Raadsvoorstel Erfgoed en monumentenbeleid

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VR069

Steller:

A. Douma, G.H. Medema, Stadspromotie

Telefoonnummer steller:

010 2191698

Portefeuillehouder:

Wethouder Ruseler

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Erfgoed- en Monumentenbeleid

21 september 2021

A. Voorgesteld besluit:

1.

1. De beleidsnota Erfgoed- en Monumentenbeleid vast te stellen en de beleidsnota Monumenten 2008-2012 in te trekken. B. Aanleiding:

In de raadsvergadering van 29 oktober 2019 is de Startnotitie Erfgoed en Monumenten vastgesteld. Sinds die tijd is er aan de voorbereiding van het beleid gewerkt. Het beleid houdt rekening met de komst van de Omgevingswet en heeft onderdelen die in de Omgevingsvisie kunnen landen, dan wel in de Omgevingsplannen worden opgenomen en uitgewerkt. Dit beleid geeft de door de raad vast te stellen kaders waar de komende periode invulling aan wordt gegeven in beleidsuitvoering en bij het opstellen van gerelateerde (ruimtelijke) visies en beleidsdocumenten. In het beleid wordt dus richting gegeven aan de beleidsuitvoering en de input vanuit erfgoed- en monumentenzorg bij verdere (ruimtelijke) beleidsvorming. C. Maatschappelijk doel:

Monumentenzorg is gedecentraliseerd en valt toe aan de gemeenten. Schiedam heeft dan ook een wettelijke plicht om te voorzien in erfgoedbeleid met kaders voor inzet van middelen. Het Erfgoeden Monumentenbeleid geeft focus aan de gemeentelijke invulling van de beleidsvrijheid binnen het wettelijk kader. Het beleid valt uiteen in een visiedeel (verhaallijnen, wat vindt Schiedam belangrijk) en in beleidsambities voor de omgang met het erfgoed langs de lijnen benutten, beleven en behouden. D. Argumenten:

1.1 Veranderende wetgeving vereist nieuw beleid De laatste beleidsnota monumenten dateert uit 2008. Veel beleidsuitgangspunten uit 2008 zijn nog steeds belangrijk, maar in 12 jaar tijd veranderde er veel. Een hernieuwd kader met nieuwe doelstellingen voor de omgang met monumenten en erfgoed is wenselijk. De wettelijke kaders veranderen de komende jaren door de komst van de Omgevingswet sterk. De inzet ligt nog nadrukkelijker op de integrale benadering van ruimtelijke afwegingen en belangen. Het nieuwe

beleid geeft invulling aan de beleidsvrijheid van de gemeente binnen de wettelijke kaders en geeft zo richting aan het gemeentelijk handelen binnen het thema erfgoed in de komende jaren en over de inpassing van erfgoed in de Omgevingsvisie en -plannen. Nieuw beleid opent de mogelijkheid tot hernieuwde aansluiting bij belangrijke thema’s en opgaven, zoals herbestemming en transformatie van monumentale gebouwen en bijzondere gebieden, marketing, maar ook duurzaamheid. 1.2 Raadskader: beleid als middel om te prioriteren en agenderen Nieuw beleid geeft de gemeente de mogelijkheid om nieuwe ambities te bepalen. De beleidsnota bepaalt met de verhaallijnen welk erfgoed de gemeente en de stad belangrijk vinden. Dit krijgt uiteindelijk zijn plek in de Omgevingsvisie, omdat dit de kernkwaliteiten van ons erfgoed raakt. De omgang van de gemeente met de (wettelijke) taken en de ambities daarbij, staan beschreven in de hoofstukken benutten, beleven, behouden. Dit heeft soms directe relatie met andere beleidsvelden en- documenten, waaronder de omgevingsplannen. Het uitvoeringsplan in de bijlage van de beleidsnota maakt inzichtelijk welke hoofddoelen binnen de uitvoering de komende jaren worden verwezenlijkt onder verantwoordelijkheid van het college. 1.3 Samen met de stad Door de uitbraak van de coronapandemie, kreeg de participatie een andere vorm dan bij de startnotitie verwacht.

