Raadsvoorstel Jaarverslag 2022 en meerjarenbegroting 2024-2027 GR GGD-RR

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

11 april 2023

Registratienummer:

23VR019

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

Wethouder Zwang

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Jaarverslag 2022 en meerjarenbegroting 2024-2027 GR GGD-RR

A. Voorgesteld besluit:

kennis te nemen van de kaderbrief meerjarenbegroting 2024-2027 GGD-RR en de ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD-RR en van het jaarverslag 2022 GR GGD-RR (23BIJ00458, 23BIJ00459 en 23BW000131); 2. de zienswijze op de ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 van de GR GGD-RR vast te stellen (23UIT02110). 1.

B. Aanleiding:

In de vergadering van het algemeen bestuur GGD-RR van donderdag 30 maart 2023 zijn het jaarverslag 2022, de kaderbrief en de ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 vastgesteld. Conform de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen wordt de ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 door het Algemeen Bestuur naar de raden van alle deelnemende gemeenten gestuurd zodat de raden hun zienswijze over deze begroting kenbaar kunnen maken. Eventuele zienswijzen worden meegenomen bij de vaststelling van de begroting 2024 op 29 juni a.s. in het AB van de GR GGD-RR en conform voorschriften toegezonden aan de gedeputeerden van de provinciale staten voor 1 augustus a.s. Ook als de raad afziet van een zienswijze, worden zij verzocht om de GGD-RR hierover te berichten, zodat de GGD-RR de gedeputeerde staten van de provincie een volledig beeld kunnen schetsen ten aanzien van de ontvangen zienswijzen. Op woensdag 19 april a.s. kunnen raadsleden deelnemen aan een technische sessie over de ontwerp- meerjarenbegroting 2024-2027 van de GGD-RR. De sessie is online en start om 19.30 tot 20.30 uur. In de technische sessie zal de GGD-RR een korte toelichting geven op de opbouw van de begroting en de vragen van de raadsleden beantwoorden. De uitnodiging is naar de griffie verzonden met het verzoek deze te delen met de raadsleden. C. Maatschappelijk doel:

GGD Rotterdam-Rijnmond bevordert en beschermt de gezondheid van 1,35 miljoen inwoners in de Rotterdam-Rijnmond regio. De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het kader waarbinnen de GGD namens de gemeenschappelijke regeling de basistaken uitvoert voor de deelnemende gemeenten. De Wpg draagt het college van burgemeester en wethouders van alle gemeenten op tot uitvoering en continuïteit van de publieke gezondheidszorg.

Verder moet vanuit deze taak de afstemming met de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen bevorderd worden. Ter uitvoering van de bij wet opgedragen taken draagt het college van burgemeester en wethouders zorg voor de instelling en instandhouding van een gemeentelijke gezondheidsdienst. In de Wet publieke gezondheid (Wpg) zijn de wettelijke taken van de GGD opgenomen. Hieronder vallen onder andere: medische milieukunde, infectieziektebestrijding, gezondheidsmonitor en gezondheidsvoorlichting. Naast de wettelijke taken voert iedere GGD ook aanvullende basistaken uit. Voorbeelden hiervan zijn: forensische geneeskunde, publieke gezondheidszorg in COA-opvanglocaties en sociaal-medische advisering. Met ingang van 1 januari 2023 is de basistaak collectieve advisering gezonde leefomgeving toegevoegd. Deze taak draagt bij aan de uitvoering van de omgevingswet. D. Argumenten:

1.1.

