Raadsvoorstel Jaarlijkse Herziening Grondexploitaties

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

26VR032

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

wethouder J.R.A. Lourens

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Jaarlijkse Herziening Grondexploitaties (JHG)

26 mei 2026

A. Voorgesteld besluit:

1. De Jaarlijkse Herziening Grondexploitaties 2025 vast te stellen inclusief een aantal financiële wijzigingen die geleid hebben tot een herziening van de grondexploitaties Glasbuurt Oost, Woonontwikkeling Schieveste, Bedrijventerreinen Schiedistrict en Stationsomgeving. Voor de overige grondexploitaties was er geen reden tot herziening. De belangrijkste wijzigingen in de vier genoemde herziene grondexploitaties zijn: a. Nieuwe en verhoogde subsidies ad totaal € 8,4 mln. op te nemen in de grondexploitaties Schieveste, Stationsomgeving en Glasbuurt-Oost. b. Voor de grondexploitaties Schieveste en Stationsomgeving voor 2026 een opbrengstenstijging van 0% aan te houden, dit in afwijking op het percentage van 2% uit de grondprijzenbrief en voor alle grexen de kostenstijging voor 2026 en 2027 met 1% te verhogen vanwege verwachte kostenstijging en onzekerheid in de markt. c. In Glasbuurt-Oost, Woonontwikkeling Schieveste, Bedrijventerreinen Schiedistrict, Stationsomgeving is sprake van hogere plankosten als gevolg van diverse planontwikkelingen. d. Geen doorbelasting meer vanuit grex Schiedistrict bedrijventerrein aan erfpachtexploitatie van plankosten enerzijds en tijdelijke inkomsten van afgelopen erfpachtcontracten anderzijds met per saldo als structureel effect van circa € 0,1 mln positief voor de begroting 2026 en volgende jaren 2.

In de jaarrekening 2025 de verliesvoorziening dekking tekorten grondexploitaties per 31-122025 te verhogen met € 2.006.952 en de voorziening surplus per grex te verlagen met € 1. 080.187 conform BBV ter dekking van de verwachte verliezen op grondexploitaties per 31-12-2025. 3. De programmabegroting 2026-2029 te wijzigen voor de grondexploitaties, conform de bijlage ‘begrotingswijziging raad JHG 2025’ (26BIJ01115) B. Aanleiding:

Conform het gemeentelijk grondbeleid wordt er jaarlijks een herziening grondexploitaties (JHG) opgesteld om de stand van zaken van de gemeentelijke grondexploitaties weer te geven. Het JHG dient als input voor de jaarrekening en de begroting en is daarmee aan die beide financiële producten verbonden in de besluitvorming.

C. Maatschappelijk doel:

Jaarlijks wordt de Herziening Grondexploitaties (JHG) ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad en het college om inzicht te geven in de stand van de grondexploitaties. De gemeenteraad wordt zo geïnformeerd over de voortgang van deze projecten in het afgelopen jaar en de prognose voor de komende jaren. Daarnaast wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de voorzieningen en reserves. Zoals besloten bij de kadernota grond 2025 is er een nieuwe cyclus voor wat betreft inzicht in de financiële stand van de grondexploitaties. Dit houdt in dat er aan het begin van het jaar een financiële monitor grondexploitaties opgesteld wordt, daarna volgt bij de jaarrekening een jaarlijkse herziening grondexploitaties (JHG) en in het najaar rondom de begroting volgt het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG). D. Argumenten:

1.1 Vaststellen JHG 2026 We willen dat u besluit het JHG 2026 vast te stellen, want met het vaststellen van het JHG 2026 keurt u de aanpassingen in de grondexploitaties per 1-1-2026 goed. Ook wordt u hierbij geïnformeerd over de stand van de grondexploitaties en leggen wij, als college, verantwoording af over de aanpassingen die er plaats vinden sinds het vorige MPG of sinds de laatste herziening of vaststelling van de grondexploitaties. In het JHG 2025 zijn een aantal kaderwijzigingen/wijzigingen met financiële impact verwerkt waarvoor instemming benodigd is van de raad. De belangrijkste wijzigingen luiden als volgt: 1.a. Opnemen diverse nieuwe en verhoogde subsidies in de grondexploitaties Schieveste, Stationsomgeving, Bedrijventerrein en Glasbuurt-Oost. Naar aanleiding van actieve inzet op het verkrijgen van subsidies is het gelukt om op verschillende thema’s subsidies toegekend te krijgen. Deze worden verwerkt in de grondexploitaties bij het JHG 2025. Het gaat in hoofdlijnen om de volgende, nieuwe subsidies: • Schieveste ca. € 1,14 mln. ‘Gebiedsmaatregel aanleg ondergronds afvalsysteem woningen Schieveste en Stationsomgeving’ en € 0,4 mln. ‘Vliegende Brigade’ • Stationsomgeving ca. € 0,71 mln. ‘Gebiedsmaatregel (her)inrichting stationsomgeving knoop Schiedam’, € 1,00 mln.

