VZHG nieuwsbrief 2022

VZHG NIEUWSBRIEF december 2022 Deze VZHG Nieuwsbrief is een uitgave van de Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten. Secretariaat: Postbus 30435, 2500GK Den Haag Contactpersoon: Anne de Baat (secretaris@vzhg.nl) Website: www.vzhg.nl Twitter: @VZHG_secr

VAN DE VOORZITTER…….. Het jaar 2022 zit er inmiddels bijna op en de feestdagen staan voor de deur. Met u kijk ik graag even terug op het afgelopen jaar en geef ik u graag een doorkijkje naar 2023. Hoewel Corona inmiddels wat op de achtergrond is geraakt heeft ze zeker aan het begin veel impact gehad op het werk van de VZHG. Het bestuur van de VZHG vergaderde via teams en de bestuursleden ontmoetten elkaar zelden in een fysieke bijeenkomst. Ook werd het begrip ‘webinar’ in onze vereniging geïntroduceerd. Zo was er in januari in samenwerking met de VNG een webinar over ‘fraude in de zorg’. Een actueel thema waarbij kennis en ervaringen onder leiding van ons bestuurslid Arno van Kempen werden uitgewisseld. Het daaropvolgende webinar in maart betrof het thema spoedzoekers op de woningmarkt. Mede ingegeven door het rapport van het programma ‘Een thuis voor iedereen’ werden de ervaringen vanuit Gouda en Teylingen gedeeld door de wethouders Rogier Tetteroo en Marloes Volten. Onze fysieke bestuurdersdag in mei in Brielle ging uiteindelijk niet door. Veel colleges werden nog gevormd zo na de verkiezingen in maart waardoor het aantal aanmeldingen achterbleef. Heel jammer, in het bijzonder ook voor de gemeente Brielle. De ALV werd alsnog vanuit de VNG studio uitgezonden. In de ALV viel mij de eer te beurt formeel als uw voorzitter te zijn benoemd.

Na alle digitale bijeenkomsten vond op 18 november j.l. ons gezamenlijk congres met de provincie fysiek plaats. Het thema “Voorbij polarisatie” werd op verschillende manieren uitgewerkt en er kon weer volop worden genetwerkt. We kijken terug op een mooi en waardevol congres! Als gemeentebestuurders stonden we na de Corona crisis voor nieuwe uitdagingen. De oorlog in Oekraïne heeft grote gevolgen en leidde tot een vluchtelingenstroom die haar weerga niet kende. Daarnaast was er ook een groot tekort aan opvangmogelijkheden voor asielzoekers. Het is mooi te zien hoe we samen met onze inwoners en maatschappelijke organisaties deze grote opgaven hebben kunnen oppakken. Nieuwe crises liggen op de loer. Onder meer de hoge gasprijzen, de hoge inflatie en de omvangrijke klimaatproblematiek vragen om een grote inzet van onze bestuurders. Ik wens ons daarbij veel wijsheid en doorzettingsvermogen toe. In het komende weekend vieren we Kerst. Ieder doet dat op haar of zijn eigen manier. Als Algemeen Bestuur wensen we leden in onze provincie fijne dagen waarin ruimte is voor ontmoeting met familie en vrienden en waarin ook plaats is voor reflectie en inspiratie. En voor wat betreft de jaarwisseling wensen wij u gezelligheid en een voorspoedig en gezond begin van 2013. Met een hartelijke groet, Jolanda de Witte, Burgemeester Albrandswaard en voorzitter VZHG. 1

JAARLIJKS CONGRES VAN DE PROVINCIE ZUID -HOLLAND EN DE VZHG OP 18 NOVEMBER 2022 “DE POLARISATIE VOORBIJ” Op 18 november 2022 vond het jaarlijkse congres plaats van de Provincie Zuid-Holland en de VZHG. Het thema was dit jaar ‘De polarisatie voorbij’. Dat het onderwerp bij bestuurders leeft was duidelijk. Er was een goede opkomst en de betrokkenheid was groot. De commissaris van de Koning, Jaap Smit, opende de bijeenkomst. Hij hield een boeiend betoog, waarin hij ons onder meer op het hart drukte niet van alles een crisis te maken. Beschouw die opgaven als een opdracht. In een vraaggesprek met Jolanda de Witte, de voorzitter van de VZHG, werd om polarisatie te voorkomen of verminderen het belang benadrukt van interesse tonen in de ander, contact maken en grenzen stellen. De keynote speaker Hans Bouttelier nam de aanwezigen mee in zijn boek “het nieuwe Westen” (over identiteitspolitiek en polarisatie). Gemeenten zien zich in toenemende mate geconfronteerd met maatschappelijk onbehagen en onrust. Deze wordt steeds vaker digitaal gevoed met desinformatie en/of complottheorieën en komt tot uiting in zowel de online en fysieke leefwereld.