Kennisnemen van het jaarverslag 2022 GR GGD-RR en het terug te ontvangen bedrag van € 39.218,Anders dan bij een begroting wordt het jaarverslag, conform de eerder genoemde Wet op de gemeenschappelijke regelingen, slechts ter kennisname toegezonden. Een bedrag van € 39.218,ontvangen wij terug van de variabele inkoop kinderopvanginspecties. Niet uitgevoerde diensten van de variabele inkoop worden door de GGD-RR terugbetaald. 1.2. Meerkosten meerjarenbegroting GR GGD-RR 2024-2027 De voorgaande begrotingscyclus (2019-2023) voldoet voor de GGD-RR niet meer. De keuzes voor de omvang van het basistakenpakket, de noodzakelijke inzet en overige kosten waren gebaseerd op de ervaringen van de voorliggende periode en de meest recente jaarcijfers van toen: 2016. Om de gezondheidsrisico’s in de regio te beperken komt de GGD-RR met een meerjarenbegroting voor de komende vier jaar, met als doelstelling: de basis op orde. Door de toenemende infectiedruk, aangepaste wet- en regelgeving en bijkomende werklast, is de GGD-RR genoodzaakt om de inwonerbijdrage per 2024 en verder te verhogen. De meerkosten zijn voor specifiek drie basistaken, te weten: 1. Infectieziektebestrijding; 2. GROP en crisisbeheersing; 3. Ondersteuning en beleidsvoorbereiding bestuur gemeenschappelijke regeling.

Wanneer er geen invulling kan worden gegeven aan bepaalde wettelijke taken en kwaliteitseisen, kan dit leiden tot voorkombare gezondheidsschade in de regio. 1.2.1. Infectieziektebestrijding Verouderde VISI-norm De VISI-norm is een landelijk instrument bij het vaststellen van de noodzakelijke minimale norm. Deze norm dateert uit 2013. De gehanteerde VISI-norm is ontoereikend en achterhaald. Tegelijkertijd dragen andere maatschappelijke trends en ontwikkelingen bij aan een verhoogde infectiedruk. Meerkosten infectieziekten en ICT Voor de uitvoering van reguliere infectieziektetaken van de GGD is naast voldoende capaciteit (artsen en andere professionals), ook een versterking van de landelijke informatievoorziening en ICT-infrastructuur nodig. Aanpassingen van reguliere regionale werkprocessen en protocollen, het volgen van de ontwikkelingen, scholing van medewerkers etc.

Ook nieuwe en gewijzigde wet- en regelgeving zorgen voor meer taken. Dit alles komt ten laste van de GGD-RR en is daarom onderdeel van de meerkosten in de meerjarenbegroting 2024-2027 voor infectieziektebestrijding. 1.2.2. GROP en crisisbeheersing Waakvlam GGD Rampen opvangplan In de huidige basistaak GROP (GGD Rampen opvangplan) zijn taken ter voorbereiding op langdurige crisissen niet begroot. De GGD-RR wil een ‘waakvlam’ inrichten ten behoeve van de paraatheid van de crisisbestrijding. Wanneer de situatie vraagt om opschaling, kan de GGD-RR direct schakelen met regionale en landelijke partners en bestuurders om snel goede besluiten te nemen. Het product GROP wordt uitgebreid met ‘crisisbeheersing’. De meerkosten voor de regio betreffen de meest minimale variant om invulling te geven aan het ‘waakvlamniveau’. 1.2.3. Ondersteuning en beleidsvoorbereiding bestuur gemeenschappelijke regeling Meerkosten ondersteuning en advies bestuur Nieuwe en gewijzigde wetgeving en een groot aantal ontwikkelingen op landelijk niveau, leiden tot nieuwe taken en vereisen extra inzet t.b.v. een goede ondersteuning van de directie en advisering aan het bestuur. Er is structureel extra capaciteit nodig wil de GGD-RR aan nieuwe en gewijzigde wet- en regelgeving voldoen. De schade kan aanzienlijk zijn als de risico’s niet of onvoldoende afgedekt worden.

Een voorbeeld hiervan is het datadiefstal incident tijdens de coronapandemie. 1.3. Unaniem besluit voor de minimale variant van het basistakenpakket In de gemeenschappelijke regeling is vastgelegd dat het basistakenpakket voor alle deelnemende gemeenten gelijk moet zijn en dat een begrotingswijziging een unaniem besluit van het AB-GGD vereist. Dit leidt zodoende tot het opnemen van de onvermijdbare investeringen in de meerjarenbegroting, waarmee de GGD Rotterdam-Rijnmond het huidige minimale basistakenpakket voor de jaren 2024-2027 kan continueren. 2.1. De wettelijke basistaken zijn op orde voor 2024-2027 Het AB heeft drie varianten besproken om de onvermijdelijke kosten voor het basispakket in de begroting te verwerken: 1. De bijdrage voor alle taken en ambities van de GGD-RR verhogen (€ 18,15 per inwoner). 2. De bijdrage voor alle wettelijke taken van de GGD-RR en een aantal basistaken verhogen om tot een betere uitvoering van de wettelijke taken te komen (€ 11,06 per inwoner). 3. alleen een noodzakelijke verhoging van de bijdrage voor de wettelijke taken van de GGD-RR om een goed functionerend GGD-RR te behouden (€ 8,81 per inwoner). De bijdrage van dit derde scenario is inmiddels aangepast naar € 8,45 per inwoner . Variant 3 (alleen noodzakelijke uitbreiding) is verwerkt in de meerjarenbegroting 2024-2027. 2.2.

