Raadsinformatiebrief 24 juni 2026 Uitkomsten Meicirculaire 2026

gemeente Schiedam

Financiën & Control

Stadskantoor, Stadserf 1 Postbus 1501 3100 EA Schiedam

Aan de gemeenteraad van Schiedam

14 010 schiedam.nl

uw kenmerk

uw brief van

ons kenmerk

datum

26UIT03425

24 juni 2026

doorkiesnummer

e-mail

contact@schiedam.nl onderwerp

Uitkomsten Meicirculaire 2026

Geachte leden van de gemeenteraad, Via deze brief informeren wij u over de uitkomsten van de Meicirculaire 2026. Deze circulaire informeert gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen voor de periode 2026-2030. Het voorstel over de verwerking van de uitkomsten voor 2026 e.v. wordt zoals gebruikelijk aan de raad ter besluitvorming aangeboden via de Bestuursrapportage 2026 en verwerkt in de meerjarenbegroting. De Meicirculaire is ook dit jaar te laat verschenen om in de Zomernota 2027 te kunnen worden verwerkt. Op een aantal specifieke effecten gaan we in deze brief nader in: 1. Algemeen beeld en ontwikkeling accres 2. Relevante ontwikkelingen 3. Beeld van de cijfers 4. Ontwikkeling BUIG-gelden 5. Financiële analyse 1. Algemeen beeld en ontwikkeling accres De meerjarige ontwikkeling van het gemeentefonds wordt “accres” genoemd. Dit accres bestaat uit twee onderdelen: een volume deel (“volume accres”) en een deel loon- en prijsontwikkeling (LPO). Het volume accres wordt gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (BBP), die het het Centraal Planbureau (CPB) bijhoudt. Op basis van de historische ontwikkeling maakt het CPB een nieuwe prognose voor de toekomstige ontwikkeling. Het volume accres is voor de jaren 2027 en 2028 hoger dan in de decembercirculaire, maar neemt af in de jaren 2029 en 2030.

De indexatie voor inflatie (LPO) volgt het bbp van het lopende jaar. Voor alle jaren is dit omhoog bijgesteld. Dit heeft een positief effect op de omvang van de uitkering, oftewel: er zit een stijging in de bijdrage die de gemeente krijgt.

*26UIT03425*

2. Relevante ontwikkelingen Verschuiving ravijnjaar De afgelopen jaren is landelijk veel aandacht geweest voor het ‘ravijnjaar’ dat zou ontstaan in 2026 door de keuze van kabinet Rutte IV om de voorheen geldende systematiek van samen ‘trap-op-trap-af’ los te koppelen van het gemeentefonds en voortaan gebruik te maken van de nu geldende bbp-systematiek. Na protesten vanuit o.a. de VNG heeft het Rijk besloten tot het uitkeren van eenmalige gelden voor 2026 en 2027 om het ontstane gat te dempen. Door deze keuze is het ‘ravijnjaar’ echter verschoven naar 2028 en hebben de provincies geconstateerd dat het meer dan de helft van de gemeenten niet lukt tot structureel sluitende meerjarenramingen te komen. In de gemeente Schiedam zijn reeds bezuinigingen doorgevoerd waardoor er nog wel sprake is van een dip in 2028 en 2029, maar de begroting wel meerjarig sluitend is. Herverdeling gemeentefonds Gemeenten zitten momenteel nog midden in het stapsgewijs ingroeien naar de vorige herverdeling van de algemene uitkering uit 2023. De fondsbeheerders van BZK hadden voorstellen ingediend om de verdeling van het gemeentefonds vanaf 2027 verder te actualiseren. Er is vervolgens advies gevraagd aan de Raad voor het Openbaar Bestuur, welke heeft geadviseerd om de grote herverdelingsplannen per 2027 niet door te voeren.

Het Rijk gaat mee in dit advies en heeft de huidige verdeelsystematiek grotendeels aangehouden, er zijn slechts twee voorstellen tot aanpassing doorgevoerd: - Een aangepaste berekening van het aantal huishoudens met een laag inkomen; - Een aanpassing van de rekentarieven van de ozb op basis van actuele gemiddelden. De huidige bedragen van het ingroeipad, voor die gemeenten die nog niet volledig waren ingegroeid, is besloten deze voorlopig te bevriezen op het niveau van 2026 en dit bevroren niveau tot en met 2028 mee te laten groeien met de indexatie. Het bevriezen zorgt ervoor dat nadeelgemeenten niet met een extra vermindering van de bijdrage worden geconfronteerd. Een volgende stap in het ingroeipad wordt voorzien per 1 januari 2029. Nadeelgemeente Schiedam is in de herverdeling van 2023 een nadeelgemeente. In 2026 is er sprake van € 22,50 negatief per inwoner, welk bedrag wordt bevroren, maar wel geïndexeerd naar € 27,04 per inwoner. Dit resulteert in een negatief effect voor Schiedam € 360.295 per jaar vanaf 2026. Bezuiniging WMO en begrotingsadvies VNG Een nieuwe maatregel uit het coalitieakkoord van het kabinet Jetten zorgt ervoor dat vanaf 1 januari 2029, mensen die dat kunnen, zelf gaan betalen voor hun huishoudelijke hulp. Huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) wordt daarom geschrapt.

