgelopen decennia verschillende gebouwen met een gevarieerde omvang gebouwd zoals de nieuwe busremise. Hierdoor zijn er in het naastgelegen noordelijk deel van fase 3 mondjesmaat mogelijkheden voor enige verdichting. Het zuidelijk deel van fase 3 grenst westelijk aan de luchtige dorpsrand van Schiermonnikoog. Het is logisch om deze luchtige rand evenals het dorpsommetje door te trekken. De bestaande poel in de zuidoosthoek van het landgoed (waarschijnlijk is de poel ook onderdeel geweest van het landgoed) wordt behouden en vormt een bijzonder punt langs de route. Het ommetje kan samen met een reconstructie van het deels aangetaste dijkje worden doorgetrokken naar de Knuppeldam. Hierdoor ontstaat een mooi dorpsommetje en wordt het landgoed weer afleesbaar.

Huis Rijsbergen busremisehistorisch element: dijk om Rijsbergen streekbebouwing brede groenstrook Langestreek speel- en dierenwijde streekbebouwing landschappelijk element: poel bestaande route dorpsommetje bestaande route dorpsommetje te realiseren dorpsommetje bebouwing en korrelgrootte zuidelijke dorpsrand FASE 3 FASE 3 8 Analyse Conclusie bestaande opzet --------------------------------------------------------------------- schets bestaande stedenbouwkundige kwaliteiten De stedenbouwkundige opzet van plangebied OOST speelt in op de stedenbouwkundige kenmerken van het dorp zonder dat er letterlijk sprake is van een kopie. De centrale oost-west georiënteerde groene zone vormt een knipoog naar de brede groenstrook aan de Langestreek. De oost- west weggetjes hebben een gevarieerde breedte en zijn geknikt aangelegd waardoor een totaal doorzicht niet mogelijk is en de buurt een kleinschalig en dorps karakter krijgt. Deze weggetjes worden ter plaatse van de parkeerpleintjes doorsneden door noord-zuid verbindingen.Deze smalle straten tussen de achtertuinen van de woningen zijn herleidbaar vanuit de Langestreek om de Noord. De voorzijde kenmerkt zich door een smal wandelpad, haag en groene structuur. De achterzijde is functioneel van opzet en dient ter ontsluiting.

Omdat er in het dorp van oudsher geen parkeerplaatsen voorkwamen, is het parkeren in OOST informeel en dorps opgelost door parkeerpleintjes aan de straatjes. De bebouwing vormt een knipoog naar de streekbebouwing met eilanderhuizen en staat met de nok haaks op de weg. Uitzondering hierop vormen de woningen van fase 2. Deze bebouwing gebruikt weliswaar hetzelfde (kleuren- en materialen)palet, maar sluit door zijn massa en oriëntatie niet goed aan op de eigenheid van het dorp. Opmaat naar fase 3 Met fase 3 wordt OOST afgerond. Aan de oostkant wordt het dijkje met beplanting hersteld en langs dit dijkje wordt aan de zijde van plan OOST het dorpsommetje afgemaakt. De twee oost-west weggetjes en de groenzone worden doorgetrokken tot de oostrand. De weggetjes krijgen een dorpse maat en schaal waardoor er ruimte is om de bergingen van fase 2 met hagen in te passen. De weggetjes worden beëindigd met speelpleintjes. De bestaande parkeerpleinen bieden voldoende ruimte voor het stallen van auto’s. Bij de inrichting van de speelpleintjes wordt rekening gehouden met verhuizen en calamiteiten.

