B&W 02-02 - Bijl.1 - Brief GS inzake intrekken beleidsregels - AVG

provinsje fryslán provincie fryslán postbus 20120 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 8900

College van burgemeester en wethouders van de gemeente Schiermonnikoog Postbus 20 9166 ZP SCHIERMONNIKOOG

www.fryslan.frl provincie@fryslan.frl www.twitter.com/provfryslan

Leeuwarden, 4 november 2025 Verzonden, —

2025 4 NOV.

Ons kenmerk Afd./Opgave Behandeld door Uw kenmerk Bijlage(n)

: 02411537 : Bestuurszaken : :

Onderwerp

: Verzoek ex. art. 273a Gemeentewet inz. beleidsregels Huisvestingsverordening Gemeente Schiermonnikoog 2024-2028

l

Geacht College, Op 29 januari 2025 heeft lokale politieke partij Ons Belang (hierna: Ons Belang) ons verzocht om met toepassing van artikel 273a van de Gemeentewet een standpunt in te nemen over besluitvorming van het gemeentebestuur omtrent de beleidsregels behorende bij de Huisvestingsverordening Gemeente Schiermonnikoog 2024-2028 (hierna: Beleidsregels).Wij hebben de beslissing op dat verzoek aangehouden, omdat het besluit waarop het verzoek betrekking heeft op 14 april 2025 gewijzigd is bekendgemaakt. Die wijziging hebben wij bij onze beslissing betrokken. Op 12 juni jl. ontvingen wij eenzelfde verzoek van een inwoner van Schiermonnikoog. Deze geeft aan dat hij gediend is met heldere regelgeving, dat de Huisvestingsverordeningen de n te beoordelen of de besluitBeleidsregels voor onduidelijkheid zorgen. Hij verzoekt ons om vorming juridisch correct tot stand is gekomen en zo nodig om deze besluitvorming te vernietigen en te herstellen. Het standpunt van het college van burgemeester en wethouders is nader uiteengezet in een (ambtelijk) memo van 27 maart 2025 en e-mail van 9 mei 2025, die op ons verzoek aan ons zijn gezonden.

Naar aanleiding van het verzoek heeft er op 9 april 2025 telefonisch overleg plaatsgevonden tussen de kabinetschef en de burgemeester van Schiermonnikoog, om hoor en wederhoor toe te passen en te verkennen of voormeld verschil van inzicht tussen Ons Belang en uw

- 1/ 5 -

Ons kennnerk:

02411537

provinsje fryslán provincie fryslán ii

<rt rimmil

college minnelijk kan worden opgelost. Destijds is geconcludeerd is dat dit niet tot de mogelijkheden behoort. Dat betekent dat wij de beoordeling van de verzoeken hebben voortgezet. Daartoe hebben wij tevens overleg gevoerd met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. In deze brief treft u onze bevindingen aan. 1.

Toetsingskader

Grondwet en Gemeentewet In artikel 132, vierde lid, van de Grondwet is bepaald dat de Kroon een besluit van een gemeentelijk bestuursorgaan kan vernietigen indien het besluit in strijd is met het recht of het algemeen belang. In artikel 273a van de Gemeentewet is (onder andere) bepaald dat indien een besluit van de raad of het college naar het oordeel van gedeputeerde staten voor vernietiging in aanmerking komt, zij daarvan mededeling doet aan de Minister wie het aangaat. De Minister kan het besluit vervolgens voordragen voor vernietiging. Leidraad voor de toetsing is het op 25 juni 2010 door de ministerraad vastgestelde Beleidskader schorsing en vernietiging'. Huisvestingswet De Huisvestingswet 2014 bevat de regels met betrekking tot de verdeling van woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad. Deze wet regelt onder meer welke bevoegdheden de gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders hebben ten aanzien van dit onderwerp. Besluitvorming van het gemeentebestuur I. Bij besluit van 16 juli 2024 heeft de gemeenteraad de Huisvestingsverordening Gemeente Schiermonnikoog 2024-2028 (hierna: Huisvestingsverordening)vastgesteld. Het besluit is bekendgemaakt op 23 juli 20242. ha. Bij besluit van 8 oktober 2024 heeft het college van burgemeester en wethouders het besluit Nadere regels Huisvestingsverordening Schiermonnikoog 2024 —2028 vastgesteld.

