03-03 - Bundel zienswijzen - AVG

PROVINSJALE

s t eat en postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 96 fax: (058) 292 80 24 internet: www.fryslan.frl e-mail: statengriffie@fryslanfrl

FUMO T.a.v. het dagelijks bectuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE GROU

Leeuwarden, 24 september 2025

Verzonden_2. OKT, 2025

Ons kenmerk : 02417649 Domein/ Team : Behandeld door : statengriffie/ (058) 292 89 96 of statengriffie@fryslan.frl Uw kenmerk Bijlage(n) Onderwerp

: Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Geacht bestuur, Op 21 juli jongstleden ontvingen wij de ontwerpbegroting 2026 van de FUMO met bijlagen. VVij zijn door u in de gelegenheid gesteld een zienswijze te geven op het ontwerp. In onze vergadering van 24 september 2025 is besloten een zienswijze te geven. Onze zienswijze bestaat uit twee onderdelen. Allereerst willen wij enkele korte opmerkingen maken over de inhoud van de ontwerpbegroting. Daarna brengen wij een aantal punten onder uw aandacht over de context waarbinnen de FUMO opereert, de uitdagingen waar zij voor staat en het perspectief waaraan de FUMO en haar deelnemers werken. ontwerpbegroting inhoudelijk Op diverse plaatsen in de tekst is zichtbaar dat er verschillend wordt gedacht over bezuinigingen, benodigde dan wet gewenste investeringen, die deels wet en deels niet naar deze begroting zijn vertaald. Daardoor verliest de ontwerpbegroting aan duidelijkheid. Een begroting is bedoeld om helder aan te geven waar de beschikbare middelen voor worden aangewend. Duidelijk komt uit de ontwerpbegroting en de amendementen naar voren dater spanning zit tussen noodzakelijke en gewenste investeringen enerzijds en de daarvoor benodigde financiele middelen. In dit licht hebben begrijpen wij de "pas op de plaats" die in de voorliggende ontwerpbegroting wordt gemaakt. -1/2-

Ons kenmerk:

PROVINSJALE STEATEN IS DE KEAZEN FOLKSFERTSJINTWURDIGING FAN DE PROVINSJE FRYSLAN PROVINSJALE STEATEN IS DE GEKOZEN VOLKSVERTEGENWOORDIGING VAN DE PROVINCIE FRYSLAN

02417649

provinsje fryslan provincie fryslan

PROVINSJALE

s t eat en

Met het oog op de continuIteit verwachten wij dat het algemeen bestuur van de FUMO tot vaststelling van de begroting 2026 kan besluiten. Context, uitdagingen en perspectief Omgevingsdiensten in het algemeen, en dat geldt evenzeer voor onze Friese omgevingsdienst, vervullen een belangrijke taak bij de uitvoering van taken op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op gebied van de fysieke leefomgeving. Het betreft taken die in medebewind aan de colleges van burgemeester en wethouders en aan het college van gedeputeerde staten zijn opgedragen. Door de daarvoor benodigde deskundigheid robuust te organ iseren en onder te brengen bij de omgevingsdienst, kan zij, bin nen de beschikbare middelen, optimaal bijdragen aan de uitvoering van VTH opgaven waar gemeenten en provincies voor staan. De afspraken die in het kader van de versterking van het VTH-stelsel zijn gemaakt tussen het Rijk, gemeenten, provincies en andere partijen zullen in de komende jaren geImplementeerd en geborgd moeten worden. Dit geldt niet alleen voor de taken die bij de omgevingsdienst zijn ondergebracht, maar ook voor de taken die gemeenten en provincies zelf uitvoeren. Het gaat dan ook om een goed functionerende omgevingsdienst die een waardevolle bijdrage !evert aan een goed functionerend VTH-stelsel in Fryslan.

Wij staan achter het initiatief van het algemeen bestuur van de FUMO om tot een gedeeld en breed gedragen perspectief voor de Friese omgevingsdienst te komen. Daar waar de ontwerpbegroting (blz. 14, tweede kolom) spreekt over tegenstrijdige belangen en verschillend denkende opdrachtgevers, ligt er primair een opdracht aan de deelnemers zelf om tot een gedeeld beeld van de Friese omgevingsdienst te komen, deze vervolgens tot stand te brengen en daar in denken en doen constructief aan bij te dragen. Het is in onze ogen nodig om te investeren in een FUMO die voldoet aan de eisen die aan een robuuste omgevingsdienst worden gesteld. Dit vergt investeringen. Wij hopen dat het onderzoek dat in het najaar van 2025 wordt uitgevoerd daar duidelijkheid over biedt. \Nat wij vooral belangrijk vinden is dat er een gemeenschappelijk beeld ontstaat van een omgevingsdienst die werkt voor heel Fryslan. Wij zijn benieuwd naar de uitkomsten hiervan. Provinspip Steaten fan Fryslan,

drs. A.A.M Brok, foarsitter

Rosiet', griffier

- 2 / 2-

Ons kennierk:

PROVINSJALE STEATEN IS DE KEAZEN FOLKSFERTSJINTWURDIGING FAN DE PROVINSJE FRYSLAN P ROVINSJALE ST EAT EN IS DE GEKOZEN VOLKSVERT EGENWOORDIGING VAN DE P ROVINCIE FRYSLAN

02417649

provinsje fryslan provincie fryslan

BESLOT Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Underwerp

PRO VINSJALE STEATEN FAN FRYS LAN

Nei it lezen fan it Citstel fan Deputearre Steaten fan Fryslan fan 9 septimber 2025 nr. 02405909, oangeande de sjenswize op de untwerpbegrutting FUMO 2025 Oerwagende dat

• •

Het dagelijks bestuur van de FUMO gelegenheid biedt tot het inbrengen van zienswijzen; Fryslan belang heeft bij een professionele, toekomsbestendige en breed gedragen omgevingsdienst van en voor Fryslan.

Beslute 1. Zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting FUMO 2026. 2. In te stemmen met de conceptbrief aan het dagelijks bestuur van de FUMO.

Sa festAeld troch Provinsjale Steaten fan Fryslan yn harren iepenbiere gearkomste fan 24 septliber 2025

drs. A.A.IM. Brok

, foarsitter

, griffier

achtkarspeten GE M EENTE

FUMO T.a.v. het Dagelijks Bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE Grou

0C O N f/i N

O N N

Q

Zaaknummer Dossiernummer Behandeld door Telefoonnummer Email Onderwerp

: :

202505277742 25ZG105317

: : :

140511 Gemeente@achtkarspelen.nl Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

O N

áv N a. N N

w N

co v < W<' C.

(D W

Buitenpost, 9 oktober 2025

Verzonden, 10 oktober 2025

N=

S W CD 0

N

Geachte bestuur van de FUMO,

Op 21 juli 2025 heeft u ons de Ontwerpbegroting FUMO 2026 toegezonden. Op grond van artikel 28 van de GR FUMO wordt onze raad in de gelegenheid gesteld om eventueel een zienswijze in te dienen. Wij hebben kennisgenomen van het beleidsstuk Ontwerpbegroting FUMO 2026 en voelen de behoefte een zienwijze, bestaande uit de onderstaande punten, in te dienen. Financiële positie Wij kijken met grote zorg naar de financiële ontwikkelingen binnen uw organisatie. Voor 2024 en 2025 (verwachting) schrijft u rode cijfers, wat wij als zeer onwenselijk beschouwen. De zorgelijke omvang van het weerstandsvermogen en onze eigen financiële situatie versterken deze zorg. Wij dringen er bij het Dagelijks Bestuur op aan hier stevig en proactief op te sturen. Indien er keuzes noodzakelijk zijn, verzoeken wij deze tijdig aan het Algemeen Bestuur voor te leggen. Daarnaast is het ziekteverzuim binnen uw organisatie met 8% fors hoger dan het streefpercentage van 5%. Dit vormt niet alleen een zorg voor de continuïteit, maar is ook een belangrijke indicator voor het welzijn en de tevredenheid van medewerkers. Wij verzoeken u om actief beleid in te zetten om het ziekteverzuim te verminderen en het streefpercentage te realiseren. Ook constateren wij dat de productiviteitsnorm van 1.360 uur per FTE in 2024 niet is gehaald.

Uit de risicoanalyse blijkt dat de gemiddelde productiviteit 1.280 uur per FTE bedroeg, bij een formatie van 150 FTE. Dit leidt tot een financieel risico van circa €1.400.000, waarbij de kans op realisatie als hoog wordt ingeschat. De tot nu toe voorgestelde maatregelen om de productiviteit te verbeteren achten wij te karig. Daarbij valt op dat het risico op niet behalen van de norm feitelijk wordt verschoven naar de deelnemende gemeenten.