UITGANGSPUNTEN 1:1000 10m 40m20m 30m 1:1.000 N 9 centrale groene as met voorkanten kenmerkend kleurenpalet van oranjerode daken, antraciet hout en geel metselwerk met op de voorgrond het poeltje ontwikkeling fase 2 | woningen met mansardekap, wit trasraam als accent om de voordeur, dakkapellen en individualisering per woning ontwikkeling fase 2 | kopgevels met topgevel in antraciet hout ontwikkeling fase 2 | onderbroken structuur van hagen waardoor bergingen zich opdringen aan de openbare ruimte ontwikkeling fase 1 | asymmetrisch ogend volume met getrapte topgevel en verbreding in houtaccent ontwikkeling fase 1 | verspringende rooilijnen, hagen op de perceelgrens en houten heiningen naar het pad Analyse Impressie fase 1 en 2 --------------------------------------------------------------------- 10 Analyse Inspiratiebron eilanderhuizen --------------------------------------------------------------------- Het beeldkwaliteitsplan is geïnspireerd op de kenmerkende eilanderhuizen van Schiermonnikoog. Dit is ook duidelijk de inspiratiebron geweest voor de ontwikkeling van fase 1. Het archetype is symmetrisch, maar de gevels kennen een asymmetrische opbouw met aan één of twee zijden knikken in het zadeldak. De bouwhoogte is beperkt tot één bouwlaag met een flauwe kap tot matig steile kap en een nok haaks op de openbare ruimte.

De aanzichten zijn ook asymmetrisch met ogenschijnlijk willekeurig geplaatste openingen in verschillende afmetingen. Zeer sporadisch is een wolfseind toegepast. Sommige woningen zijn in de loop der tijd voorzien van een witte stuclaag. De oorspronkelijke eilanderhuizen kenmerken zich door een traditionele detaillering. De woningen zijn opgebouwd met geel metselwerk. Op de daken zijn oranjerode keramische pannen toegepast. Als dakbeëindiging is oorspronkelijk boerenvlechtwerk gebruikt. Hier zijn later afdekkers aan toegevoegd om doorwatering te voorkomen. De kopgevels worden bekroond met een schoorsteen. Muurankers in de voorgevel gaven vaak het bouwjaar aan. De kozijnen zijn gebroken wit en de draaiende delen donkergroen. Soms is deze kleurencombinatie omgedraaid. Op de begane grond is een helder ritmiek van openingen terwijl de kleine kozijnen op de verdieping meer vrijheid kennen.

Aan de voorzijde komt meestal een houten hekwerk voor met op de zijdelingse perceelgrens een in hoogte aflopend muurtje of een haag Anzichtkaart met een eilanderhuis, bron: ‘t Heer en Feer woningbouw fase 1, bron: Gerard van Beek woningbouw fase 1Langestreek, bron: Ilja Zonneveld 11 Axo basisvorm Schiermonnikoog OOST 2 typen wonigen - hoge goot - lage goot Axo accent Schiermonnikoog OOST 2 typen accenten, 1 per woningtype - hoogteaccenten naar de voorzijde gericht - breedteaccent naar de achterzijde gericht Axo materialisering Schiermonnikoog OOST accenten in donker hout met hoofdvolume - houten accenten vouwen om de woning heen - voorzijde met getrapte gevel en topgevel/tuitstuk Samensmelting van kenmerken DZH, maar alzijdig en keuze per woning in plaats van oriëntatie. Trasraam die om voordeur heen vouwt. Axo Ingangen Schiermonnikoog OOST Fase 1 De woningen zijn te onderscheiden in twee typen. De twee typen zijn willekeurig ogens gemixt zodat er een gevarieerd beeld ontstaat. Er is een laag type met verbreding aan de achterzijde en een hoog type met een hoogteaccent aan de voorzijde. De accenten zorgen voor de assymetrische uitstraling binnen de symmetrische opzet.

Zowel de verbreding als het hoogteaccent wordt extra verbijzonderd door de toepassing van een ander materiaal; daar waar het hoofdvolume in geel metselwerk is uitgevoerd, zijn de verbijzonderingen van antraciet hout. De materialisering van de verbijzondering vouwt zich deels om het hoofdvolume waardoor er de assymetrisch uitstraling wordt versterkt. Fijnmazigheid in het metselwerkpatroon en een topgevel benadrukt de inspiratiebron. De nokrichting versterkt de relatie met de voor- en achterzijde. Hiervoor is wederom inspiratie geput uit de kenmerkende eilanderhuizen door met de nok haaks op de paden te oriënteren, zoals van oudsher gebruikelijk. De ingangen van de woningen zijn aan de zijgevels gesitueerd. Hiermee wordt voorkomen dat de typologie van een tweekapper duidelijk zichtbaar wordt in het straatbeeld. Fase 2 De rijwoningen gerealiseerd in de tweede fase gebruiken hetzelfde ‘palet’ aan kleur en materiaal die ook in de eerste fase is toegepast. Echter zijn er duidelijke verschillen op hoofdlijnen en detailniveau. De hoofdvorm bestaat uit één bouwlaag met mansardekap waarbij de nokrichting evenwijdig aan de weg loopt. De ingangen oriënteren zich allemaal naar het groene hof en zijn geaccentueerd met een wit kader. De individuele woning is tevens benadrukt door wisseling van materialisatie. Deze kenmerken sluiten niet aan bij de oorspronkelijke eilanderhuizen.

