Raadsvoorstel tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

24VR072

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

wethouder C. Kahramanoğlu

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus

3 september 2024

A. Voorgesteld besluit:

1.

Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief en de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus; 2. De voorgestelde zienswijze op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 vast te stellen; 3. De financiële effecten van de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 te verwerken in de gemeentelijke begroting conform de financiële paragraaf. B. Aanleiding:

Notabene: De tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus gaat over het budget van Mevis en heeft daarom alleen betrekking op het Programma Jeugd. MVS Jeugdmodel Sinds 1 januari 2023 is Mevis de jeugdhulpaanbieder voor de uitvoering van bijna alle vormen van jeugdhulp in de MVS-gemeenten. Mevis wordt gevormd door 4 (jeugd)zorgorganisaties: Timon, MEE Rotterdam Rijnmond, ASVZ en Yulius. Rogplus voert sinds 1 januari 2023 het contract- en informatiemanagement voor de Jeugdhulp van Mevis uit. De start van de Jeugdhulp door Mevis betekende ook de start van een nieuwe aanpak van de Jeugdhulp die meer en beter aansluit bij de transformatiedoelstellingen van de gemeenten. Mevis is als partner onderdeel van de transformatieopgave van de MVSgemeenten. Deze transformatieopgave is vastgelegd in het koersdocument MVS jeugdmodel eind 2020. Integrale jeugdhulpopdracht Onderdeel van de implementatie van het MVS Jeugdmodel was de taakgerichte inkoop van de (specialistische) jeugdhulp als een integrale opdracht door middel van populatiebekostiging. Taakgericht werken maakt het gemakkelijker om binnen de opdracht verschillende expertises te combineren, nieuwe maatwerkarrangementen samen te stellen en andere collectieve werkwijzen te ontwikkelen. In de uitvoering van de integrale opdracht staan twee doelen centraal: 1.

De cliënt en/of diens opvoeder(s) krijgt (of krijgen) tijdig de passende hulp en ondersteuning die hij/zij nodig heeft (of hebben) en dit leidt tot een duurzaam resultaat, passend bij de specifieke situatie van iedere jeugdige.

2. De gewenste beweging in de transformatie van de jeugdhulp wordt gerealiseerd; de transformatiedoelen van de Jeugdwet worden gerealiseerd. Budget integrale jeugdhulpopdracht Voor de uitvoering van de integrale opdracht per 1-1-2023 is - middels 2 herijkingen - een budget 2023 ter beschikking gesteld bestaande uit: • de werkelijke jeugdhulpuitgaven over 2022; • voor de wijkteams de inkoopbedragen c.q. de begrote bedragen (en niet de werkelijke uitgaven over 2022); • een eenmalig een bedrag voor opstart- en transformatiekosten ter waarde van 2% over het budget 2023. Mogelijkheden aanpassing budget Gezien de duur van de opdracht en het transformatieve-karakter ervan is niet alles voor de hele looptijd van de opdracht te voorspellen. Het uitgangspunt bij het aangaan van het contract met Mevis was daarom om zowel bij de start van de integrale opdracht als gedurende de looptijd van de integrale opdracht een reëel budget te verstrekken. Om dit voor elkaar te krijgen, is er contractueel afgesproken dat het budget op 3 manieren kan worden bijgesteld: 1. Indexering; 2. Wijziging wet- en regelgeving; en 3. Veiligheidsventiel. Uitgangspunt bij het veiligheidsventiel is dat de opdrachtnemer zich committeert aan het leveren van passende en efficiënte zorg.