DE VNG-VERENIGINGSVISIE 2030 Op 24 november 2022 was de algemeen directeur van de VNG, Leonard Geluk, onze gast. In aanwezigheid van een groot aantal bestuurders nam Leonard ons mee in het gesprek over de Verenigingsvisie 2030 die wordt ontwikkeld. Hij stuurde ons na afloop een persoonlijk bericht, dat hieronder integraal is opgenomen. Geachte leden van de VZHG, In onze Willemshof kwam een mooi gezelschap Zuid-Hollandse bestuurders bij elkaar in VZHG verband om te praten over de verenigingsstrategie. Ik vond het een heel waardevol gesprek, waar weer andere accenten werden gezet dan in sommige van de andere gesprekken in de provinciale afdelingen. We begonnen het gesprek over het functioneren van de overheid. Aan de ene kant doen we veel dingen goed, zeker als gemeenten. Denk bijvoorbeeld aan het opvangen van 50.000 Oekraïners. Aan de andere kant zien we dat we wel erg veel moeten doen met weinig mensen en weinig middelen. Ook kwam aan bod dat we een visie missen. Wat voor rol willen we nou dat de overheid speelt? En binnen die overheid gemeenten? Tot slot ging het over angst voor fouten. Te veel risicomanagement zorgt voor onderpresteren. Aan de hand van de zeven eigenschappen van Covey kwam er een levendig gesprek op gang. Het ging over de bestuurlijke spaghetti die is ontstaan en waar geen inwoner iets van begrijpt.

Organiseer de overheid daarom langs de leefwereld van mensen. 2

Het ging ook over rolvastheid aan de ene kant (waar ben je als gemeentebestuurder nou voor verantwoordelijk?) en samenwerking als één overheid aan de andere. Rijk, provincie, gemeente, corporatie, welzijnsinstelling: dat is allemaal dé overheid. Opnieuw kwam een gebrek aan visie langs. Zeker in samenwerking met overheden is goed als we een gedeeld beeld van de gewenste richting hebben. Tegelijkertijd moeten we niet veronachtzamen dat er politieke verschillen bestaan en dat niet alle gemeenten dezelfde accenten leggen. Over het model van omgekeerd medebewind uit de discussienotitie hebben we het lang gehad. Iedereen is het erover eens dat dit niet geschikt is voor ieder onderwerp: soms is één overheid of medebewind effectiever. Maar voor sommige onderwerpen, zoals bijvoorbeeld bestaanszekerheid, is het juist een zeer geschikt model. Gemeenten zijn in staat om zaken aan elkaar te verbinden. En vanuit de zaken die we dan ervaren een wetsontwerp naar Den Haag sturen sprak zeer aan. De tijd is er rijp voor constateerde een deelnemer. Daarnaast constateerden we wederom dat gemeenten het niet altijd eens zijn over alle onderwerpen (en gelukkig maar!). Wat moet je als gezamenlijke gemeenten, als vereniging, als een deel van de gemeenten niet meedoet? Het begrip één sterke bestuurslaag creëerde wat verwarring in ons gesprek.

Aan de ene kant suggereert dat dat gemeenten dat nu niet zijn, aan de andere kant dat we niet politiek kunnen differentiëren. Ik realiseer me dat een precieze definitie van begrippen ertoe doet. Juist in het verschil zit onze kracht. Het is wel zaak om in deze tijden van schaarste een systeem te scheppen waarin we kunnen differentiëren op een ondergrond van beleidsarme geüniformeerde taken. Met als simpel voorbeeld de Informatie Beveiligingsdienst- dit moeten we niet 344 keer willen organiseren. Voor het organiseren van gezamenlijke basisvoorzieningen voor gemeenten was wel duidelijke steun. Belangrijk voor onze beweging naar netwerk van netwerken is dat dat niet alleen gaat om bestuurlijke netwerken, vaak gericht op kennisuitwisseling en lobby, maar ook om ambtelijke netwerken. Ik heb duidelijk de oproep gehoord om hier goed gebruik van te maken en dit niet te zien als ‘concurrentie’ voor de VNG. Doe het vanuit ‘samen’. Met deze mooie oproep besloten we de avond. Meer informatie en updates kunt u volgen via https://vng.nl/artikelen/verenigingsstrategie-2030. Daar treft u ook de huidige conceptversie van de verenigingsstrategie en vervolginformatie. Nogmaals dank voor het gesprek, en mochten er nog nabranders of andere ideeën zijn ontvang ik die graag. Vriendelijke groet, mr L.K. (Leonard) Geluk Algemeen directeur