Opmaat naar fase 3 Voor ontwikkeling van de woningen in de derde fase worden de uitgangspunten van eerste fase gehanteerd. Dit versterkt de stedenbouwkundige relatie en resulteert in een helder locatie-eigen architectuur. Op de volgende pagina’s worden de opzet voor fase drie en de daarbij horende regelgeving toegelicht. Analyse Kwaliteiten bestaande woningen plan OOST --------------------------------------------------------------------- twee type woningen ingangen aan de zijgevels herkenbare voor- en achterzijde met eigen accent aandacht voor materialisatie fase 2fase 2 12 CRITERIA 13 Criteria T oelichting op de ambities en criteria --------------------------------------------------------------------- In dit hoofdstuk staan de criteria voor planvorming. Deze criteria zorgen ervoor dat toekomstige bewoners van plan OOST een fijne, gezonde en toekomstbestendige woning en woonomgeving krijgen die past bij Schiermonnikoog. De ambitie is om net als bij fase 1 van plan OOST de unieke stedenbouwkundige en architectonische kenmerken van Schiermonnikoog op een eigentijdse wijze te vertalen. Historiserende architectuur met letterlijke kopieën is ongewenst. Op deze manier blijft de bouwcultuur van het eiland levend en wordt het bijzondere karakter van het eiland behouden en doorgegeven aan toekomstige generaties. De criteria zijn stedenbouwkundig en architectonisch van aard.

De stedenbouwkundige criteria gaan over de plek en het oppervlak van de bebouwing, de ontsluiting van de woningen, erfscheidingen tussen woningen onderling en de overgang van de woningen met de openbare ruimte. De stedenbouwkundige criteria zijn in een voorbeeldverkaveling verbeeld. Bij de uitwerking is er enige marge voor wat betreft de exacte beukmaat of diepte van de woningen en de exacte plek van bergingen. Rooilijnen en spelregels over de erfscheidingen staan vast. De architectonische criteria gaan over de hoofdvorm van de bebouwing, over de indeling van de gevels én over de te gebruiken materialen, kleuren en detaillering. Om de bebouwing toekomstbestendig te maken, leveren de nieuwe woningen ook een positieve bijdrage aan de noodzakelijke verduurzaming van de samenleving. Daarom zijn er ook criteria voor de opwek van duurzame energie en het bevorderen van klimaat bestendige en natuurvriendelijke woningen. woningbouw fase 1, bron: Gerard van Beek 14 Criteria Stedenbouwkundig ontwerp fase 3 --------------------------------------------------------------------- Het stedenbouwkundig plan voor fase drie van plan OOST is d.d. 25 november 2025 vastgesteld. Met fase 3 wordt plan OOST afgemaakt. De overgang van plan OOST met het landschap bestaat uit het herstelde dijkje met struik- en boombeplanting en een dorpsommetje richting het Knuppelpad.