Naast een enkele fysieke bijeenkomst, vond de brede participatie met name via digitale enquêtes plaats. De uitkomsten zijn, vanwege de goede deelname, representatief. Daarnaast is over de nota apart gesproken met partners, zoals de Historische Vereniging Schiedam. De uitkomsten van de participatie liggen mede aan de basis van de beleidsnota. Van de participatie en de uitkomsten wordt in de bijlage van de beleidsnota verslag gedaan. E. Duurzaamheid

Recent creëerde de nieuwe subsidieregeling voor het Schiedams Monumentenfonds de mogelijkheid van subsidie voor duurzaamheidsmaatregelen aan gemeentelijke monumenten. Deze uitbreiding van de regeling liep op het nieuwe beleid vooruit. In de beleidsnota is aangegeven welke ambities de gemeente heeft rond duurzaamheid, monumenten en erfgoed. Dit staat bewust in het hoofdstuk benutten, omdat verduurzaming bijdraagt aan toekomstbestendig gebruik van monumenten en daarmee aan het behoud ervan. Het beleid wil duurzaamheidsmaatregelen aan monumenten stimuleren door gerichte informatie beschikbaar te stellen over mogelijkheden, door zelf met voorbeeldprojecten het goede voorbeeld te geven en door heldere kaders te stellen over de toelaatbaarheid van ingrepen in het kader van vergunningverlening. Voor een gedegen beleid voor duurzaamheid bij monumenten en historisch belangrijke gebieden zoals de binnenstad en dorpskern Kethel worden heldere kaders worden vastgesteld en gehanteerd over de toelaatbaarheid van ingrepen. Deze algemene kaders moeten zo veel mogelijk vastgelegd worden in het omgevingsplan. Bij beschermde monumenten hanteert de adviescommissie monumenten ook de beoordelingskaders van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ook in de verdiepende enquêtes en gesprekken met Schiedammers was het thema duurzaamheid belangrijk.

Schiedammers zien graag dat de gemeente eigenaren van monumenten assisteert bij hun duurzaamheidsopgaven, zodat dit uiteindelijk niet ten koste gaat van monumentale waarden. Dit krijgt zijn uitwerking in beleid en in de uitvoering. De uitkomsten van de enquête leiden niet tot een breuk met het tot nu toe gevoerde beleid, maar wel tot meer inzet op ondersteuning van eigenaren.

F. Kanttekening en risico’s:

1. Verhaallijnen kunnen inhoudelijk ontwikkelen en veranderen De verhaallijnen brengen focus in ons erfgoedbeleid. Samen met de stad zijn deze verhaallijnen bepaald. De inhoud en de nuances binnen die verhalen zijn aan ontwikkeling onderhevig. Dit kan betekenen dat op termijn de gekozen verhaallijnen van vorm of inhoud kunnen veranderen, of dat daar nieuwe betekenis aan wordt toegekend. Hiervoor is aandacht in het beleid. G. Financiën:

Er zijn geen financiële consequenties. Hoewel in de nota een deels nieuwe beleidskoers staat geformuleerd, wordt geen voorstel gedaan voor nieuwe middelen voor het bijbehorende uitvoeringsplan (een overzicht met de uitvoering van projecten en ambities in de periode 2021 – 2025 is als bijlage toegevoegd bij de beleidsnota). Dit betekent een gefaseerde uitvoering van ambities, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van de cultuurhistorische waardenkaarten. Vanzelfsprekend zal worden bezien of er door slimme samenwerking met andere beleidsvelden, bijvoorbeeld binnen ROB, versnelling in uitvoering kan worden gerealiseerd. De kans hierop bestaat met name door het gelijktijdig ontwikkelen van Omgevingsvisie en Omgevingsplan. In het uitvoeringsplan in bijlage 3 van de beleidsnota wordt ook aangegeven welke onderdelen alleen uitgevoerd kunnen worden als hier formatief voldoende ruimte voor is. De wettelijke taken krijgen prioriteit. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

De beleidsnota Erfgoed- en Monumentenbeleid zal op de gemeentelijke website worden gepubliceerd. De uitvoering krijgt vorm in lijn met het bij de beleidsnota gevoegde uitvoeringsplan. Bijlage(n):

1. Beleidsnota Erfgoed- en Monumentenbeleid

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 september 2021 ( 21VR069) Besluit: 1. De beleidsnota Erfgoed- en Monumentenbeleid vast te stellen en de beleidsnota Monumenten 2008-2012 in te trekken. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 2 november 2021.

de griffier,

de voorzitter,

J.W. Scherpenzeel

C.H.J. Lamers