Het besluit is bekendgemaakt op 11 oktober 2024e. Ilb. Het op 8 oktober 2024 genomen besluit is op 14 april 2025 opnieuw bekendgemaakt4, waarbij de woorden 'nadere regels' zijn vervangen door beleidsregels'. Voor het overige is de inhoud identiek aan het op 11 oktober 2024 bekendgemaakte besluit. Ill. Bij besluit van 8 april 2025 heeft het college van burgemeester en wethouders, met toepassing van artikel 2, eerste lid onder d, van voormelde verordening, het onder I genoemde besluit gewijzigd vastgesteld. Het besluit is bekendgemaaktop 14 april 20255.

1Tweede Kamer,

vergaderjaar 2009-2010, 32389, nr. 5 2024; nr. 322973 3 Gemeenteblad 2024; nr. 431069 4 Gemeenteblad 2025; nr. 161230 5 Gemeenteblad 2025; nr. 162857 2 Gemeenteblad

-2/5 -

Ons kenmerk:

02411537

(i)

provinsje fryslán provincie fryslán b 2.

Beoordeling bevoegdheid tot het stellen van nadere regels

Wettelijk kader De Huisvestingswet 2014 (hierna: Huisvestingswet) bevat op het punt van woonruimteverdeling een uitputtende regeling. Gemeenten kunnen op grond van deze wet regels stellen met betrekking tot woonruimteverdeling voor zover dit nodig is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste. Daarbij kan alleen gestuurd worden op woonruimteverdeling via een huisvestingsverordening die door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Het is niet mogelijk voor gemeenten om op andere wijze (bijvoorbeeld in de vorm van convenanten of woonvisies) directe of indirecte regels rondom woonruimteverdeling op te stellen. De aard van de bevoegdheden omtrent de verdeling van woonruimte veronderstelt een niet lichtvaardig gebruik vanwege de inbreuk op het recht op vrijheid van vestiging en het eigendomsrecht. Het primaat van de gemeenteraad om te sturen op de woonruimteverdeling komt tot uitdrukking in artikel 4 van de Huisvestingswet. Delegatie van aan de gemeenteraad geattribueerde bevoegdheden aan het college van burgemeester en wethouders is niet uitgesloten, maar heeft zich gezien de aard van de bevoegdheden omtrent woonruimteverdeling en het primaat van de gemeenteraad ten aanzien van sturing daarop, met toepassing van artikel 156 van de Gemeentewet, te beperken tot uitvoeringsaspecten.

Dit zorgt ervoor dat de democratische legitimiteit van de regels die in de huisvestingsverordening opgenomen worden gewaarborgd is. De memorie van toelichting noemt als voorbeeld het bepalen van de datum van inwerkingtreding van de verordening. Bevoegdheid college van burgemeester en wethouders en gemeenteraad De betreffende Beleidsregels van het college van burgemeester en wethouders omtrent vruchteloze aanbieding zijn, blijkens de aanhef, gestoeld op artikel 4, vierde lid, van de Huisvestingsverordening. De woorden 'aanvullend op' in artikel 1van de Beleidsregels suggereren dat het college van burgemeester en wethouders ten aanzienvan artikel 4 van de Huisvestingsverordening en artikel 17 van de Huisvestingsverordening (aanvullende) regelgevende bevoegdheid zouden hebben. Met de Beleidsregels wordt beoogd dat artikel 15, tweede lid, van Huisvestingswet met betrekking tot een op grond van artikel 14, lid 1, 2 en 3 Huisvestingswet aangewezen woonruimte voorts niet van toepassing is ingeval de koopprijs van de woonruimte niet hoger is dan de waarde zoals vastgesteld in een taxatie door een onafhankelijk taxateur (artikel 1 van de Beleidsregels).