U oÁ

3

NÁ

Wij benadrukken dat het Dagelijks Bestuur actiever en effectiever moet sturen op het behalen van de productiviteitsnorm en maatregelen moet treffen binnen de kaders van het visiedocument en de begroting. Contributie OD-NL In de ontwerpbegroting is ons opgevallen dat een post is opgenomen voor de contributie aan OD-NL. Wij lezen dat de FUMO voornemens is zich aan te sluiten bij deze organisatie, dan wel reeds als lid participeert. Wij wijzen u er graag op dat, conform artikel 19 lid 2 van de Gemeenschappelijke Regeling FUMO, alleen het Algemeen Bestuur kan besluiten tot deelname aan verenigingen of andere rechtspersonen. Een dergelijk besluit mag pas worden genomen nadat Provinciale Staten, de gemeenteraden en het Algemeen Bestuur van Wetterskip Fryslán in de gelegenheid zijn gesteld eventuele wensen of bedenkingen kenbaar te maken. Voor zover ons bekend, is een dergelijk verzoek tot op heden niet bij ons ingediend. Indien u voornemens bent een dergelijk verzoek te doen, dan verwachten wij in dat verzoek terug te kunnen lezen hoe de deelnemers aan de FUMO grip kunnen houden op de verwachte groeiende begroting van OD-NL.

-0 CD O (D

0 Ná ó

á d N ó.

N N

N W N

N

co óz

Samenwerking deelnemers/ FUMO Naast deze financiële en organisatorische punten is er een diepere laag van aandacht: de samenwerking en rolneming binnen de verantwoordelijkheden tussen de FUMO en haar deelnemers. Wij constateren dat de samenwerking niet altijd op één lijn zit en dat gesprekken zich vooral richten op financiën, rollen en taakafbakening. Dit overschaduwt de zorg die wij hebben over de begroting 2026. Wat ons betreft zou het gesprek juist moeten gaan over de vraag hoe de FUMO, binnen haar taken en begroting, kan bijdragen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. In deze noodzakelijke focusverschuiving kan uw organisatie een belangrijke rol spelen. Binnen de beleidscyclus Big-8 heeft de FUMO immers de verantwoordelijkheid om te beschrijven en te rapporteren hoe haar inzet bijdraagt aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Tot nu toe zien wij dat onvoldoende terug in het uitvoeringsprogramma basistaken en in het Jaarverslag VTH. Wij adviseren u om samen met de deelnemers het gesprek aan te gaan over hoe de focus kan worden verlegd naar een gezamenlijke, Fryslán-brede benadering, in plaats van naar de resultaten per afzonderlijke deelnemer. Visiedocument Het door u opgestelde Visiedocument 2024-2028 schetst niet alleen de koers voor de toekomst, maar benadrukt ook nadrukkelijk de kernwaarden 'samenwerken en verbinden'.

Deze waarden vormen voor ons een belangrijk houvast in de komende periode, waarin het van essentieel belang is om elkaar te blijven vinden en vast te houden. Tegelijkertijd vraagt deze periode om het zorgvuldig vinden van een balans tussen focus, wensen, randvoorwaarden en financiële mogelijkheden.

07

0

Á

Cw o

(D ó

Wij onderschrijven uw visie dat de FUMO zich moet blijven ontwikkelen als een dienstverlenende uitvoeringsorganisatie, gericht op de efficiënte en effectieve uitvoering van wettelijke taken en, in voorkomende gevallen, plustaken. Vanuit dit perspectief kijken wij met vertrouwen naar het traject dat u samen met uw deelnemers bent gestart. Wij waarderen de inzet om gezamenlijk een gedragen en uitgewerkte visie en plan op te stellen voor een robuuste FUMO die richting geeft aan de kadernota 2027 en de jaren daarna. Het is van groot belang dat deze visie de basis vormt voor een toekomstbestendige organisatie die de belangen van alle deelnemende gemeenten goed kan blijven dienen. VersterkingVTH-stelsel Tot slot constateren wij dat de landelijke ambities rond het VTH-stelsel niet synchroon lopen met de financiële situatie van de gemeentelijke deelnemers. Voor zover ons bekend is er geen duidelijk zicht op een additionele financiële vergoeding vanuit het Rijk richting gemeenten voor de versterking van het VTH-stelsel. Wij verwachten dat deze onzekere situatie naar verwachting tot minstens 2029 doorwerkt en daarmee een belangrijk aandachtspunt blijft in de financiële afwegingen en de onderlinge samenwerking met de FUMO. Wij blijven de ontwikkelingen met belangstelling volgen en verwachten dat onze aandachtspunten zorgvuldig worden meegenomen in het vervolgtraject.

Met vriendelijke groet, Namens de gemeenteraad van Achtkarspelen, De voorzitter,

Dhr. J.D. de Vries MSc

I Dagelijks Bestuur Fumo J.W. de Visserwei 10 9OO1 ZE GROU

Uw brief van: Uw kenmerk:

21juli2025

Ons adres:

Postbus 22 9104ZG Damwáld (051 1 ) 71 70 00 (06) 398 279 03 info@dantumadiel.frl

Ons telefoonnr: Ons whatsapp nr: Ons e-mailadres: Ons kenmerk:

Onderwerp: Zienswijze begroting Fumo

2025-219753 www.dantumadiel.frl

Website: Behandeld

20250710KPD01

door: D. Kroes

Datum: Datum verzending

23 september 2025 30 september 2025

Geacht leden van het dagelijks bestuur,

Bijmail van21juli2O25 heeft u de raad van de gemeente Dantumadielde ontwerpbegroting 2026 voorgelegd. Demogelijkheid bestaat om in reactie op de ontwerpbegroting zienswfizen in te dienen. ln de raadóvergadering vàn 23 septembet 2O2S is besloten een zienswijze in te dienen. Met deze brief maken wij het besluit en de zienswijze van de raad aan u bekend. De vooruitzichten geven reden tot zorg

De vooruitzichten dÉ in de ontwerpbegroting worden gegeven geeft ons reden tot zorg. Er wordt meermaals gesproken over een mogelijke begrotingswijziging. Over 2024 was er sprake van een tekort. Ook voor 2025 is áe verwachting dat er een tekort zal zijn. Het is niet wenselijk dat de Fumo meerjarig een nadelig bedrijfsresultaa-t presenteert. Doordat het weerstandsvermogen van uw organisatie laag is komt de rekening direct bij de deelnemers te liggen.

Er is sprake van een hoog ziekteverzuim alsmede personeelsverloop Uit de cijfers blijkt dat er aÍ meerdere jaren sprake is van een hoog ziekteverzuim binnen de Fumo. Ook is sprake van een groot personeelsverloop. Ook hierover willen wij onze zorg uitspreken.

Wij verzoeken u om proactief te sturen Wij begrijpen dat de opgave niet gemakkelijk is. Wij verzoeken u als dagelijks bestuur om proactief te sturen en noodzakelijke keuzes tijdig aan het Algemeen Bestuur voor te leggen. Met vriendelijke groet, Namens de gemeenteraad van Dantumadiel

drs. A.

aga

DE FRYSKE MARREN

De Fryske Marren Postbus 101, 8500 AC Joure Herema State 1, 8501 AA Joure t 14 05 14 e info@defryskemarren.nl i

www.defryskemarren.nl

Dagelijks bestuur FUMO J.W. de Visserwei 10 9001 ZE GROU

Joure, 2 oktober 2025 Verz.:= 0 6

OKT 2025

Zaaknummer

: Z.858214

Uw kenmerk

: -

Beh. door=

: Team VTH

Bijlage(n)=

: -

Onderwerp: Reactie op FUMO ontwerpbegroting 2026

Geacht bestuur, Met uw brief van 21 juli 2025 (uw kenmerk 20250710KPD01) stuurde u ons de FUMO ontwerpbegroting 2026. Ingevolge artikel 28 van de GR FUMO worden wij in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Algemene beoordeling, geen zienswijze We stellen vast dat het opstellen van de ontwerpbegroting in het teken heeft gestaan van consolidatie ten opzichte van vorig jaar, bezuinigen waar het kan en investeren waar het moet. Geen eenvoudige opgave, temeer gelet op de landelijke ontwikkelingen voortvloeiend uit het interbestuurlijk programma voor versteking van het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving, alsmede gelet op opkomende thema's zoals 'zeer zorgwekkende stoffen', energie en circulaire economie. U heeft in een uitgebreid proces met de deelnemers gezocht naar de juiste balans tussen consolidatie, bezuinigen en investeren. Met voorliggende ontwerpbegroting bent u daarin naar onze mening geslaagd. Er is bij het zoeken naar de balans duidelijk rekening gehouden met de verschillende belangen. Investeringen zijn alleen opgevoerd indien deze als onvermijdbaar, onontkoombaar en/of onuitstelbaar zijn beoordeeld. De ontwerpbegroting geeft ons geen aanleiding daarop een zienswijze in te dienen die tot aanpassing zou moeten leiden. Wel willen wij u voor het vervolg een tweetal aandachtspunten meegeven.