En bij veranderingen in de aard en omvang van de vraag die buiten de invloedsfeer van de opdrachtnemer liggen, het veiligheidsventiel in werking kan treden (exogene factoren). Hiervoor stellen Mevis en Rogplus als onderdeel van het contractmanagement een zogeheten dynamisch kansen- en risicodossier op. Tekort 2023 en verwacht tekort 2024 (en verder) Uit de contractgesprekken met Rogplus is gebleken is dat over 2023 een tekort is ontstaan en er over 2024 een tekort wordt verwacht. In deze gesprekken is het financiële tekort over 2023 geanalyseerd. Ook is gekeken naar mogelijkheden om het voorziene tekort in 2024 te beheersen en/of financieel te dekken. Aan de tekorten liggen een aantal factoren ten grondslag die bij start van de uitvoering niet voorzien waren en/of waar Mevis geen of onvoldoende invloed op kon/kan uitoefenen. De vastgestelde exogene factoren rechtvaardigen een beroep op het veiligheidsventiel en daarmee bijstelling van het budget 2023 en 2024, teneinde een reëel budget beschikbaar te stellen. Incidentele bijstelling budget Op basis van de vastgestelde exogene factoren wordt door Rogplus met de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 voorgesteld de begrote uitgaven en inkomsten van Rogplus (incidenteel) per saldo te verhogen met € 7.897.800. In de onderstaande tabellen zijn de vastgestelde exogene factoren, waaruit het tekort is opgebouwd, opgesomd.

Deze factoren worden nader toegelicht in de paragraaf ‘argumenten’.

2023

Exogene factoren MVS-breed

1 2 3 4 5 6

Restant opstart- en transformatiekosten Coördinatieteam wachtlijst aanpak Team PGB/Maatwerk/Zorgcontinuïteit Extra frictiekosten overgangsperiode zorgcontract JeugdzorgPlus Toename aantal cliënten Totaal

€ 270.068 € 620.000 € 384.000 € 120.042 € 428.595 € 1.444.523 € 3.267.228,-

2024 1 2 3

Exogene factoren MVS-breed Standaard beschikken Pilot Maassluis huisartsenroute Alternatieven voor JeugdzorgPlus

€ 80.000 € 330.000 € 610.939

4

Toename aantal cliënten Totaal

€ 3.043.250 € 4.064.189

Aanvullend op bovengenoemde posten is er in de eerste gewijzigde begroting 2024 van Rogplus het budget voor Mevis ten opzichte van 2023 geïndexeerd met het voorlopige indexcijfer voor 2024 (4,21%). Inmiddels is het definitieve indexcijfer bekend (5,13%). Als gevolg van het hogere indexpercentage wordt de bijdrage aan Mevis in 2024 opgehoogd met € 566.448. Dit resulteert, na toepassing van de verdeelsleutel voor de MVS gemeenten, in de volgende aanvullende bijdragen: Maassluis Vlaardingen Schiedam

€1.187.400 € 3.477.600 €3.232.600

*het totaalbedrag van de posten in de kolom exogene factoren en indicatie wijkt €265,- af ten opzichte van het totaalbedrag dat wordt gevraagd aan de gemeenten. Dit komt door afronding van de bedragen bij toepassing van de verdeelsleutel.

C. Maatschappelijk doel:

De tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus ter zienswijze aan de raad voor te leggen. D. Argumenten:

1.1 De mogelijkheid tot bijstelling van het budget is contractueel vastgelegd Gezien de duur van de opdracht en het transformatieve-karakter ervan is niet alles voor de hele looptijd van de opdracht te voorspellen. Het uitgangspunt is daarom om zowel bij de start van de integrale opdracht als gedurende de looptijd van de integrale opdracht een reëel budget te verstrekken. Het contract biedt 3 manieren om, binnen de juridische kaders, het budget bij te stellen: Indexering; Wijziging wet- en regelgeving; en het Veiligheidsventiel.

Wanneer er sprake is van factoren die bij de start van de uitvoering niet waren voorzien en/of waar Mevis geen of onvoldoende invloed op kon uitoefenen, is er contractueel afgesproken dat een beroep op het veiligheidsventiel mogelijk is.