Op basis van de informatie en de ontwikkeling van de inwonerbijdrage van de GR GGDRR wordt de gemeenteraad geadviseerd een zienswijze in te dienen ten aanzien van de meerjarenbegroting 2024-2027: 1. Er zijn diverse SPUK-middelen beschikbaar gesteld vanuit het ministerie. Het is nog niet duidelijk hoe deze verschillende regelingen zich verhouden tot de onvermijdbare claim van de GGD-RR. Wij verzoeken de GGD-RR om de SPUK-gelden die de GGD-RR ontvangt van het ministerie duidelijk en apart te verantwoorden. Daarnaast verwachten wij dat de GGDRR inzichtelijk maakt waar deze middelen aan besteed worden en dat de SPUK-gelden losstaan van de onvermijdelijke claim.

2. Gemeenten ontvangen vanaf 2026 minder geld vanuit het Rijk (financieel ravijn). Hierdoor is er vooralsnog onvoldoende structurele dekking voor de ontwerpmeerjarenbegroting van de GGD-RR. Hoewel de kostenstijging nu onvermijdelijk is verwachten wij van de GGD-RR dat de begroting zo flexibel mogelijk is en rekening houdt met eventuele lagere bijdragen. Wij blijven hierover het gesprek met de GGD-RR voeren. 3. Gemeenten hebben te maken met verschillende opgaven. Na de Coronacrisis hebben de opvolgers zich al aangemeld zoals de energiecrisis, armoede, inflatie. Wij gaan er derhalve vanuit dat de GGD-RR toetst, dat er geen producten dubbel gefinancierd worden. Bijvoorbeeld door het verhogen van de inwonersbijdrage en het tegelijkertijd ontvangen vanuit het Rijk. We sluiten hierbij graag aan op de begrotingscyclus van de gemeenten. Tijdens het jaarlijkse begrotingsgesprek met de GGD-RR kan dit aan de orde komen. 4. In onze regio wonen 1,35 miljoen inwoners en zijn er vele problematieken. Wij verwachten dat de GGD-RR namens de regio lobbyt voor structureel extra middelen vanuit het Rijk voor de uitvoering van de basistaken. Wij willen dat de GGD-RR ons daarover informeert. 5. Ook nu ‘slechts’ de minimale variant in de begroting is verwerkt, vindt Schiedam, procentueel gezien, de stijging te hoog. De onderbouwing voor de stijging is nog steeds te summier.

Wij zien dan ook geen mogelijkheden voor werken met een investeringsagenda. Zeker niet wanneer de inwonerbijdrage van Schiedam hierdoor nog verder stijgt. Wij verzoeken de GGD-RR om de ontwikkelingen van extra financiering van het Rijk af te wachten en rekening te houden met de (financiële) situaties van individuele gemeenten. 6. Een veiligheidsklep van 5% voor de inspecties kinderopvang is akkoord. De niet geleverde diensten worden wel verrekend. Wij ontvangen hierover jaarlijks een evaluatie. 7.

Het ministerie van VWS heeft voor 2 jaar (2023-2024) tijdelijke, extra financiële middelen beschikbaar gesteld voor versterking van de infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (VIP). Met deze tijdelijke extra gelden kunnen GGD ’en urgente kwetsbaarheden voor pandemische paraatheid op de korte termijn oplossen, bijvoorbeeld door het aannemen of behouden van gekwalificeerde en ervaren medewerkers, met veelal tijdelijke contracten, uit de coronaorganisatie. Wij verzoeken de GGD-RR om de werkelijke kosten van deze taken te specificeren. Wij zien daarin graag onderscheid tussen kosten uit het basispakket en de extra middelen van VWS.

