Raadsvoorstel Organisatorisch borgen aankomende wettelijke taken opvang

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

12 maart 2024

Registratienummer:

24VR010

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

Burgemeester wethouder A.J.M. Laan

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Organisatorisch borgen aankomende wettelijke taken opvang

A. Voorgesteld besluit:

1.

de financiële consequenties van personele inzet voor de voorbereiding en uitvoering van de opvang en huisvesting van drie opvanggroepen conform paragraaf financiën incidenteel te verwerken in 2024 en de inzet voor 2025 te betrekken bij de afwegingen voor de Zomernota 2025..

B. Aanleiding:

De noodzaak voor de gemeentelijke organisatie om de opvang van Oekraïners te borgen en te kunnen reageren op landelijke wettelijke ontwikkelingen op het gebied van opvang en huisvesting van Oekraïense ontheemden, asielopvang en statushouders. C. Maatschappelijk doel:

Bieden van passende opvang voor die groepen die in onze stad op basis van gemaakte afspraken en wettelijke verplichtingen opgevangen en gehuisvest worden. D. Argumenten:

1.1 borgen bestaande opvang Oekraïense ontheemden De grootschalige inval door Rusland in Oekraïne op 24 februari 2022 heeft een grote stroom vluchtelingen op gang gebracht. De opvang van deze groep vluchtelingen is aangepakt als een crisis en is daarom landelijk geordineerd vanuit het Veiligheidsberaad, namens de 25 veiligheidsregio’s. Om deze stroom vluchtelingen op te kunnen vangen is op gemeenteniveau een beroep gedaan op de crisisorganisatie. De gemeentelijke crisisorganisatie heeft de noodopvang op verschillende locaties in de gemeente georganiseerd. Verspreid over gemeentelijke opvangadressen (circa 150) en particuliere adressen (circa 300) worden circa 450 Oekraïners opgevangen in Schiedam. De crisisorganisatie functioneert naast de lijnorganisatie. De Oekraïnecrisis duurt nu circa 2 jaar en er is geen zicht op een einde van het conflict. Dit maakt het wenselijk om de aansturing van de Oekraïne opvang los van de crisisorganisatie te maken en elders in de organisatie te borgen.

1.2 wettelijk kader De ‘Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen’ (hierna Spreidingswet) is per 1 februari 2024 in werking getreden. Dit heeft tot gevolg dat de staatssecretaris aan de provincies (en afgeleid daarvan de regio’s binnen provincie Zuid Holland) een taakstelling kan opleggen voor het beschikbaar stellen van asielopvang plekken. De omvang van de taakstelling wordt bepaald door de staatssecretaris op basis van inwonertal en sociaal economische status van de gemeenten binnen de provincies en regio’s. De provincie treedt vervolgens in overleg met de regiogemeenten om op basis van de gecombineerde opgave voor deze gemeenten gezamenlijk af te stemmen op welke wijze en plek de opgave kan worden ingevuld. Het vraagt ambtelijke inzet om de uit deze wet voortvloeiende taken uit te kunnen voeren. De opgave voor de provincie Zuid Holland is op 31 januari 2024 gepubliceerd. De opgave voor Zuid-Holland bedraagt 19.776 opvangplekken. De omvang van deze opgave is gebaseerd op een indicatieve verdeling per gemeente. De indicatieve opgave voor Schiedam is gesteld op 378 opvangplekken, waarvan indicatief 32 plekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s). Deze opgave is berekend op basis van de omvang van Schiedam, waarbij ook rekening is gehouden met een correctiefactor voor de sociaal economische status van Schiedam.

