17 - Burger - Ter informatie aan de raad - RWS beheerplannen PowerPoint presentatie - Schiermonnikoog 6 mei 2026
Tekst van het document
Maatregeltafel Schiermonnikoog Actualisatie van de Natura 2000-beheerplannen Waddenzee en Noordzeekustzone 6 mei 2026
Doel van vandaag Het bespreken van de concept maatregelen voor de nieuwe Natura 2000-beheerplannen (Waddenzee en Noordzeekustzone) die relevant zijn voor Schiermonnikoog en een uitwisseling van belangen en perspectieven.
Agenda › Introductie – Aanleiding en doel (nieuw) beheerplan – Terugblik en stand van zaken › Bespreken concept maatregelen – Ronde 1: Recreatieve zonering – Ronde 2: Inrichtingsmaatregelen en beheersmaatregelen › Afsluiting en vervolg
- Wat is uw naam? - Welke organisatie vertegenwoordigd u? - Wat wilt u graag vandaag met ons bespreken? Kennismaking
Aanleiding en doel van de beheerplannen Waarom zijn we hier vandaag › Er wordt gewerkt aan een nieuw beheerplan Natura 2000 – Uit monitoring en evaluatie blijkt dat doelen niet overal worden gehaald. – Aanvullende maatregelen zijn nodig – We willen begrijpen wat dit betekent voor u in de praktijk Dit is een eerste maatregel verkenning – nog geen besluit Wat staat er in een beheerplan? In een beheerplan leggen we vast welke maatregelen we nemen om de natuur in het gebied te behouden, beschermen en verbeteren, met respect voor en in balans met de activiteiten die particulieren en ondernemers willen (kunnen) uitvoeren. › Huidige staat van de natuur › Maatregelen voor de natuur (beheer, inrichting, zonering) › Welke activiteiten mogelijk zijn (vrijstellingen), onder welke voorwaarden › Andere onderliggende plannen: uitvoeringsplan, monitoring, communicatie, T&H
Waarom is er een nieuw beheerplan nodig? 1. Het huidige beheerplan (uit 2016) loopt af in 2028 – Actualisatie is wettelijk verplicht 2. Nieuwe kennis en inzichten: – Effecten van maatregelen (wat werkt wel / niet); – Trends in soorten en habitats; – Effecten van gebruik (visserij, recreatie, scheepvaart). 3. Veranderende omstandigheden: – klimaatverandering (zeespiegelstijging, temperatuur, extreme weersomstandigheden); – Veranderingen in dynamiek en locatie platen, duinen, kwelder en geulen; – Ontwikkelingen in menselijk gebruik. › Rijkswaterstaat is betrokken bij zeven Natura 2000-gebieden in Waddengebied – Rijkswaterstaat is voortouwnemer voor de Waddenzee en Noordzeekustzone – Provincies voortouwnemer 5 Duinplannen › Rijkswaterstaat vernieuwt nu de beheerplannen van de Waddenzee en Noordzeekustzone – Deze plannen worden samen vernieuwd en vastgesteld – Dit doet Rijkswaterstaat samen met de provincie Noord-Holland, Fryslân en Groningen, en het ministerie van LVVN, IenW en Defensie (zij vormen samen het bevoegd gezag) 9 Wie maken de beheerplannen?
Het proces om te komen tot een nieuw beheerplan Waar staan we nu? Doelen Analyse Maatregelen Beheerplan vandaag besluit 2024 2025 2026 2027 Milieueffectrapportage en Concept beheerplan Opstellen Doeluitwerking Q2 2024 – Q2 2025 Opstellen Notitie reikwijdte en detailniveau Q2 2024 – Q3 2025 Terinzagelegging Notitie reikwijdte en detailniveau 15 oktober 2025 t/m 26 november 2025 Uitwerken maatregelen en kaders activiteiten Q3 2025 – Q3 2026 Opstellen ontwerp-beheerplan 2026 Opstellen Plan-MER 2026 Bestuurlijk instemmen met Voorkeursalternatief Q4 2026 Opstellen uitvoeringsplan/communicatieplan/monitoringsplan/toezicht-en handhavingsplan 2026/2027 Terinzagelegging ontwerpbeheerplan en Plan-MER Q3 2027 Definitief beheerplan en Plan-MER Q2 2028 Hoe komen we tot een nieuw beheerplan? Aanpak planMER › Stap 1: effect individuele maatregelen › Stap 2: effect 3 alternatieven › Stap 3: effect voorkeursalternatief 15 ‘’Een voorkeursalternatief is de keuze die na het vergelijken van verschillende opties in de plan-MER het beste past bij de doelstellingen en de effecten op omgving en milieu, en die daarom wordt opgenomen in het beheerplan.’’ Indeling o.b.v.
