Verslag beeldvormend gesprek Burgerberaad

Gesprek met initiatiefnemers Burgerberaad Verslag Beeldvormend gesprek Burgerberaad 6-9-22 Inleiding Hans Verlinden van Kennisnetwerk Burgerbetrokkenheid (spreektekst) Beste mensen, Mijn naam is Hans Verlinde, samen met Frans Griffioen En Ron van den Ende gaan we vanavond graag met jullie in gesprek over participatie in Schiedam en in het bijzonder over een Burgerberaad als een goed instrument in het kader van burgerparticipatie.

Invoeren van een Burgerberaad in Schiedam is een van de initiatieven vanuit het Kennisnetwerk Burgerbetrokkenheid Schiedam waar ongeveer 30 betrokken Schiedammers lid van zijn. Leden van het kennisnetwerk zijn regelmatig met elkaar in gesprek over allerlei ontwikkelingen die het woon- en leefmilieu in Schiedam betreffen. In deze gesprekken was en is helaas vaak sprake van herkenning daar waar het gaat om ervaringen met de gemeente Schiedam bij het (niet) betrekken van burgers bij voor hen relevante ontwikkelingen of niet of onvoldoende hierover communiceren. De mogelijkheden om de ontwikkeling van beleid bij een groter deel van de Schiedamse bevolking onder de aandacht te brengen en er meer draagvlak voor te krijgen worden volgens ons onvoldoende benut. De passage in het coalitieakkoord 2022 – 2026: “Wij vinden het belangrijk dat het gemeentebestuur en de gemeentelijke organisatie er zijn voor alle Schiedammers. In gesprek gaan en blijven met de Schiedammers moet uitgangspunt zijn voor het denken en handelen. Met respect voor ieders verschillende rol” kan een prima basis van zijn om hier verandering in te brengen. Hard nodig als je kijkt naar de helaas nog steeds afnemend vertrouwen van de burger in de (lokale) overheid. Dit vertaalt zich in een vaak onvoldoende draagvlak voor besluiten een helaas veel te lage opkomst bij verkiezingen.

Het door de vorige gemeenteraad vastgestelde participatiebeleid kan hier in positieve zin verandering in brengen maar dan moet er wel het nodige veranderen o.a. in de werkwijze van de ambtelijke organisatie. Vanuit uw Raad en het College van Burgemeester en Wethouders Is een (pro)actievere nodig. Communicatie is hierbij cruciaal: duidelijk, afgestemd op de doelgroep, tijdig en volledig zijn belangrijke punten. Het voelde goed om te zien dat veel van door ons en anderen aangedragen zaken m.b.t. het concept particiatiebeleid zijn verwerkt in het uiteindelijk door de gemeenteraad vastgestelde beleid. Maar woorden moeten in daden worden vertaald en helaas gebeurt dit nog te weinig. Schiedammers die de moeite nemen om zaken aan te dragen die het woon- en leefmilieu raken en ook kunnen verbeteren wachten nog te lang en bij herhaling ook tevergeefs op een reactie vanuit de gemeentelijke organisatie. We hopen op korte termijn te mogen ervaren dat het scholingstraject dat na besluitvorming over het participatiebeleid voor de medewerkers is gestart snel en voor de inwones van Schiedam duidelijk haar vruchten afwerpt.

Wij verwachten van deze Raad en dit College een meer actieve instelling bij het vergroten van de betrokkenheid van burgers bij Schiedam en bij hun directe woonomgeving Een Burgerberaad is een mogelijkheid die er voor kan zorgen dat de gemeenteraad andere inwoners dan de usual persons betrekt bij zaken die voor hen van belang zijn. Een Burgerberaad doet zeker geen afbreuk aan de de rol en de verantwoordelijkheid van de gekozen volksvertegenwoordiger oftewel de gemeenteraad. De gemeenteraad bepaalt namelijk over welk punt een burgerberaad zich kan buigen en met een advies kan komen en welke kaders hierbij gelden. Gebruik maken van de adviezen van door representatieve loting uit de burgelijke stand geselecteerde leden van het Burgerberaad kan leiden tot nieuwe perspectieven, creatieve en praktische oplossingen en een steviger draagvlak bij besluiten. Ervaringen elders in Nederland onderstrepen dat. Er zijn veel goede voorbeelden waar we van kunnen leren. Wij hopen dat het Burgerberaad zijn plaatst krijgt in het gemeentelijk participatiebeleid en de lokale democratie. Als Kennisnetwerk Burgerbetrokkenheid zijn wij bereid en beschikbaar om ons hiervoor in samenwerking met de gemeentelijke organisatie voor in te zetten Beeldvormend Gesprek met de raads- en commissieleden 

 

 



Op de vraag of bij een burgerberaad ook jongeren worden betrokken wordt geantwoord dat dat zeker kan. Vooraf geef je als raad kaders mee. Gaat het om de hele stad of een specifieke wijk, gaat het om jongeren, ouderen of alle Schiedammers? Verder streef je naar zo representatief mogelijk. Op de vraag op welke thema’s de groep meerwaarde verwacht wordt geantwoord dat eenzaamheid, veiligheid, armoede en wonen geschikte thema’s zijn. Op de vraag of de mensen wel op komen dagen en hoe het in andere steden gaat wordt geantwoord dat er in Schiedam al twee keer een burgertop is gehouden. Dat gaat ook met loting en vervolgens dialoog. Daar was toen een relatief lage opkomst. Mensen dachten ook dat het een verkiezingsstunt was. Maar als je laat zien dat het effect heeft en dat je de mensen serieus neemt, gaat het beter. En je moet veel mensen uitnodigen om uiteindelijk honderd mens te hebben. En als je ziet dat er weinig jongeren reageren, nodig je ad random extra jongeren uit. Als je er goed over communiceert en laat merken dat je de kennis in de stad echt waardeert en serieus neemt, gaat het goed. Je moet het echt goed in de markt zetten. Op de vraag welke variant de voorkeur heeft van de in de brief geschetste varianten is het antwoord dat het een instrument van de raad zou moeten zijn. Het boek van Eva Rookers over burgerberaden wordt aangehaald.