Goede samenwerking belangrijk voor vervolg De landelijke ontwikkelingen en opkomende thema's, zoals hiervoor genoemd, geven mogelijk aanleiding voor toekomstige investeringen die onvermijdbaar, onontkoombaar en/of onuitstelbaar zijn. In uw begeleidend schrijven geeft u aan dat een verdiepend onderzoek plaatsvindt naar de wijze waarop deze ontwikkelingen en opkomende thema's (financieel) bij de FUMO vertaald moeten worden. Dit verdiepend onderzoek vindt plaats onder begeleiding van een klankbordgroep bestaande uit bestuursleden en ambtelijke vertegenwoordigers. Wij roepen u op om daarbij ook tijdig de deelnemers te betrekken die geen zitting hebben in de klankbordgroep. Gelet op het proces dat heeft geleid tot voorliggende ontwerpbegroting, naar ons oordeel een belangrijke voorwaarde om tijdig tot een éénduidige en gedragen uitkomst te komen.

1 van 2

Monitoring van belang om tijdig bij te kunnen sturen. In de begroting zijn via het gekozen bezuinigingsscenario, uren voor sommige vergunningverlenings-, toezichts- en handhavingstaken (VTH-taken) naar beneden bijgesteld door kentallen te verlagen. Dit betekent ook dat wanneer meer aanvragen/meldingen worden ingediend danwel het naleefgedrag verslechterd, de begrote uren voor de VTH-taken sneller overschreden kunnen worden. Het is van belang de inzet goed te monitoren en tijdig bij te sturen om dreigende overschrijdingen te voorkomen. Wij verwachten dat u, via het periodieke accountoverleg, eventueel noodzakelijke bijsturing in overleg met ons college doet.

Name s de gemeenteraad van De Fryske Marren,—

degri ier,= _ e'Tyo- -zitter, H.A. van Dijk-Beekman-----= .P. Stoel

2 van 2

M 03 OKT, 2025 het dagelijkse bestuur van de FUMO

uw brief

Ontwerp-begroting FUMO 2026

oravangen

ons numrner

datum

336233

26 juni 2025

yerzonden

i,71-h7incHinF. ion

1:01;-!Fc'onnurrm2(

bijiage.n

M. Kremer

0517-492222

1

2 9 SE.-P 2025

Geacht bestuur, Op 22 juli 2025 hebben wij van u de ontwerpbegroting van de FU MO ontvangen voor het jaar 2026. U stelt ons in de gelegenheid een zienswijze te uiten. Wij hebben de ontwerpbegroting behandeld in onze vergadering van 24 september 2025. In deze brief leest u ons besluit. Dit hebben wij tevens als bijlage bij deze brief gevoegd. Zienswijze Wij hebben besloten een zienswijze in te dienen naar aanleiding van uw ontwerpbegroting 2026. In de eerste plaats vragen wij uw nadrukkelijke aandacht voor het fejt dat de belangen van grate gemeenten niet ten kosten mogen gaan van de belangen van kleine gemeenten. Een aantal ontwikkelingen is nu niet meegenomen in de begroting 2026 en kunnen daardoor (financiele) consequenties hebben voor de toekomst. Het gaat am de volgende punten: • Het terugbrengen van het % hercontroles kan leiden tot extra controle en naheffing Het uitgangspunt was dat bij 60% van de controles met overtredingen een hercontrole plaatsvindt. Dit percentage wordt in de begroting 2026 verlaagd naar 40%. Het risico hierbij is dat wanneer het naleefgedrag van de inrichtingen verslechtert, het percentage van 40% ontoereikend is. Conform de financieringssystematiek zal er dan een naheffing plaats moeten vinden. Gevolg kan oak zijn dat er minder toezicht en handhaving bij bedrijven als de REC gaat plaatsvinden. Dit zou tot een onwenselijke situatie kunnen leiden.

De REC is werkzaam voor heel Fryslan. Wij rekenen erop dat Fryslan solidair is met de belangen die verwant zijn met de REC. •

De ontwikkelingen voor energie en ketentoezicht zijn slechts eenmalig afgedekt bin nen de begroting.

Ingaande 2027 worden de ontwikkelingen m.b.t. energie (€ 115.000) en ketentoezicht (€ 200.000) structured l meegenomen. Inzake het ketentoezicht mag samengewerkt worden met een andere of (meerdere) omgevingsdiensten. Dit wordt nader onderzocht. Wanneer de samenwerking niet goed tot stand komt, zal de FUMO zelf moeten voldoen aan de kwaliteitscriteria. Dit vergt een investering van 200.000. • Het weerstandsvermogen zal naar alle waarschijnlijkheid ontoereikend zijn in 2027. Uit de risico-inventarisatie blijkt dat er in 2026 een weerstandsvermogen van € 897.500 benodigd is. De accountant heeft in zijn verslag van bevindingen aangegeven dat, gelet op de ontwikkelingen in 2025, dat het weerstandsvermogen ontoereikend zal zijn bij de jaarrekening 2025. Naar alle waarschijnlijkheid moet dit dan gerepareerd worden in de kadernota 2027-2031 via een aanvullende bijdrage van de deelnemers. • Het niet behalen van de productiviteitsnorm van 1.360 uur per fte. De productiviteitsnorm van 1.360 uur staat onder druk. In 2024 is deze norm niet gehaald vanwege ziekteverzuim en het feit dat nieuw ingestroomde medewerkers nog de nodige scholing behoeven en daardoor minder productieve uren kunnen schrijven. Dit geldt oak voor 2025 en 2026. Wij vragen u de nodige inspanning te plegen zodat de productiennrm wel gehaald wordt, door onder ander het ziekteverzuim onder controle te krijgen.

Wij verzoeken u met klem am rekening te houden met de nadelige gevolgen van de bovenstaande geschetste ontwikkelingen en ervoor te zorgen dat er geen negatieve gevolgen ontstaan bij de toezicht en handhaving. Oak vragen wij u enige terughoudendheid te betrachten bij het samenstellen van de kadernota 2027.

Tot zover onze reactie. Wij gaan ervanuit dat wij u voldoende hebben geInformeerd en u onze zienswijze meeneemt.

Met vriendelijke groet, De gemeenteraad van de gemeente Harlingen , de voorzitter

Pagina 2 van 2 - 336363

Ge.meente Hariingen

Dagelijks Bestuur van de FUMO Postbus 3347 8901DH Leeuwarden

uw brief van: 21 juli 2025

ons kenmerk: D.25.2021312

bijlage(n):

datum: 17 oktober 2025

Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026

Geacht bestuur, Na het toezenden van de ontwerpbegroting FUMO 2026 is deze in de raadsvergadering van gemeente Heerenveen op 16 oktober 2025 besproken. De gemeenteraad heeft besloten de volgende zienswijze in te dienen: Uw organisatie opereert in een taakveld waarin nog de nodige uitdagingen zijn. Zo lopen de landelijke ambities rond het VTH-stelsel en de financiële situatie bij de gemeentelijke deelnemers niet gelijk op. Ook bestaat er onzekerheid over de vergoeding vanuit het Rijk voor de versterking van het VTH-stelsel. Het gesprek gaat hoofdzakelijk over geld, rol en taakafbakening. Dit terwijl het gesprek zou moeten gaan over hoe de FUMO binnen haar takenpakket en de begroting kan bijdragen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. In deze transitie in focus kan de FUMO een belangrijke rol spelen. Tot op heden zien wij hiervan onvoldoende terug in het Uitvoeringsprogramma basistaken en het Jaarverslag VTH. Wij verzoeken u om in samenwerking met de deelnemers het gesprek op gang te brengen over hoe de focus kan worden verlegd naar een Fryslân brede benadering en minder op de resultaten op deelnemersniveau. In het verlengde daarvan merken wij op dat Gemeente Heerenveen met de verhoging van de bijdrage voor 2026 (4,5%) binnen het inflatiepercentage (4,68%) blijft. Gemiddeld daalt de gemeentelijke bijdrage met 0,2%.