8. De GGD-RR en de stichting Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) hebben gemeenschappelijke onderwerpen vanuit de Wet publieke gezondheid. Eén daarvan is het vaccineren/bestrijden van infectieziekten. In de coronaperiode is samengewerkt om zo de vaccinatiegraad op peil te krijgen. Personeel van het CJG is ingezet op de vaccinatielocaties. Bij het programma: kansrijke start, waarbij de eerste 1000 dagen van een kind centraal staat, hebben de GGD en het CJG ook een taak. Dit is weliswaar geen wettelijke taak, maar de uitvoering van dit programma vindt o.a. plaats door het CJG en ook de GGD. En zo zullen er meer onderdelen zijn waarbij de twee organisaties betrokken zijn. Wij willen dat er een uitwerking komt van de taken die overlappend zijn of aanvullend aan elkaar en waarin efficiënter samengewerkt kan worden, zodat het een kostenbesparing oplevert. Daarnaast willen wij weten wat er nodig is om deze kostenbesparing te kunnen realiseren.

E. Duurzaamheid

Wij willen een duurzame en betaalbare uitvoering van onze wettelijke gezondheidstaken. F. Kanttekening en risico’s:

1.1. Gemeenten zijn zelf aan zet wanneer de inwonerbijdrage niet wordt verhoogd Zonder de minimale bezetting kunnen de verantwoordelijk gemeentebestuurders ten tijde van een gezondheidscrisis onvoldoende worden ondersteund en geadviseerd, wat bestuurlijke besluitvorming belemmert. Het ontbreken van een gecoördineerd handelingsperspectief kan betekenen dat gemeenten zelf moeten voldoen aan de eisen (eigen draaiboeken). 1.2. Dekking verhoogde bijdrage onduidelijk Een risico is dat de bijdrage aan de GR GGD-RR hoger wordt de komende jaren omdat:  er wettelijke wijzigingen zich kunnen voordoen waardoor mogelijk de kosten stijgen van een product;  er nieuwe wettelijke taken vanuit het Rijk bij de GGD kunnen worden belegd;  er jaarlijks een indexering van de tarieven is; wanneer de bijdrage aan de GR-en vanuit het Rijk niet meestijgt zullen wij dit ten laste moeten brengen van gemeentelijke middelen. Vanaf 2026 ontvangen gemeenten minder geld vanuit het Rijk (financieel ravijn). Het is nu nog niet bekend wat wij zullen ontvangen vanuit de meicirculaire voor 2024 en verder. Hierdoor is er vooralsnog onvoldoende structurele dekking voor de ontwerpmeerjarenbegroting 2024-2027 van de GGD-RR. G. Financiën:

Voor Schiedam stijgen de kosten voor het basispakket van € 496.979 in 2023 naar € 681.667 in 2024. Dit is een kostenstijging van € 185.155 (+37,5%). Dit is exclusief het variabele deel van de begroting (kinderopvang). Conform afspraak hanteert de GGD-RR het indexpercentage zoals afgegeven door de Kring van Gemeentesecretarissen van de regio Rotterdam-Rijnmond. Dit zou mogen leiden tot een stijging van de tarieven met 8,4%. Omdat de tarieven voor de GGD in 2023 opnieuw zijn berekend, zijn deze reeds op het prijsniveau van 2023 gebracht. Het gedeelte van de indexatie dat rekening houdt met de doorwerking van de jaren 2022-2023 wordt voor 2024 niet opnieuw meegerekend. De toegepaste indexatie komt daarmee op 3,6%. Productnaam Inwoner A1 Ondersteuning en beleidsvoorbereiding bestuur gemeenschappelijke regeling A2 Informatieverstrekking A3 GGD Rampen opvangplan (GROP) en crisisorganisatie A4 Integrale Gezondheidsmonitor Rijnmond A5 Coördinatie Psych. Sociale hulpverlening (Psi, vh KIZ) B1 Infectieziektebestrijding B2 Tuberculosebestrijding

