Raadsvoorstel Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021

Raadsvoorstel

9 november 2021

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VR087

Steller:

I. Manders, S. Castelijn, A. van der Weerd, Ruimtelijke Ontwikkeling & Beleid

Telefoonnummer steller:

010 14010

Portefeuillehouder:

Wethouder Laan, Wethouder Ruseler

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021

A. Voorgesteld besluit:

1. De Nota van zienswijzen Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 vast te stellen 2. De Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 vast te stellen B. Aanleiding:

De gemeenteraad heeft 15 december 2020 ingestemd met het voorstel Nieuwe Energie voor Groenoord (hierna NEvG) en de bijbehorende businesscase. Vervolgens heeft de burgemeester op 17 december 2020 met de projectpartijen de Samenwerkingsovereenkomst (hierna: de SOK) en de Concessieovereenkomst getekend. In businesscase zijn de kaders voor de Stimuleringslening opgenomen. De nu voorliggende verordening werkt deze kaders verder uit. C. Maatschappelijk doel:

Met de stimuleringslening worden particuliere woningeigenaren in staat gesteld de overgang naar een aardgasvrije woning (in fasen) te financieren en (in fasen) uit te voeren. Zij kunnen collectief, in VvE verband, of individueel een beroep op de verordening doen. D. Argumenten:

1. Ter inzage legging ontwerpdocumenten en mogelijkheid tot indienen van zienswijzen De ontwerp-Verordening en ontwerp Nadere regels Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 hebben van 8 september tot en met 21 oktober 2021 ter inzage gelegen. Er is een zienswijze ingediend. Door deze zienswijze zijn de Verordening en de nadere regels op de volgende punten aangepast: 1. Een grotere groep particuliere woningeigenaren kan gebruik maken van de verzilver,- en maatwerklening 2. De weigeringsgrond "na 1 juli 2033 mag er geen aardgasaansluiting in de woning achterblijven" is geschrapt, om te voorkomen dat één inwoner in een appartementencomplex een zakelijke lening voor VvE kan blokkeren; 3. In de Nadere regels zijn meer stimuleringsmaatregelen opgenomen die het gehele appartementencomplex betreffen.

2.1 De kaders voor de Simuleringslening Als gevolg van haar besluit van 15 december 2020 heeft de gemeenteraad de volgende kaders voor de verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 meegegeven: 1. Het Stimuleringsfonds heeft een omvang van maximaal € 32 mln. en heeft een revolverend karakter; 2. De looptijd van de lening bedraagt 30 jaar, tegen een rentelast van 1,2%; 3. Met de investeringsbedragen kunnen ingrepen in de verwarming van de woning, het verkrijgen van warm tapwater en het koken worden gefinancierd, waardoor een aardgasvrije woning ontstaat; 4. De Stimuleringslening is aan te gaan in de periode 1 januari 2022 t/m 1 juli 2033; 5. De Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (hierna SVn) wordt als uitvoerende organisatie ingezet. 2.2 Vormgeven nieuwe gemeentelijke taak Regie op de energietransitie is voor de gemeente een nieuwe taak. De vormgeving van deze verordening maakt daar onderdeel van uit. Schiedam is een van de eerste gemeenten in Nederland is die een eigen Stimuleringslening opstelt om tot een aardgasvrije wijk te komen. In de aanpak lopen we daarbij tegen allerlei juridische - (het splitsingsrecht) en financieel-technische belemmeringen (landelijke regels inzake leningen) aan. De verstrekking van onderstaande leningen ten laste van het Stimuleringsfonds is dan ook maatwerk.