Wij verzoeken u te kijken welke mogelijkheden er zijn om binnen de totale bijdrage eventueel benodigde extra financiële middelen op te vangen. Daarnaast willen wij u meegeven dat wij met een zorgelijke blik kijken naar uw financiële positie. Er is onvoldoende weerstandsvermogen en er is sprake van oplopende tekorten door de volgende oorzaken: 1. Het niet behalen van de productiviteitsnorm als gevolg van een hoog ziekteverzuim en hoge scholingsuren. 2. Overschrijding kosten bedrijfsvoering als gevolg van: o Hogere ICT-kosten door autonome groei van de licentiekosten.

1

o

o

Overschrijding ontwikkelkosten door niet begrote onderzoeken inzake het huisvestingsvraagstuk en het verder professionaliseren van Personeel en Organisatie. Hogere inhuurkosten door ziekte en om de werkdruk op de medewerkers van bedrijfsvoering te verlagen.

Ten slotte vragen wij u de oorzaken die ten grondslag liggen aan de kwetsbare financiële positie mee te nemen in het aangekondigde robuustheidsonderzoek.

Bel gerust als u vragen heeft Heeft u vragen over deze brief? Neem dan contact op met Akke Cloo door te bellen naar 140513.

Met vriendelijke groet, De raad van de gemeente Heerenveen. de griffier,

de voorzitter,

{{SIGNER2}}

{{SIGNER1}}

L. Roest-Jonkers

M.A. Fokkens-Kelder

2

Gemeenteraad van Leeuwarden

Hofplein 38 Postbus 2 1 000

8900 JA Leeuwarden Telefoon 14058

Dagetijks Bestuur van de FUMO J.W. de Visserwei 10 9OO1 ZE GROU

Onderwerp

Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Uw kerurrerk

20250710KPD01

Ons kenmerk

2025-223586

Sector

Duurzam e Om gevi n gskwa litei t

Tearn

Toezicht en Handhaving, bouwen en milieu

Bijlagen

Datm

6 oktober 2025

Geachte leden van het Dagetijks Bestuur, Op 21 juti 2025 ontvingen we van u de ontwerpbegroting FUMO 2026. lngevolge E-rnail gerneente@teeuwarden.nl artiket 28 van de GR FUMO worden we in de getegenheid gesteld een www.leeuwa¡de'.nt

zienswijze in te dienen. Hiervan maken we graag gebruik. Attereerst willen we uitspreken dat we de nieuwe en verbeterde opmaak en lay-out van de begroting als zeer positief ervaren. Daarnaast spreken wij onze waardering uit dat de FUMO erin gestaagd is om een beteidsarme begroting op te stetlen waarin een structurele besparing gereatiseerd wordt om zo de lasten voor de deetnemers te bePerken

Visiedocument FUMO 2024-2028 ln 2025 is het Visiedocument FUMO 2024-2028 vastgesteld. Hierin is expticiet opgenomen dat de FUMO votdoende is toegerust voor de uitvoering van haar wettetijke takenpakket en in voorkomende gevalten voor het ptustakenpakket. Vanuit onze optiek moet de FUMO de energie btijvend inzetten op het uitvoeren van de wettelijke basistakenpakket, met daarbij inachtneming van de kernwaarden 'samenwerken, verbinden, klantgericht', die in het visiedocument zijn opgenomen. De FUMO moet zich vooral btijven ontwikkelen als een dienstvertenende uitvoeringsorganisatie die aanstuit bij de vragen en de behoeften van haar deetnemers. Versterkins WH-stelsel Tot op heden hebben wij hetaas moeten concluderen dat er nog geen zicht is op een aanvullende bijdrage vanuit het Rijk richting gemeenten met betrekking tot de tandetijke ambities rond de versterking van het WH-stetset. Dit maakt dat wensen en financiële mogetijkheden niet attijd getijk op [open en verwachten van de FUMO dat dit betrokken wordt bij opstetten van de kadernota 2027 e.v.. Met de in het visiedocument opgenomen kernwaarden 'verbinden, samenwerken en klantgericht' kijken wij vol verwachting uit naar het traject waarin de FUMO samen met de deetnemers een ontwikketing in gang zet om te komen tot een robuuste FUMO.

Sjoch dizze stêd; sjoch war der rrì¡om bart - It âlde spegelet him yn wat de takomst hat - PiterTtrpstrc

679

Btad 3

Om ervoor te zorgen dat het ziekteverzuim niet verder toeneemt, maar daatt

naar de norm van 5% en de tevredenheid, vitatiteit en inzetbaarheid van medewerkers weer toeneemt, vinden wij het van belang dat het Dagetijks Bestuur van de FUMO nadrukketijker haar rol pakt in de aansturing van de organisatie. Hoogachtend,

Namens de gemeenteraad,

Voorzitter,

G

I

ooststellingwerf

Team: OWO-VTH Ambtenaar: S.Veenema Telefoonnummer: Ons kenmerk: Z2025-00004634

Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026 Oosterwolde, 10 oktober 2025 Geachte leden van het dagelijks bestuur, Op 21 juli 2025 hebben wij de ontwerpbegroting 2026 van de FUMO ontvangen. Op grond van artikel 28 van de Gemeenschappelijke Regeling FUMO worden wij als gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Onze raad maakt graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij willen beginnen met het uitspreken van onze waardering voor de duidelijke verbetering in de opmaak en lay-out van de begroting. De nieuwe vormgeving draagt bij aan de leesbaarheid en toegankelijkheid van het document, wat wij als zeer positief ervaren. Daarnaast waarderen wij dat de FUMO erin is geslaagd om in deze financieel uitdagende tijd een structurele besparing te realiseren. De gekozen maatregelen getuigen van een serieuze inzet om de lasten voor de deelnemers te beperken, zonder daarbij de kwaliteit van de uitvoering uit het oog te verliezen. Ook zijn wij verheugd dat er inmiddels een missie en visie voor de organisatie is vastgesteld, mede op basis van input van de deelnemers. Dit biedt een duidelijke stip op de horizon en vormt een belangrijk fundament voor de verdere ontwikkeling van de FUMO. Wij willen daarbij benadrukken dat het voor onze raad van groot belang is dat in deze missie en visie het vraaggestuurde karakter van de organisatie duidelijk tot uiting komt.

De FUMO moet zich vooral blijven ontwikkelen als een dienstverlenende organisatie die aansluit bij de behoeften van haar deelnemers. Tegelijkertijd willen wij enkele zorgen uitspreken die voortkomen uit het eerste tertaalbericht van 2025. Zo blijft de productiviteit achter bij de norm, mede door een stijgend ziekteverzuim en een hoge scholingsbehoefte. Het ziekteverzuim ligt met 7,95% fors boven de norm van 5%, waarbij langdurig verzuim een groot aandeel heeft. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de uitvoeringskracht, maar ook voor de werkdruk binnen de organisatie. Daarnaast baart de financiële positie ons zorgen. Het (verwachte) tekort over 2024 en 2025, in combinatie met de signalering van financiële kwetsbaarheid door de accountant, vragen om een stevig herstelplan. Ook de structurele overschrijding van ICT-kosten en de extra uitgaven voor huisvesting en P&O-ontwikkeling vragen om scherpere sturing en prioritering. In het verlengde hiervan vinden wij het van groot belang dat het meerjarenperspectief in de begroting realistisch en structureel sluitend is. Dit betekent dat de financiële planning niet alleen sluitend moet zijn op papier, maar ook gebaseerd moetzijn op haalbare aannames en robuuste onderbouwing. Daarbij is blijvende aandacht nodig voor de tertaaloverzichten, die een essentieel instrument vormen voor monitoring.

