Raadsvoorstel Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

25VR052

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

wethouder A.N. Biekman, wethouder A.J.M. Laan

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt

25 augustus 2025

A. Voorgesteld besluit:

1. Het aanwijzingsbesluit Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt (25BIJ01673) vast te stellen; 2. De Nota Uiterlijk van Bouwwerken Schiedam 2025 (25BIJ01891) in lijn met het Aanwijzingsbesluit aan te passen en vast te stellen; 3. De verdere gevolgen van het Aanwijzingsbesluit te verwerken in het in voorbereiding zijnde Omgevingsplan Schiedam. B. Aanleiding:

In 2021 stelde de raad het Monumenten- en Erfgoedbeleid vast. In de voorbereiding van dit beleid is door de raad de wens uitgesproken om de bijzondere historische waardering voor de dorpskern Kethel te formaliseren in een aanwijzing als Beschermd Dorpsgezicht. Dit is opgenomen in het uitvoeringsplan. Deze ambitie is in het beleid als volgt verwerkt. ‘De komende periode onderzoeken we of de dorpskern van Kethel als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht aangewezen kan worden. Inzet is om de dorpskern Kethel en de kern rond Kerkbuurt als bijzondere samenhangende gebieden te behouden. Het nog aanwezige agrarische erfgoed, in de vorm van boerenerven met bebouwing, wordt waar nodig beschermd. Ook het landschappelijk aspect vraagt aandacht.’ Op basis van artikel 19 van de gemeente erfgoedverordening is de raad bevoegd tot aanwijzing van een gemeentelijk beschermd gezicht. Het college heeft de besluitvorming door uw raad voorbereid. Op 27 mei besloot het college tot het vrijgeven van een voorgenomen Aanwijzingsbesluit Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt (Aanwijzingsbesluit) voor inspraak (25INT00110). Het voorgenomen besluit is gepubliceerd, bekendgemaakt via de reguliere kanalen en vermeld in de wijkbrieven van de betrokken gebieden. Op 31 juni en 2 juli zijn er in Kerkbuurt en Kethel goedbezochte informatieavonden georganiseerd.

Er zijn zienswijzen ingediend, die hebben geleid tot aanscherping van het aanwijzingsbesluit. Op basis van een beoordeling van de zienswijzen legt het college nu het aanwijzingsbesluit aan uw raad voor.

C. Maatschappelijk doel:

Het gemeentelijk erfgoedbeleid is opgezet langs de lijnen benutten, beleven en behouden. Het beleid zet in op het koesteren van het eigene van Schiedam. In het ruimtelijk beleid zijn de kernen van de Schiedamse binnenstad en het dorp Kethel hoog gewaardeerd, waarbij bestaande ruimtelijke karakteristiek wordt behouden en ingezet bij nieuwe ontwikkelingen. De aanwijzing als beschermd gezicht markeert deze praktijk en biedt helderheid in de afweging van ruimtelijke belangen en de inzet van de gemeente daarin voor behoud en versterking van de gewaardeerde karakteristiek. D. Argumenten:

1.1.

Onderzoek onderbouwt de samenhangende waarden in het gebied en de historische relevantie, kaders van de raad leiden tot specificatie De onderbouwing van een aanwijzingsbesluit vraagt om specifiek onderzoek dat is gericht op de historische ruimtelijke karakteristiek en de waardering daarvan. Het inhoudelijk onderzoek is uitgevoerd door Steenhuis/Meurs. Het onderzoek is breed opgezet in lijn met het beleid, met oog voor historische structuren, zoals wegen, polders en andere groene landschapselementen. Het gaat om een combinatie van zogenaamd rood (bebouwing en bebouwingsstructuur) en groen (landschap). Het aanwijzingsbesluit specificeert dit onderzoek in lijn met de uitgangspunten van het gemeentelijk erfgoedbeleid. De nadruk ligt op de bescherming van de (vooroorlogse) structuren, dus voordat het dorp Kethel werd geïntegreerd in de stadsuitbreidingen van Schiedam. In het erfgoedbeleid is bepaald dat Schiedam geen bijzondere waarde toekent aan het wederopbouwerfgoed en dat niet als speerpunt van erfgoedbeleid maakt. Bovendien is rekening gehouden met het breed gedragen standpunt in de raad dat de gemeente eigenaren niet onnodig met regels rondom bebouwing wil belasten (in lijn met besluitvorming rond de Nota Uiterlijk van Bouwwerken Schiedam 2025).

