B&W 1-2 Voortgangsrapportage Q1-2024 Aardgasvrij Eiland

Voortgangsrapportage Na het gemeenteraadsbesluit van 23 mei 2023 is Aardgasvrij Eiland op 1 september echt van start gegaan met een testronde. Deze voortgangsrapportage is een beknopte weergave van de stand van zaken van dit project. In Aardgasvrij Eiland werken de gemeente Schiermonnikoog, WoonFriesland, energiecoöperatie De Sintrale, de Friese Milieu Federatie en netbeheerders Liander en Stedin met de eilanders samen aan het besparen van aardgas en het uiteindelijk aardgasvrij maken van Schiermonnikoog. Fase 1 betreft het aardgasvrij maken van de buurt Nieuw-Dokkum, uiterlijk in 2027.

330 woningen koken elektrisch

55% aardgas besparen in woningen

174 gebouwen in Nieuw-Dokkum aardgasvrij 1

20 -13%

-42% 310 Aangevraagd

Doelen

Aardgasvrij Eiland | Fase 1

Kwartaal 1 – 2024

173 Doel 2027

We helpen bij het vervangen van het gaskooktoestel en het aanpassen van de meterkast. Met € 500 subsidie en hulp bij de overstap.

Voortgang 1-1-2023*

Doel 2027

Voortgang 1-1-2023**

Doel 2027

Er is € 100 per woning voor kleine maatregelen. Bewoners-eigenaren krijgen een gratis Wat-is-Wijs advies en € 1.000 of € 2.000 subsidie voor natuurvriendelijke isolatie. We helpen hen op diverse manieren bij de voorbereiding naar uitvoering.

We zetten 3 warmteopties voor Nieuw-Dokkum op een rijtje en nemen bewoners hierin mee. Na een goede afweging kiezen we samen een aardgasvrije manier van verwarmen en voeren dat uit.

*) Bron: CBS, gecorrigeerd voor graaddagen t.o.v. 2021

**) Bron: Open data Stedin t.o.v. 2021

1/4

Subsidieregeling

Aardgasvrij Eiland | Fase 1

TESTRONDE Tussen 1 september en 1 december 2023 hebben we de testronde gedaan. Vanaf dat moment kon een beperkte groep huishoudens hulp krijgen om de overstap naar inductie te maken en gas te besparen. We hebben getest of de projectaanpak en regeling hiervoor naar behoren werkt. Het AE-Team is met alles rondom de regeling aan de slag gegaan en de conclusie is dat het goed genoeg werkt. Het College van B&W heeft daarom besloten de regeling per 1 december uit te breiden en te verlengen tot in ieder geval 1 januari 2025. Het College kan besluiten de regeling hierna te verlengen.

Wat-is-Wijs advies Kleine maatregelen Isolatiesubsidie ISDE voorschieten 0

ISOLATIEJAAR Door de hoge gasprijzen in 2022 is er bij bewoners meer aandacht voor isolatie. We roepen 2024 daarom uit tot ‘isolatiejaar’. In het hele jaar geven we natuurvriendelijke isolatiemaatregelen extra aandacht en starten we met collectieve inkoopacties, zodat bewoners-eigenaren samen kunnen optrekken. Want, welke alternatieve warmteoplossing er ook wordt gekozen, isoleren is altijd de goede eerste stap naar een aardgasvrije woning.

50

100

150

Budget

Aangevraagd

200

250

300

350 (bedragen x 1.000)

UITBREIDING De Subsidieregeling Aardgasvrij Eiland is uitgebreid voor twee brede doelgroepen:

COMMUNICATIE Inmiddels werken we vanuit een breed palet aan communicatiemiddelen:

1) Alle huurders van een woning die de overstap naar elektrisch koken willen maken en kleine maatregelen energiebesparende maatregelen willen nemen. WoonFriesland zal de overstap voor haar huurders begeleiden.

1.087 unieke bezoekers op de projectwebsite met informatie, nieuws en bewonersverhalen 62,1% bekeek hierop meerdere pagina’s 8 edities van De Groene Courant 29 spreekuren voor eilanders 89 volgers op onze Facebookpagina 47 bezoeken aan huis 4 talkshows ‘Ruud bespaart!’ 293 online weergaven van de talkshow 1 Warmtecafé over de mogelijkheden om van het gas af te gaan 2 energieborrels voor kleine groepen en een inhoudelijk thema

2) Bewoners-eigenaren die de overstap naar elektrisch koeken willen maken, kleine maatregelen willen nemen, een Wat-is-Wijs-advies kunnen gebruiken en aan de slag willen met natuurvriendelijk isolatie. Voor de groep slecht geïsoleerde woningen is de subsidieregeling uitgebreid van € 1.000 naar € 2.000.

2/4

PARTICIPATIEPROCES Via informatiebladen met de eigenschappen van de verschillende systemen komt iedereen op hetzelfde informatieniveau. Nu is het aan de bewoners van Nieuw-Dokkum op per techniekoptie hun mening te geven. Hiervoor zal Hanze een onderzoek uitvoeren. Het besluit om eerst 3 opties te vergelijken heeft mogelijk gevolgen voor de planning. Dit zal op basis van de definitieve techniekkeuze later in 2024 in kaart worden gebracht.