Deze overzichten moeten tijdig en inhoudelijk voldoende inzicht geven in de voortgang van de uitvoering, zodat het bestuur waar nodig kan bijsturen en verantwoorde keuzes kan maken binnen de begrotingscyclus. Wij pleiten er daarnaast voor om het in uw aanbiedingsbrief genoemde onderzoek naar een robuuste omgevingsdienst breder te trekken. Wat ons betreft moet het onderzoek zich nadrukkelijk richten op de toekomstbestendigheid van de organisatie. Daarbij is het essentieel dat de basis op orde is, oftewel de

primaire processen moeten goed functioneren, zodat de organisatie effectief kan opereren en flexibel kan inspelen op veranderingen in de omgeving. Daarnaast raden wij aan om ook de interne cultuur, ziektecijfers en deskundigheid van tijdelijke aard in dit onderzoek te verwerken. Wij verwachten dat dit onderzoek prioriteit krijgt en dat er nog dit jaar mee wordt gestart, zodat de resultaten tijdig beschikbaar zijn en meegenomen kunnen worden in de begrotingscyclus voor 2027. Tevens willen wij benadrukken dat wij het van belang achten dat het dagelijks bestuur (DB) nadrukkelijker haar rol pakt in de aansturing van de organisatie. Daarbij hoort ook het actief zoeken naar consensus over DB-voorstellen, voordat deze op de agenda van het algemeen bestuur (AB) verschijnen. Dit stelt het AB in staat om meer op hoofdlijnen te sturen, wat leidt tot minder moties en amendementen tijdens AB-vergaderingen. Zo ontstaat er meer rust en focus binnen de organisatie. In dit kader vragen wij ook aandacht voor goed werkgeverschap: een stabiele, gezonde en aantrekkelijke werkomgeving is een essentiële randvoorwaarde voor een toekomstbestendige FUMO. Tot slot willen wij onderstrepen dat het van groot belang is dat de bedrijvenlijsten actueel zijn. Deze lijsten vormen immers een belangrijke basis voor de begroting en de verdeling van uren en middelen.

Eenjuiste en actuele registratie is essentieel voor een eerlijke en transparante toerekening van kosten aan de deelnemers. Wij verzoeken dan ook om hier structureel aandacht aan te besteden en de deelnemers hierin actief mee te nemen. Wij vertrouwen erop dat u onze zienswijze betrektbij de verdere behandeling van de ontwerpbegroting.

Hoogachtend, De gemeenteraad van Ooststellingwerf, namens dezen,

de voorzitter,

de griffier,

GC

J. Werkman

A. Hensen

wer

12

gemeente

Opsterland FUMO Postbus 3347 8901 DH GROU

Uw kenmerk:

Uw brief van:

Ons kenmerk:

Behandeld door:

21 juli 2025

Z2025-00004635

Simon Veenema

Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Telefoon:

Bijlagen:

Beetsterzwaag, 10 oktober 2025 Verzonden op: 13 oktober 2025

Geachte leden van het dagelijks bestuur, Op 21 juli 2025 hebben wij de ontwerpbegroting 2026 van de FUMO ontvangen. Op grond van artikel

28 van de Gemeenschappelijke Regeling FUMO worden wij als gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Onze raad maakt graag gebruik van deze mogelijkheid. Wij willen beginnen met het uitspreken van onze waardering voor de duidelijke verbetering in de opmaak en lay-out van de begroting. De nieuwe vormgeving draagt bij aan de leesbaarheid en toegankelijkheid van het document, wat wij als zeer positief ervaren. Daarnaast waarderen wij dat de FUMO erin is

geslaagd om in deze financieel uitdagende tijd een structurele besparing te realiseren. De gekozen maatregelen getuigen van een serieuze inzet om de lasten voor de deelnemers te beperken, zonder daarbij de kwaliteit van de uitvoering uit het oog te verliezen. Ook zijn wij verheugd dat er inmiddels een missie en visie voor de organisatie is vastgesteld, mede op basis van input van de deelnemers. Dit biedt een duidelijke stip op de horizon en vormt een belangrijk fundament voor de verdere ontwikkeling van de FUMO. Wij willen daarbij benadrukken dat het voor onze raad van groot belang is dat in deze missie en visie het vraaggestuurde karakter van de organisatie duidelijk tot uiting komt. De FUMO moet zich vooral blijven ontwikkelen als een dienstverlenende organisatie die aansluit bij de behoeften van haar deelnemers. Tegelijkertijd willen wij enkele zorgen uitspreken die voortkomen uit het eerste tertaalbericht van 2025.

Zo blijft de productiviteit achter bij de norm, mede door een stijgend ziekteverzuim en een hoge scholingsbehoefte. Het ziekteverzuim ligt met 7,95% fors boven de norm van 5%, waarbij langdurig verzuim een groot aandeel heeft. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de uitvoeringskracht, maar ook voor de werkdruk binnen de organisatie. Daarnaast baart de financiële positie ons zorgen. Het (verwachte) tekort over 2024 en 2025, in combinatie met de signalering van financiële kwetsbaarheid door de accountant, vragen om een stevig herstelplan. Ook de structurele overschrijding van ICT-kosten

en de extra uitgaven voor huisvesting en P&O-ontwikkeling vragen om scherpere sturing en prioritering.

In het verlengde hiervan vinden wij het van groot belang dat het meerjarenperspectief in de begroting realistisch en structureel sluitend is. Dit betekent dat de financiële planning niet alleen sluitend moetzijn

op papier, maar ook gebaseerd moet zijn op haalbare aannames en robuuste onderbouwing. Daarbij is

blijvende aandacht nodig voor de tertaaloverzichten, die een essentieel instrument vormen voor monitoring. Deze overzichten moeten tijdig en inhoudelijk voldoende inzicht geven in de voortgang van de uitvoering, zodat het bestuur waar nodig kan bijsturen en verantwoorde keuzes kan maken binnen de begrotingscyclus.

Postbus 10.000

Hoofdstraat 82

T (0512) 386 222

E_gemeente@opsterland.nl

IBAN NL82 BNGH 028.50.06.606

9244 ZP Beetsterzwaag

9244 CR Beetsterzwaag

F

L_www.opsterland.nl

BTW _NL001950149B01

(0512) 381 875

wter

2/2

gemeente

Opsterland Wij pleiten er daarnaast voor om het in uw aanbiedingsbrief genoemde onderzoek naar een robuuste omgevingsdienst brederte trekken. Wat ons betreft moet het onderzoek zich nadrukkelijk richten op de toekomstbestendigheid van de organisatie. Daarbij is het essentieel dat de basis op orde is, oftewel de primaire processen moeten goed functioneren, zodat de organisatie effectief kan opereren en flexibel kan inspelen op veranderingen in de omgeving. Wij verwachten dat dit onderzoek prioriteit krijgt en dat er nog dit jaar mee wordt gestart, zodat de resultaten tijdig beschikbaar zijn en meegenomen kunnen worden in de begrotingscyclus voor 2027. Tevens willen wij benadrukken dat wij het van belang achten dat het dagelijks bestuur (DB) nadrukkelijker haarrol pakt in de aansturing van de organisatie. Daarbij hoort ook het actief zoeken naar consensus over DB-voorstellen, voordat deze op de agenda van het algemeen bestuur (AB) verschijnen. Dit stelt het AB in staat om meer op hoofdlijnen te sturen, wat leidt tot minder moties en amendementen tijdens AB-vergaderingen. Zo ontstaat er meer rust en focus binnen de organisatie. In dit kader vragen wij ook aandacht voor goed werkgeverschap: een stabiele, gezonde en aantrekkelijke werkomgeving is een essentiële randvoorwaarde voor een toekomstbestendige FUMO.

Tot slot willen wij onderstrepen dat het van groot belang is dat de bedrijvenlijsten actueel zijn. Deze lijsten vormen immers een belangrijke basis voor de begroting en de verdeling van uren en middelen. Een juiste en actuele registratie is essentieel voor een eerlijke en transparante toerekening van kosten aan de deelnemers. Wij verzoeken dan ook om hier structureel aandacht aan te besteden en de deelnemers hierin actief mee te nemen. Wij vertrouwen erop dat u onze zienswijze betrekt bij de verdere behandeling van de ontwerpbegroting.

Met vriendelijke groet,

burgemeester en wethouders, de gemeentesecretaris, ,

de burgenteester,

Sandra van ’t Hooge

Andries Bolwman

Postbus 10.000

Hoofdstraat 82

T (0512) 386 222

E _gemeente@opsterland.nl

IBAN NL82 BNGH 028.50.06.606

9244 ZP Beetsterzwaag

9244 CR Beetsterzwaag

F

1_www.opsterland.nl

BTW _NLO01950149B01

(0512) 381 875

gemeente

SCHIERMONNIKOOG

FUMO

FUMO T.a.v. dagelijks bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE Grou

Uw brief van: Uw kenmerk: Ons kenmerk:

Onderwerp:

29 SEP. 2025

ontvangen

21 juli 2025 20250710KPD01 502761

Ontwerpbegroting FUMO 2026

Behandelend ambtenaar: Telefoonnummer: In afschrift aan:

S. Dolfing (0519) 535050

Bijlage(n):

1

Schiermonnikoog,

25 september 2025

Verzonden:

26 SEP 2025

Geachte bestuur, Op 21 juli 2025 heeft u ons de ontwerpbegroting FUMO 2026 toegezonden. Daarbij stelde u de gemeenieraad van Schiermonriikoog in de gelegenheid am hierop uiterlijk 14 oktober 2025 haar zienswijze te geven. De gemeenteraad van Schiermonnikoog heeft in de raadsvergadering van 23 september 2025 besloten geen gebruik te maken van de mogelijkheid am op de ontwerpbegroting FUMO 2026 zienswijzen in te dienen. In de bijlage bij deze brief treft u het raadsbesluit. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Schiermonnikoog, de secretaris,

de burgemeester, t

T. Kroeze

I. van Gen

C.