geografie + thematische sessies Natte Wad en Kustzone Gepland: 14-4 Texel 23-4 Vlieland 28-4 Terschelling 30-4 Ameland 6-5 Schiermonnikoog 12-5 Leeuwarden (dubbele sessie: recreatieve zonering natte Wad & natuurmaatregelen natte Wad) Maatregeltafels Concept maatregelen die bijdragen aan doelbereik Maatregelen clusteren o.b.v. geografie of thema Actieve dialoog met brede stakeholderveld middels maatregeltafels Input voor maatregelen en alternatieven Input sociaal- economische effecten planMER Maatregelen ‘’Een maatregel is een concrete actie die wordt uitgevoerd om de natuur in het Natura 2000-gebied te behouden, te herstellen of te verbeteren.’’ › Op hoofdlijnen, nog in concept › Keuze en nadere uitwerking vindt later plaats Wat bedoelen we met maatregelen? 19 Wat bedoelen we met maatregelen? Er zijn verschillende type maatregelen. Tijdens de maatregeltafels behandelen we de concept maatregelen voor: • Beheer • Inrichting • Zonering Daarnaast zijn er nog maatregelen voor: • Onderzoek & Monitoring • Voorwaarden voor activiteiten Dit type maatregelen behandelen we op een ander moment!
Thema’s aanvullende concept maatregelen - Ronde 1: zoekgebieden voor recreatieve zonering - Ronde 2: concept inrichtings- en beheermaatregelen Per ronde doorspreken: o Algemene vragen en opmerkingen o Knelpunten en uitgangspunten bespreken en noteren o Bespreken hoe we eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk kunnen voorkomen Voordat we starten: deze rondes zijn bedoeld voor oriëntatie en het verzamelen van knelpunten/verwachtingen. Zijn hier nog vragen over? Ronde 1: Zoekgebieden voor Recreatieve zonering › Strand- en duinbroeders (strandplevier, bontbekplevier, eider) halen instandhoudingsdoelstellingen niet › Rust in broedgebied en aangrenzend foerageergebied van belang › Veel potentieel geschikt broedgebied aanwezig – Balg van groot belang voor strandbroeders › Voor diverse steltlopers is onvoldoende rust in het foerageergebied een (potentieel) knelpunt – geen doelbereik scholekster, kluut, goudplevier, krombekstrandloper, grutto, wulp, zwarte ruiter, tureluur, groenpootruiter – veel geschikt foerageergebied Waarom is recreatieve zonering nodig
› Met legenda › Kitesurflocatie Noordzeezijde › Natuureducatief gebied › TBB’s (verschillende perioden) › Oosterkwelder: 15 april tot 15 juli gesloten (broedseizoen) › Deel strand afgesloten (tussen paal 10 en paal 16, zwarte rechthoek) – tijdelijke afzetting als er nesten zijn geconstateerd Huidige situatie/recreatieve zonering en TBB’s
Recreatieve zonering - concept › Voorstel voor twee zones: – Zone I (grijs): strikte beschermingszone, jaarrond sluiting. Op basis van: bestaande TBB’s + uitbreidingen; hoogwatervluchtplaatsen (jaarrond bescherming nodig) – Zone II (roze): beperkingen, maar niet permanent/jaarrond. Afhankelijk van de locatie: binnen de zone: sluitingen in het broedseizoen binnen de zone: sluitingen tijdens laagwater (bescherming foerageergebied) of extreem hoog water restricties in de gesloten periode (hond aan lijn) – Overig: geen specifieke restricties, wel algemene gedragsregels › Waar betonning ligt mag gevaren worden, onafhankelijk van de zone Voorstellen zoekgebieden verschillende zones
Pauze o Algemene vragen en opmerkingen o Welke gevolgen verwacht u van het zoneringsvoorstel vanuit uw perspectief? o Impact op … o Impact op… o Impact op… o Wat kunnen we doen om eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk te voorkomen? › Denk 5 minuten na over de vragen en schrijf uw antwoorden+naam op post- its. › Plak deze op de zoneringskaart Discussie en aanscherping Ronde 2: Concept Inrichtings- en beheermaatregelen › Gebrek aan dynamiek zorgt voor een lage kwaliteit van de duinhabitattypen, ook effect groenknolorchis en roofvogels › Predatie door ratten, wilde katten en meeuwen knelpunt voor broedvogels Waarom inrichtings- en beheermaatregelen?
