B&W 04-01 Raadsbrief - OV-status Waddenveren

Raadsbrief

Aan:

de gemeenteraad

Afzender:

het college van B&W

Datum:

25 februari 2025

Onderwerp:

Rapport ministerie van I&W over OV-status Waddenveren

In aanloop naar de nieuwe concessie van de Waddenveren is regelmatig gesproken over de wenselijkheid om de veerdiensten als openbaar vervoer aan te merken. Formeel zijn ze geen openbaar vervoer, hoewel grote delen van de wetgeving voor OV, de Wet personenvervoer 2000 en het Besluit personenvervoer 2000, wel van toepassing zijn. Op sommige momenten, bijvoorbeeld in de coronaperiode, worden de veerdiensten behandeld als OV. Echter, zodra het aankomt op de financiële kant dan hebben de veren een aparte status. Zo waren de gelden van de motie Bikker van 2023 niet van toepassing op de waddenveren. Daardoor zijn vorig jaar de bootkaartjes als enige vorm van publiek vervoer niet gelijk gebleven, maar met ruim 8% gestegen. In onze reactie op de Nota van Uitgangspunten voor de nieuwe concessie hebben wij het ministerie van I&W gevraagd om de voor- en nadelen van de OV-status te onderzoeken. In 2024 heeft ook de Tweede Kamer een motie aangenomen van die strekking. De Staatssecretaris van I&W heeft op 11 februari het rapport met de bevindingen over de OV-status naar de Tweede Kamer gestuurd (bijlage 1 en 2). Adviesbureau APPM heeft de wetgeving geanalyseerd en een groot aantal betrokkenen geïnterviewd. De wensen en verwachtingen van de betrokkenen zijn vergeleken met de voor- en nadelen van de OV-status. Er zijn drie belangrijke conclusies: 1.

De Waddenveren aanmerken als openbaar vervoer vraagt een aanpassing van de Wp2000, het Bp2000 of het opnemen van specifieke eisen en randvoorwaarden in de concessies voor de Waddenveren. 2. Het aanpassen van de Wp2000 of het Bp2000 levert slechts beperkte voordelen en enkele nadelen op en draagt niet direct bij aan een betere dienstverlening met de Waddenveren. 3. Het unieke vervoersproduct van de Waddenveren vereist maatwerk in de concessies om een goede en betaalbare verbinding tot stand te brengen waarmee de leefbaarheid van de Waddeneilanden geborgd kan worden. Het rapport vermeldt ook dat artikel 22 in de Wet personenvervoer 2000, op basis waarvan het rijk als concessieverlener subsidies kan verstrekken om de betaalbaarheid te bevorderen, nu niet van toepassing is op de Waddenveren. Omdat betaalbaarheid van de verbinding een belangrijk speerpunt is, vinden wij dit een zorgelijke conclusie. Samen met de colleges van de andere eilanden brengen wij dit actief bij de Tweede Kamer onder de aandacht, met het verzoek om dit te repareren. Het college betrekt de conclusies van het rapport bij de inbreng voor het Programma van Eisen voor de nieuwe concessie.