1-1e7nekacirp . Nieuwestreek 5. Schiermonnikoog . postadres . Postbus 20 . 9166 ZP . Schiermonnikoog telefoon (0519) 53 50 50. e-mail postbus20@schiermonnikoog.nl . www. sthiermonnikoog.n1

40.1i ,

-..

• •-•

,

gemeente

Raadsv ergadering v an

Onderwerp:

23 september 2025

Zienswijze Ontwerpbegroting FUMO 2026

Ag en d ap u n t 8

Schiermonnikoog, 2 september 2025

Aan de Gemeenteraad lnleiding Bij brief van 21 juli 2025 heeft het dagelijks bestuur van de FUMO de ontwerpbegroting 2026 aan u toegezonden. In artikel 28 van de Gemeenschappelijke regeling FUMO is bepaald dat de gemeenteraad in de gelegenheid wordt gesteld zienswijzen over de ontwerpbegroting FUMO 2026 naar voren te brengen. Daartoe wordt u in de gelegenheid gesteld tot uiterlijk 14 oktober 2025. Voorstel 1. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om op de ontwerpbegroting FUMO 2026 zienswijzen in te dienen. Ar gumenten De begroting is opgesteld met inachtneming van de financiele kaders van het amendement op de kadernota 2026-2030, vastgesteld op 10 april 2025 door het algemeen bestuur. Het amendement is met algemene stemmen aangenomen en mede ingediend door Schierrnonnikoog. De financiele kaders zijn: een beleidsarme begroting die qua omvang niet uitstijgt boven die van 2025, vermeerderd met de wettelijke indexaties (waaronder loon- en prijsontwikkelingen), en eventueel nieuw ingebrachte taken. Op verzoek van de Vereniging van Friese Gemeenten heeft de FUMO - samen met een ambtelijke en bestuurlijke werkgroep - verschillende bezuinigingsscenario's uitgewerkt om tegemoet te komen aan de financiele opgaven van de gemeentelijke deelnemers in 2026. Gekozen is voor een scenario dat structureel 865.000 per jaar bespaart.

Deze besparing wordt gerealiseerd door het percentage hercontroles te verlagen, dubbelingen in de begroting bij vergunningactualisaties te schrappen, de omvang van de bodemtaken aan te passen, uren voor handhaving te reduceren en diverse efficientiemaatregelen door te voeren. De totale omvang van de begroting van de FUMO neemt in 2026 toe met 1,2 miljoen (5,6 procent) en bedraagt 23.424.000. Voor de gemeentelijke deelnemers betekent dit een daling van 0,2% ten opzichte van 2025. De provinciale bijdrage stijgt met 20,7 procent. De stijging van de provinciale bijdrage wordt veroorzaakt door extra taakinbreng door de provincie (6.000 uur) en doordat de bezuinigingen alleen betrekking hebben op de gemeentelijke taken. Kosten en dekking De totale bijdrage voor de gemeente Schiermonnikoog is voor 2026 geraamd op 50.121,-. Ten opzichte van 2025 is dit E 1.765,- minder. Deze kosten worden gedekt uit de jaarlijkse bijdrage aan de FUMO.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Schiermonnikoog, 23 september 2025

gemeente S C Fi I I:.

IV! '

,ks!

De raad v an de gemeente Schiermonnikoog;

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van: 2 september 2025; Kennis te hebben genomen van de ontwerpbegroting FUMO 2026;

BESL UIT: Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om op de ontwerpbegroting FUMO 2026 zienswijzen in te dienen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 23 september 2025,

, voorzitter (I. van Gent)

, griffier (T. Toren)

Behandeld door: R.A.A. Tekstra Telefoonnummer: 14 0515

FUMO T.a.v. het Dagelijks Bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE GROU

Uw kenmerk: 20250710KPD01 Ons nummer: U25.005552

*U25.005552* Sneek, 20 oktober 2025 VERZONDEN 20 OKT 2025 Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Geacht Dagelijks Bestuur, Op 21 juli 2025 heeft u ons de Ontwerpbegroting FUMO 2026 toegezonden. Op grond van artikel 28 van de GR FUMO wordt onze raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Van deze mogelijkheid maken wij graag gebruik. Als eerste willen wij u complimenteren met de aangepaste lay-out van de ontwerpbegroting. Deze bondige en gestroomlijnde opzet is voor ons goed leesbaar en geeft duidelijk inzicht. Los hiervan moeten we helaas constateren dat uw organisatie in een taakveld opereert waarin er nog de nodige uitdagen op uw pad liggen. Zo lopen de landelijke ambities rond het VTH- stelsel en de financiële situatie bij de gemeentelijke deelnemers niet gelijk op. Ook is er, voor zover wij weten, geen zicht op een additionele vergoeding vanuit het Rijk richting gemeenten voor de versterking van het VTH stelsel. Onze verwachting is dat deze onzekere financiële situatie zeker tot 2029 doorwerkt. Daarnaast constateren wij dat uw deelnemers onderling, maar ook soms ook de FUMO met haar deelnemers, niet altijd samen op een gemeenschappelijke lijn zitten. Dit soms op triviale onderwerpen. Te denken valt aan het proces rond deze ontwerpbegroting, het traject Wijziging Gemeenschappelijke Regeling (nog niet afgerond) en het traject Visiedocument. De rode lijn is dat het gesprek hoofdzakelijk gaat over geld, rol en taakafbakening.

Dit terwijl het gesprek zou moeten gaan over hoe de FUMO binnen haar takenpakket en de begroting kan bijdragen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. In deze transitie in focus kan ook uw organisatie een belangrijke rol spelen. Immers uw organisatie staat binnen de beleidscyclus aan de lat om te beschrijven en te rapporteren hoe uw inzet bijdraagt aan onze gemeenschappelijke doelen voor de leefomgeving. Tot op heden lezen wij dit helaas onvoldoende terug in uw uitvoeringsprogramma en het Jaarverslag VTH. Investeren op dit onderdeel zal bijdragen aan de noodzakelijke omslag om samen met de deelnemers het gesprek op gang te brengen over uw toegevoegde waarde.

In uw Visiedocument beschrijft u naast uw koers, ook uw kernwaarden: ‘samenwerken’ en ‘verbinden’. Deze twee waarden geven ons in de komende tijd houvast. Een tijd waarin we elkaar moeten blijven vasthouden en moeten zoeken naar een balans tussen: focus, wensen, richting, randvoorwaarden en financiële mogelijkheden. Vanuit dit perspectief kijken wij hoopvol naar het traject waarin u samen met uw deelnemers een ontwikkeling in gang zet om voor kadernota 2027 e.v. een gezamenlijk gedragen en uitgewerkte visie/plan neer te leggen voor een robuuste FUMO. Wij raden u aan om in dit traject ook het welzijn van uw medewerkers te betrekken. Ziekteverzuim (huidig 8%) is voor ons een toets parameter voor de tevredenheid/welzijn van onze collegae in uw organisatie. Daarbij willen wij u tevens meegeven om in bovenstaand proces zuiver en reëel te begroten. Wij achten het niet wenselijk om het instrument begrotingswijziging te moeten inzetten om financieel bij te sturen. Deze trajecten werken vaak beeldvormend, doen vaak afbreuk aan vertrouwen en daarnaast kosten ze ambtelijk en bestuurlijk veel inspanning. U zou ons hierin kunnen helpen om binnen het beschikbare budget in uw begroting risico gestuurd keuzes te maken en deze met uw deelnemers te bespreken. Los van bovenstaande kijken wij met een zorgelijke blik kijken naar de financiële ontwikkelingen binnen uw organisatie.