Techniekkeuze

Personeel Communicatie Anders koken Gas besparen

(bedragen x 1.000)

Inkomsten en uitgaven

Aardgasvrij Eiland | Fase 1

DUURZAAM VERWARMEN Op verzoek van gemeenteraad is besloten om naast de voorkeursoptie van een warmtenet voor de buurt Nieuw-Dokkum hier ook individuele opties naast te leggen. Door de werkgroep Warmte & Techniek en op voorstel van/met medewerking van energiecoöperatie De Sintrale worden nu 3 techniekopties vergeleken: 1. Een warmteketel met aansluiting op een kleinschalig warmtenet voor alle 174 gebouwen; 2. Een individuele lucht-waterwarmtepomp per gebouw; 3. Een warmtepomppaneel (PVT-systeem) per gebouw.

Duurzaam verwarmen Overige -500

0

500

1000

1500

2000

2500

Budget

189

Duurzaam verwarmen 2177

518

184

190

452

Gerealiseerd

106

0

44

9

38

179

Nog verwacht

84

2177

473

174

152

273

Saldo verwacht

1

0

-1

-1

0

0

Overige

Gas besparen

Anders koken

Communicatie

Personeel

PROJECTBEGROTING Er zijn op dit moment geen significante afwijkingen. Er worden minder uitgaven verwacht voor vrijwilligersvergoedingen, omdat er een lagere inzet van vrijwilligers is dan verwacht. Hierdoor stijgen de kosten voor professionele ondersteuning. Per saldo past dit naar verwachting binnen de post van personeel. Vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) is een extra subsidie van € 31.106 voor slecht geïsoleerde woningen verkregen. 3/4

Aardgasvrij Eiland | Fase 1

OPGELEVERD Werkende werkgroepen: er zijn 5 werkgroepen op de deelthema’s actief met de inzet van verschillende vrijwilligers. Subsidieregeling Aardgasvrij Eiland: deze regeling voor woningen op het eiland is opgesteld en staat open voor bewoners-eigenaren en huurders. Betaalkaart: een overzicht van de mogelijkheden hoe huiseigenaren de verduurzaming kunnen financieren. Informatiebladen techniekkeuze: een weergave van de eigenschappen van 3 verschillende technieken, uitgewerkt door de werkgroep Warmte & Techniek. VERBETERINGEN Voortgangsrapportage uitgebreid i.v.m. vervallen stuurgroep, meer beeldend gemaakt en breed beschikbaar (intern en extern). Interne projectcommunicatie verbeterd naar aanleiding van de tussenevaluatie (PFU) in december. Participatietraject techniekkeuze aangepast naar een brede meningsvorming over 3 techniekoplossingen voor Nieuw-Dokkum.

AFWIJKINGEN Geen stuurgroep: in overleg met WoonFriesland en De Sintrale is besloten om geen gezamenlijke stuurgroep in te stellen. De gemeente is als budgethouder verantwoordelijk voor het project. 2 werkgroepen samengevoegd: in verband met de overlap voor natuurvriendelijk isoleren, zijn de werkgroepen Woningen & Isolatie en Natuur & Omgeving voorlopig samengevoegd. Iets lagere inzet vrijwilligers: het aantal vrijwilligers blijft iets achter bij de doelstelling. 3 techniekoplossingen: op voorstel van de gemeenteraad wordt er niet alleen naar een collectieve oplossing (warmtenet) gekeken voor Nieuw-Dokkum. Voorontwerp warmtenet: in verband met het onderzoek naar 3 techniekoplossingen, kan het voorontwerp nog niet gestart worden. (Nog) geen Eilanders Adviesraad: we zetten eerst in op een breed bewonersonderzoek door Hanze. Meer isolatiesubsidie: vanuit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) is extra projectsubsidie ontvangen voor slecht geïsoleerde woningen

RISICOBEHEERSING belangrijkste risico’s

Beheersmaatregel

De juridische, technische en financiële randvoorwaarden zijn niet haalbaar.

Go/No go momenten ingebouwd voor de gemeenteraad.

De taken en verantwoordelijkheden van de belanghebbenden zijn niet duidelijk.

Project Follow-up (PFU) uitgevoerd met het hele team.

Burgers en belangenorganisaties zijn niet tot medewerking bereid.

4-traps communicatie- en participatietraject loopt.

Het project sluit onvoldoende aan bij de (latente) wensen van bewoners.

Bewonersonderzoek door de Hanzehogeschool.

Er is onvoldoende deelname aan het project.

4-traps communicatie- en participatietraject loopt.

De capaciteit van de wadkabel/het elektriciteitsnetwerk is onvoldoende.

Liander is partner in het project en denkt mee in de techniek-oplossingen.

Gecalculeerde subsidies zijn niet daadwerkelijk toegezegd.

De Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) kan worden aangevraagd op het moment dat de keuze hiervoor definitief is. Tegelijk wordt er constant gekeken naar extra subsidiemogelijkheden.

De tijdsplanning van de voorlichting van bewoners en andere betrokkenen is niet haalbaar.

Mogelijke gevolgen techniekkeuze eind 2024 in kaart brengen.

De huidige energielast van bewoners is te laag om kostenneutraal te verduurzamen.

Per techniekoplossing kosten in kaart gebracht.

4/4