Begeleidend Memo raad preventieplan

Memo Datum:

21 november 2023

Afdeling:

Sociaal domein

Afzender:

College B&W

Aan:

De raad van de gemeente Schiermonnikoog

Onderwerp:

Integraal preventie- en gezondheidsplan Schiermonnikoog 2023-2026

Beste raad van de gemeente Schiermonnikoog, Voor u ligt het Integraal Preventie- en Gezondheidsplan Schiermonnikoog 2023-2026. Deze memo is bedoeld om een toelichting te geven op onder andere de aanleiding, context en inhoud van dit document. Aard van het document Het integraal preventie- en gezondheidsplan is een uitvoeringsdocument behorende bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). In dit uitvoeringsplan komen de doelen uit het GALA-akkoord en het gezondheids- en preventiebeleid van onze gemeente samen. Het uitvoeringsplan valt hiermee binnen de kaders die eerder door u als Raad zijn vastgesteld in onder andere het coalitieprogramma, het Waddenbrede gezondheidsbeleid en recentelijk in de beleidsvisie sociaal domein Noord-oost Friesland. Bij het samenstellen van dit document hebben we input gevraagd en gekregen van onze partners in de zorg, sport en preventie. Het integraal preventie- en gezondheidsplan is een levend document dat jaarlijks wordt herzien en bijgesteld. Hoewel er geen besluitvormingstraject mee gemoeid is, leggen wij dit document graag ter informatie en kennisgeving aan u voor. Middels de zomernota wordt u de komende jaren geïnformeerd over de voortgang.

Leeswijzer Het hoofddocument van het integraal preventie en gezondheidsplan geeft een overzicht van de huidige situatie op Schiermonnikoog, het huidige beleid en de doelen die we hiermee in de komende jaren willen bereiken. Deze doelen volgen vanuit staand beleid en vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Hieronder wordt toegelicht wat het GALA inhoudt. Bijlage A benoemt de uitvoeringsacties. Bijlage B koppelt de uitvoeringsacties aan de doelen. Bijlage C geeft een cijfermatig overzicht waar dit document deels op is gebaseerd. Vanwege (te) lage aantallen per eiland in bestrijken de cijfers in bijlage C alle vier Friese Waddeneilanden. Deze cijfers zijn waar mogelijk aangevuld en gecombineerd met informatie uit andere onderzoeken en signalen die we ontvangen hebben van onze partners in de zorg, sport en preventie. Aanleiding De aanleiding van dit document is het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) dat het Rijk met gemeenten en zorgpartijen gesloten heeft. Het doel van het akkoord is het bereiken van een gezonde generatie in 2040 en om dit te bereiken wil de overheid de beweging naar de voorkant te stimuleren. Dit wil zeggen dat we als gemeenten en zorgpartijen inzetten op preventie om een gezond en actief leven voor iedereen mogelijk en toegankelijk te maken. Aan het GALA is voor gemeenten een specifieke uitkering (SPUK) gekoppeld.

Om aanspraak te maken op deze specifieke uitkering dient een plan van aanpak ingeleverd te worden. Omdat het document volgens de richtlijnen van het plan van aanpak van het GALA geschreven is zitten er dubbele acties en doelen in. Deze acties en doelen zijn aan meerdere pijlers van het GALA te koppelen. Inhoud Het integraal preventie- en gezondheidsplan combineert de doelen vanuit staand beleid en het GALA. In het GALA zijn vijf ketenaanpakken benoemd die gemeenten verplicht zijn te implementeren. Deze komen in het document aan bod. De samenwerkingspartners worden toegelicht, evenals de financiën en de monitoring. Het plan biedt een raamwerk waarin we de komende jaren aan de preventie en gezondheidsopgaven op Schiermonnikoog gaan werken. Het GALA kent drie domeinen, met onder elk domein zeven pijlers. Domeinen:

Memo a. sport, bewegen en cultuur b. gezondheid c. sociale basis Pijlers 1. terugdringen gezondheidsachterstanden 2. gezonde leefomgeving 3. versterken sociale basis 4. een gezonde leefstijl 5. versterken mentale weerbaarheid en mentale gezondheid 6. vitaal ouder worden 7. domeinoverstijgende inzet vanuit regionale preventie infrastructuur Uitvoering De plannen en activiteiten worden jaarlijks in de werkgroep gezonde leefstijl en in de sportraad geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Zo zal bijvoorbeeld de aanpak middelengebruik gaandeweg in het activiteitenplan geïntegreerd worden. De gemeente is hierbij de initiatiefnemer, maar we werken toe naar een breed gedragen aanpak. Daarom betrekken we de sportraad en de werkgroep gezonde leefstijl waar mogelijk bij de totstandkoming en de uitvoering. Financiën Een deel van de preventie en gezondheidsopgaven wordt belegd bij de buurtsportcoördinator en bij het team zorg en welzijn. In de Nota Financieel Kader 2024 en de begroting 2024 heeft u als Raad ingestemd met het verhogen van de uren van de buurtsportcoördinator en het team zorg en welzijn. Als dekking was de reserve sociaal domein opgenomen. Op dat moment waren we als Waddeneilanden nog in onderhandeling over de hoogte van de specifieke uitkering behorend bij het GALA-akkoord.

Als resultaat van deze onderhandelingen heeft het ministerie recentelijk de hoogte van de gelden uit het GALA en IZA-akkoord voor de Waddeneilanden verhoogd. Dit betekent dat de financiële impact van dit document binnen de specifieke uitkering en de lopende begroting opgelost is en er geen aanspraak gemaakt hoeft te worden op de reserve sociaal domein. Dit wordt bij de Voorjaarsnota voor u inzichtelijk.