Bijdrage 2023 € 0,46

Bijdrage 2024 € 0,65

€ 0,07 € 0,15

€ 0,11 € 0,51

€ 0,41 € 0,14

€ 0,41 € 0,14

€ 2,15 € 0,94

€ 3,93 € 0,91

B3 Soa/hiv-preventie en –bestrijding B4 Technische hygiënezorg B5 Medische milieukunde (inclusief collectieve advisering gezonde leefomgeving) Totaal

€ 0,47 € 0,38 € 1,05

€ 0,46 € 0,37 € 0,99

€ 6,23

€ 8,45

2023 € 36.873

2024 € 52.074

€ 5.786 € 11.585 € 32.906

€ 8.466 € 40.794 € 32.666

A5 Coördinatie Psych. Sociale hulpverlening (Psi, vh KIZ)

€ 11.192

€ 10.934

B1 Infectieziektebestrijding B2 Tuberculosebestrijding B3 Soa/hiv-preventie en –bestrijding B4 Technische hygiënezorg B5 Medische milieukunde (inclusief collectieve advisering gezonde leefomgeving) Totaal vaste deel basistakenpakket Variabel deel basistakenpakket (kinderopvang inspecties en gastouderopvang) Totaal basistakenpakket

€ 171.313 € 75.043 € 37.856 € 30.315 € 84.110

€ 317.264 € 73.197 € 37.008 € 29.662 € 79.602

€ 496.979 € 203.816

€ 681.667 € 160.000

€ 700.795

€ 841.668

A1 Ondersteuning en beleidsvoorbereiding bestuur gemeenschappelijke regeling A2 Informatieverstrekking A3 GGD Rampen opvangplan (GROP) en crisisorganisatie A4 Integrale Gezondheidsmonitor Rijnmond

Op dit moment is er nog geen dekking voor deze uitgaven. Het college zal dit daarom meenemen bij de afwegingen rond de Zomernota. De bijdrage aan de GR GGD-RR wordt in de Zomernota 2024 verwerkt. De verwachting is dat de bijdrage vanuit het Rijk voor de GR-en wordt opgehoogd. Echter kan daar nu (april 2023) nog niets over geschreven worden, omdat deze bedragen via de meicirculaire in 2023 bekend worden gemaakt. De middelen voor de hogere bijdrage aan de GR GGD-RR komen ten laste van de algemene middelen. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

TA-tekst Verwerking jaarverslag 2022 GR GGD-RR Baten te verhogen met € € 39.218,Voorstel: ten gunste van het begrotingssaldo 2023 In 2022 heeft de GGD-RR, voor het variabele deel van de kinderopvanginspecties, minder kosten gemaakt dan ingekocht voor het toezicht kinderopvang. Het verschil wordt gerestitueerd. Dit is ook de eindafrekening van 2022. Voordeel is € 39.218.

Vervolgproces De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) verplicht dat de gemeenteraden 12 weken gelegenheid krijgen voor het opstellen van hun zienswijze. 23 mei wordt de begroting van de GR GGD-RR besproken in de raadscommissie. 30 mei wordt het raadsbesluit van de meerjarenbegroting 2024-2027 behandeld in de raad. Op 29 juni 2023, de laatste vergadering van het algemeen bestuur GGD-RR voor het zomerreces, vindt definitieve vaststelling van de meerjarenbegroting inclusief de zienswijzen van de raden plaats, zodat deze conform wettelijke eis tijdig kunnen worden toegezonden aan de Gedeputeerde Staten.

Bijlage(n):

23BIJ00458 Jaarverslag 2022 van de GR GGD-RR 23BW000131 De kaderbrief meerjarenbegroting 2024-2027 GGD-RR 23BIJ00459 Meerjarenbegroting 2024 van de GR GGD-RR 23UIT02110 Brief zienswijze ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 GR GGD-RR

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 april 2023 ( 23VR019) Besluit: 1.

kennis te nemen van de kaderbrief meerjarenbegroting 2024-2027, ontwerpmeerjarenbegroting 2024-2027 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD-RR en van het jaarverslag 2022 GR GGD-RR; 2. de zienswijze op de ontwerp-meerjarenbegroting 2024-2027 van de GR GGD-RR vast te stellen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 30 mei 2023.

de griffier,

de voorzitter,

M.J.W. Tobeas

C.H.J. Lamers