12.1 Raadsvoorstel Uitvoeringsprogramma Waddengebied.doc

Raadsvergadering van Onderwerp:

25 januari 2022

Concept Uitvoeringsprogramma 2021-2026

Agendapunt 12 Schiermonnikoog, 4 januari 2021

Aan de Gemeenteraad Samenvatting Het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Schiermonnikoog legt het Concept Uitvoeringsprogramma 2021 – 2026 (Uitvoeringsprogramma) voor wensen en bedenkingen voor aan de gemeenteraad. Als bijlage is het Doelendocument (werkdocument) toegevoegd. Het Uitvoeringsprogramma is een uitwerking van de Agenda voor het Waddengebied 2050, waarvoor de Waddeneilanden op 3 februari 2021 een instemmingsverklaring hebben ondertekend. Zowel in het Uitvoeringsprogramma als in het Doelendocument is ons eigen Programma Waddeneilanden integraal opgenomen. Ook in de overige deelprogramma’s zitten er voor de Waddeneilanden geen echt schurende zaken of daar waar nodig wordt het gesprek hier nader over voortgezet. De behandeling van de stukken heeft op diverse momenten plaatsgevonden in het Dagelijks Bestuur van het Samenwerkingsverband De Waddeneilanden, het Omgevingsberaad Waddengebied en het Bestuurlijk Overleg Waddengebied. De gemeenteraden zijn inmiddels ook geïnformeerd over het Uitvoeringsprogramma tijdens een digitale raadsbijeenkomst op 14 december jl. Voorstel De wens uit te spreken dat voortdurend zorgvuldig aandacht wordt besteed aan de integraliteit van en tussen alle deelprogramma’s van Het Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026. Toelichting -

Doel

Het doel van dit raadsvoorstel is om u te informeren over het Concept Uitvoeringsprogramma en het traject om te komen tot definitieve vaststelling van het Uitvoeringsprogramma. Dit moet leiden tot een reactie van partijen op het Uitvoeringsprogramma, uiterlijk 1 maart 2022, zodat in het BO Waddengebied voorjaar 2022, op basis van deze reacties en het nader uitgewerkte werkdocument Doelendocument, kan worden besloten over een definitieve versie van het Uitvoeringsprogramma. -

Agenda voor het Waddengebied 2050

Tijdens de Toogdag Wadden op 3 februari 2021 hebben ruim 50 partijen de instemmingsverklaring behorende bij de Agenda ondertekend. Met de ondertekening geven de partijen aan de doelen en ambities van de Agenda te onderschrijven en mee te willen werken aan een verdere uitwerking en doorwerking in de eigen visies en plannen. De partijen dragen vanuit eigen kracht en mogelijkheden bij aan de uitvoering van de Agenda en de doorwerking daarvan binnen het eigen beleid. Hiermee wordt uiting gegeven aan het ‘zelfbindend karakter’ van de Agenda. -

-

Uitvoeringsprogramma Waddengebied 2021-2026

Het Uitvoeringsprogramma bevat een bundeling van initiatieven die (mede) bijdragen aan het behalen van de doelstellingen voor de Waddenzee en het Waddengebied en waar partijen in de periode 20212026 mee aan de slag willen. De in de Agenda voor het Waddengebied 2050 (Agenda) beschreven uitvoeringstrategieën vormen de basis voor het Uitvoeringsprogramma. De doelen, principes en vertrekpunten uit de Agenda zijn hierbij leidend -