Als gevolg hiervan is de verwachting dat gemeenten jaarlijks minder uitgaven hebben, wat resulteert in een uitname uit het gemeentefonds van jaarlijks € 1,4 miljard vanaf 2029. Voor mensen die niet in staat zijn zelf hulp te regelen, blijft via de gemeente een vangnet overeind. Hiervoor wordt vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen beschikbaar gesteld, waardoor er netto € 1 miljard wordt onttrokken aan het gemeentefonds. Voor Schiedam gaat het om ongeveer € 5 miljoen. De VNG vindt dat het nog onvoldoende duidelijk is hoe het toekomstige beeld van de uitgaven er voor gemeenten uit zal zien.

De VNG gaat hierom nog in gesprek met het Rijk en geeft daarom de gemeente de optie, na overleg met de toezichthouder, om een stelpost op te nemen voor deze uitname van het gemeentefonds. Advies is om een stelpost op te nemen d.m.v. een verlaging aan de lasten kant, dit zorgt ervoor dat dit een neutraal effect heeft voor de gemeentebegroting. De WMO is ondergebracht bij ROGplus en gekoppeld aan de bijdrage aan ROGplus. Hierom zal Schiedam eerst in overleg gaan met ROGplus om te kijken wat mogelijk is voordat er een stelpost kan worden verwerkt. Begin volgend jaar wordt nog de uitspraak van de Commissie-Van Ark verwacht. Die onderzoekt of de bezuinigingen inderdaad haalbaar zijn, en wie – rijk of gemeenten – een eventueel verschil moet betalen. 3. Beeld van de cijfers In onderstaande tabel worden de uitkomsten van de Meicirculaire 2026 en de effecten van de gemeentelijke begroting in cijfers uitgedrukt: Uitkering gemeentefonds (in €1.000) Inkomsten begroot nav decembercirculaire 2025 Inkomsten obv van meicirculaire 2026 Stijging uitkering gemeentefonds Te ramen extra lasten agv taakmutaties en decentralisatie-uitkeringen Extra vrije ruimte algemene uitkering

2026 223.073 226.872 3.799 -1.270 2.529

2027 221.488 234.303 12.815 -5.564 7.252

2028 219.461 225.108 5.647 -913 4.734

2029 219.647 224.885 5.238 2.592 7.831

2030 219.707 229.649 9.942 2.384 12.326

In de Zomernota 2027 is deels rekening gehouden met de effecten van de Meicirculaire, gebaseerd op eerdere berichtgeving vanuit het Rijk. Op basis van deze informatie is in de Zomernota 2027 een prognose opgenomen van de extra middelen. Deze geprognosticeerde baten worden vervangen door de daadwerkelijke effecten uit de Meicirculaire. De verwerking van de cijfers geeft het volgende effect: Stand financiele ruimte Zomernota Saldo zomernota 2026 Vrije ruimte Meicirculaire 2026 Vervallen reeks opgenomen stand meicirculaire in ZN27 Financieel beeld zomernota na verwerking meicirculaire

2027 1.767 7.252 -5.668 3.351

2028 3.234 4.734 -4.969 2.999

2029 653 7.831 -4.786 3.698

2030 -513 12.326 -4.729 7.084

4. Ontwikkeling BUIG-gelden In de ontwikkeling van de BUIG-middelen valt op dat er sprake is van een afname van het BUIG-budget gedurende 2026 van € 673.000. In 2027 wordt een prognose gegeven van een verder verlaging met ongeveer € 400.000. In de jaren daarna, 2028 en 2029 is een toename voorspeld. De financiële effecten worden verwerkt in de gemeentelijke begroting in het lopende jaar. De voorlopige BUIG-beschikking wordt verwerkt in de Zomernota, de definitieve beschikking in de Tweede Technische Aanpassing.

5. Financiële analyse De Meicirculaire heeft een meerjarig positief effect op de gemeentelijke begroting en geeft ruimte rond het opstellen van de gemeentelijke begroting 2027.

Voor de toekomst blijft financiële zekerheid vanuit het Rijk ontbreken; onder andere de verdere herverdeling van het gemeentefonds en de bezuiniging van € 1 miljard op de WMO hangen voorlopig nog boven het hoofd van gemeenten. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, ​

de burgemeester, ​

C.E. Bos

mr. H.M. Bergmann