Raadsvoorstel rekenkamerrapport Inwonersparticipatie in Schiedam

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

25VR080

Steller:

Rekenkamer Schiedam

14 november 2025

Telefoonnummer steller: Portefeuillehouder: Publicatie:

Openbaar

Onderwerp:

Rekenkamerrapport Inwonerparticipatie in Schiedam

A. Voorgesteld besluit:

1.

De aanbevelingen uit het bijgevoegde rekenkamerrapport (zie bijlage 1) over te nemen: a. Vraag het college van B&W om jaarlijkse rapportages van participatietrajecten, inclusief resultaten, en structurele evaluatieverslagen bij raadsvoorstellen waar participatie een rol speelt. b. Vraag het college van B&W te zorgen voor concrete doelen, meting, monitoring en evaluatie. c. Vraag het college van B&W de aanhoudende ondervertegenwoordiging van specifieke doelgroepen op te lossen. d. Neem het uitdaagrecht uiterlijk 1 januari 2027 in de participatieverordening op en vraag het college om een heldere uitwerking met processtappen, voorwaarden en toetsingscriteria. 2. De aanbevelingen voor uitvoering in handen te stellen van het college. 3. In het jaarlijkse overzicht dat het college aan de raad stuurt conform artikel 185a Gemeentewet structureel de status van de aanbevelingen op te laten nemen. B. Aanleiding:

Uit verkennende gesprekken van de rekenkamer met de fracties uit de Schiedamse gemeenteraad bleek behoefte te bestaan aan een onderzoek naar inwonerparticipatie. Er werd in de gesprekken onder andere verwezen naar recente ervaringen met inwonersparticipatie, waarbij inwoners teleurgesteld reageerden na betrokken te zijn geweest en vraagtekens zetten bij de mate waarin rekening is gehouden met hun inbreng in uiteindelijke plannen en besluiten. Dit was voor de rekenkamer reden om onderzoek te doen naar inwonerparticipatie. Het onderwerp is van substantieel maatschappelijk belang en beïnvloedbaar door de gemeente, daarmee voldoet het aan de selectiecriteria voor onderzoek van de rekenkamer. Het voorliggende rapport omvat de uitkomsten van het onderzoek dat de Rekenkamer Schiedam heeft laten uitvoeren naar inwonerparticipatie in Schiedam. Het doel van het onderzoek is om de gemeenteraad zicht te geven op het beleid voor inwonerparticipatie en de participatiepraktijk in de gemeente Schiedam. De onderstaande vraag staat centraal in dit onderzoek: Op welke manier zet de gemeente Schiedam inwonerparticipatie in bij de totstandkoming en/of uitvoering van haar beleid en in hoeverre is deze inzet effectief?

C. Conclusies rapport

In het rapport trekt de Rekenkamer de volgende conclusies: 1. De gemeenteraad heeft zijn kaderstellende rol met ambitie vervuld, maar zijn controlerende functie wordt belemmerd door gebrek aan systematische informatie en monitoring. 2. Het vastgestelde participatiebeleid is niet volledig uitgevoerd, waardoor de doeltreffendheid niet bekend en ook niet geborgd is. 3. Specifieke doelgroepen blijven aanhoudend ondervertegenwoordigd. 4. De participatieverordening is nog niet in lijn met de eisen die de Wet versterking participatie decentraal niveau vanaf 2027 stelt. D. Aanpak en uitvoering onderzoek

De Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de uitvoering van het participatiebeleid in de periode 2021 tot 2025. Het onderzoek is uitgevoerd van april 2025 tot september 2025. Bij het uitvoeren van het onderzoek heeft de rekenkamer haar onderzoeksprotocol gevolgd en de onderliggende planning gehaald. Het onderzoek is uitbesteed aan Necker en is gestart met een brede ambtelijke bijeenkomst. Daarna is de onderzoeksopzet gepresenteerd aan leden van de gemeenteraad. Het onderzoek is in goede samenwerking met de ambtelijke organisatie uitgevoerd. De bevindingen zijn op 3 september 2025 getoetst in een gezamenlijke reflectiesessie met de betrokken ambtenaren. De nota van bevindingen is daarna aan de ambtelijke organisatie voorgelegd om op feitelijke onjuistheden gecontroleerd te worden. De geverifieerde nota van bevindingen vormt de onderlegger van het voorliggende rekenkamerrapport. Het rekenkamerrapport is - met de nota van bevindingen als bijlage vervolgens voor bestuurlijk wederhoor aangeboden aan het college. De bestuurlijke reactie van het college d.d. 8 oktober 2025 is integraal opgenomen in het rapport. E. Bestuurlijke reactie