Over 2024 en 2025 (verwachting) schrijft u rode cijfers. Wij achten het onwenselijk dat uw organisatie meerjarig een nadelig bedrijfsresultaat presenteert. Dit mede gezien de zorgelijke omvang van uw weerstandsvermogen en onze financiële positie. Wij verwachten dat u als Dagelijks Bestuur hierop stevig en proactief (bij)stuurt. Indien er keuzes noodzakelijk zijn dient u deze tijdig aan het Algemeen Bestuur voor te leggen. Dit helpt ons het bestuurlijke spel van verantwoordelijkheden te spelen zoals bedoeld in de GR FUMO. Ook viel ons oog erop dat er in de ontwerpbegroting een post is opgenomen voor contributie aan OD-NL. We lezen dat de FUMO een soort van lid is/wil worden van OD-NL. Uw Algemeen Bestuur kan besluiten dat uw organisatie deel mag nemen aan verenigingen ed. Echter dit besluit kan alleen worden genomen nadat provinciale staten, de raden en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân in de gelegenheid zijn gesteld hierover hun wensen en bedenkingen te geven. In onze herinnering hebben wij tot op heden een dergelijk verzoek niet ontvangen. Mocht u overwegen om een dergelijk verzoek aan ons te richten, dan gaan wij er van uit dat in dat verzoek is terug te kunnen lezen hoe de deelnemers aan de FUMO grip kunnen houden op de verwachtte groeiende begroting van OD-NL. Met vriendelijke groet, de raad van de gemeente Súdwest-Fryslân, voorzitter,

griffier,

Mr.drs. J.A. de Vries

G. Stegenga

2

om g fn H r 1 tytsjerksteradiel S g e W

2neente

Dagelijks Bestuur van de FUMO De heer P.Hofstra Postbus 3347 8901 DH Leeuwarden

Burgum, 9 oktober 2025

: 25ZG304294 ons kenmerk 2025090112384 dossier behandeld door : Rinze Formsma telefoonnummer : 14 0511 uw brief van : 21 juli 2025 20250710KPD01 uw kenmerk onderwerp : Zienswijze Ontwerpbegroting FUMO 2026

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur, Op 21 juli 2025 ontvingen wij van u de Ontwerpbegroting FUMO 2026. Op grond van artikel 28 van de GR FUMO wordt onze raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Wij maken hier gebruik van. Wij willen beginnen met waardering uit te spreken voor de vormgeving. Het document is hierdoor duidelijk en goed te doorgronden. Daarnaast zijn wij verheugd dat er een kwaliteitsinjectie plaatsvindt t.b.v. de informatievoorziening. Wij vertrouwen erop dat de gelden worden toegepast om het fundament van de FUMO te verstevigen. Daarnaast hebben wij ook zorgen. Zorgen over de financiële positie van de FUMO. Het boekjaar 2024 werd afgesloten met een tekort. Dit tekort zal, naar verwachting, voor het boekjaar 2025 vele malen hoger uitvallen. Deze trend, tezamen met een laag weerstandsvermogen, is een onwenselijke ontwikkeling. Wij vragen u hier met de nodige urgentie op bij te sturen. Sinds het rapport 'Om de Leefomgeving' van de Commissie Van Aartsen is gepresenteerd, zijn er de nodige programma's ontwikkeld ter versterking van het VTH Stelsel. Wij merken op dat het zwaartepunt hierbij ligt op de Omgevingsdiensten. Wij vinden dit opmerkelijk aangezien het VTH Stelsel niet alleen bestaat uit het onderdeel Milieu. De financiële positie van Gemeenten waaronder onze gemeentelijke organisatie noopt juist tot een pas op de plaats.

Ruimte voor versterking danwel ontwikkeling is er nagenoeg niet binnen het VTH Domein. Wij begrijpen dat de FUMO hierdoor onbedoeld in een spanningsveld is terechtgekomen.

Postbus 3 1 9250 AA Burgurn 1 Raadhuisweg 7 I [el 14 0511 1 ra.t 0511 460 861 I gemeente@t-diel.nl 1 www.t-diel.nl

b e j

-.

Z

Zo lang er geen zicht is op financiële ondersteuning vanuit het Rijk is er echter weinig speelruimte voor de versterking van het VTH Stelsel. Wij vertrouwen erop dat u dit gegeven meeneemt in de Kadernota 2027. Tot slot vragen wij u om de begroting realistisch op te stellen. Risico's die nagenoeg onontkoombaar zijn, zien wij graag terug in de begroting. Daarnaast kunnen er risico gestuurd keuzes worden gemaakt binnen het bestaande budget. Het alternatief, een Begrotingswijziging, achten wij niet wenselijk. Met vriendelijke groet, Namens de gemeenteraad v0 Tytsjerksteradiel,

De ri

r,

De voorzitt

Dam

mevr.

.

okker-Strampel

Postbus 1 0, 8899 ZN Vlieland

gemeente

Dorpsstraat 1 27, 8899 AE Vlieland telefoon 0562 452700 e-mail info@vlieland.nl

Cr*J

wwwvlieland,nl IBAN: NL64 BNGH 0285008870 Bic code BNCHNL 2 C BTW identificatienummer NL 001608885 B0i K.v.K. 01 181 i 22

FUMO t.a.v. Dagelijks Bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE Grou

uw brief

van 21 juli 2025

onskenmerk 494024

bü L. Scholten

uw kenmerk 2025071OKPD01

intichtingen

datum

telefoonnummer 31 5624527 40

13-10-2025

bijtage(n)

e-mait

l.scholten@vlieland.nl

onderwerp: Zienswijze begroting 2026

Geachte dagelijks bestuur, Naar aanleiding van het amendement op de ontwerpbegroting 2026 van de FUMO, brengt het college van burgemeester en wethouders namens de gemeenteraad van Vlieland hierbij een zienswijze naar voren. Gemeente Vlieland hecht groot belang aan een toekomstbestendige en krachtige omgevingsdienst, die in staat is om adequaat invulling te geven aan actuele maatschappelijke opgaven zoals de aanpak vanZeü Zorgwekkende Stoffen (ZZS), de transitie naar een circulaire economie en het versterken van de robuustheid van de organisatie. ln onderstaande zienswijze worden de argumenten uiteengezet waarom gemeente Vlieland van mening is dat deze thema's blijvend aandacht en investering verdienen binnen de begroting van 2026, met oog voor de financiële kaders en de gezamenlijke ambities in Fryslân.

Het niet investeren in ZZS is niet in het belang van de deelnemers Een veilige en gezonde leefomgeving is van groot belang voor Friesland. Dat dit niet vanzelfsprekend is laat de pilot ZZS zien. Voor deze zeer zorgwekkende stoffen geldt een wettelijke minimalisatieverplichting vanwege de gezondheidsrisico's. De omgevingsdienst, de FUMO, is een belangrijke partner voor de deelnemers in toezicht en handhaving. Vanuit volksgezondheid is het noodzakelijk dat de FUMO hier voldoende expertise in opbouwt. Gemeente Vlieland is van mening dat hierin geïnvesteerd moet worden in2026.

Het niet investeren in circulaire economie is niet in het belang van de deelnemers. Het huidige WH-stelsel is grotendeels gebaseerd op de traditionele economie. Circulariteit en voortgezet grondstoffen gebruik passen vaak niet in de huidige wetten, regels en voorschriften. Dit vraagt om andere vergunningen en daar is kennis voor nodig. Om de ambities op dit terrein waar te kunnen maken is de expertise op dit gebied bij de FUMO belangrijk voor alle deelnemers. Gemeente Vlieland is van mening dat hierin geTnvesteerd moet worden in2026.

gemeente

C.-J

De begroting voor 2026 moet ruimte bieden aan de FUMO om zich verder te ontwikkelen tot een krachtige en toekomstbestendige omgevingsdienst Het is van groot belang voor alle deelnemers dat de FUMO zich kan ontwikkelen tot een robuuste organisatie. Vooral in de bedrijfsvoering van de nog, nog jonge, FUMO moeten nog noodzakelijke stappen worden gezet om in 2026 te kunnen voldoen aan alle wettelijke verplichtingen rondom robuustheid. Hiervoor dienen de nodige investeringen gedaan te worden. Gemeente Vlieland is van mening dat de begroting hier ruimte voor moet bieden.

