Raadsvoorstel Benodigd budget wettelijke taken dierenwelzijn

Raadsvoorstel

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

25VR062

Contact Steller:

contact@schiedam.nl

Telefoonnummer steller:

010 2191111

Portefeuillehouder:

wethouder S.F. Hamerslag

Publicatie :

Openbaar

Onderwerp:

Benodigd budget wettelijke taken dierenwelzijn

30 september 2025

A. Voorgesteld besluit:

1.

De begroting van Dierenwelzijn structureel op te hogen ad. € 89.558, - binnen programma Overheid in Balans en dit ten laste te brengen van het begrotingssaldo.

B. Aanleiding:

De gemeente Schiedam voert wettelijke taken uit in het kader van dierenwelzijn en dierenopvang binnen de gemeentelijke grenzen. Om de continuïteit, kwaliteit en efficiëntie te waarborgen, is het wenselijk een meerjarige dienstverleningsovereenkomst aan te gaan. Het betreft een Sociale en andere specifieke dienst (SAS-dienst). Met kwaliteit en kosten als selectiecriteria is er gezocht naar de juiste partij die dit kan uitvoeren, wat de dierenbescherming is gebleken te zijn. Ondanks de gunstige overeenkomst zijn de kosten van de wettelijke taken sterk gestegen. C. Maatschappelijk doel:

De gemeente Schiedam is verantwoordelijk voor de uitvoering van wettelijke taken rondom opvang van dieren. Volgens het Coalitieakkoord 2022-2026 wil Schiedam een schone, groene en diervriendelijke stad zijn, waarin we opkomen voor dieren als hun belangen geschaad dreigen te worden. Het voorliggende besluit draagt bij aan de uitvoering van deze ambitie en maakt de voortzetting van de wettelijke taak rondom de opvang van dieren mogelijk. D. Argumenten:

1.1 Wettelijke verplichting dierenopvang De wettelijke taken en verplichtingen die gemeenten hebben betreft de omgang van dieren en dierenwelzijn, zijn de zorgplicht en bewaarplicht van zwervend aangetroffen dieren. In de Wet dieren en de Omgevingswet zijn verschillende vormen van zorgplicht verankerd. Dit houdt in dat overheden (bijvoorbeeld gemeentes) deze zorgplicht wettelijk gezien hebben. Ook hebben gemeenten de wettelijke taak om zwervend aangetroffen dieren met een vermoedelijke eigenaar te verzorgen en tijdelijk op te vangen. In artikel 8 lid 3 van Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek is vastgelegd dat een gevonden dier, met een vermeende eigenaar, onder de verantwoordelijkheid van de gemeente valt.

1.2 Geen kostendekking vanuit Actieprogramma Dierenwelzijn Deze wettelijke taak betreffende dierenopvang valt buiten de taken gedefinieerd in en gefinancierd vanuit het Actieprogramma Dierenwelzijn 2023-2025. Voor dit actieprogramma werd middels Berap 2023 geld gereserveerd voor de jaren 2024 en 2025. Dit budget zal tegen het einde van 2025 effectief zijn besteed, wat in lijn is met de afloop van het Actieprogramma per eind 2025. Het Actieprogramma zal en is daarom nooit als financiering bedoeld voor het uitvoeren van de wettelijke taak voor dierenopvang. 1.3 Gestegen kosten Dierenbescherming Vanuit FCL Dierenwelzijn wordt de Dierenbescherming betaald om wettelijke taken uit te voeren. De kosten van deze wettelijke taken zijn, na jarenlang gelijk gebleven te zijn, inmiddels sterk gestegen. Deze kostenstijging werd veroorzaakt door de afwezigheid van structurele afspraken en het achterblijven van de indexering van kosten. Een ander belangrijk argument voor de stijging van de kosten, is de professionaliseringsslag die noodzakelijk is geworden door de aangescherpte eisen in de Wet dieren. Waar voorheen veel werkzaamheden - met uitzondering van die van dierenartsen - werden uitgevoerd door vrijwilligers, is dat nu niet langer toegestaan. In plaats daarvan moeten taken worden uitgevoerd door opgeleide professionals.