De oost-west georiënteerde paden, weggetjes en centrale groenzone worden doorgetrokken tot de oostrand van plan OOST. De weggetjes worden op de grens van fase 1 en fase 2/3 met elkaar verbonden via de centrale groenzone. Hierdoor kan onder meer de vuilniswagen rondrijden en wordt achteruit rijden vermeden. De aanwezige transformator en ondergrondse container en opstelplaats voor snoeiafval worden met hagen ingepast. Omdat er al voldoende parkeergelegenheid is op de bestaande parkeerpleintjes worden de weggetjes in fase drie beëindigd met speelpleintjes. De speelpleintjes zijn voor verhuiswagens en hulpdiensten bereikbaar. Door het autoluwe karakter van de weggetjes en speelpleintjes is het veilig achterom komen. De woningen in fase 3 zijn net als de streekbebouwing oost-west georiënteerd met de nok haaks op de openbare ruimte. Aan de noordkant is er ruimte voor rijbebouwing en aan de zuidkant is in aansluiting op de luchtige dorpsrand ruimte gereserveerd voor halfvrijstaande woningen. De woningen staan met de nok haaks op de openbare ruimte en de verspringende rooilijn versterkt het dorpse karakter van de bebouwing. De hagen die in de achtertuinen staan van de rijwoningen uit fase 2 worden verplaatst naar gemeentegrond. Hierdoor worden de tuinen iets groter en onstaat er ruimte voor een haag voor de bergingen langs.

Daarnaast voorkomt dit dat er schuttingen aan de openbare ruimte komen te staan waardoor het straatbeeld verzacht. De erfscheidingen van de woningen in fase drie worden op de volgende bladzijde beschreven. stedenbouwkundig plan fase 3 doorsnede noord-zuid over fase 2 en 3doorsnede oost-west over fase 2 en het dijkje 10m 40m20m 30m 1:1.000 N speelplein speelplein doorsteekjes vanaf en naar de speelpleinen informeel parkeren in hoven noord-zuid as doortreken over het gehele plangebied geschakelde 2^1 kap woningen verbinding wandelpad naar Knuppeldam t.b.v. dorpsommetje 2^1 kap woningen levensloopbestendig 2^1 kap woningen starters transformator ondergrondse container en opstelplaats snoeiafval smalle wandelpaden rondom het terrein Doorsnede Schiermonnikoog OOST ca. 2400 ca. 1800 ca. 1700 ca. 5400 ca. 2400 ca. 1700 ca. 1800 ca. 5400

1510m 40m20m 30m 1:1.000 N (hoogte)accent positie entree nokrichting breedteaccent haag max 2m hoog haag max 2m hoog haag max 1m hoog haag max 1m hoog houten hekwerk conform fase 1 Plankaart erf en accenten Axonometrisch perspectief vanuit het zuidwesten Axonometrisch perspectief vanuit het noordoosten Criteria Uitgangspunten woningen fase 3 --------------------------------------------------------------------- De architectonische uitgangspunten voor de woningen van fase 3 boorduren voort op de uitgangspunten uit fase 1. De massa sluit aan bij de kenmerkende eilanderhuizen. Geschakelde rijwoningen kennen een sprong in de massa waardoor deze beter aansluiten bij de schaal van de twee- onder-een-kap woningen. Het gebruik van gelijk materiaal als in fase 1 zorgt voor eenheid. Daarnaast zorgen dakopbouwen, verbredingen en verschil in materialisering voor het asymmetrisch uiterlijk van de woningen. Legenda metselwerk, lichtgeel hout, antraciet pannen, oranjerood Een bijzonder architectonisch element is het gebruik van de houten accenten. Verhogingen en verbredingen zijn in donker hout gematerialiseerd. Verhogingen bevinden zich aan het wandelpad (voorzijde) en verbredingen aan het achterpad (achterzije). Een ogenschijnlijke willekeur in toepassing van deze accenten resulteert in een gevarieerd beeld.

Ook het materiaal, hout, wordt ogenschijnlijk willekeurig doorgetrokken over een deel van de voor-, achter- en zijgevels. Dit middel is gebruikt om de asymmetrie te benadrukken terwijl het hout ondergeschikt blijft aan het metselwerk. De onderstaande axonometrische beelden geven een impressie van het materiaalgebruik in fase 1 en 2. De erfinrichting kent een helder onderscheid tussen voor- en achtertuinen. Hierbij staat het open en sociale karakter van het eiland centraal. Ligusterhagen vormen het beeld vanaf de achterzijde en in de zijpaden. Aan de voorzijde van de woningen is een laag houten hekwerk. Privacy wordt gecreëerd door de ligusterhagen aan de achterzijde hoger te laten oplopen. De voortuin blijft goed zichtbaar vanaf de openbare ruimte. De voortuinen van de woningen in fase 3 worden van elkaar gescheiden door ligusterhagen. Criteria Regelgeving fase 3 --------------------------------------------------------------------- Ligging en hoofdvorm Kleur, materiaal en detaillering | berging in de achtertuin, min 1m tot erfgrens | haag achtertuin tot ca. deur 2m • | Er wordt qua hoofdvorm (massa en accenten) en ligging van de gebouwen niet afgeweken van het | • | Er wordt gebruik gemaakt van het in fase 1 aanwezig | 36° | accent in zwart hout stedenbouwkundig plan. | kleurenpalet. • | De nokrichting is noord-zuid georiënteerd.