1.2 De gevraagde extra bijdrage betreft exogene factoren Ten behoeve van het onderhavige collegevoorstel en bijbehorend raadsvoorstel is er bij Rogplus aanvullende informatie opgevraagd om het benoemde tekort beter te duiden. In de volgende paragrafen wordt verdere duiding gegeven op de ontstane tekorten. 1.2.1 [2023] Restant opstart- en transformatiekosten €270.068 Een deel van het tekort is ontstaan omdat Mevis voorafgaand aan de implementatie van de opdracht niet alle opstart- en transformatiegelden heeft ontvangen zoals contractueel bepaald. Dit betreft 2% van het vastgestelde budget. Budget 2023 (na herijking 2) Opstart- en transformatiekosten 2% Waarvan verstrekt in 2022 Nog uit te betalen

€61.909.404 €1.238.188 €968.120 €270.068

1.2.2 [2023] Coördinatieteam wachtlijstaanpak €620.000 Het coördinatieteam is specifiek opgericht om de (verborgen) wachtlijsten inzichtelijk te maken en terug te dringen. De oprichting van dit team heeft extra kosten met zich meegebracht. De gemiddelde inzet van dit team kwam neer op 5,5fte. De totale kosten in 2023 kwamen daarmee neer op €620.000. 1.2.3 [2023] Team PGB/Maatwerk/Zorgcontinuïteit € 384.000 Ten behoeve van de zorgcontinuïteit was er contractueel tussen Mevis en de MVSgemeenten een overgangsregeling afgesproken tot 1 juli 2023. Cliënten die per 31 december 2022 in zorg waren, konden tot max. 1 juli 2023 hun traject afmaken bij hun huidige aanbieder. Bij start uitvoering op 1 januari 2023 bleek deze overgang echter niet te zijn geregeld door de gemeentelijke wijkteams voor de cliënten met een Pgb of in een gemeentelijk maatwerktraject. Hierdoor liepen alle Pgb’s en gemeentelijke maatwerkcontracten per 31 december 2022 af (in plaats van op 1 juli 2023). Om ervoor te zorgen dat deze cliënten niet zonder zorg kwamen te zitten, is er met spoed een apart team opgericht voor de continuering van zorg aan deze cliënten. De gemiddelde inzet van dit team in 2023 bestond uit 3,7 fte en de totale kosten in 2023 voor dit team kwamen neer op € 384.000 euro.

1.2.4 [2023] Extra frictiekosten overgangsperiode zorgcontract €120.042 Begin april 2023 heeft Rogplus een contract getekend met een zorgaanbieder. Dit contract liep van 1 juli, einde zorgcontinuïteit, tot en met 31 december 2023. De kosten van dit contract zijn van het budget van Mevis afgehaald, zonder dat zij hierop invloed hebben (gehad). Had Mevis wel invloed gehad op deze kosten, dan is het - uitgaande van de gemiddelde uitgaven voor een cliënt bij Mevis gebaseerd op de laatste 3 maanden van 2023 à € 2.146 per maand - aannemelijk te veronderstellen dat de zorgkosten voor deze kinderen € 120.042 lager waren uitgekomen.

1.2.5 [2023] Jeugdzorgplus €428.595 In de Kamerbrief ‘Passende zorg voor jeugdigen die bescherming en veiligheid nodig hebben’ van 8 juli 2022 heeft de staatssecretaris van VWS de ambitie uitgesproken om: • de huidige grootschalige gesloten jeugdhulpinstellingen om te bouwen naar kleinschalige voorzieningen, en • in 2030 zo dicht mogelijk te komen bij 0 gesloten plaatsingen. De definitie van kleinschaligheid is als volgt bepaald: 'Een kleinschalige voorziening is een 24/7-verblijf binnen een gesloten of open residentiële jeugdzorginstelling, op een instellingsterrein of in een woonwijk, van maximaal zes – en bij voorkeur vier – jongeren tussen 8 en 23 jaar, in een huiselijke setting door een vast team van begeleiders met een minimum ratio op de groep van 1 op 4, waarbij een intensieve, individuele behandeling en/of begeleiding op maat – en zolang als nodig – wordt gegeven, met perspectief op wonen, zorg en onderwijs/arbeid tijdens verblijf en/of daarna.' De aanbieders Pluryn, i-Hub en Schakenbosch zijn medio 2022 gestart met de ombouw van hun instellingen naar kleinschalige voorzieningen met een (aanzienlijke) verhoging van de kosten tot gevolg.