Opzet Uitvoeringsprogramma

Het Uitvoeringsprogramma is opgezet aan de hand van 11 deelprogramma’s. Per deelprogramma wordt inzichtelijk gemaakt hoe vanuit het desbetreffende deelprogramma wordt bijgedragen aan het realiseren van de hoofddoelstellingen voor de Waddenzee en het Waddengebied. Hoofddoelstelling voor de Waddenzee: “een duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied en het behoud van het unieke open landschap”. Doelstelling voor het Waddengebied: “veilig, vitaal en veerkrachtig in 2050”. De uitvoeringsstrategieën zijn de afgelopen periode per deelprogramma vertaald in zogeheten veranderdoelen (ER-doelen) en SMART doelen. Vervolgens is gekeken welke nieuwe dan wel lopende initiatieven bijdragen aan het behalen van deze doelen. De doelen zijn neergelegd in een separaat Doelendocument. Het Uitvoeringsprogramma, met daarin de initiatieven voor de programmaperiode 2021-2026, is daarop gebaseerd. De onderwerpen of dilemma’s waar partijen verder over in gesprek gaan zijn eveneens opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. De afgelopen periode zijn ook de meer overkoepelend aspecten van het Uitvoeringsprogramma uitgewerkt. Het gaat hierbij om de organisatie van het Uitvoeringsprogramma, kennisontwikkeling, monitoring en evaluatie, de programma-risico’s, communicatie en de financiering van de organisatie van het Uitvoeringsprogramma. -

Initiatieven

Het Uitvoeringsprogramma bundelt diverse (lopende en te starten) initiatieven waar de betrokken partijen op korte termijn (2021-2026) mee aan de slag willen dan wel al mee aan de slag zijn. Vertrekpunt voor de in het Uitvoeringsprogramma opgenomen initiatieven vormen de initiatieven zoals opgenomen in de ‘Doorkijk naar het Uitvoeringsprogramma’ uit de Agenda. De betrokken partijen zijn sinds de vaststelling van de Agenda (verder) aan de slag gegaan met deze initiatieven. In sommige gevallen betekent dit dat de opzet van het initiatief is aangescherpt dan wel dat het initiatief is afgerond. Daarnaast zijn er naar aanleiding van de consultatie op de ontwerpAgenda en het concretiseren van de hierboven genoemde veranderdoelen aanvullende initiatieven opgenomen. De initiatieven zijn gekoppeld aan één of meerdere deelprogramma’s. In hoofdstuk 4 van het Uitvoeringsprogramma wordt per initiatief beschreven wat het doel is van het initiatief, op welke wijze het initiatief bijdraagt aan het behalen van de doelen, wie verantwoordelijk is, de planning, de kosten en wat is er qua inzet van partijen nodig om het desbetreffende initiatief uit te voeren.

Dit is nog niet voor alle initiatieven volledig uitgewerkt, omdat het desbetreffende initiatief nog (nader) moet worden uitgewerkt, nog (verder) moet worden besproken met (beoogde) betrokken partijen, dan wel dat er op onderdelen nog discussie is, bijvoorbeeld over de financiering. Er is voor gekozen om wel alle initiatieven op te nemen in het concept Uitvoeringsprogramma omdat hiermee inzicht wordt gegeven welke initiatieven de partijen de lopende periode 2022-2026 (willen) oppakken. -

Doelendocument

Zoals hiervoor aangegeven zijn de afgelopen periode de uitvoeringsstrategieën uit de Agenda per deelprogramma vertaald in zogeheten veranderdoelen (ER-doelen) en SMART doelen. Er is voor gekozen om de uitwerking van de doelen als bijlage toe te voegen aan het concept Uitvoeringsprogramma.

De omzetting van de doelen in concrete initiatieven voor individuele partijen en de consequenties daarvan zijn op dit moment nog onvoldoende in beeld. Dit betekent dat het doelendocument de ambitie beschrijft die de partijen wensen te bereiken, maar nog niet overal de manier waarop. Dit betekent dat geen van de betrokken partijen op dit moment aanspreekbaar is op hun –financiële en/of personele - inzet om de doelen daadwerkelijk te bereiken. -