| • | Lichtgele (handvorm) genuanceerde bakstenen. | gele handvorm baksteen | 36° • | Aanbouwen anders dan in het stedenbouwkundig plan | • | Breedte- en hoogteaccenten worden in antraciet zijn niet toegestaan. | gebeitst hout gematerialiseerd. • | Een woning zonder verbreding aan de achterzijde | • | De vaste delen van de kozijnen zijn van hout in de heeft een goothoogte van maximaal 4,5m. | kleur gebroken wit. De draaiende delen zijn gebroken • | Een woning met een verbreding aan de achterzijde | wit of monumentengroen. heeft een goothoogte van maximaal 3,2m. | • | Oranjerode keramische dakpannen. • | Het zadeldak heeft een hellingsgraad van 36°. | • | Detaillering is een eigentijdse vertaling van de • | Het hoogteaccent heeft een goothoogte van 6m, is | traditionele eilanderhuizen en kent een strakke en plat afgedekt en heeft een maximale breedte van | fijnschalige detaillering. 50% van de zijgevel en 33% van de voorgevel van de | • | Er is aandacht voor dieptewerking in het gevelbeeld. (individuele) woning. | • | Indien er zonnecollectoren worden toegepast, worden • | Het verbredingsaccent bevindt zich op de achtergevel | deze zorgvuldig geïntegreerd in het ontwerp. Het en op minimaal 6m vanaf de voorgevel, heeft een | uitgangspunt is een rustige geometrische vorm die | max 4,5m dakhelling tussen 15 en 36°. De goot van de verbreding | niet teveel aandacht vraagt.

| hekwerk voorzijde 0,5m is niet hoger dan 2,5m | max 4,5m | robuust schoorsteenelement • | De voorgevel wordt beëindigd met een robuust | Terrein | voordeur tussenwoning aan voorzijde schoorsteenelement. • | De voortuinen worden van de openbare weg | max 50% Aanzicht | gescheiden middels een natuurlijk vergrijzend houten | max 50% hekwerk dat 1 op 1 aansluit bij de vormgeving en | voordeur hoekwoning aan zijkant | max 33% • | De woningen zijn een qua geleding en compositie | dimensionering van fase 1. | asymmetrische opzet voorgevel een duidelijke referentie naar de kenmerkende | • | De zijtuinen (vanaf de voorzijde tot de voordeur) | max 33% eilanderwoningen. | worden van de openbare weg gescheiden middels een | haag voortuin tot ca. deur 1m • | Het gevelbeeld is overwegend gesloten met gaten | ligusterhaag van maximaal 1m hoog. | Axonometrische vertaling tweekappers en verspringende vierkappers (indicatief is 70 tot 80% van het geveloppervlak van | • | De perceelsgrenzen aan de voorzijde worden de voorgevel gesloten). | gescheiden middels een liguster haag van maximaal • | De voorgevels bestaan op de begane grond uit een | 1m hoog. serie grote verticaal georiënteerde openingen met één | • | De achter- en zijtuinen (tot de voordeur) worden van of twee kleinere openingen.