Hierdoor is de contour uit het aanwijzingsbesluit beperkt ten opzichte van het onderzoek én zijn twee regimes van bescherming geïntroduceerd.

1.2. Waardestelling draagt een aanwijzing als beschermd gezicht Dorp en park Kethel zijn, samen met Kerkbuurt, van grote stedenbouwkundige en landschappelijke waarde voor Schiedam. Het is een samenhangend geheel, waarin de historische kenmerken van een middeleeuws Delflands dorp bewaard bleef en waarvan het buurtschap Kerkbuurt een laat negentiende-eeuwse uitbreiding is. Het onderzoek beschrijft de samenhangende waarden en begrenst het gebied. In het geval van de dorpskern Kerkbuurt en Kethel zijn deze begrenzingen vrij hard omdat het dorp en het buurtschap zijn opgenomen in de naoorlogse uitbreidingswijken van Schiedam. Bij de aanleg van deze wijken is al rekening gehouden met een ruimtelijke inpassing, waarbij (stedenbouwkundige) bufferzones zijn gecreëerd. Zo werd de dorpskern “afgemaakt” met een wederopbouwschil, die in schaal en massa aansluit bij het historisch dorpse karakter. Tussen het buurtschap Kerkbuurt werd bij de aanleg van Sveaparken een singel behouden, die de stadsdelen op logische wijze van elkaar scheidt. Deze zones zijn in het ruimtelijk beleid van belang, maar worden niet een zelfde status toegekend als de vooroorlogse structuren. 1.3. Zienswijzen leiden tot aanscherping van het besluit Tijdens de inspraakprocedure is veel betrokkenheid getoond door bewoners in het gebied, ook mede ingegeven door zorgen over ontwikkelingen in Kethel en Kerkbuurt.

Van de informatieavonden is een verslag gemaakt (25BIJ01665).

Uiteindelijk zijn er 16 zienswijzen ingediend (25BIJ01668). In de nota van zienswijzen kunt u nagaan hoe wij deze zienswijzen hebben beoordeeld (25BIJ01666). Een aantal zienswijzen hebben wij overgenomen in het aanwijzingsbesluit, dat als basis geldt voor de verdere uitwerking van de aanwijzing in ons gemeentelijk beleid. Het gaat om de volgende punten: • Koppeling met de monumentale bomenlijst: in het besluit is een verwijzing opgenomen naar de monumentale bomenlijst. • Koppeling met gevolgen voor feitelijk handelen van de gemeente bij herinrichtingsprojecten openbaar gebied. Hierbij wordt rekening gehouden met de erfgoedwaarden. • Het toevoegen van de aanduiding beeldbepalend aan de volgende gebouwen en bouwwerken: Kerkweg 103, Hooiberg Joppelaan 4, Kerkweg 40-44, bijgebouw Dorpsstraat 4, Schiedamseweg 33, schuur Harreweg 19. De overige zienswijzen zijn niet overgenomen, voor kennis aangenomen of worden meegenomen in het proces van verwerking van de juridische gevolgen, bijvoorbeeld in het omgevingsplan. 2.1. De Nota Uiterlijk van Bouwwerken Schiedam 2025 moet worden aangepast op basis van het aanwijzingsbesluit Het aanwijzingsbesluit bepaalt de contour en de onderliggende waarden van het beschermde gezicht en bepaalt dat dit wordt verwerkt in ruimtelijk beleid. Eén van de beleidsstukken betreft de Nota Uiterlijk van Bouwwerken 2025, die uw raad recent heeft vastgesteld.