Voor de 16 gemengde VvE's (met bezit van particuliere eigenaren en Woonplus) en de 12 particuliere VvE's is dit afhankelijk van de wijze waarop energie-aangelegenheden (te weten ruimteverwarming, warm tapwater en koken) in de splitsingsaktes en reglementen van de VvE's zijn opgenomen. a. In splitsingsakte van de meeste complexen wordt ruimteverwarming aangewezen als een collectieve aangelegenheid. Een positieve VvE beslissing om over te gaan op het warmtenet bindt alle particuliere woningeigenaren. ; b. Energie-aangelegenheden als warm tapwater en koken worden in de meeste splitsingsaktes niet collectief geregeld. De keuze voor de overgang naar aardgasvrij is voor de particuliere eigenaren in die gevallen en enkel voor die onderdelen een individuele aangelegenheid. Voor de particuliere eigenaren van de eengezinswoningen geldt dat zij naast een persoonlijke Stimuleringslening gebruik kunnen maken van de hypothecaire lening. 2.3 Gunstige voorwaarden Voor collectieve energie-aangelegenheden kunnen particuliere woningeigenaren in VvE verband gebruik maken van de gunstige voorwaarden: looptijd van 30 jaar tegen 1,2%. Dit geldt zowel het aardgasvrij maken van de eigen woning als het appartementengebouw. Om gebruik te maken van de gunstige voorwaarden is dit binnen de wettelijke grenzen het meest haalbare.

Voor de individuele aangelegenheden moeten particuliere woningeigenaren een beroep doen op de persoonlijke Stimuleringslening of de hypothecaire lening. De persoonlijke Stimuleringslening is wettelijk sterk ingekaderd. Zo geldt een variabel rentepercentage (momenteel 2,4%) tegen een maximale looptijd van 15 jaar. Particuliere woningeigenaren die hiervoor kiezen krijgen te maken met een verdubbeling van hun maandelijkse (aflossing)lasten veroorzaakt door een kortere looptijd (15 jaar in plaats van 30 jaar). De hypothecaire lening kan worden afgesloten tegen 1,2% en een looptijd van 30 jaar (echter tegen aanzienlijke afsluitkosten, zoals de kosten voor de notaris, de taxatie van de woning, financieel advies en de afsluitkosten van de hypotheek). 2.4 De verordening is onderdeel van de afspraken die met Eneco en Woonplus zijn gemaakt Het raadsbesluit van 15 december 2020 berust op een financieringsarrangement waar een lagere Bijdrage Aansluit Kosten en de Stimuleringslening voor de inwoners van Groenoord onderdeel van uitmaken.

Indien de verordening niet wordt vastgesteld komt de gemeente haar verplichtingen niet na, hetgeen negatieve gevolgen heeft voor de lage Bijdrage Aansluitkosten (BAK), woonlastenneutraliteit en uiteindelijk dus ook voor het vollooprisico. 2.5 De verordening moet worden vastgesteld voor 1 januari 2022 Om de overgang naar aardgasvrij wonen te faciliteren is het voor particuliere eigenaren van belang dat zij tijdig inzicht krijgen in alle beschikbare subsidieregelingen (zoals de Subsidie Aardgasvrije Huurwoningen en Kansen voor West) en in de Stimuleringslening. Zo dienen de gemengde (Woonplus)complexen om bijvoorbeeld voor de Kansen voor West subsidie in aanmerking te komen uiterlijk 31 december 2023 aansluitgereed te zijn. De subsidie van ongeveer € 2.000 per woning wordt door Woonplus deels ingezet voor het verlagen van de investeringskosten van de woningeigenaren in de gemengde VvE's. 2.6 Integrale afstemming van het voorstel en de conceptverordening Over de tekst van adviesnota en Verordening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 heeft integrale afstemming plaatsgevonden. De gemeentelijke organisatie heeft verschillende externe partijen zoals SVn, Woonplus, Eneco en Groenoverleven geraadpleegd en betrokken bij het opstellen van de beide documenten. E. Duurzaamheid

Het merendeel van de woningen in Groenoord – opgenomen in bijlage I bij de Verordening stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021: de overzichtstekening van de wijk dateert uit de jaren 60 van de vorige eeuw en is aan verduurzaming en (woning)verbetering toe. Met de uitvoering van deze werkzaamheden kan tegelijkertijd de transitie naar het warmtenet plaatsvinden. De aansluiting op het warmtenet draagt op lokaal -, regionaal - en uiteindelijk op landelijk niveau niet alleen bij aan een vermindering van de CO2-uitstoot, maar levert ook een belangrijke bijdrage aan de realisatie van de drie belangrijkste doelen van ons eigen Klimaatbeleidsplan:  49% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030 ten opzichte van 1990  In 2050 is Schiedam Co2-neutraal  Iedereen kan meedoen aan de energietransitie F. Kanttekeningen en risico's