De rekenkamer heeft met belangstelling kennisgenomen van de bestuurlijke reactie van het college en constateert dat het college het geschetste bevindingen grotendeels deelt. Hieronder gaat de rekenkamer in op enkele elementen van de bestuurlijke reactie. Voor wat betreft de instelling van het Participatie Advies Team constateren we met het college dat het aan centrale aansturing heeft ontbroken. De rekenkamer stelt vast dat bij het ambtelijk wederhoor op de nota van bevindingen geen opmerking is gemaakt over de bevinding dat het Participatie Advies Team niet is opgericht. Het terugleggen van de nota van bevindingen voor ambtelijke toetsing was juist bedoeld om feitelijke onjuistheden te voorkomen. Uit het onderzoek is geen informatie gebleken die de reactie van het college ondersteunt.

Het klopt dat de deelvragen 8 tot en met 10 niet zijn meegenomen in het voorleggen van de nota van bevindingen voor ambtelijk wederhoor (zie bijlage 2). Deze deelvragen zijn analyserend van aard en hoorden niet thuis in de nota bevindingen. De deelvragen 8 tot en met 10 zijn beantwoord in het rapport en bevatten geen nieuwe bevindingen. De beantwoording van deze deelvragen is gebaseerd op de geverifieerde bevindingen. Met betrekking tot de opmerking van het college over het inwonersperspectief verwijzen wij naar de brief van de rekenkamer aan de raad van 25 augustus 2025. Tijdens het uitvoeren van het onderzoek bleek dat de gegevens van betreffende deelnemende inwoners niet beschikbaar waren in de organisatie. Dit staat los van de onderzoeksmethodiek. Uit de bestuurlijke reactie blijkt dat door het college op diverse onderdelen inmiddels actie wordt ondernomen, wat door de rekenkamer wordt gewaardeerd. Deze acties zijn door het college opgestart na de onderzoeksperiode waar het onderzoek zich op richt. Het zou een goede aanvulling zijn als periodiek aan de gemeenteraad gerapporteerd wordt over de voortgang van in gang gezette acties, de nog op te starten acties en de resultaten. In de bestuurlijke reactie ziet de rekenkamer geen aanleiding om de conclusies en aanbevelingen uit het rapport aan te passen. Deze zijn ongewijzigd overgenomen in dit raadsvoorstel. F. Tot slot

De rekenkamer wil haar waardering uitspreken voor de goede samenwerking met de ambtelijke organisatie en het bestuur bij het uitvoeren van het onderzoek. Bijlage(n):

Bijlage 1 Rapport Inwonerparticipatie in Schiedam Bijlage 2 Nota van bevindingen Inwonersparticipatie Namens Rekenkamer Schiedam De voorzitter,

ir. M. Quapp

De raad van de gemeente Schiedam; gezien het voorstel van Rekenkamer Schiedam d.d. 14 november 2025 (25VR080) Besluit: 1. De aanbevelingen uit het rekenkamerrapport over te nemen: a. Vraag het college van B&W om jaarlijkse rapportages van participatietrajecten, inclusief resultaten, en structurele evaluatieverslagen bij raadsvoorstellen waar participatie een rol speelt. b. Vraag het college van B&W te zorgen voor concrete doelen, meting, monitoring en evaluatie. c. Vraag het college van B&W de aanhoudende ondervertegenwoordiging van specifieke doelgroepen op te lossen. d. Neem het uitdaagrecht uiterlijk 1 januari 2027 in de participatieverordening op en vraag het college om een heldere uitwerking met processtappen, voorwaarden en toetsingscriteria. 2. De aanbevelingen voor uitvoering in handen te stellen van het college. 3. Rapporteren over implementatie te combineren met het raadsvoorstel aangepaste participatieverordening uiterlijk december 2026. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 16 december 2025

de griffier,

de voorzitter,

Mr. M. Pe MEC

mr. H.M. Bergmann