08 - Provincie Fryslan - Toezicht begroting 2026 - AVG

provinsje fryslân provincie fryslân postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25

Aan de raad van de gemeente Schiermonnikoog Postbus 20 9166 ZP SCHIERMONNIKOOG

www.fryslan.frl provincie@fryslan.frl www.twitter.com/provfryslan

rl l Ó) •

GEMEENTE SCHIERMONNIKOOG Registratie nr. Ingekorfl0fl

Leeuwarden, 17 december 2025 Verzonden,

v.k,a. afd

i 7 DEC. 2025

o

2 k ÐEC. 2025 w

, b 11d

adVS

: 02451670 Ons kenmerk Domein/ Team : Stafafdeling Bestuurszaken Behandeld door : W. Visser / (058) 292 84 68 of w.visserfryslan.frl Uw kenmerk Bijlage(n) Onderwerp

: Toezicht begroting 2026

Geachte gemeenteraad, Op 14 november 2025 hebben wij de begroting 2026 van uw gemeente ontvangen. Uw raad heeft de begroting 2026 vastgesteld op 14 november 2025. Met deze brief brengen wij u op de hoogte van het toezichtregime voor 2026. Doel van financieel toezicht Het toezicht op de financiële positie van gemeenten is een provinciale taak gebaseerd op de Gemeentewet (art. 203). Wij beogen een gezonde financiële situatie bij gemeenten te bevorderen en willen voorkomen dat een gemeente in een financieel uitzichtioze situatie terecht komt. Met het oog hierop beoordelen wij vóór aanvang van het begrotingsjaar welke vorm van toezicht op uw gemeente van toepassing is. Leidraad voor ons hierin is het Gemeenschappeiijk financieel toezichtkader (GTK 2020 Gemeenten). Hierin is repressief toezicht de regel. Dit houdt in dat u uw begroting direct kunt uitvoeren. Preventieftoezicht is de uitzondering. Dit betekent dat de begroting en de begrotingswijzigingen hierop eerst door ons moeten worden goedgekeurd voordat u tot uitvoering kunt overgaan. Toezichtregime begroting 2026: repressief toezicht Uw begroting 2026 is naar ons oordeel structureel en reëel in evenwicht. Dit betekent dat uw gemeente in 2026 onder repressief toezicht van de provincie staat en uw begroting 2026 en de daarop betrekking hebbende begrotingswijzigingen geen goedkeuring van ons behoeven.

Wij hebben de begroting 2026 dan ook voor kennisgeving aangenomen.

-1/3-

Ons kenmerk:

02451670

provinsje fryslân provincie frys1ân Structureel resultaat op basis van de begroting 2026 Het begrotingsresultaat is het resultaat dat u in uw begroting heeft gepresenteerd in het overzicht van baten en lasten. Om vast te kunnen stellen of sprake is van structureei evenwicht, is het belangrijk dat duidelijk inzicht bestaat in welke baten en lasten incidenteel zijn. Het verpiichte meerjarige overzicht van incidentele baten en lasten geeft dat inzicht. Het structureel resultaat is het begrotingsresultaat zonder incidentele baten en lasten. Op dit laatste baseren wij ons oordeel en het toezichtregime. Fouten geconstateerd: in vastgestelde begroting hersteld lederjaar toetsen wij de begroting vóórdat die in de gemeenteraad wordt behandeld. Hiervoor vragen wij aan gemeenten om ons de begroting aan te leveren, zo spoedig mogelijk nadat deze door uw college is vastgesteld. Wij ontvingen de begroting 2026 niet voor de raadsvergadering, ondanks herhaaldelijk verzoek. Uiteindelijk hebben wij de door uw college op 14 oktober 2025 aan u aangeboden begroting 2026 zelfvan uw website kunnen halen, waarop wij onze eerste begrotingstoets hebben gedaan. ln deze begroting hebben wij daarbij meerdere fouten en onzekerheden geconstateerd. Hierdoor voldeed deze begroting 2026 niet aan de wettelijke eisen van repressief toezicht.

Om te voorkomen dat u als gemeenteraad deze begroting zou vaststellen en onder preventief toezicht zou komen te vallen, is ambtelijk contact opgenomen zodat daar waar mogelijk de fouten nog konden worden hersteld. ln de door u vastgestelde begroting zijn de belangrijkste fouten gecorrigeerd, waardoor wordt voldaan aan de eisen van repressieftoezicht. De structurele begrotingssaldi uit deze gecorrigeerde begroting, inclusief de aangenomen amendementen zijn weergegeven in de onderstaande grafiek.

Structurele begrotingssaidi 2026-2029 200 150

8 ioo Õ (4)

x

50

o -50

2029

2026

-100 -150

i

-200

Aandachtspunten Bijlage 7 en bijlage 8 toetsen aan het Besluít Begroting en Verantwoording (kortweg: BBV) De bijlagen 7 en 8 zijn verplicht op grond van het BBV en bepalend voor de vaststelling van het uiteindelijke structurele begrotingssaldo. Bijlage 7 van de begroting 2026 bevat het over-

-2/3-

Ons kenmerk:

02451670

provinsje fryslân provincie fryslân zicht met incidentele baten en ¡asten. Bijlage 8 van de begroting 2026 bevat het overzicht van structurele reservemutaties. ln de op 14 oktober 2025 aan u aangeboden begroting zaten in deze twee bijiagen de meeste fouten. Deze zijn hersteld in de door u vastgestelde begroting 2026. Onze oproep is om bij de begroting 2027 extra aandacht te schenken aan de samensteiling van deze beide bijlagen. Financiële kengetallen onder druk ln de begroting 2026 zien we dat een aantal kengetallen van uw gemeente onder druk staan. De solvabiliteit bedraagt 19% en bevindt zich daarmee in de categorie meest risicovol, want zii is lager dan 20%. Daarnaast bedraagt de netto schuldquote 123% en nadert daarmee de categorie meest risicovoi, waarvoor de grens ligt op 130%. Tot slot nadert de belastingcapaciteit bij uw gemeente de hoogste categorie (> 105%). De kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat zij alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een beeld geven van de financiële positie van een gemeente. We vragen uw specifieke aandacht voor deze financiële kengetallen, met name bij toekomstige investeringsbesluiten. Verschuivíng van de tekorten naar 2028 De algemene uitkering gemeentefonds was tot en met 2025 heel positief. Vanaf 2026 daalde de rijksbijdrage vanwege de door het Rijk ingevoerde nieuwe financieringssystematiek.

Dit is bekend geworden als het zogenaamde ravijnjaar. Veel Friese gemeenten stonden voor een financiële uitdaging om de begroting 2026 structureel sluitend te krijgen en bereidden bezuinigingen/ ombuigingen voor. Bij de meicirculaire 2025 is echter gebleken dat het Rijk voor de jaren 2026 en 2027 richting gemeenten met extra middelen over de brug is gekomen. Het ravijnjaar 2026 is daarmee afgewend, maar vanaf 2028 zien we nog steeds een forse daling in de structurele saldi van de Friese gemeenten. Bij ruim de heift van deze gemeenten -waaronder uw gemeente- is het financieel perspectief in dat jaar ook daadwerkelijk negatief. Tot siot lndien er vragen zijn over de inhoud van deze brief, of andere vragen over de beoordeling van de begroting en meerjarenraming van uw gemeente, dan zijn wij graag bereid om deze te beantwoorden. Hiervoor kunt u contact opnemen met uw toezichthouder (zie gegevens bovenaafr\deze brief). Gedeputede Staten van Fryslân,

Brok, voorzitter

secretaris

-3/3-

Ons kenmerk:

0245670