07 Provincie Friesland Oplegger inzake provinciaal verslag van commissaris van de Koning in de provincie Fryslân - AVG

Commissaris van de Koning in de Pmvincie FlYslan Kabinet

Hare Excellentie mevrouw M.H.M. Faber -Van de Klashorst Ministerie van Asiel en Migratie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Leeuwarden, 23 oktober 2024 Verzonden,

31 OKT 2024

Ons kenmerk Afdeling Bijlage(n)

: KAB 02305919 : Kabinet Commissaris van de Koning :1

Onderwerp

: Oplegger inzake provinciaal verslag van commissaris van de Koning in de provincie Fryslan

Hooggeachte mevrouw Faber -Van de Klashorst, Middels deze gezamenlijke brief van alle commissarissen van de Koning bied ik u mijn verslag aan zoals van mij gevraagd wordt in de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen. Zoals de wet voorschrijft doe ik dit in mijn rot als rijksorgaan en na het voeren van vele gesprekken met de gemeenten. Conform de wet slaat u bij het nemen van uw verdeelbesluit acht op dit verslag en streeft u naar een zo evenwichtig mogelijke verdeling van de opvang van asielzoekers over het grondgebied van Nederland. In aansluitend bericht wordt de specifieke provinciale opgave ingekleurd. lk spreek mij niet kwalitatief uit over de gesprekken en de inzet van alle gemeenten, wel over de omstandigheden waar zowel gemeenten als provincies mee te maken hebben (gehad) bij de invulling van deze nieuwe wettelijke taak.

Effect van de Spreidingswet Alle commissarissen van de Koning staan onverkort achter de Spreidingswet die beoogt, door een evenwichtige spreiding van opvanglocaties, rust en stabiliteit te brengen in de asielopvang. We kunnen constateren dat de Spreidingswet nu at effect sorteert: de gemeentelijke plannen laten zien dat de komende twee jaren meer gemeenten dan voorheen asielopvang bieden en we zien ook een beweging van noodopvang naar duurzame opvang. Vanuit mijn bestuurlijke verantwoordelijkheid doe ik dan ook nogmaals een beroep op u om de Spreidingswet in de voile breedte uit te blijven voeren. Daarbij adviseer ik geen besluiten tot intrekking van de Spreidingswet aan de Kamers voor te leggen tot er een deugdelijk alternatief voor voldoende asielopvangplekken ligt.

Uitdagingen bij invullen taakstelling Ondanks dat de Spreidingswet zeker at effect heeft, tellen de provinciale plannen helaas

-1/2-

02305919

nog niet voldoende op tot de totaal gevraagde capaciteit. Dit kent een aantal redenen. Zo zorgde de aankondiging tot het voornemen van intrekking van de wet, kort na de inwerkingtreding, voor onduidelijkheid en vertraging. Dit heeft in zijn algemeenheid een wissel getrokken op politieke-bestuurlijke bereidheid te voldoen aan de Spreidingswet. Lokale bestuurders kwamen hierdoor regelmatig in een lastig parket bij het geven van uitleg over beoogde opvanglocaties aan omwonenden. De bestaande besluitvormings- en ruimtelijke procedures met vaak lange doorlooptijden zijn ongewijzigd gebleven. De invoering van de Spreidingswet is niet vergezeld gegaan van nieuwe wettelijke mogelijkheden tot versnelling. Dit moeten wij ons terdege realiseren. De laat verschafte duidelijkheid over kaders heeft ook niet bijgedragen aan de bereidheid van gemeenten om zelf opvangvoorzieningen te (laten) exploiteren. lk zie ook dat het bij het COA in de uitvoering geregeld ontbreekt aan voldoende capaciteit en slagvaardigheid, waardoor projecten (extra) vertragen of soms zelfs geen doorgang kunnen vinden. Daarnaast zie ik in de miljoenennota ook dat de uitvoeringsorganisaties in de gehele keten te maken krijgen met een forse dating van budget. Dit leidt bij mij tot zorgen over uitvoeringskracht en haalbaarheid. Gemeenten zijn bijvoorbeeld gevraagd duurzame plekken te leveren voor vijf jaar.

De financiering van het COA daalt echter na 2027 drastisch. Dit maakt de businesscases voor nieuwe locaties zeer onzeker. We vragen veel van onze gemeenten zowel als het gaat om opgaven en taken alsook als het gaat om druk op de ruimte. Kan het Rijk zelf nog meer bijdragen als het gaat om Rijksvastgoed en/of gronden? De gewenste uitruil tussen gemeenten tussen asielopvangplekken en huisvesting van statushouders is in het hele land nog zeer beperkt van de grond gekomen. lk constateer dat met spijt omdat ik de achterliggende gedachte van regionale samenwerking waar dat kan, zeer ondersteun. Daarom vraag ik u om met de opgedane ervaringen te onderzoeken hoe regionale sarnenwerking kan worden bevorderd, en hierbij een eerste evaluatie van hoe de wet, en met name de bonus-systematiek, (uit)werkt, te betrekken.

Tot slot lk zie dat de systematiek van overleg aan de PRT's en de LRT een goed instrument is om alle opgaven (van opvang tot huisvesting) in samenhang te bezien en tot resultaten te komen. Rust in het opvanglandschap en in de wet- en regelgeving hieromtrent zijn daarbij van groot belang. lk koppel aan deze weergave van feiten en omstandigheden die een rol hebben gespeeld tijdens de overlegfase van de Spreidingswet, tot slot, nog een tweeledig verzoek om alles wat in uw vermogen ligt eraan bij te laten dragen om de voorwaarden voor het tot stand bren en van stabiele opvangvoorzieningen te verbeteren en om bovenstaande feiten en omst ndigheden mee te wegen bij het nemen van uw verdeelbesluit en het inzetten van hand aving.

rs,-1

4T1W. Brok

-2/2-

02305919