Gemeente Vlieland ziet kansen om binnen de financiële kaders te blijven met meer resultaat. ln de concept begroting waren de belangrijke thema's zoalsZZS, circulaire economie en de robuustheid opgenomen, dit alles paste binnen de financiële kaders zoals meegegeven in het amendement bij de kademota. De gemeentelijke bijdrage mocht niet meer stijgen dan de indexering, los van extra ingebrachte taken.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders,

A. ldema secretaris-directeur

M. Schrier

burgemeester

Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing t.a.v. het Dagelijks Bestuur J.W. de Visserwei 10 9001 ZE GROU

Zaaknummer: Uw kenmerk: Behandeld door:

2025-217507

Onderwerp:

G. Haisma

Datum: Bijlagen:

Zienswijze Ontwerpbegroting FUMO 2026 16 oktober 2025 0

Geachte leden van het Dagelijks Bestuur, Op 21 juli 2025 hebben we de Ontwerpbegroting FUMO 2026 ontvangen. Op grond van artikel 28 van de GR FUMO wordt de raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. Van deze mogelijkheid maken wij graag gebruik. Als eerste willen wij u een compliment geven voor de aangepaste lay-out van de ontwerpbegroting. Deze is bondige en gestroomlijnde opgezet, goed leesbaar en geeft duidelijk inzicht. Gelijktijdig moeten we constateren dat uw organisatie in een taakveld opereert met de nodige uitdagingen. De landelijke ambities rond het VTH- stelsel en de financiële situatie bij de gemeentelijke deelnemers loopt niet gelijk op. Ook is er, voor zover wij weten, geen zicht op een Additionele vergoeding vanuit het Rijk richting gemeenten voor de versterking van het VTH-stelsel. We verwachten dat deze onzekere financiële situatie zeker tot 2029 doorwerkt. Daarnaast constateren wij dat de deelnemers onderling, en soms ook de FUMO met de deelnemers, niet altijd samen op een gemeenschappelijke lijn zitten. Te denken valt aan het proces rond deze ontwerpbegroting, het traject Wijziging Gemeenschappelijke Regeling (nog niet afgerond) en het traject Visiedocument. We zien een rode lijn in het gesprek dat het hoofdzakelijk gaat over geld, de rol en de taakafbakening.

Dit terwijl het gesprek zou moeten gaan over hoe de FUMO binnen haar takenpakket en de begroting kan bijdragen aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. In deze transitie kan ook uw organisatie een belangrijke rol spelen. De FUMO staat binnen de beleidscyclus aan de lat om te beschrijven en te rapporteren hoe uw inzet bijdraagt aan de gemeenschappelijke doelen voor de leefomgeving. Tot op heden lezen wij dit helaas onvoldoende terug in het uitvoeringsprogramma en het Jaarverslag VTH. Investeren op dit onderdeel zal bijdragen aan de noodzakelijke omslag om samen met de deelnemers het gesprek op gang te brengen over de toegevoegde waarde. In het Visiedocument beschrijft u naast uw koers, ook de kernwaarden: ‘samenwerken’ en ‘verbinden’. Deze twee waarden geven ons in de komende tijd houvast. Een tijd waarin we elkaar moeten blijven vasthouden en moeten zoeken naar een balans tussen: focus, wensen, richting, randvoorwaarden en financiële mogelijkheden. adres Harlingerweg 18 8801 PA Franeker

postadres Postbus 58 8800 AB Franeker

online www.waadhoeke.nl info@waadhoeke.nl

telefoon (0517) 380 380

Vanuit dit perspectief kijken wij hoopvol naar het traject waarin de FUMO met de deelnemers een ontwikkeling in gang zet om voor de kadernota 2027 e.v. een gezamenlijk gedragen en uitgewerkte visie/plan neer te leggen voor een robuuste FUMO. Wij zien graag dat in dit traject ook het welzijn van uw medewerkers wordt meegenomen. Ziekteverzuim (huidig 8%) is voor ons een toets parameter voor de tevredenheid/welzijn van de medewerkers in uw organisatie. Daarbij willen wij u meegeven om in bovenstaande proces zuiver en reëel te begroten. Wij achten het niet wenselijk om het instrument begrotingswijziging te moeten inzetten om financieel bij te sturen. Deze trajecten werken vaak beeldvormend, doen vaak afbreuk aan vertrouwen en daarnaast kosten ze ambtelijk en bestuurlijk veel inspanning. Het kan helpen om binnen het beschikbare budget in de begroting risico gestuurd keuzes te maken en deze met uw deelnemers te bespreken. Los van bovenstaande kijken wij met een zorgelijke blik kijken naar de financiële ontwikkelingen Van de FUMO. Over 2024 en 2025 (verwachting) schrijft u rode cijfers. Het is onwenselijk dat de FUMO meerjarig een nadelig bedrijfsresultaat presenteert. Dit mede gezien de zorgelijke omvang van uw weerstandsvermogen en onze financiële positie. Wij verwachten dat het Dagelijks Bestuur hierop stevig en proactief (bij)stuurt.

Als er keuzes noodzakelijk zijn dient u deze tijdig aan het Algemeen Bestuur voor te leggen. Het viel ons op dat er in de ontwerpbegroting een post is opgenomen voor contributie aan OD-NL. We lezen dat de FUMO een soort van lid is/wil worden van OD-NL. Het Algemeen Bestuur kan besluiten dat de FUMO deel mag nemen aan verenigingen. Echter dit besluit kan alleen worden genomen nadat provinciale staten, de raden en het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân in de gelegenheid zijn gesteld hierover hun wensen en bedenkingen te geven. In onze herinnering hebben wij tot op heden een dergelijk verzoek niet ontvangen. Mocht u overwegen om een dergelijk verzoek aan ons te richten, dan gaan wij ervan uit dat in het verzoek is terug te kunnen lezen hoe de deelnemers aan de FUMO grip kunnen houden op de verwachtte groeiende begroting van OD-NL.

Hoogachtend, De raad van de gemeente Waadhoeke

, voorzitter

, griffier

Dit document is digitaal ondertekend.

FUMO J.W. de Visserwei 10 9001 ZE Grou

Wolvega, 10 oktober 2025 Referentienummer: Z2025-00004633

Gemeentehuis

Griffioenpark 1, Wolvega Postadres

Postbus 60, 8470 AB Wolvega

Behandeld door: S. Veenema

Telefoon

Onderwerp: Zienswijze ontwerpbegroting FUMO 2026

Fax

14 0561 (0561) 61 36 06 Internet

www.weststellingwerf.nl E-mail

info@weststellingwerf.nl

Aan het dagelijks bestuur van de FUMO Op 21 juli 2025 heeft de gemeenteraad de ontwerpbegroting 2026 van de FUMO ontvangen. Op grond van artikel 28 van de Gemeenschappelijke Regeling FUMO wordt de raad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. De raad maakt graag gebruik van deze mogelijkheid. De raad spreekt waardering uit voor de duidelijke verbetering in de opmaak en lay-out van de begroting. De nieuwe vormgeving draagt bij aan de leesbaarheid en toegankelijkheid van het document, wat als zeer positief wordt ervaren. Daarnaast waardeert de raad dat de FUMO erin is geslaagd om in financieel uitdagende tijden een structurele besparing te realiseren. De gekozen maatregelen getuigen van een serieuze inzet om de lasten voor de deelnemers te beperken, zonder concessies te doen aan de kwaliteit van de uitvoering. De raad is verheugd dat inmiddels een missie en visie voor de organisatie is vastgesteld, mede op basis van input van de deelnemers. Dit biedt een duidelijke stip op de horizon en vormt een belangrijk fundament voor de verdere ontwikkeling van de FUMO. De raad acht het van groot belang dat in deze missie en visie het vraaggestuurde karakter van de organisatie duidelijk tot uiting komt. De FUMO moet zich blijven ontwikkelen als een dienstverlenende organisatie die aansluit bij de behoeften van haar deelnemers.

Tegelijkertijd spreekt de raad zorgen uit naar aanleiding van het eerste tertaalbericht van 2025. De productiviteit blijft achter bij de norm, mede door een stijgend ziekteverzuim en een hoge scholingsbehoefte. Het ziekteverzuim ligt met 7,95% fors boven de norm van 5%, waarbij langdurig verzuim een groot aandeel heeft. Dit heeft gevolgen voor de uitvoeringskracht en verhoogt de werkdruk binnen de organisatie. Ook de financiële positie baart zorgen. Het verwachte tekort over 2024 en 2025, in combinatie met de signalering van financiële kwetsbaarheid door de accountant, vraagt om een stevig herstelplan. Daarnaast vragen de structurele overschrijding van ICT-kosten en de extra uitgaven voor huisvesting en P&O-ontwikkeling om scherpere sturing en prioritering. De raad acht het van groot belang dat het meerjarenperspectief in de begroting realistisch en structureel sluitend is. Dit betekent dat de financiële planning niet alleen op papier sluitend moet zijn, maar ook gebaseerd moet zijn op haalbare aannames en een robuuste onderbouwing. Daarbij is blijvende aandacht nodig voor de tertaaloverzichten, die een essentieel instrument vormen voor monitoring. Deze overzichten moeten tijdig en inhoudelijk voldoende inzicht geven in de voortgang van de uitvoering, zodat het bestuur waar nodig kan bijsturen en verantwoorde keuzes kan maken binnen de begrotingscyclus.