Financiering

De bij het Uitvoeringsprogramma betrokken partijen zijn op dit moment niet aanspreekbaar voor de inzet om de doelen daadwerkelijk te bereiken. Dit omdat de financiële en/of personele consequenties nog niet op alle onderdelen voldoende zijn uitgewerkt en/of besproken. Daar waar mogelijk en aan de orde wordt dit opgepakt als onderdeel van het traject om te komen tot het definitieve Uitvoeringsprogramma. -

Bedenkingen/wensen

Bij het aanbieden van de stukken aan de raad is ten behoeve van de definitieve vaststelling van het Uitvoeringsprogramma gevraagd om eventuele wensen en/of bedenkingen kenbaar te maken. In eerdere fases is vanuit de gemeente al gereageerd op concepten van het Uitvoeringsprogramma. Dit heeft al tot meerdere aanpassingen geleid. Wij benadrukken hierbij wel dat er wat ons betreft nog geen definitieve standpunten zijn over de wijze waarop de eilanden in de toekomst bereikbaar blijven. Er ligt nu een stuk waartegen wij in beginsel geen bedenkingen hebben Wel willen wij uw raad voorstellen nog een wens mee te geven. De Agenda voor het Waddengebied 2050 vloeit voort uit de Nationale Omgevingsvisie die weer is gebaseerd op de Omgevingswet. Toverwoord in de Omgevingswet is het integraal bij elkaar brengen van alle facetten van de fysieke leefomgeving. In de principes van de Agenda is dat verwoord en samengebracht. In het Uitvoeringsprogramma worden nu elementen van de fysieke leefomgeving uit elkaar gehaald en in 11 deelprogramma’s ondergebracht. Die deelprogramma’s worden los van elkaar uitgevoerd. Ondanks dat gesteld wordt dat er aandacht is voor de integraliteit, houdt deze afscheiding toch het gevaar in dat sectoraal elementen worden aangelopen.

Juist de integrale benadering biedt kansen om zaken aan elkaar te koppelen en de wederzijdse belangen en bedreigingen goed in beeld te hebben. Ondanks dat we dit in een eerder stadium al hebben ingebracht, willen wij uw raad voorstellen om vanuit de gemeente Schiermonnikoog nogmaals de wens te uiten en het signaal af te geven dat de 11 deelprogramma’s in alle situaties integraal worden beoordeeld, zodat kansen om zaken te koppelen worden benut en bedreigingen anderszins worden voorkomen.

-

Verdere planning

Het genomen besluit van het BO Waddengebied van 8 december 2021 betreft de voorlopige instemming van de voorliggende versie van het Uitvoeringsprogramma voor bespreking met de achterbannen. Hiermee wordt invulling gegeven aan het verzoek van de gemeenten om voldoende tijd in te plannen in het traject om te komen tot het Uitvoeringsprogramma. Het streven is om in het BO Waddengebied van juni/juli 2022 het definitieve Uitvoeringsprogramma vast te stellen

-

Detailplanning

29 november 2021

extra Omgevingsberaad

Bespreking voorlopig Uitvoeringsprogramma versie 1.0 (t.b.v. BO Waddengebied)

8 december 2021

BO Waddengebied

Bespreking voorlopig Uitvoeringsprogramma versie 1.0

14 december 2021

Digitale Raadsbijeenkomst/ Webinar

Toelichting voorlopig Uitvoeringsprogramma versie 1.0

Januari/februari 2022

Toesturen voorlopig Uitvoeringsprogramma voor bespreking achterbannen

Voorjaar 2022

Opstellen definitief Uitvoeringsprogramma en bijbehorende Doelendocument t.b.v. agendering in BO Waddengebied.

Mei/juni 2022

Omgevingsberaad

Bespreking definitief concept Uitvoeringsprogramma

Juni/juli 2022

BO Waddengebied

Vaststelling definitief Uitvoeringsprogramma

Burgemeester en wethouders van de gemeente Schiermonnikoog, de secretaris,

de burgemeester,

R. Thedinga

I van Gent