Oorzaken hiervan zijn: • Kleinschalige voorzieningen zijn duurder dan grootschalige voorzieningen met een duurder tarief tot gevolg; • De voorwaarden voor het toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen strenger zijn geworden, waardoor er vaker aanvullend 1-op-1 begeleiding wordt ingezet; • Vanwege de afbouw van de capaciteit in de gesloten jeugdzorg de beschikbare plekken vaak niet passend zijn en wordt er meer 1-op-1 begeleiding ingezet. Om bovenstaande redenen is er een vergelijk gemaakt tussen de kosten JeugdzorgPlus in 2022 en 2023: • In 2022 bedroegen de gemiddelde kosten per cliënt per maand in de JeugdzorgPlus € 15.339; • In 2023 waren de gemiddelde kosten per cliënt per maand in de JeugdzorgPlus € 22.252; • Verondersteld is dat de kostenstijging het gevolg is van de aanpassing van de wet- en regelgeving (kleinere groepen); Per cliënt per maand zijn de meerkosten van deze exogene factor € 6.912 euro. Dit afgezet tegen het aantal betaalde maanden (62) in JeugdzorgPlus in 2023 gaat het hier om een totaalbedrag van €428.595 meerkosten. 1.2.6 [2023] Toename van het aantal cliënten €1.444.523 Er is vastgesteld dat het aantal cliënten ten opzichte van de situatie bij acceptatie van de opdracht door Mevis is toegenomen met 119 unieke cliënten in de verwijszorg en met 160 unieke cliënten in de wijkteamzorg.

De toename is een gevolg van het wegwerken van de zogenaamde verborgen wachtlijsten. De verborgen wachtlijsten zijn gedurende het jaar 2023 door Mevis in beeld gebracht. Voor de meerkosten van deze groei is gerekend met een periode van 6 maanden omdat de verborgen wachtlijsten medio 2023 in kaart zijn gebracht.

Aantal cliënten

Gemm kosten p/m Aantal maanden

Bedrag

2023 verwijszorg

119

1.441

6

1.028.801

2023 wijkteamzorg

160

436

6

418.560

Totaal

1.447.375

1.2.7 [2024] Standaard beschikken €80.000,De MVS-gemeenten hebben in hun ‘wijzigingsbesluit verordening Jeugdhulp 2023’ opgenomen dat het college standaard een beschikking verstrekt bij een toe- of afwijzing van een individuele voorziening. Sinds 15 maart 2024 worden aanvragen voor individuele voorzieningen via de ‘wijkteamroute’ standaard beschikt door Rogplus. Vanaf 1 juni worden aanvragen voor individuele voorzieningen die via de ‘huisartsenroute’ in behandeling worden genomen in Schiedam en Vlaardingen standaard beschikt door Rogplus op basis van het intakeverslag van de gecontracteerde onderaannemer van Mevis. Met dit besluit heeft Mevis extra taken toebedeeld gekregen, zo is er een extra stap in het werkproces toegevoegd en verwerken zij de gegevens die Rogplus nodig heeft voor het verstrekken van de beschikking. De gemiddelde inzet hiervoor in 2024 is 1,0 fte, wat neerkomt op een bedrag van €80.000,-. 1.2.8 [2024] Pilot Maassluis huisartsenroute €330.000,-. Naar aanleiding van het ‘wijzigingsbesluit verordening Jeugdhulp 2023’ is besloten dat aanvragen voor individuele voorzieningen die na 1 juni 2024 via de ‘huisartsenroute’ in behandeling worden genomen binnen de gemeente Maassluis standaard worden beschikt door Rogplus én dat daarbij het onderzoek door Mevis voldoet aan het 10-stappenplan van de CRvB.