3

NIEUW ALGEMEEN BESTUUR GESTART Op 25 november zijn de nieuwe bestuursleden begonnen en is ons bestuur weer compleet. Zij beginnen aan een periode waarin het voor gemeenten aanpoten is vanwege de vele ontwikkelingen in de samenleving en de nieuwe taken die hiermee gepaard gaan. De bestuurders hebben besproken welke activiteiten zij de aankomende periode in ieder geval willen organiseren en ontwikkelen daar een strategische agenda voor. Want de rol voor overheden verandert in een tijd van transities en de gemeenten hebben mede de taak om samen met de inwoners en ondernemers vorm te geven aan de samenwerking en uitvoering. De ambitie van het bestuur is om via de strategische agenda de transformaties waar gemeenten een rol in hebben, te kunnen helpen bewerkstelligen. De bestuurders werken daarom niet alleen vanuit hun expertise op domeinen zoals zorg, ruimtelijke ordening en veiligheid. Vanuit een onderzoekende en resultaatgerichte houding dragen de bestuurders bij aan nieuwe werkwijzen voor gemeenten door kennis en informatie via dit platform beschikbaar te stellen. In het nieuwe jaar wordt daarvoor een nieuwe interactieve website gelanceerd waarop volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren uit de regio Zuid-Holland elkaar kunnen vinden, informatie kunnen delen en kunnen inschrijven voor bijeenkomsten.

De VZHG is een provinciale afdeling van de VNG en heeft een adviserende rol richting de VNG in het afvaardigen van Zuid-Hollandse vertegenwoordigers in het VNG bestuur en de diverse VNG beleidscommissies. Deze rol wil het nieuwe bestuur actief oppakken. Samenstelling Bestuur: Naam

Functie

Jolanda de Witte (burgemeester Albrandswaard) Emile Jaensch (burgemeester Oegstgeest) Gert Logt (griffier Hendrik Ido Ambacht) Robert van Asten (Wethouder Den Haag) Carla Breuer (Burgemeester Teylingen) Steven van Die (Wethouder Hendrik Ido Ambacht) Joost van der Geest (raadslid Gorichem) Titus Livius (Directeur Concernstaf en Strategie Rotterdam) Daan Markwat (wethouder Goeree-Overflakkee) Ben van der Stee (Wethouder Westland) Rogier Tetteroo (Wethouder Gouda) Anne de Baat

Voorzitter Vicevoorzitter Penningmeester Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Lid Secretaris

ZUID-HOLLAND ACADEMIE De VZHG en de provincie Zuid-Holland hebben dit jaar de Zuid-Holland academie, een kennis- en netwerkplatform, ontwikkeld voor volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren in Zuid-Holland. Het platform biedt toegang tot actuele kennis en direct contact met collega’s uit de regio op één centrale plek. Er wordt samengewerkt met de Wethoudersvereniging, Vereniging van Gemeentesecretarissen, Nederlandse Vereniging voor Raadsleden, Nederlands Genootschap van Burgemeesters, Leiden- DelftErasmus Universities, Vereniging van Griffiers en de Vereniging Zuid-Hollandse Waterschappen. Het bestuur is druk bezig met de programmering voor het nieuwe jaar. Blijf op de hoogte van onze bijeenkomsten, schrijf je in en ontvang om de maand een update. www.zuidhollandacademie.nl

4

De leden van de stuurgroep zijn: Mevr. De Witte Voorzitter stuurgroep (Voorzitter Vereniging van Zuid-Hollandse Gemeenten); Dhr. Bouwmans (Nederlandse Vereniging voor Raadsleden); Dhr. Jeene (Vereniging van Griffiers); Dhr. Stolk (Vereniging van Gemeentesecretarissen); Mevr. Van Aelst (Provinciale Staten Zuid-Holland); Mevr. Verkleij–Eimers (Zuid-Hollandse burgemeesters); Dhr. Van den Doel (Leiden-Delft-Erasmus alliantie); Dhr. Van Ravenhorst (Wethoudersvereniging); Dhr. Zevenbergen (Gedeputeerde Provincie Zuid-Holland); Als agenda-lid is Jeroen Haan (Vereniging van Zuid-Hollandse Waterschappen) aangesloten. OPROEP VNG: DONEREN GELD AAN OEKRAINE VOOR STROOMGENERATOREN EN TRANSFORMATOREN. De EU vraagt aan gemeenten, steden en regio’s om geld te doneren voor stroomgeneratoren en transformatoren aan Oekraïne zodat de bevolking de koude winter kan doorkomen. De VNG steunt de oproepen vraagt gemeenten om de EU-campagne ‘generatoren van de hoop’ te steunen. Door Russische aanvallen is meer dan de helft van het elektriciteitsnetwerk in Oekraïne beschadigd of vernietigd. Hierdoor zitten miljoenen Oekraïners zonder stroom. De generatoren zijn nodig om bij stroomuitval essentiële voorzieningen als ziekenhuizen, scholen, de watervoorziening, opvangcentra, schuilkelders en telefoonmasten draaiende te houden.

Gemeenten kunnen via het platform ‘United 24’ een donatie doen: https://lnkd.in/eStarMVx VOOR DE AGENDA….! De eerstvolgende VZHG bestuurdersdag vindt plaats op 12 mei 2023 in Den Haag.

5