Bij dit besluit was al aangegeven dat de aanstaande aanwijzing van het Beschermde Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt hierin nog zou moeten worden verwerkt. Hierbij worden ook enkele ondergeschikte aanpassingen doorgevoerd ter verbetering van de leesbaarheid. De nieuwe geconsolideerde nota ligt voor ter besluitvorming. (25BIJ01891) 3.1. De raad verwerkt de gevolgen van de aanwijzing in ruimtelijk beleid Een aanwijzing als beschermd dorpsgezicht heeft als doel dat historische kenmerken van het gebied gewicht krijgen bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Deze dienen een plek te krijgen in het omgevingsplan. Dit volgt uit artikel 19 lid 5 van de Erfgoedverordening en artikel 5.130, tweede lid, onder d van het Besluit kwaliteit leefomgeving waarin is bepaald dat de raad ter bescherming van een beschermd stads- of dorpsgezicht een omgevingsplan opstelt. Bij het besluit tot aanwijzing van een beschermd stads- of dorpsgezicht stelt de raad daartoe een termijn worden gesteld. In dit raadsvoorstel wordt aangesloten bij de voorgenomen herziening van het Omgevingsplan Schiedam dat in 2026 zijn beslag krijgt en wordt geen strikte termijn gesteld. De verwerking vindt in 2026 plaats. Dat is geen bezwaar omdat het huidige omgevingsplan het gebied al conserverend behandelt. De opgave is met name om de regels in het nu aangewezen gebied te harmoniseren.

Het verwerken van de regels in het omgevingsplan zal op een vergelijkbare wijze gaan als is gedaan voor de als beschermd stadsgezicht aangewezen binnenstad van Schiedam in het bestemmingsplan ‘Binnenstad 2014’. Erfgoedbescherming in de beschermde gezichten van Schiedam wordt daarmee uniform. E. Duurzaamheid

De besluitvorming heeft geen directe relatie met het thema Duurzaamheid. In het algemeen is verduurzaming in historische gebieden een belangrijk thema. Het erfgoed- en monumentenbeleid voorziet in de gemeentelijke aanpak. Recent zijn in het kader van de aanpassingen van het gemeentelijke welstandsbeleid (nu beleid Uiterlijk Bouwwerken) de mogelijkheden voor het plaatsen van zonnepanelen binnen het beschermd gezicht en aan en op monumenten verruimd.

F. Kanttekening en risico’s:

Niet van toepassing. G. Financiën:

Er zijn geen financiële consequenties. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Na de besluitvorming van de raad worden de aanwezigen bij de informatieavonden geïnformeerd over de uitkomsten. Tevens zal in de wijkberichten aandacht worden besteed aan de besluitvorming. Bijlage(n):

25BIJ01665 Verslag informatieavonden 30 juni en 2 juli 2025 25BIJ01668 Zienswijzenoverzicht 25BIJ01666 Nota van Zienswijzen 25BIJ01673 Aanwijzingsbesluit Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt 25BIJ01891 Nota Uiterlijk van Bouwwerken Schiedam 2025 (nieuwe geconsolideerde versie)

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 augustus 2025 ( 25VR052)

Besluit: 1. Het aanwijzingsbesluit Beschermd Dorpsgezicht Kethel en Kerkbuurt (25BIJ01673) vast te stellen; 2. De Nota Uiterlijk van Bouwwerken (25BIJ01891) in lijn met het Aanwijzingsbesluit aan te passen en vast te stellen; 3. De verdere gevolgen van het Aanwijzingsbesluit te verwerken in het in voorbereiding zijnde Omgevingsplan Schiedam.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van

de griffier,

Mr. M. Pe MEC

de voorzitter,

mr. H.M. Bergmann