Deze werkzaamheden worden bij Mevis uitgevoerd door Jeugdprofessionals die daartoe ondersteuningsplannen opstellen. Hiervoor heeft Mevis aanvullend 3fte nodig wat gelijk staat aan een bedrag van €330.000,-. Op termijn zal deze werkwijze ook in Schiedam en Vlaardingen worden geïmplementeerd. Het structurele financiële effect hiervan is nog onzeker, de uitgaven worden mogelijk (deels) gecompenseerd door de dubbele check op de indicatie: is minder intensieve ondersteuning mogelijk? 1.2.9 [2024] Jeugdzorgplus € 610.939 Voor JeugdzorgPlus wordt dezelfde systematiek aangehouden voor de berekening van de extra kosten ten gevolge van het afschalen sinds 2022. • In 2023 zijn per cliënt per maand de meerkosten € 6.912 euro; • De indexatie voor 2024 is voorlopig vastgesteld op 5,13%; • De verwachting is dat in 2024 gemiddeld 7 cliënten per maand in JeugdzorgPlus verblijven • Totaalbedrag: € 6.912*5,13%*7*12 = € 610.939

1.2.10 [2024] Toename van het aantal cliënten Er is vastgesteld dat het aantal cliënten ten opzichte van de situatie bij acceptatie van de opdracht door Mevis is toegenomen. Deze cliënten maken dus ook onderdeel uit van de populatie in 2024. Voor het berekenen van de meerkosten is gerekend volgens dezelfde methode als in 2023 maar dan is er rekening gehouden met het indexpercentage van 5.13% en wordt er voor 2024 gerekend met 12 maanden. Aantal cliënten

Gemm kosten p/m

Aantal maanden

Bedrag

Verwijszorg 2023

119

1515

12

2.163.185

Wijkteamzorg 2023

160

458

12

880.064

Totaal

3.043.250

1.3 Mitigerende maatregelen zijn afgesproken en ingezet In de stuurgroep Transformatie en Normalisatie, waarin de MVS-wethouders en het bestuur van Mevis vertegenwoordigd zijn, zijn de uitkomsten van de analyse uitvoerig besproken. Naast het vaststellen van exogene factoren, zijn er mitigerende maatregelen vastgesteld om het verdere tekort in 2024 te beperken. Deze maatregelen moeten een besparing van ongeveer 1.9 miljoen opleveren. Voor een flink deel van de maatregelen is niet in te schatten wat de besparing gaat zijn, maar wordt wel een besparing verwacht en zijn de maatregelen passend binnen de gewenste transformatiebeweging.

2.1 Gemeenteraad heeft mogelijkheid tot zienswijze Hoewel de gevraagde extra bijdrage past binnen de contractuele afspraken met Mevis heeft de raad, conform gemeenschappelijke regeling, de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. In de zienswijze wordt ingegaan op de zorgen om de stijgende kosten en wordt er gevraagd om een lange termijnvisie. Daarnaast wordt er verwacht dat de raad in het kader van contractmanagement meer helder en tijdiger wordt geïnformeerd.

E. Duurzaamheid

n.v.t. F. Kanttekening en risico’s:

1.1 Onafhankelijk onderzoek naar reëel budget Het uitgangspunt bij het aangaan van het contract met Mevis was om, zowel bij de start van de integrale opdracht als gedurende de looptijd, een reëel budget te verstrekken en uit te gaan van een evenwichtige risicoverdeling. Daartoe is de mogelijkheid tot het bijstellen van het budget middels het veiligheidsventiel opgenomen in het contract. Voorliggende begrotingswijziging gaat uit van een incidentele bijstelling van het budget middels het veiligheidsventiel, op basis van genoemde exogene factoren. Vraag is echter of de toename van het aantal cliënten een structurele bijstelling rechtvaardigt, en of de aannames bij de start van de opdracht over de uitvoeringskosten reëel blijken. Om dit te beoordelen, wordt er een onafhankelijk onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Stuurgroep Transformatie en Normalisatie. Dit onderzoek houdt rekening met de kaders van de aanbesteding. 1.2 Budget 2024 afhankelijk van mitigerende maatregelen en uitkomsten onderzoek De financiële forecast van Mevis laat een groter tekort over 2024 zien dan de voorgestelde incidentele bijdrage in 2024. Ondanks deze incidentele bijdrage en het uitvoeren van mitigerende maatregelen, verwacht Mevis voor 2024 alsnog een financieel knelpunt van ongeveer 8 miljoen. Deze forecast is echter onzeker gezien de onbekende effecten van een aantal mitigerende maatregelen (PM).

