Raadsvoorstel Participatiebeleid Samenwerken in Schiedam

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VR091

Steller:

M. Kuitert, Ondersteuning / Staf

Telefoonnummer steller:

010 2191105

Portefeuillehouder:

Burgemeester Wethouder Houtkamp

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Participatiebeleid Samenwerken in Schiedam

3 november 2021

A. Voorgesteld besluit:

Vaststellen van het Schiedamse participatiebeleid met de titel Samenwerken in Schiedam. Kennis nemen van de eerste proeve van de Participatieverordening.

B. Aanleiding:

In het collegeprogramma 2018-2022 stelt het college dat inwoners en andere betrokkenen vroegtijdig invloed moeten hebben op gemeentelijk beleid. Hiervoor diende er een Pact met de stad te worden opgesteld. Eind 2018 besluit het college van B&W om - in plaats van een Pact met de stad - vanuit de praktijk te werken aan nieuw Schiedams participatiebeleid. In de afgelopen tijd zijn er vele gesprekken gevoerd met Schiedammers, ambtenaren en collegeleden over verwachtingen en ervaringen met participatie. Wat ging goed, wat ging minder goed, waar kunnen we van leren en wat is ervoor nodig om dit te realiseren. Ook de gemeenteraad heeft in diverse werksessies bijgedragen. Daarnaast zijn verschillende participatietrajecten geëvalueerd. Op basis van de conclusies en inzichten is het participatiebeleid Samenwerken in Schiedam ontwikkeld. Het conceptbeleid is drie weken open gesteld voor reacties uit de samenleving. Verschillende Schiedammers hebben hier gehoor aan gegeven en hun reactie en suggesties kenbaar gemaakt. Dit proces was voor iedereen te volgen via het participatieplatform Praat Mee. De opbrengst is verwerkt in het definitieve beleid. Daarnaast heeft de gemeente op basis van het participatiebeleid een eerste schets van de participatieverordening opgesteld. Deze schets zal de komende tijd verder worden uitgewerkt en getoetst aan de uitvoering.

De vaststelling van de verordening zal in het derde kwartaal van 2022 worden geagendeerd. Met de voorgenomen wijziging van artikel 150 van de Gemeentewet dienen gemeenten hun Inspraakverordening om te bouwen naar een Participatieverordening. Daarbij moeten gemeenten aangeven hoe ingezetenen en belanghebbenden betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid. De betrokken wetgeving hieromtrent wordt naar verwachting 1 juli 2022 vastgesteld.

C. Maatschappelijk doel:

Samenwerken aan een Schiedam waar het prettig wonen, werken en verblijven is. Inwoners voelen zich gehoord en serieus genomen en de gemeente maakt beargumenteerd en op transparante wijze keuzes voor de inzet van tijd, geld en middelen bij participatie

D. Argumenten:

1.1. Uitvoering bestuurlijke opgave Het participatiebeleid is de uitwerking van de bestuurlijke opgave zoals geformuleerd in het coalitieakkoord en het collegeprogramma. Daarnaast is in diverse raadsdebatten regelmatig aandacht gevraagd voor heldere uitgangspunten, open communicatie en duidelijke verwachtingen in participatietrajecten. 1.2. Participatiebeleid is co-productie Het participatiebeleid is mede gebaseerd op de actieve inbreng vanuit de raad. Een raadswerkgroep heeft in de afgelopen tijd goed nagedacht over de rol van de gemeenteraad bij participatietrajecten. Realistisch participatiebeleid vraagt om heldere rollen en duidelijke verwachtingen. Zo heeft de raadswerkgroep spelregels geformuleerd voor het handelingsperspectief van de gemeenteraad in verschillende participatietrajecten. 1.3. Van ‘hype’ naar realistisch participatiebeleid Met de vaststelling van het beleid zorgt de gemeente voor realistisch participatiebeleid en een werkwijze die transparant is voor iedereen. Hierdoor is het inzichtelijk wat je van elkaar mag verwachten en wat het in tijd, geld en inzet vraagt. Daarbij geldt dat je niet iedereen tevreden kunt stellen; de gemeente is er om afwegingen te maken in het algemeen belang. Daarnaast wordt met het beleid duidelijkheid gecreëerd door een eenvoudig proces voor bewonersinitiatieven.