In Frankrijk werd uiteindelijk maar een gedeelte overgenomen door het parlement, maar in andere landen zijn zeer goede ervaringen. De heren van het kennisnetwerk zijn blij dat dat boek wordt aangehaald en raden het aan. Er stond onlangs ook een interessant stuk in de Trouw. https://www.topics.nl/eva-rovers-laten-we-de-natuur-eindelijk-rechten-geven-en-kiezenvoor-duurzame-democratiea17478624trouw/fd48c8cd67f036e54d71916fc2507be9768b571c3006674b67b7bed62e66f3e7 /?context=zoek/?query=burgerberaad&referrerUserId=20df1faa28c7452fb6a3a0aa10720314 Op de vraag of je vooraf moet afspreken bijvoorbeeld 7 van de 10 aanbevelingen over te nemen antwoorden de heren dat dat link is. Je moet aangeven hoe je met het advies omgaat en je moet goed beargumenteren wat je er mee doet maar als iets qua wetgeving, financiën of gevolgen voor anderen echt niet kan, kan het niet.





 













 



Op de vraag hoezeer dit onderwerp burgerberaad leeft in de stad en of het kennisnetwerk representatief is wordt geantwoord dat het kennisnetwerk niet representatief is maar wel zeer betrokken en dat de deelnemers hun sporen in de stad en vrijwilligerswerk verdiend hebben. Daar komt bij dat ze bereid zijn hun tijd vrijwillig in te zetten. De heren stellen voor het gewoon een keer te proberen. Als we de democratie een stapje verder kunnen helpen is dat veel waard. Ze hebben geen enquête uitgezet om draagvlak voor een burgerberaad te peilen maar ze horen veel ongenoegen over hoe het nu gaat. Het vraagt wel om een fors stuk informatie overdracht. Je zet die gelote mensen niet zomaar bij elkaar. Ze krijgen informatie van experts waarna zij de dialoog echt goed kunnen voeren en ze moeten goed ondersteund worden door goede gespreksleiders. Op de vraag wat er geleerd is van de experimenten met de G1000 burgertops en wat de ondergrens zou moeten zijn om representatief te zijn antwoorden de heren dat 100 mensen genoeg is als zij een afspiegeling van de stad vormen. Op de vraag hoeveel het kost wordt geantwoord de vrijwilligers ook veel zelf doen zoals stoelen klaarzetten en broodjes smeren. Op een vraag antwoorden ze de pilot zeker niet uit te willen zenden. Wat wel belangrijk is, is dat de ambtenaren die er aan meedoen in de organisatie, dat met enthousiasme doen.

En dat het professioneel wordt aangepakt. Expertise invliegen. Op de vraag wat het verschil is met een enquête wordt geantwoord dat je als je met elkaar in gesprek gaat, en er expertise is ingevlogen, je zelfs als je geen gelijk hebt gekregen, je je wel neer kunt leggen bij het feit dat er een afgewogen advies is gegeven. Het is een treintje. Eerst communiceren, dan informatie overdragen, dan met elkaar in gesprek en dan besluiten over je advies. Als je een dialoog goed faciliteert met een goede gespreksleider is er veel meer begrip voor de uitkomst. Er wordt opgemerkt dat het wel een forse tijdsinvestering is voor de deelnemers. Aan mensen die tussendoor afhaken heb je niets. Het gaat echt over een aantal sessies. Dat vraagt echt wat. Op de vraag hoe de deelnemers omgaan met druk vanuit hun omgeving om een bepaald advies af te geven, en het persoonlijk belang wordt geantwoord dat het een groepsadvies is. Maar dat is dus ook een van de redenen dat je er geen camera op moet zetten en dat er goede gespreksleiding nodig is. Er wordt aangegeven dat de keuze van het onderwerp daarom ook belangrijk is. De groep kennisnetwerk geeft aan mee te helpen bij het organiseren maar dat ambtenaren het moeten doen en dat het van harte moet gaan. De kern zou ambtelijk moeten zijn in hun ogen. Die moeten de kennis, kunde en vaardigheden hebben.

Er wordt ingebracht dat er ook onafhankelijke organisaties zijn zoals Verweij Jonker, maar de heren zouden graag zien dat juist de Schiedamse organisatie geënthousiasmeerd wordt en in beweging wordt gebracht. Op de vraag wat de groep als primaire doelstelling ziet wordt geantwoord dat het doel is om de lokale democratie te verrijken van onderop. Zuurstof voor de democratie. Laat het bruisen in Schiedam. Doorbreek het gevoel dat er in Schiedam toch niet nar je geluisterd wordt. Er is hier en daar nog wat gezonde scepsis over de bereidheid van Schiedammers om hier aan mee te doen. Er wordt gevraagd wat we kunnen leren van succesvolle voorbeelden elders. Er wordt voorgesteld om een community te bouwen van geïnteresseerden. Daar wordt op gereageerd door de heren dat je juist de zwijgende Schiedammers ook moet horen. Die hoor je met alleen maar enthousiastelingen niet. Het is echt een zaak van in de markt zetten en lang van te voren communiceren. Het doorbreken van de scepsis is wel echt een uitdaging. Daar moet handelingsperspectief aan getoond worden. Dat er echt wat gebeurt met de resultaten en dat je beargumenteert waarom je iets niet doet.

Tot slot wordt aangegeven dat dit beeldvormende gesprek zeer wordt gewaardeerd.