12-04 - bijlage 3 - AVG

Ter introductie: "de toegenomencomplexiteit van de habitats" Om te beginnenkan de toenemendecomplexiteitvan de maatschappijlangsten minstetwee verschillende wegen wordenbeschouwd(zie Tengeleíde.3,$ 13,p 27) : 1) de weg voor bestuurders("élíte"); 2) die voor onderzoekers("íntelligentsia"). Ad l) De kortste weg wordt getoond in het hier onderstaandeSchema: "Evolutie van de habitats" naar aanleiding van de verzuchtingvan een politicus m.b.t. de stikstofoxidenproblemen, "dat hij als regeringsleider nog nooit zo'n complexeproblematiekhad meegemaakt". problematiek Voor een commentaarwordt verwezennaar App.1.1, waarin m.b.t. de maatschappelijke een inleiding wordt gegeven.Het hier genoemdeSchemalaat middels het Aperqu in de tabel direct de samenhangzien tussenhet traject B (de Appendices I ím 5) en het traject A (de delen I ím V), waarbij traject B datgenebehelst,wat door de economischetheorie in principe buiten beschouwingwordt gelaten (ceterisparibus: "voor de rest gelijkblijvend"); d.w.z. de maatschapprjwordt opgevatals een stationair veranderende markteconomie,óók in economischegroei - zie voor de samenhang:het "Voorwoord". Het Schemalaatook zien dat de complexiteitníet betrekkingheeft op een feitelijke toestand(de losse foto: het "zijn"), maar in feite een evolutieprocesbetreft in de habitats(een dóórlopendefilm: het o'worden"), dat o.a.

parallel loopt met de mondialebevolkingsgroei(de waarschuwingvan de Club van Rome in 1972).Weliswaarhad Malthus in de eersteversie vanzijn Essay(1798) aangetoonddat in de habitats een sterke positieve correlatie bestaattussende populatiegroeien het er verkregen voedselaanbod,maar de tegenwoordigals knellend ervarencomplexiteit heeft betrekking op een verzamelingvan maatschappelijke problemen,die in de ECD-syllabusis bijeen gebrachtonder de noemer van de "kwestie-MalthusNexf' - een probleemgebiedwaarvan in de syllabus de terugkoppelingsmechanismen zijn opgedeeldin onderling verbondensubsystemen(deel l). Zie de Index voor de indeling van de trajectenA en B. Oplossingenkunnen worden verkregenindien de complexiteitvan de problematiekwordt ontbonden, zowel "horizontaal" in de desbeffeffende momentaan veranderende subsystemen van de kwestieMalthusNex/als "verticaal" in de drie aan het Schematoegevoegdeevolutionaire aspectsystemen: {Fl: "aandrijving"; F2: "besturing"; F3: o'verkeer")- de twee verschillendehabitat-systemen zijn hier gekoppeld in: 'oEconomie".Langshet trajectA (het "hoe") wordt de kwestie-MalthusNexr geanalyseerd; erlangs is een grote plaats ingeruimd voor het begrijpen van het evolutionairekarakter van al dezeprocessen(met de negatieveen positieveterugkoppelingen,d.w.z. stabilisatieresp.

destabilisatie)in de habitats.Langs het traject B (het ofuaarom")wordt gaandewegduidelijk dat de níet-economische aspectsystemen {Fl; F2; F3) de randvoorwaardenvorïnen voor het vinden van duurzame oplossingenvoor het bereiken van een "goedeorde", d.w.2. voor het vinden van "de weg naar Lárisa".NB. Vergelijk wat betreft { F I ;F2;F3} als drie universeleniet-economische factoren:het statistischeRoslow-residu(deel 1V.2.3.7.3.$6). Voor de realisatievan het conceptvan "duurzaamheid"wordt in deel V.3 verwezennaarhet ecologischeconomischebeginsel:"wederkerigheid"van de coóperatieals een samenwerkingsverband dat zelf kan politiek - ziehet Aperqu. dienenals het relevanteinstrumentvan eente voerenecologisch-economische A d 2) Voor de onderzoeker is u'de weg naar Lárisa" aanmerkelijk langer. Hierlangs wordt deze Introductie gevolgd door het eerdergeschreven:"Ten geleide".Met de "Brief aan de geachtelezer" dienenze gezamenlijk als de eigenlijke introductie van de ECD-syllabus.De tekst van het Ten geleíde bevat een compacte samenvattingvan de syllabus, met voortdurend verwijzingen naar de tekst van het boek. Overigensbevat het Aperqu eenanderoverzicht,met eveneensde Schema'sI tlm 4 die de weg wijzen. Zie nog eensde "Brief aan de geachtelezer".

t,november2019

I

Evolutievan de habitats

IECD-syllabus

Apergu

I I

iF2 iReligie/ lldeologie

RKK,lslam

RKK,lslam drie religies Protestantisme utilitarisme

idem

idem

idem

idem

idem

idem

idem

idem

TrajectB

I I

i

I I

I

Appendices I 1tlm5

I

iF1 lZon/"Natuur" I lEcosystemen

houtkapt steenkool bossen .t

idem idem idem

aardolie idem idem

idem idem idem

aardgas idem idem "the commons" O

idem idem idem idem

idem; houtkapt idem idem EcosystemenJ

idem idem lR3 digital, idem

idem lR4 robot. idem neomercantilisme

I

I

f/b-processen i l E c o n o m i eC F 3

stoomtechnol. manufacturen):t stoommachines banken \ stoompornpen handel mercantilisme )

lR2 chem. elektr. lR1 mech. idem

lR chem./elektr. idem lR3 analoge lnterbellum computers idem multinationals

iTjjd

1000

1600

1800

1900

1950

7972

1980

2000

2019i

lPopulatie(mld.)

0,3

0,56

0,97

1,6s

2,s5

3,8s

4,46

6,74

7,34 i

iF3

TrajectA

delenlt lm V

NB EconomieC F3:Economie= deelverzameling van F3

i

Problematiek: toenamevande complexiteit i J -----+icomplexiteit ontbinden i ---------+i kwestie-MalthusNexti .t J o oikophvsis oikonomos { F 1 ;F 2 ;F 3 }

Science 2OO5

| < Malthusnog onjuist?>

| -----------I

Aspectsystemen:niet-economischefactoren bemonstering

lll

H a b i t a t -c o m p l e x i t e i t :x

dynamisch KT LT

fb = "feedboc(' of terugkoppeling

Schema's1,t/m 4 Apergu

x

stationair KT

OJ habitat-em p írie ê----------------)theo rie

o

x

ecologisch-economische oplossingen x Adam Smith

lx rijd

x

x

x

L000

1600

1_800

X

MiltonFriedman

1900

1950

" vrije markt"

r972

1980

2000

2019