Daarnaast moet het onafhankelijk onderzoek uitwijzen of het beschikbaar gestelde budget reëel is en extra bijstelling al dan niet gerechtvaardigd. 1.3 Uitkomsten onderzoek kunnen leiden tot structurele bijstelling Indien uit het onafhankelijk onderzoek voortkomt dat het gestelde budget niet reëel is, kan dat leiden tot een structurele bijstelling vanaf 2025 en verder. Een eventuele wijziging zal door Rogplus worden verwerkt in een begrotingswijziging en aan de raad worden voorgelegd.

G. Financiën:

Voor de gemeente Schiedam wijzigt de bijdrage Jeugdhulp voor 2024 van € 27.662.100 naar €30.894.700. Het tekort van € 3.232.600 kan als volgt worden gedekt: Dekking begrotingswijziging Mens en Stad in Beweging Begroting Schiedam Programma Mens en Stad in Beweging

Was Wordt Verschil € 27.662.100 € 30.894.700 € 3.232.600

totaal

€

27.662.100 €

30.894.700 €

3.232.600

binnen begroting Mens en Stad in Beweging *1 voorziening claims en geschillen voor meerkosten jeugdhulp *2 reserve Sociaal Domein *3

€ € €

-1.490.076 -742.524 -1.000.000

totaal

€

-3.232.600

Dekking 2e begrotingswijziging ROGplus

*1 Bij het opstellen van de primaire begroting 2024 van de Gemeente Schiedam was de aankomende herijking voor de kosten van de jeugdzorg reeds bekend. Er is hiervoor binnen het Programma Mens en Stad in Beweging een stelpost herijking jeugd gevormd. Op deze post was nog € 1.499.411 beschikbaar. *2 Bij het jaarwerk 2023 is er in de voorziening claims en geschillen een bedrag van € 742.524 gestort voor de meerkosten jeugdhulp. De raad wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken ten behoeve van de 2e begrotingswijziging Rogplus 2024. *3 In de reserve sociaal domein is een bedrag opgenomen voor onder andere het opvangen van eventuele tekorten Jeugdhulp. De raad wordt voorgesteld een bedrag van €1.000.000 te onttrekken uit de reserve sociaal domein. De stand van de reserve na deze onttrekking is €2.094.675.

H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Op 10 september 2024 wordt er een thema avond georganiseerd bij Rogplus zodat de begrotingswijziging kan worden toegelicht en er gelegenheid is tot het stellen van verdiepende vragen. De raadsleden ontvangen hierover bericht via de griffie. De begrotingswijziging moet worden vastgesteld door de drie MVS raden. De planning hiervoor is als volgt: Schiedam 8 oktober 2024 Vlaardingen 10 oktober 2024 Maassluis 1 oktober 202 Bijlage(n):

• • •

Tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus (24BIJ04132) Aanbiedingsbrief Tweede ontwerpbegrotingswijziging Rogplus 2024 (24BIJ04131) Concept Zienswijzebrief (24UIT04974)

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 3 september 2024 ( 24VR072)

Besluit: 1. Kennis te nemen van de aanbiedingsbrief en de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 Rogplus; 2. De voorgestelde zienswijze op de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 vast te stellen; 3. De financiële effecten van de tweede ontwerpbegrotingswijziging 2024 te verwerken in de gemeentelijke begroting conform de financiële paragraaf. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 8 oktober 2024.

de griffier,

de voorzitter,

M.J.W. Tobeas

mr. H.M. Bergmann