Concept maatregelen – Schiermonnikoog I Ingrepen in de stuifdijk: delen verwijderen, kerven en herstel wash-overs (ter hoogte voormalige strandvlakte) • Doorgang in de duinenrij waar de zee tijdens stormvloeden doorheen kan stromen • Meer dynamiek Beheer ten behoeve van duinvegetatie (Binnenkwelder/Oosterkwelder/ voormalige strandvlakte): • Habitat voor konijnen op orde maken • Uitzetten of verplaatsen konijnen • Stuifkuilen maken • Vegetatiebeheer • Aftoppen of afplaggen duinen
Concept maatregelen – Schiermonnikoog II › Predatie - fysieke barrières plaatsen – Anti-predator steenbestorting op dijken aanbrengen wegnemen schuilmogelijkheden voor ratten in Waddendijken. Geen overlaging van stortstenen – Neerleggen van buizen ter bescherming van broedvogels (schuilmogelijkheden) – Teensloten aanleggen bij dijken – Nestbeschermers toepassen waar sluiting van gebieden niet mogelijk is
› Predatie - bestrijding – Verwijderen/bestrijden van verwilderde katten (vangen, castreren, jacht en educatie over huiskatten) – Rattenbestrijding (vallen, afschieten, zie ook inrichtingsmaatregelen) – Beheer steenmarters en andere predatoren Komen oorspronkelijk niet voor; maar problematisch als ze er zijn Ontheffingen (nulstand) voor soorten die van nature niet op de Waddeneilanden voorkomen – Toepassen nestkooien bij vaststellen broedgeval Concept maatregelen Schiermonnikoog III › Invoeren early warning systeem vogelgriep › Ecologisch gericht suppleren (Noordzeekustzone) › Vegetatiesuccessie beperken door maaien en plaggen (Noordzeekustzone) › Bestrijden exoten: verwijderen, beleid aanpassen, NDFF-functie beheerders, early response team (Waddenzee) Algemene gebiedsmaatregelen Noordzeekustzone en Waddenzee Ecologisch gericht suppleren o Algemene vragen en opmerkingen o Welke gevolgen verwacht u van de maatregel vanuit uw perspectief? o Impact op … o Impact op… o Impact op… o Wat kunnen we doen om eventuele negatieve gevolgen zoveel mogelijk te voorkomen? Discussie en aanscherping Afsluiting en vervolg › Zijn er verder nog vragen over de (mogelijke) aanvullende maatregelen? Vragenronde
› Vervolgafspraken Aanvullende gesprekken (individueel of in groepjes) nodig? – Zo ja, met wie en wanneer? › We sturen u het verslag en de presentatie toe › Vragen, aanvullingen of nabranders mail naar Piet.Leijstra@rws.nl Hoe nu verder Opstellen Doeluitwerking Q2 2024 – Q2 2025 Opstellen Notitie reikwijdte en detailniveau Q2 2024 – Q3 2025 Terinzagelegging Notitie reikwijdte en detailniveau 15 oktober 2025 t/m 26 november 2025 Uitwerken maatregelen en kaders activiteiten Q3 2025 – Q3 2026 Opstellen ontwerp-beheerplan 2026 Opstellen Plan-MER 2026 Bestuurlijk instemmen met Voorkeursalternatief Q4 2026 Opstellen uitvoeringsplan/communicatieplan/monitoringsplan/toezicht-en handhavingsplan 2026/2027 Terinzagelegging ontwerpbeheerplan en Plan-MER Q3 2027 Definitief beheerplan en Plan-MER Q2 2028