De ramen op de verdieping | de openbare weg gescheiden middels een liguster zijn kleiner dan de ramen op de begane grond. | haag van maximaal 2m hoog. • | De individuele woning van een tweekapper is niet als | • | De perceelsgrenzen aan de achterzijde worden | haag achtertuin tot ca. deur 2m zodoende afleesbaar. Een tweekapper doet lijken als | gescheiden middels een liguster haag of hekwerk met | berging in de achtertuin, min 1m tot erfgrens één woning. | hedera van maximaal 2m hoog. • | De gevels kennen een asymmetrische opzet wat | • | Bergingen bevinden zich in de achtertuin, op minimaal | 15-36° | gele handvorm baksteen wordt bereikt door de toepassing de van breedte- en | 1m vanaf de erfgrens en zijn geschakeld. hoogteaccenten en verschil in materialisering. | • | Bergingen zijn van vergrijzend hout en hebben een | accent in zwart hout | 15-36° • | De woningen zijn gericht op de paden (hekwerkzijde). | plat of licht hellend sedumdak. • | De voordeuren van de woningen bevinden zich | • | Energievoorzieningen, zoals een de buitenunit van | max 3,2m ongeveer op de aangegeven locaties. | een warmtepomp, worden verdekt opgesteld in de | max 3,2m • | Woningen op de hoeken waarbij twee openbare | achtertuin, geconcentreerd met de woonbebouwing. ruimten bijeenkomen hebben een overhoekse | Tevens dient er zorg te zijn voor het minimaliseren van uitstraling.

| geluidsoverlast door middel van het toepassen van • | In het ontwerp van de aanzichten wordt rekening | geluidsdempende kasten. Deze kast is zorgvuldig mee gehouden met een goede intergratie van | ontworpen met de woning. | max 2,5m natuurinclusieve maatregelen. max 2,5m min 6m hekwerk voorzijde 0,5m min 6m robuust schoorsteenelement voordeur hoekwoning aan zijkant | asymmetrische opzet voorgevel haag voortuin tot ca. deur 1m 16 | Axonometrische vertaling seniorenwoningen 17 Criteria Hardheidsclausule --------------------------------------------------------------------- In uitzonderlijke gevallen kan het College van Burgmeeester en Wethouders gemotiveerd afwijken van de criteria. Dit kan alleen als aan onderstaande vier voorwaarden is voldaan: 1. Bij de planvorming zijn de unieke cultuurhistorische, stedenbouwkundige en (landschaps)architectonische kwaliteiten van het dorp Schiermonnikoog het vertrekpunt voor ontwikkeling. 2. Bouwwerken zijn vormgegeven op basis van een overtuigend ontwerpidee en leveren een positieve bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving (en de te verwachten ontwikkeling daarvan). 3. De schaal en schaalbeleving van een bouwwerk passen bij het ontwerpvraagstuk en bij de omgeving waarin het wordt gerealiseerd.

Als er binnen een bestaande (monumentale) context wordt gebouwd, bestaat er een duidelijk idee over de relatie tussen het ontwerp en de omgeving. 4. Bouwwerken zijn in architectuurstijl, vorm, maatverhoudingen, materialisatie en detaillering consequent uitgevoerd. Materiaalgebruik, textuur, kleur en lichtwerking zijn oprecht, ze ondersteunen het karakter van het bouwwerk en zijn in overeenstemming met het ontwerpidee. Fase 1, overgang openbaar naar prive en zijdelingse perceelsgrenzen Fase 1, warmtepomp als onderdeel van de ontwerpopgave Fase 1, topgevel met schoorsteen en eigentijdse vertaling van het boerenvlechtwerk. Fase 1, hoogteaccent met antraciete planken en strakke detaillering 18 NAWOORD 19 Vervolg gemeente Dit boekwerk bevat het stedenbouwkundig plan en de criteria voor de beeldkwaliteit van de architectuur. Hiermee vormen zij de toetsingskaders voor het stedenbouwkundig en architectonisch ontwerp. Additief is een inrichtingsplan voor het landschap gewenst, inclusief beplantings- en beheerplan. Dit tezamen vormt een totaalplan die ervoor zorgt dat Schiermonnikoog een zorgvuldig ontworpen uitbreiding rijker wordt. De inrichting van de buitenruimte dient aan te sluiten bij de gebruikte materialen, kleuren en beplantingssoorten zoals die zijn toegepast in fase 1.