Artikel 2 regelt de voorwaarden voor die taxatie en bepaalt dat de woningeigenaar verplicht is om de woonruimte voor maximaal de vastgestelde waarde in het taxatierapport aan te bieden overeenkomstig artikel 3 van de Huisvestingsverordening.Artikel 3 van de Beleidsregels regelt de taxatieprocedure. In uw e-mail van 9 mei jl. geeft u aan dat u bevoegd bent tot het stellen van de Beleidsregels omdat deze bevoegdheid u op grond van artikel 4 van de Huisvestingswettoekomt. In het memo van 27 maart jl. verwijst u daarvoor naar de Leeswijzer Huisvestingswet 2014.6Hieruit 6

Hierin staat: "Dit artikel verplicht de gemeenteraad om in de huisvestingsverordeningeen termijn op te nemen waarna een huisvestingsvergunning, op voorwaarde dat de betreffendewoonruimte gedurende die termijn deugdelijk en tegen een realistische prijs is aangeboden en er zich geen kandidaat-huurder heeft gemeld, aan iedere aanvrager moet worden verstrekt. Deze termijn mag ten hoogste 13 weken betreffen, maar kan ook korter gesteld worden. De waarde van de woonruimte in het economisch verkeer betreft een marktconforrne waarde van de woonruimte die getoetst kan worden aan de gemeentelijke WOZ-waarde."

- 3 /5 -

Ons kenmerk:

02411537

V, VV 1;

provinsje fryslán provincie fryslán fio leidt u af dat de wetgever met de waarde in artikel 17, eerste lid, onder c, van de Huisvestingswet beoogd heeft te regelen dat de woonruimte te koop aangeboden zou moeten worden tegen de realistische waarde, oftewel de marktwaarde, op het moment van aanbieden. Hoewel wij uw behoefte aan een ruimere regeling begrijpen, is de tekst in de Huisvestingswet leidend. Pas als deze onvoldoende duidelijkheid biedt, kan er in specifieke gevallen teruggevallen worden op de toelichting.7 De mogelijkheid om een huisvestingsvergunning ook aan andere woningzoekenden te verlenen is geregeld in artikel 17 van de Huisvestingswet en artikel 4 van de Huisvestingsverordening. Samengevat volgt uit de Huisvestingswet dat als een woonruimte gedurende de bepaalde termijn vruchteloos te koop is aangeboden aan de betreffende woningzoekenden, de huisvestingsvergunning ook aan andere woningzoekenden kan worden verleend. Onder c staat (uitsluitend) als voorwaarde dat de koopprijs niet hoger is dan de WOZ-waarde.8De wet biedt geen ruimte voor het stellen van andere of nadere voorwaarden. 3. Beoordeling proces en besluitvorming Artikel 273a van de Gemeentewet heeft betrekking op besluiten en niet-schriftelijke beslissingen gericht op rechtsgevolg.

Het verzoek van Ons Belang naar het verloop van het proces van de totstandkoming van en de besluitvorming met betrekking tot de Beleidsregels valt derhalve buiten de reikwijdte van dat artikel. Wij laten dat deel van het verzoek derhalve buiten beschouwing. 4. Conclusie In uw Beleidsregels wordt van artikel 17, eerste lid onder c, van de Huisvestingswet afgeweken met een ruimere regeling: naast de woz-waarde kan de waarde ook vastgesteld worden door een onafhankelijk taxateur. Dergelijke voorschriften dienen een grondslag te hebben in een formele wet. In dit geval ontbreekt die grondslag en daardoor zijn de Beleidsregels in strijd met de Huisvestingswet. Daarnaast komt aan uw college uitsluitend de in artikel 4, vierde lid, van de Huisvestingsverordening geattribueerde bestuursbevoegdheidtoe, 7