Bij realistisch participatiebeleid hoort verder ook het inzichtelijk maken van de bereikte doelen en de inzet van mensen en middelen. Hoe dit vorm krijgt, wordt de komende tijd onderzocht. 1.4. Input uit de praktijk De voorgestelde werkwijze voor participatie is vanuit de praktijk tot stand gekomen. Namelijk op basis van bestaande participatietrajecten en evaluaties. Ook is gebruik gemaakt van diverse Schiedamse onderzoeken waarin Schiedammers zich uitspreken over de samenwerking met de gemeente en de voor hen belangrijke thema’s. Daarnaast is literatuur op het gebied van participatie benut. Verder zijn er gesprekken gevoerd met verschillende Schiedammers over de werkwijze en zijn verschillende experts geconsulteerd. Het 'leren door te doen' blijft onderdeel van het beleid in de vorm van regelmatige evaluaties van participatietrajecten. 1.5 Vertaling van het beleid in de verordening

De gemeenteraad heeft aangegeven in deze raadsperiode nog stil te willen staan bij de participatieverordening. De verordening dient een robuuste juridische en uitvoerbare vertaling te zijn van het beleid. Het participatiebeleid wordt rond de zomer geëvalueerd. De leerpunten worden verwerkt in de verordening. Net als de actualiteiten rondom wetswijzigingen. De wijziging van artikel 150 van de Gemeentewet en de Omgevingswet worden naar verwachting met ingang van 1 juli 2022 van kracht. Met het aanreiken van de eerste proeve van de verordening kan de huidige raad kennisnemen van de inhoud, die is gebaseerd op het participatiebeleid. Daarnaast stelt dit proces de nieuwe raad in de staat om de definitieve verordening goed tot zich te nemen en vast te stellen. E. Duurzaamheid

Het participatiebeleid draagt in de letterlijke betekenis niet bij aan het verduurzamen van Schiedam, zoals bedoeld is met het inhoudelijke duurzaamheidsbeleid. Werken conform het participatiebeleid zou wel moeten leiden tot meer verbinding en betrokkenheid tussen de gemeente en de inwoners. Dit kan het begrip en het vertrouwen over en weer in elkaar versterken. Daarnaast geeft het participatiebeleid inwoners de gelegenheid om actief bij te dragen aan de verduurzaming van Schiedam. F. Kanttekening en risico’s:

1.1. Papier is nog geen werkelijkheid Het vaststellen van het participatiebeleid betekent nog niet dat de manier van werken is ingebed. Het vraagt om commitment van het bestuur en van de organisatie aan de uitgangspunten en de werkwijze. Ook vereist het goede begeleiding, open gesprekken met elkaar en training in participatievaardigheden. Het regelmatig evalueren van participatie gaat daarom ook over het inbedden van de werkwijze. 1.2. Negatieve reacties kunnen niet voorkomen worden Het participatiebeleid gaat niet zorgen voor tevreden Schiedammers en altijd positieve reacties. De gemeente moet beslissingen kunnen nemen en afwegingen maken voor het algemeen belang. Belanghebbenden kunnen het dan nog steeds oneens zijn met de uitkomst van een participatietraject. Wat dan van belang is, is dat de communicatie over en weer respectvol, open, toegankelijk en actief is. 1.3. Risico’s bij meerjarige financiële context Schiedam Schiedam heeft te maken met een financiële situatie waarin scherpe beslissingen moeten worden genomen. Met de vaststelling van het participatiebeleid wordt ingezet op de uitvoering in alleen 2022. Voor de jaren daarna zullen opnieuw keuzes moeten worden gemaakt ten aanzien van de focus en de inzet van middelen. Hiervoor zal een evaluatie worden opgesteld, met een advies voor het vervolg. G. Financiën:

Het participatiebeleid moet zorgen voor een manier van werken waarin scherpere keuzes en afwegingen aan de voorkant worden gemaakt. Dat moet ertoe leiden dat de inzet op participatie (middelen en capaciteit) op termijn efficiënter wordt. En het moet ertoe leiden dat het voor initiatiefnemers en inwoners gemakkelijker wordt om samen te werken met de gemeente. Dit vereist goede meerjarige begeleiding. De financiële context van Schiedam vraagt momenteel echter om scherpe keuzes en beslissingen. Daarom wordt in de concrete uitvoering van het beleid alleen ingezet op 2022 binnen bestaande middelen. Rond de zomer van 2022 volgt een evaluatie met aanbevelingen voor de uitvoering en inzet van middelen voor de jaren daarna. In 2022 wordt in ieder geval ingezet op: - het verder opleiden van de organisatie in het uitvoeren van het participatiebeleid. - overzicht op de participatieactiviteiten van de gemeente (participatiekalender).

H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Na vaststelling in de gemeenteraad volgt een nieuwsbericht dat op de gemeentelijke website wordt geplaatst. Ook worden de voorbereidingen getroffen voor het opzetten van het Participatieadviesteam. Daarnaast zijn alle stukken met betrekking tot het participatiebeleid opgesteld in helder taalgebruik en is de informatie toegankelijk gemaakt op de gemeentelijke website. Bijlage(n):

Reactiedocument, Participatiebeleid Samenwerken in Schiedam, Participatiegids Schiedamse samenleving, Participatiegids gemeente Schiedam, Literatuurlijst, Publieksversie beleid, Schets Participatieverordening

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 1 november 2021 ( 21VR091)

Besluit:

het beleidsplan Participatiebeleid - Samenwerken in Schiedam vast te stellen en neemt kennis van de eerste schets van de Participatieverordening.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van

de griffier,

de voorzitter,

J. W. Scherpenzeel

C.H.J. Lamers