Daarnaast is er extra aandacht gewenst voor het dorpsommetje en de historische context: het dijkje, Rijsbergen en de poel. Werken aan kwaliteitsvolle plannen Bouwen of aanleggen zijn belangrijke culturele opgaven. Gebouwen staan er minimaal 100 jaar en structuren in de openbare ruimte gaan nog veel langer mee. Ontwikkelingen, zoals woningbouwplannen, moeten zorgvuldig en met aandacht en liefde worden gemaakt. Dit geldt overal in Nederland, maar helemaal op een prachtige, unieke plek zoals Schiermonnikoog. Kwaliteitsvolle plannen ontstaan niet vanzelf. Dit vraagt goed opdrachtgeverschap van de initiatiefnemer met onder meer de organisatie van ter zake deskundige ontwerpkracht. De gemeente levert graag ook een positieve bijdrage met heldere kaders, zoals het voorliggend beeldkwaliteitsplan. Daarnaast zet de gemeente in op kwaliteitsadvisering door een kwaliteitsteam én het stimuleren van een zorgvuldig ontwerpproces. Kwaliteitsteam Er is een roep om de advisering over omgevingskwaliteit op Schiermonnikoog lokaler en laagdrempeliger te organiseren. Door vroegtijdig met initiatiefnemers bij de totstandkoming van ontwerpen mee te denken aan de hand van vastgestelde kaders, verwachten we een soepeler en sneller vergunningverleningsproces.

Met de vele woningbouwplannen die op stapel staan, doet zich de kans voor om hiermee ervaring op te doen in de vorm van een kwaliteitsteam om de ontwerpen voor woningbouw op de locaties Maritiem Kwartier, Oude Riich, LOC, Inspecteur Boelensschool, voormalige busremise Oosterreeweg en Plan Oost fase 3 te begeleiden en te beoordelen. Daarnaast wordt dit kwaliteitsteam betrokken bij de totstandkoming van ontwerpen voor de inrichting van de buitenruimte op deze locaties. De onafhankelijke adviesorganisatie Hûs & Hiem beschikt over ‘geheugen’ en relevante kennis van het eiland, ontwerp- en advieskracht en een brede Friese blik. Het is belangrijk om hiervan bij het instellen van het kwaliteitsteam slim gebruik te blijven maken en aan te vullen met complementaire kennis en deskundigheid op het eiland. Gelet op het bovenstaande bestaat het kwaliteitsteam uit twee vertegenwoordigers van de welstandsorganisatie Hûs & Hiem (waaronder de voorzitter van de lokale adviescommissie), de gemeentelijke zaakbehandelaar en een door de gemeente aangestelde, stedenbouwkundige als onafhankelijke voorzitter. Het is wenselijk om op afroep het kwaliteitsteam te kunnen verbreden met deskundigheid op het vlak van bijvoorbeeld duurzaamheid.

De taak en werkwijze van het kwaliteitsteam zijn als volgt: • Het kwaliteitsteam wordt in een zo vroeg mogelijk stadium door de gemeentelijk zaakbehandelaar ingeschakeld en begeleidt bij eventuele ontwerpselecties en het tot stand komen van de bouwplannen en inrichtingsplannen voor de buitenruimte. • Het kwaliteitsteam voert overleg met ter zake deskundige ruimtelijk ontwerpers en de initiatiefnemers en geeft vooraf informatie en toelichting over de bedoelingen van de democratisch vastgestelde kaders en is beschikbaar voor informeel overleg in de verschillende stadia van het plan. • Het kwaliteitsteam bespreekt voorlopige ontwerpen. Bij voorkeur geven initiatiefnemers en de betrokken ontwerpers een toelichting op hun plan. Voor zover de bouwplannen voldoen aan de richtlijnen van de kwaliteitsdocumenten is de vertegenwoordiger van Hûs & Hiem gemandateerd tot het geven van een oordeel. Bouwplannen en inrichtingsplannen die als vooroverleg of aanvraag omgevingsvergunning zijn ingediend, worden in een openbare vergadering beoordeeld door het kwaliteitsteam. In deze vergadering wordt een advies aan het college van burgemeester en wethouders opgesteld. Er kunnen zich vier situaties voordoen: 1. Het team is unaniem van oordeel dat het bouwplan voldoet aan de richtlijnen van het kwaliteitsdocument.