Deze structurele veranderingen zijn belangrijk voor het voldoen aan de wettelijke normen, maar leiden onvermijdelijk tot hogere financiële lasten. Er is ambtelijk gezocht naar een kosten efficiëntere wijze om de wettelijke taken te blijven uitvoeren. Bijvoorbeeld door te onderzoeken of de wettelijke taken elders goedkoper belegd konden worden. Echter bleek de Dierenbescherming het efficiëntst aangezien de wettelijke taak elders niet bij één partij belegd kan worden, omdat het aanbod bestaat uit losse stichtingen die elk in een eigen diersoort met eigen zorgvragen bedienen. Om kosten toch lager te krijgen, is er gezocht naar een structurele overeenkomst met structurele afspraken, die zo onverwachtse kosten tegen moeten gaan. Na uitvoerige onderhandeling met de Dierenbescherming liggen de kosten van de meerjarige overeenkomst, met € 89.558, -. 1.4 Structurele afspraak bespaart kosten De meerjarige dienstverleningsovereenkomst met de Dierenbescherming zorgt voor meer stabiliteit rondom de wettelijke taken van de dierenopvang dan dat er op jaarbasis opdrachten uit worden gezet. Middels de meerjarige overeenkomst voorkomt de gemeente jaarlijks schommelende kosten en langdurige onderhandelingen wat ambtelijke inzet vraagt. Bovendien wordt zo gezorgd voor stabiliteit binnen de uitvoering van de dierenopvang.

1.5 Beperkte financiële ruimte voor aanvullende taken In een leefbare en zorgzame stad is niet alleen zorg voor mensen, maar ook zorg voor dieren vanzelfsprekend. Deze verantwoordelijkheid vraagt om structurele inzet. Door de toegenomen kosten voor de uitvoering van wettelijke dierenwelzijnstaken blijft binnen het huidige budget beperkte ruimte over voor andere belangrijke onderdelen van dierenwelzijn, zoals faunabeheer en de aanpak van overlast door dieren. Ook deze opgaven vragen om structurele inzet en middelen, onder meer voor coördinatie, uitvoering en samenwerking met externe partners. Een concreet voorbeeld hiervan is de aanpak van zwerfkatten via het trap, neuter & return (TNR)principe. Deze zorgtaak bestond al voordat het Actieprogramma Dierenwelzijn van kracht werd en is gericht op het duurzaam beheersen van de populatie zwerfkatten, om dierenleed en overlast te beperken. Deze aanpak heeft een mitigerende werking: het voorkomt een verdere toename van zwerfdieren en draagt daarmee bij aan effectief faunabeheer en het beperken van (maatschappelijke) overlast. Door tijdig in te grijpen wordt escalatie voorkomen, wat op de langere termijn juist leidt tot minder kosten voor opvang, bestrijding of schadeherstel.

Zonder aanvullend budget komt de voortzetting van dergelijke taken in het gedrang, terwijl de behoefte aan een effectieve en diervriendelijke aanpak onverminderd groot is. Wanneer deze aanvullende taken niet worden voortgezet, ontstaan situaties die uiteindelijk alsnog opgelost moeten worden, vaak onder wettelijke verplichting en tegen hogere maatschappelijke en financiële kosten. Zonder aanvullend en structureel budget komt de voortzetting van dit soort preventieve en diervriendelijke maatregelen in het gedrang, terwijl de noodzaak ervan onverminderd groot blijft. E. Duurzaamheid

Door één langdurige overeenkomst af te sluiten, wordt het proces van jaarlijkse onderhandelingen en besluitvorming voorkomen. Dit levert tijdwinst en administratieve lastenverlichting op voor zowel de gemeente als de dierenbescherming. De structurele zekerheid over het beschikbare budget voorkomt versnippering van middelen. Daarnaast maken langdurige afspraken het voor de uitvoerende partij mogelijk om duurzame investeringen te doen, bijvoorbeeld in opleiding, digitalisering etc. Dit draagt bij aan de kwaliteit van de diensten die zij leveren aan de gemeente. Aandacht voor dierenwelzijn versterkt de betrokkenheid van inwoners. Het draagt bij aan een leefbare gemeente en een gezond leefgebied voor mens en dier. F. Kanttekening en risico’s:

1.1 Gestegen kosten niet te dekken door budget Actieprogramma Dierenwelzijn Het Actieprogramma is vastgesteld op basis van het Coalitieakkoord 2022–2026, waarin is vastgelegd dat Schiedam zich wil ontwikkelen tot een schone, groene en diervriendelijke stad, waarin wij opkomen voor dieren, met name wanneer hun belangen worden bedreigd. Voor de uitvoering van het Actieprogramma is via de Berap 2023 budget gereserveerd voor de jaren 2024 en 2025. Hoewel dit moment geschikt had kunnen zijn om tevens een beroep te doen op algemene middelen voor de gestegen kosten van de wettelijke taak dierenopvang, is hiervan afgezien om twee redenen. Ten eerste werd pas na de reservering duidelijk dat de kosten van de Dierenbescherming zijn gestegen. Ten tweede is het budget van het Actieprogramma bedoeld voor de uitvoering van de actiepunten uit het programma en niet voor het financieren van de kosten van de wettelijke taak. G. Financiën:

In de begroting is het volgende bedrag jaarlijks beschikbaar: 2026- €56.125,2027- €56.125,2028- €56.125,2029- €56.125,In 2024 heeft de Gemeente Schiedam € 131.982, - aan de Dierenbescherming. Met ingang van de structurele overeenkomst met de Dierenbescherming komt de gemeente Schiedam op een totaal bedrag voor de wettelijke taken van € 89.558, - per jaar. Voor het uitvoeren van de wettelijke taken is een structureel aanvullend budget benodigd van € 33.432,-.

De meerjarige dienstverleningsovereenkomst met de Dierenbescherming zorgt voor meer stabiliteit rondom de wettelijke taken van de dierenopvang, dan dat er op jaarbasis opdrachten uit worden gezet. Middels de meerjarige overeenkomst voorkomt de gemeente jaarlijks schommelende kosten en langdurige onderhandelingen. Naast de wettelijke taken die de gemeente uitvoert wordt er extra budget gevraagd voor de jaarlijkse indexering, incidentele kosten en het continueren van de zorgtaken zoals faunabeheer die al werden uitgevoerd door de gemeente voor vaststelling van het Actieprogramma Dierenwelzijn. Deze taken, waaronder de aanpak van zwerfkatten via het TNR-principe, dragen bij aan het voorkomen van dierenleed en maatschappelijke overlast en hebben een preventieve werking. Wanneer deze inzet wegvalt, is de kans groot dat problematiek escaleert, wat op termijn leidt tot hogere kosten voor opvang, bestrijding of schadeherstel. Het beschikbaar stellen van structurele middelen voorkomt dat de gemeente achteraf onder wettelijke of maatschappelijke druk alsnog duurdere maatregelen moet treffen. Het budget van het Actieprogramma Dierenwelzijn 2023-2025 en overige budgetten hebben tijdelijk het gat kunnen dichten wat is ontstaan door de gestegen kosten van de wettelijke taken.

Nu het Actieprogramma Dierenwelzijn eind 2025 afloopt, is er op dit moment geen structureel budget beschikbaar om een overeenkomst af te sluiten. De financiële effecten zoals hierboven weergeven zorgen voor het volgende financiële beeld:

WAS 2026- €56.125,2027- €56.125,2028- €56.125,2029- €56.125,-

taken dierenbescherming + € 33.432 + € 33.432 + € 33.432 + € 33.432

WORDT € 89.557 € 89.557 € 89.557 € 89.557

aanvullende taken gemeente + € 56.125 + € 56.125 + € 56.125 + € 56.125

WORDT € 145.683 € 145.683 € 145.683 € 145.683

Voorgesteld wordt om de begroting structureel op te hogen ad. € 89.558, - binnen programma Overheid in Balans en dit ten laste te brengen van het begrotingssaldo. Door ophoging van het budget blijft er nog € 56.125, - over voor aanvullende zorgtaken, zoals faunabeheer. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Wanneer verhoging van het structurele budget wordt goedgekeurd, wordt er een meerjarige overeenkomst met de dierenbescherming aangegaan. Via de gemeentelijke website wordt er naar bewoners gecommuniceerd hoe en waarvoor zij de Dierenbescherming kunnen bereiken. De meerjarige overeenkomst met de Dierenbescherming zal tussentijds worden geëvalueerd om de voortgang, effectiviteit en doelmatigheid van de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van dierenwelzijn te monitoren.

Bijlage(n):

Geen bijlagen

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann

De raad van de gemeente Schiedam; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 30 september 2025 ( 25VR062)

Besluit: 1. De begroting van Dierenwelzijn structureel op te hogen ad €89.558 binnen programma Overheid in Balans en dit ten laste te brengen van het begrotingssaldo. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 18 november 2025.

de griffier,

de voorzitter,

mr. M. Pe MEC

mr. H.M. Bergmann