1. Beschikt het Fonds over voldoende middelen? Voor het gros van de woningen – ongeveer 90% - rekent de businesscase met een investeringsbedrag van € 14.848 (peildatum 2020). De omvang van het Stimuleringsfonds is op dit bedrag gebaseerd. Gedurende de looptijd van de regeling – tot 1 juli 2033 - moeten particuliere woningeigenaren het investeringsbedrag om over te gaan naar een aardgasvrije woning met de Stimuleringslening kunnen financieren en er moet tevens rekening worden gehouden met het feit dat loon en materiaalkosten onder druk staan en SVn geen aanvullende leningen onder de € 2.500 verstrekt. Vandaar dat wordt voorgesteld de lening te maximeren op een bedrag van € 20.000 per woning, waarbij wordt aangetekend dat bij de verstrekking te allen tijde wordt uitgegaan van de alsdan werkelijke kosten van de uit te voeren werkzaamheden. De verwachting is dat het risico dat het Fonds daardoor te weinig geld in kas heeft, en dus op enig moment geen leningen kan verstrekken, gering is. Immers de VvE's en de particuliere eigenaren zullen de investeringen deels met eigen vermogen bekostigen en de aflossingen blijven in het fonds.

2. Woonlastenneutraliteit Volgens de businesscase kan de energietransitie voor 91% van de particuliere eigenaren woonlastenneutraal verlopen. Voor de resterende 9% is dat niet het geval. Zoals vermeldt in de raadsbrief van 15 oktober 2021 (21UIT08745) zijn de Energie-adviezen voor 16 gemengde VvE’s opgeleverd waaruit blijkt dat de woonlastenneutraliteit onder druk staat. Niet alle particuliere woningeigenaren kunnen gebruik maken van de gunstige voorwaarden van de gemeentelijke Stimuleringslening en een deel van de gemengde VvE's reserveert te weinig fondsen om toekomstig onderhoud aan het gebouw te kunnen garanderen. Particuliere woningeigenaren zullen in die gevallen dus eerst moeten investeren om de fondsen voor toekomstig onderhoud te garanderen alvorens in aanmerking te komen voor de zakelijke Stimuleringslening. We onderzoeken hoe we een aanvullend aanbod kunnen doen aan de Groenoorders die met de huidige kaders van de verordening niet woonlastenneutraal kunnen overstappen. G. Financiën:

De financiën blijven binnen de kaders van het raadsbesluit NEvG (20VR056) en de bijbehorende businesscase: omvang van maximaal € 32 mln.; met een revolverend karakter. Het rentepercentage van 1,2% bestaat uit drie componenten, te weten het rentepercentage waarvoor de gemeente bij de BNG geld leent, een opslagpercentage voor het risico van wanbetaling en de beheerkosten voor SVn. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

1.

Het Servicepunt Woningverbetering en het projectteam Nieuwe Energie voor Groenoord zorgen voor de communicatie zowel richting bewoners (o.a. via het Stadsblad en de website van het Servicepunt) als richting vakbladen en het professionele werkveld. 2. Na besluitvorming in de gemeenteraad wordt het raadsbesluit naar de SVn gestuurd, zodat deze organisatie haar dienstverlening daarop kan afstemmen. 3. Na vaststelling van de Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 en de Nadere regels Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021, zullen deze officieel bekend moeten worden gemaakt in het elektronisch gemeenteblad en worden verwerkt in de CVDR (www.officielebekendmakingen.nl.). Tevens dient na de vaststellingen een kort informerend bericht over de vaststellingen te worden geplaatst op de gemeentepagina van het Nieuwe Stadsblad. Bijlage(n):

1. Concept Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 (21BIJ01652) 2. Concept Nadere regels Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 (21BIJ01654) 3. Nota van zienswijzen Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 (21BIJ01656) 4. Bijlage I Overzichtstekening van de wijk Groenoord (21BIJ01653) burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 november 2021 ( 21VR087)

Besluit: 1.De Nota van zienswijzen Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 vast te stellen 2. De Verordening Stimuleringslening Nieuwe Energie voor Groenoord 2021 vast te stellen Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 14 december 2021.

de griffier,

de voorzitter,

J.W. Scherpenzeel

C.H.J. Lamers