De vertegenwoordigers van Hûs & Hiem in het kwaliteitsteam zijn gemachtigd om het formele advies aan het college overeenkomstig het advies van het kwaliteitsteam af te doen; 2. Het team is verdeeld of het bouwplan voldoet aan de richtlijnen van het kwaliteitsdocument en/ of het plan vraagt gelet op de aard van het ontwerp in relatie tot de context om bredere advisering. De Centrale Adviescommissie van Hûs & Hiem wordt gevraagd om het college te adviseren. 3. Het team is unaniem negatief over het voldoen van het plan aan het kwaliteitsdocument. De vertegenwoordigers van Hûs & Hiem in het team zijn gemachtigd om het formele advies aan het college overeenkomstig het advies van het kwaliteitsteam af te doen; 4. Het bouwplan voldoet niet aan de criteria van het kwaliteitsdocument, maar het team is unaniem van mening dat het plan positief beoordeeld zou moeten worden, omdat het plan wel past in de gewenste omgevingskwaliteit. De vertegenwoordigers van Hûs & Hiem in het team wordt gevraagd het college te adviseren af te wijken van de kwaliteitsdocument(en) en een positief eindoordeel te geven. De adviezen van het kwaliteitsteam worden schriftelijk uitgebracht. Jaarlijks rapporteert het kwaliteitsteam met een beknopt verslag één keer aan de gemeenteraad.

Hieraan gekoppeld spreken betrokkenen van Hûs & Hiem en de gemeente de ervaringen door en aan de hand van geleerde lessen wordt zo nodig bijgestuurd. Nadat de woningbouwlocaties zijn ontwikkeld, vindt er een evaluatie plaats van het kwaliteitsteam (wijze van evalueren wordt te zijner tijd apart uitgewerkt). Dit is ook het moment om te bezien of, en zo ja hoe, een kwaliteitsteam voor het eiland wordt gecontinueerd. Ontwerpproces Om goede plannen te maken, is het belangrijk dat de initiatiefnemer de juiste ontwerpdeskundigheid inschakelt en het ontwerpproces zorgvuldig wordt doorlopen. Een zorgvuldig ontwerpproces verloopt van grof van fijn. In het beginstadium is het zaak aan de hand van ontwerponderzoek de opgave goed te formuleren en de (on)mogelijkheden door middel van een variantenstudie te verkennen. In deze fase van planvorming volstaan (hand)schetsen en voorbeeldfoto’s waarmee de eerste ideeën worden verbeeld. Het kwaliteitsteam denkt graag mee met het formuleren van de opgave en/of de keuze voor een voorkeursvariant. Deze voorkeursvariant kan vervolgens uitgewerkt worden. In eerste instantie gaat het hierbij om de hoofdlijnen van het plan, zoals de plaatsing en het bouwvolume. Als hierover consensus is, kan het ontwerp worden doorgewerkt.

En in het eindstadium worden de puntjes op de “i” gezet door de detaillering, materialen en kleuren aan de hand van monsters en de terreininrichting met overgangen tussen privaat en (semi-) openbaar met elkaar af te kaarten. De aangeleverde informatie in deze fase bestaat uit gemaatvoerde tekeningen (situatietekening, plattegronden, aanzichten, doorsneden, cruciale details en impressies) en voorbeeldfoto’s van toe te passen materialen en kleuren. Des te duidelijker de aangeleverde informatie is, des te sneller en beter het gesprek met het kwaliteitsteam verloopt. Slot De ruimtelijke dynamiek op Schiermonnikoog is de komende jaren hoog en zal het eiland in meerdere opzichten blijvend veranderen. Verandering is van alle tijden en draagt bij aan een vitale en duurzame gemeenschap. Met heldere democratisch vastgestelde kaders, een kwaliteitsteam, de inzet van ter zake relevante ontwerpdeskundigheid door initiatiefnemers en een zorgvuldig ontwerpproces zorgen we ervoor dat deze veranderingen passend zijn bij het eiland. Zo maken we voor de huidige eilanders en toekomstige generaties prettige en volhoudbare leefomgevingen. Nawoord ---------------------------------------------------------------------

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://schiermonnikoog.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/c7c5f602-5f12-4040-beac-7b79d51bdf78?agendaItemId=555992a9-4662-432f-aeab-98804e3a2049