‘Gebiedsmaatregel aanleg ondergronds afvalsysteem woningen Schieveste en Stationsomgeving’ en € 0,04 mln. ‘Vliegende Brigade’ • Glasbuurt Oost ca. € 2,03 mln ‘Gebiedsmaatregel bouwrijp maken’ en € 0,39 mln. ‘Gebiedsmaatregel sanering voormalig bedrijventerrein’ • Daarnaast wordt de MRDH-fietspadcorridor bijdrage verhoogt van € 6,5 mln. naar € 9,2 mln. excl. btw. Deze wordt verdeeld over de grondexploitaties Schieveste, Bedrijventerrein en Stationsomgeving.

1.b. Percentage opbrengstenstijging Schieveste en Stationsomgeving op 0% in 2026 en kostenstijging alle grondexploitaties voor 2026 en 2027 met 1% verhogen. Gelet op de toelichting onder punt 3.3 Marktontwikkelingen, wordt in het komende JHG, voor de herzieningen Schieveste en Stationsomgeving, voor 2026 voorgesteld om geen opbrengstenstijging in te rekenen. Dit betekent dus een percentage van 0% opbrengstenstijging voor 2026, wat afwijkt van de algemene parameter opbrengstenstijging van 2% zoals die is vastgesteld in de grondprijzenbrief. Uit de prijsindexcijfers (CBS, IGG) blijkt dat de kosten harder zijn gestegen dan waar we rekening mee hadden gehouden. Gezien verwachte kostenstijging en onzekerheid in de markt is het verstandig om de kostenstijging voor 2026 en 2027 met 1% te verhogen ten opzichte van de grondprijzenbrief. Daarom ramen we de kostenstijgingen van 2026 en 2027 conform de benchmark Outlook Metafoor (binnen de bandbreedte) op respectievelijk 4% en 3%. 1.c. In Glasbuurt-Oost, Woonontwikkeling Schieveste, Bedrijventerreinen Schiedistrict, Stationsomgeving is sprake van hogere plankosten als gevolg van diverse ontwikkelingen. Woonontwikkeling Schieveste heeft hogere grondopbrengsten, extra subsidies, maar ook diverse hogere kostenposten zoals grondwerk, kabels en leidingen, gebouwd parkeren en plankosten. Bedrijventerreinen Schiedistrict heeft o.a.

te maken met extra subsidie, maar ook met diverse hogere kostenposten zoals plankosten en grondverwerving. Tevens verlenging looptijd van het project met 1 jaar. Stationsomgeving ontvangt een extra subsidie, maar ook met hogere kostenposten zoals inbreng boekwaarde en sloop Wijkhuis Oost en plankosten, en met lagere opbrengsten bouwprogramma aan de Horvathweg. In Glasbuurt-Oost is sprake van hogere plankosten vanwege de inhuur van deskundigen. Op dit moment vinden de gesprekken met erfpachters plaats, afhankelijk van de uitkomst van die gesprekken zal de verwerving bijgesteld worden en indien nodig ook de planning. 1.d. Geen doorbelasting meer vanuit grex Schiedistrict bedrijventerrein aan erfpachtexploitatie van plankosten enerzijds en tijdelijke inkomsten van afloop erfpachtcontracten anderzijds met per saldo als structureel effect van circa € 0,1 mln positief voor de begroting 2026 en volgende jaren. Het betreft een administratieve vereenvoudiging van werkwijze, die bovendien aansluit op de praktijk met een integrale aanpak van het terrein. Uiteindelijk worden alle kosten, via interne levering en de 100-jarige canon, mét mogelijkheid om grondprijzen en canon tussentijds te verhogen, meer dan goed gemaakt.

2.1 Bijstellen verliesvoorziening Als gevolg van veranderingen in de grondexploitaties, waarbij de grootste wijziging zitten bij de eerdere genoemde grondexploitaties worden de verliesvoorzieningen direct conform BBV bijgesteld in de jaarrekening 2025. De voorziening dekking tekorten grondexploitaties wordt per 31-12-2025 verhoogd met € 2.006.952 en de voorziening surplus per grex verlaagd met €1.080.187.

3.1 Wijziging programmabegroting 2026-2029 De vaststelling van het JHG 2025 heeft tot gevolg dat de beschikbaar gestelde budgetten voor de grondexploitaties en bijbehorende verliesvoorzieningen aangepast moeten worden in de meerjarenbegroting 2026-2029. Actualisatie van de programmabegroting 2026 en verder is nodig voor de verdere uitvoering van de grondexploitaties. 4.1 Voor een periode van 10 jaar geheimhouding op te leggen op geheime bijlage JHG (26BIJ00762) en op de grondexploitatieteksten op grond van artikel 87 van de Gemeentewet in samenhang met artikel 5.1, tweede lid, sub b van de Wet open overheid, gelet op de economische en financiële belangen van de gemeente. E. Duurzaamheid

De grondexploitaties en bijbehorende gebiedsontwikkelingen worden conform de duurzaamheidsdoelstellingen van Schiedam uitgevoerd. F. Kanttekening en risico’s:

1.1 Vaststelling JHG 2025 Het JHG 2025 is wat betreft de realisatie t/m 2025, de bijbehorende risico’s en de te treffen voorzieningen reeds verwerkt in de jaarrekening 2025. Indien het JHG 2025 niet wordt vastgesteld kan ook de jaarrekening 2025 niet worden vastgesteld. 1.2 Beslag op weerstandsvermogen De risico’s rondom de grondexploitaties zijn verantwoord in het JHG 2025 en verwerkt als risico’s grondexploitaties (onderdeel van de risicoreserve) in de paragraaf weerstandsvermogen jaarrekening 2025. Deze risico’s bedragen in totaal € 15,7 mln. G. Financiën:

Op basis van de stand per 31-12-2025 van de nog lopende grondexploitaties en de prognose voor de komende jaren zijn de balansposities van het onderhanden werk grondexploitaties, de bijbehorende voorzieningen en reserves en de hoogte van de risico’s per 31-12-2025 bepaald. Voor het totaal van de Schiedamse grondexploitaties is het nodig en conform BBV vereist de verliesvoorzieningen grondexploitaties ultimo 2025 te verhogen met € 2,0 mln. naar € 12,4 miljoen. Begroot in 2025 was een dotatie aan de verliesvoorzieningen grondexploitaties van € 1,1 mln in verband met rentetoerekening aan verliesvoorzieningen en herziening grondexploitatie Staatsliedenbuurt (raad dec 2025). Er ontstaat nu een extra nadeel voor het gemeentelijk resultaat 2025 van € 0,9 mln door aanpassingen van grondexploitaties en veranderende parameters. Dit is reeds verwerkt in de jaarrekening 2025.

Na het raadsbesluit over het JHG 2025 worden de bijgestelde meerjarenbegrotingen van de verschillende grondexploitaties gewijzigd in de begroting 2026 en volgende jaren. Hieruit ontstaat een klein structureel voordeel als gevolg van het niet meer doorbelasten vanuit bedrijventerrein Schiedistrict van plankosten en tijdelijke inkomsten van afloop erfpachtcontracten anderzijds met per saldo als structureel effect van circa € 0,1 mln positief voor de begroting 2026 en volgende jaren. De begrotingswijziging voor 2026 luidt als volgt:

Lasten Programma 2 Ruimtelijke Inrichting Programma 3 Economie in ontwikkeling Baten Programma 2 Ruimtelijke Inrichting Programma 3 Economie in ontwikkeling Begrotingssaldo

Verhoging

Verlaging

€ €

29.488.532 19.807.735

€ 44.922.988 € 18.013.349

€ € €

29.240.240 19.807.735 248.292

€ 44.662.895 € 17.938.964 334.478 €

H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

N.v.t.

Bijlage(n):

Jaarlijkse Herziening Grondexploitaties 2025 (26BIJ01112) (Geheim) Begrotingswijziging (26BIJ01115)

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 mei 2026 ( 26VR032) gelet op Besluit: 1. De Jaarlijkse Herziening Grondexploitaties 2026 vast te stellen inclusief een aantal financiële wijzigingen die geleid hebben tot een herziening van de grondexploitaties Glasbuurt Oost, Woonontwikkeling Schieveste, Bedrijventerreinen Schiedistrict en Stationsomgeving. Voor de overige grondexploitaties was er geen reden tot herziening. De belangrijkste wijzigingen in de vier genoemde herziene grondexploitaties zijn: a. Nieuwe en verhoogde subsidies ad totaal € 8,4 mln. op te nemen in de grondexploitaties Schieveste, Stationsomgeving en Glasbuurt-Oost. b. Voor de grondexploitaties Schieveste en Stationsomgeving voor 2026 een opbrengstenstijging van 0% aan te houden, dit in afwijking op het percentage van 2% uit de grondprijzenbrief en voor alle grexen de kostenstijging voor 2026 en 2027 met 1% te verhogen vanwege verwachte kostenstijging en onzekerheid in de markt. c. In Glasbuurt-Oost, Woonontwikkeling Schieveste, Bedrijventerreinen Schiedistrict, Stationsomgeving is sprake van hogere plankosten als gevolg van diverse planontwikkelingen. d.

Geen doorbelasting meer vanuit grex Schiedistrict bedrijventerrein aan erfpachtexploitatie van plankosten enerzijds en tijdelijke inkomsten van afloop erfpachtcontracten anderzijds met per saldo als structureel effect van circa € 0,1 mln positief voor de begroting 2026 en volgende jaren 2. In de jaarrekening 2025 de verliesvoorziening dekking tekorten grondexploitaties per 31-122025 te verhogen met € 2.006.952 en de voorziening surplus per grex te verlagen met € 1. 080.187 conform BBV ter dekking van de verwachte verliezen op grondexploitaties per 31-122025. 3. De programmabegroting 2026-2029 te wijzigen voor de grondexploitaties, conform de bijlage ‘begrotingswijziging raad JHG 2025’ (26BIJ01115)

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 7 juli 2026

de griffier,

de voorzitter,

mr. A. van der Lugt

mr. H.M. Bergmann