8

De toelichting waar u naar verwijst dient in samenhang met de wet gelezen te worden en kan dan aldus begrepen worden: de woonruimte dient te koop aangeboden te worden tegen een realistische prijs, die niet hoger is dan de WOZ-waarde. Overigens wordt daar in (een deel van) de toelichtingen op uw Huisvestingsverordening en Beleidsregels ook vanuit gegaan. In de Extra uitleg Huisvestingsverordening2024-2028 staat "voor koopwoningen is de realistische prijs de actuele WOZ-waarde. Deze wordt vastgesteld op basis van de Wet WOZ. (...)". In de reactienota Huisvestingsverordening 2024-2028 staat: "Het is noodzakelijk uit het oogpunt van rechtszekerheid om vast te kunnen stellen of een woning binnen de vergunningplicht valt. (...). Echter, bij het gebruik van de WOZ-waarde grens kan direct bij het te koop aanbieden van en woning de vergunningplicht worden vastgesteld." En verderop: "Het is gewenst dat de vraag of voor een woning een huisvestingsvergunning nodig is, objectief vaststaat en niet kan worden beïnvloed. Daaromkiest het college voor het gebruik van de WOZ-waarde als grens." In artikel 17 van de Huisvestingswet is met betrekking tot een huisvestingsvergunning bij koopwoningen onder meer bepaald: 1.

Artikel 15, tweede lid, is met betrekking tot een op grond van artikel 14, eerste, tweede of derde lid, aangewezen woonruimte voorts niet van toepassing indien de eigenaar van de woonruimte gedurende een door de gemeenteraad in de huisvestingsverordening vastgestelde termijn die woonruimte vruchteloos heeft aangeboden aan woningzoekenden als bedoeldin dat lid, en: c. ingeval de woonruimte te koop wordt aangeboden, de koopprijs niet hoger is dan de waarde, bedoeld in artikel 17, eerste lid, van de Wet waardering onroerendezaken.

-4/5-

Ons kenmerk:

02411537

I

provinsje fryslán provincie fryslán b

namelijk het beoordelen van de vraag of de eigenaar van een woonruimte deze op andere en gelijkwaardige wijze heeft aangeboden dan in het tweede en derde lid van die bepaling is voorgeschreven. In haar brief stelt Ons Belang dat -naast dat uw college niet bevoegd is tot het vaststellen van de onderhavige Beleidsregels- de gemeenteraad de betreffende beleidslijn vast zou dienen te stellen. Zoals uit vorengaande volgt, biedt de Huisvestingswet ook voor de gemeenteraad geen grondslag daartoe. 5. Gevolg De door uw college vastgestelde Beleidsregels zijn naar ons oordeel in strijd met de Huisvestingswet en komen naar ons oordeel daarom voor vernietiging als bedoeld in artikel 268 Gemeentewet in aanmerking. Uit artikel 273a Gemeentewet volgt dat wij hiervan mededeling moeten doen aan -in dit geval- de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Deze kan de Beleidsregels vervolgens voordragen voor vernietiging bij Koninklijk Besluit. Bij de uitoefening van het interbestuurlijk toezicht, waaronder de toepassing van artikel 273a Gemeentewet valt, hechten wij grote waarde aan de eigen verantwoordelijkheidvan gemeenten.

Nu u door ons op de hoogte gebracht bent van de strijdigheid van de door u vastgestelde beleidsregels met de Huisvestingswet, vertrouwen wij er derhalve op dat uw college de Beleidsregels Huisvestingsverordening Schiermonnikoog 2024-2028 op korte termijn, doch uiterlijk binnen vier weken na dagtekening van deze brief, intrekt dan wel dusdanig wijzigt dat de strijdigheid met de Huisvestingswet is opgeheven, en dat u ons hiervan onverwijld op de hoogte stelt. Mocht de strijdigheid na afloop van de hiervoor bedoelde termijn nog bestaan, dan doen wij hiervan melding aan de minister van Volkshuisvesting en RuimtelijkeOrdening. Deze zal vervolgens beoordelen of hij de Beleidsregels ter vernietiging voordraagt. Wij kunnen ons voorstellen dat u naar aanleiding van deze brief nog vragen heeft. Hiervoor . Zij is bereikbaar op telefoonnumkunt u contact opnemen met mer en per e-mail via Gedepi te,-rde Staten van Fryslán,

drs. A.,1 11 g.

7--ttourzTritsr'

drs. i I).

secretaris

.3‘j:Algra,

-5/ 5-

Ons kenmerk:

02411537