Om de opvang van ontheemden uit Oekraïne beter te gaan borgen, is de ‘Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne’ in voorbereiding. Dit wetsvoorstel ligt nog voor behandeling in de Tweede kamer. Het voorstel is niet controversieel verklaard. In dit wetsvoorstel krijgt de provincie een coördinerende rol. Ook op dit dossier geldt dat het straks ambtelijke inzet vraagt om de uit deze wet voortvloeiende taken uit te kunnen voeren. 1.3 taken RRT De provincies vormen per 1 juli 2023, met de commissarissen van de koning als vertegenwoordigers, een landelijke tafel waar met het rijk afspraken gemaakt worden over opvang. Op provinciaal niveau in Zuid Holland wordt een provinciale bestuurlijke tafel gevormd, die gevoed wordt vanuit vijf bestuurlijke regionale tafels. De Regionale Regie Tafel (RRT) waar Schiedam onder valt omvat het gebied van het Samenwerkingsverband Wonen regio Rotterdam, aangevuld met de gemeente Goeree Overflakkee. De basis van deze structuur is vrijwillig overleg en medewerking van de lagere overheden. Het convenant als basis voor de regionale samenwerking is 17 november 2023 mede door Schiedam ondertekend. Het convenant maakt het mogelijk om ook samen te werken op het moment dat de taken een wettelijke basis hebben gekregen. 1.4 doorlopende opgave Sinds 2016 is voor diverse groepen opvang verzorgd of gefaciliteerd in Schiedam.

Onderstaand overzicht brengt in beeld welke opvang heeft plaatsgevonden of nog plaatsvindt : datum Juni 2016 – januari 2018

doelgroep opvang statushouders

December 2021 – april 2022 April 2022 tot heden

opvang asielzoekers opvang Oekraïners

locatie Johan Braakensiekstraat 12 voormalig schoolgebouw riviercruiseschip de Nassau aan de Buitenhavenweg (44 TO) Argos François Haverschmidt (Willem de Zwijgerlaan 35) voormalig verzorgingshuis

Mei 2022- oktober 2022

opvang asielzoekers

Oktober 2022 – maart 2023 November 2023- verlengd tot september 2024

opvang Oekraïners opvang asielzoekers

riviercruiseschepen de Patria en de Nassau aan de Buitenhavenweg (44 TO) riviercruiseschip de Nassau aan de Buitenhavenweg (44 TO) riviercruiseschip de Nassau aan de Buitenhavenweg (44 TO)

Het overzicht laat zien dat er voor diverse groepen en op diverse locaties opvang is verzorgd binnen Schiedam. Gelet op het wettelijk kader dat is ontstaan voor de asielopgave en nog zal ontstaan rond de opvang van ontheemden uit Oekraïne, is het nodig om de ambtelijke inzet op dergelijke opvang binnen de organisatie te borgen. 1.5 wettelijke taakstelling statushouders Gemeenten kennen al langere tijd een wettelijke taakstelling voor de huisvesting van statushouders. Statushouders zijn vluchtelingen die erkend zijn en een vergunning hebben gekregen voor verblijf in Nederland. Per half jaar wordt vastgesteld welk aantal statushouders een gemeente dient te huisvesten. Ook is wettelijk geregeld dat de gemeente de inburgering van statushouders begeleidt. De provincie houdt toezicht op de uitvoering van de taakstelling en kan diverse instrumenten inzetten als een gemeente (langdurig) niet aan de wettelijke taak voldoet. De taakstelling voor 2023 in Schiedam is gerealiseerd. E. Duurzaamheid

Geen verband met duurzaamheid. F. Kanttekening en risico’s:

1.1 daadwerkelijke taak hangt af van regionale afspraken De provincie zal voor de realisatie van de wettelijke taak voor asielopvang in onderhandeling gaan met de regio. Het resultaat van deze onderhandelingen zal uitwijzen welke opvangtaak daadwerkelijk binnen een gemeente gerealiseerd gaat worden. Over de uiteindelijke opgave valt dus wat te zeggen als het resultaat van dit traject duidelijk is. 1.2 Oekraïne opvang kan onverwacht op korte termijn aflopen De verwachtingen zijn dat het conflict in de Oekraïne helaas nog jaren kan voortslepen. Er is geen sprake van onderhandelingen die kunnen leiden tot een beëindiging van het conflict en de partijen lijken hun posities aan het front in grote lijnen vast te houden. Toch kan het zijn dat op korte termijn, op een manier die nu niet valt te voorzien, een einde komt aan het conflict. Op dat moment kan ook de noodzaak tot het bieden van (gemeentelijke) opvang aan deze groep in Schiedam ten einde komen. 1.3 Personele invulling is een inschatting De voorgestelde personele invulling is een inschatting op basis van de ervaringen met gemeentelijke opvang van ontheemden uit Oekraïne tot nu toe. Naar de toekomst toe is onzeker wat precies wettelijke taakstelling zullen blijken te zijn.

De wetgeving rond dit onderwerp is deels (opvang Oekraïne) nog in ontwikkeling en deels (Spreidingswet) pas zeer recent vastgesteld (invoering per 1 februari 2024). Dit vraagt van de organisatie dat er een vinger aan de pols wordt gehouden op taken en capaciteit en hier zo nodig in de toekomst onderbouwd voorstellen voor worden gedaan.

G. Financiën:

Uitgaande van de loonkosten in de hoogste van de ingeschatte schalen en op het maximum van de CAO (hoogste trede van de schaal) bedragen de loonkosten op jaarbasis in totaliteit € 395.000,(dit is 3,7 Fte). Uitgaande van kosten op basis van inhuur en gemiddeld uurtarief van € 90,exclusief BTW worden de inhuurkosten geschat op € 555.000,- exclusief. BTW. Het centrale inhuurbudget is niet toereikend om de €555.000 exclusief BTW uit te dekken. Voorgesteld wordt om het programma Ruimtelijke Inrichting in samenhang te verhogen en dit ten laste te brengen van het begrotingssaldo. Voor 2025 wordt vooralsnog aangenomen dat de werkzaamheden gedeeltelijk terug kunnen lopen (afhankelijk van ontwikkelingen in Oekraïne en uitvoering Spreidingswet). Vooralsnog wordt dan voor 2025 rekening gehouden met 1,85 Fte. Dit komt neer op een loonsom van € 197.500,- of een inhuurbudget van € 277.500,- exclusief BTW. Bij de loonsom wordt aangetekend dat het verminderen van Fte’s van personeel in dienst leidt tot kosten in de vorm van een bijdrage aan de WW. In 2025 zal mogelijk een beter beeld ontstaan voor de benodigde formatie en inzet op dit dossier, de werking van nieuw ingevoerde wetgeving en internationale ontwikkelingen op het vluchtelingendossier. Op dit moment is het nog niet bekend of we vanuit het Rijk een mogelijke compensatie gaan ontvangen in 2025.

Afhankelijk van de ontwikkelingen in 2025 zal er mogelijk op een later moment in de P&C cyclus (Berap / Zomernota 2026) een voorstel worden ingediend. Voorgesteld wordt om het programma voor 2024 als volgt te wijzigen: Programma 5 Algemene Dekkingsmiddelen de baten te verhogen met € 555.000,-. Programma 2 Ruimtelijke inrichting in samenhang de lasten te verhogen met € 555.000,-.

H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Het college geeft de organisatie opdracht de benodigde capaciteit aan te trekken en structuur in te richten.

Bijlage(n):

Geen bijlagen burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 12 maart 2024 ( 24VR010)

Besluit: 1. de financiële consequenties van personele inzet voor de voorbereiding en uitvoering van de opvang en huisvesting van drie opvanggroepen conform paragraaf financiën incidenteel te verwerken in 2024 en de inzet voor 2025 te betrekken bij de afwegingen voor de Zomernota 2025.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 16 april 2024.

de griffier,

de voorzitter,

M.J.W. Tobeas

mr. H.M. Bergmann