B&W 3 Gebiedsinvestering 0 Raadsbrief bestuursakkoord gebiedsinvestering

Raadsbrief

Aan:

de gemeenteraad

Afzender:

het college van B&W

Datum:

4 juni 2024

Onderwerp:

Bestuursakkoord gebiedsinvestering

Geachte leden van de raad, Zoals eerder aan u is medegedeeld stelt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (hierna: EZK) gebiedsinvesteringen beschikbaar in de vijf aanlandregio’s in Nederland waar energie van windparken op zee aanlandt door middel van elektriciteitskabels en/of waterstofleidingen. Het doel van deze gebiedsinvesteringen is om de leefkwaliteit in de omgeving van de aanlandlocaties te verbeteren. De gebiedsinvesteringen zijn een extra impuls voor de regio en staan daarmee los van de kosten voor realisatie en (wettelijke) compensatie die van toepassing zijn op de energieinfrastructuur projecten (zoals het Programma Aansluiting Wind Op Zee – Eemshaven -PAWOZEemshaven). Deze gebiedsinvestering zegt dus niets over de te kiezen route. Ook als voor een route wordt gekozen verder oostelijk van Schiermonnikoog, geldt de gebiedsinvestering voor Schiermonnikoog. Het ministerie stelt de gebiedsinvesteringen in twee tranches beschikbaar. Voor de aanlandingsregio Eemshaven is in de eerste tranche een maximaal bedrag van 50 miljoen euro gereserveerd, waarvan 10 miljoen voor Schiermonnikoog. Meer informatie over het al dan niet openstellen en de bijbehorende verdeling van de tweede tranche zal eind 2024 volgen. De raad kan kennis nemen van het bestuursakkoord dat als bijlage is toegevoegd.

Het bestuursakkoord (en het bijbehorende regioplan) wordt in week 23 ondertekend door het ministerie en de regio. Namens het college zal burgemeester Ineke van Gent dit doen. Het bestuursakkoord is bedoeld om aanspraak te kunnen maken op geld uit de gebiedsinvestering Met het ondertekenen van het bestuursakkoord kan Schiermonnikoog (natuurlijke personen, decentrale overheden en/of organisaties) aanspraak maken op middelen uit de gebiedsinvestering. In principe komen de middelen voor de gebiedsinvesteringen direct of indirect ten goede van de inwoners en organisaties in de focusgebieden, en dus op Schiermonnikoog (zie regioplan, paragraaf 3.3). Er is een inventarisatie gemaakt van mogelijk projecten. Het gaat om projecten die de leefbaarheid verbeteren op het gebied van natuur & ecologie, (fysieke) leefomgeving, regionale economie en duurzame energie (transitie) Die projectenlijst is niet uitputtend. Het zijn projecten die tot nu toe bij de gebiedsprocessen op tafel zijn gekomen. De gebiedsprocessen zijn nog in volle gang (zie regioplan, paragraaf 3.2). De projectenlijst zegt niets over de uitvoer van precies deze projecten. Het kan gezien worden als ideeënlijst. Monitoring en verantwoording bij provincie Groningen De provincie Groningen zal optreden als penvoerder en kassier van het project. Hiervoor is 5 miljoen beschikbaar.

Dit zal betekenen dat de uitvoering van het Regioplan door de provincie Groningen zal worden gecoördineerd en dat de provincie de administratie ter verantwoording voert van het project. Er komt dus geen geld rechtstreeks naar de gemeente Schiermonnikoog, maar het geld komt beschikbaar voor projecten op Schiermonnikoog.

Raadsbrief Projectorganisatie Er wordt nog uitgewerkt hoe de projectorganisatie op Schiermonnikoog vorm kan krijgen. Daarbij gaat de voorkeur uit naar een coördinerende projectleider op het eiland die voor de gemeente zoekt naar koppelkansen, zorgt voor verbinding intern en extern, en die zorgt dat diverse projecten op tijd worden uitgevoerd. Ook zal deze projectleider de verbinding zoeken met bewoners en organisaties op Schiermonnikoog voor het inbrengen van subsidiabele projecten. Vanuit de projectorganisatie in Groningen komt een projectleider beschikbaar ten behoeve van strategie, planvorming en algehele voortgang. De gehele opzet van de projectorganisatie staat niet beschreven in het bestuursakkoord dat nu voorligt en zal later vorm krijgen. Als hier meer over bekend is, informeren wij u hier uiteraard over. Uitgangspunt is en blijft dat de investering ten goede komt van projecten op Schiermonnikoog. Investeringen voor eind maart 2026 De middelen, circa 500 miljoen in meerdere jaren, komen uit het Nederlandse Klimaatfonds waarbij een deel van het geld beschikbaar is gesteld door de Europese Unie (220 miljoen) uit het Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (hierna = HVF)1. Het ministerie stelt de gebiedsinvesteringen in twee tranches beschikbaar. Voor ligt nu de 1e tranche van 220 miljoen, met middelen uit de EU.

Een belangrijke voorwaarde om gebruik te kunnen maken van deze middelen is dat de verplichtingen voor projecten uiterlijk 31 maart 2026 moeten zijn aangegaan. Een andere voorwaarde is bijvoorbeeld dat er voor de projecten geen ander subsidiegeld beschikbaar is gesteld (geen Regiodeal, geen PAW-geld) en er mag geen Staatssteun plaatsvinden. Een voordeel van deze middelen is dat voor het uitgeven van dit geld geen co-financiering nodig is. Ondertekening van het bestuursakkoord maakt het mogelijk om gebruik te kunnen gaan maken van de beschikbare middelen voor 31 maart 2026. Risico’s en kanttekeningen De gemeente Schiermonnikoog heeft beperkt invloed op de projecten die uitgevoerd gaan worden. Dit risico wordt ingeschat als laag omdat de middelen die beschikbaar komen voor de gebiedsinvesteringen direct of indirect ten goede van de inwoners en organisaties op Schiermonnikoog. Financiën De middelen komen niet beschikbaar voor de gemeente Schiermonnikoog. Daarom is een uitgebreide financiële toelichting nu niet van toepassing. Op het moment dat Schiermonnikoog een projectorganisatie krijgt en projecten gaat uitvoeren, is dit natuurlijk anders. Op dat moment informeert het college de raad. Het college is verheugd over deze gebiedsinvestering voor Schiermonnikoog. Bij het punt ‘Mededelingen’ op raadsagenda van 18 juni a.s. wordt u verder geïnformeerd.

Naar aanleiding daarvan kunt u ook vragen stellen.

Bijlage -Bestuursakkoord met bijbehorend regioplan

1 De Europese Commissie heeft de Herstel- en Veerkrachtfaciliteit (HVF) in het leven geroepen als

tijdelijk herstelinstrument om het economische herstel van Europese lidstaten na de coronapandemie te ondersteunen. Lidstaten dienen een plan op te stellen en ontvangen bij het behalen van mijlpalen en doelstellingen geld. Eén van de onderdelen van het Nederlandse plan is deze gebiedsinvestering behorend bij het plan “Netten op Zee”.