Raadsbesluit 8 juni 2021 Zienswijze Ontwerpbegroting 2022 Gemeenschappelijke Regeling jeugdhulp Rijnmond

Raadsvoorstel

11 mei 2021

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VR035

Steller:

M.H.C. van der Ven en H. Kleij, Jeugd en Onderwijs

Telefoonnummer steller:

010 2191528

Portefeuillehouder:

Wethouder Van Aaken en wethouder Ruseler

Publicatie:

Openbaar

Onderwerp:

Zienswijze Ontwerpbegroting 2022 Gemeenschappelijke Regeling jeugdhulp Rij nmond

A. Voorgesteld besluit: 1.

2.

Kennis te nemen van de voorlopige Jaarstukken 2020 en de ontwerpbegroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond; De zienswijze op de ontwerpbegroting 2022 vast te stellen.

B. Aanleiding:

Bij brief van 29 april 2021 heeft het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rij nmond (hierna te noemen GR JR) aan de raden van de samenwerkende gemeenten de voorlopige jaarstukken 2020 en de ontwerpbegroting 2022 toegezonden. De jaarstukken 2020 zijn ter kennisgeving. Op grond van de Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen kunnen de raden ten aanzien van de ontwerpbegroting 2022 eventueel zienswijzen indienen. Vanuit de GR JR wordt verzocht dit dan uiterlijk vôôr 23juni 2021 te doen, zodat het Algemeen Bestuur de stukken in zijn vergadering van 2juli 2021 kan vaststellen en tijdig kan aanbieden aan Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland. Ondanks het feit dat door verschillende deelnemende gemeenten (de MVS-portefeuillehouders werken nauw samen om in de bestuursvergaderingen de nodige scherpte aan te brengen) veelvuldig is aangedrongen op een realistische begroting, waarbij wordt geanticipeerd op landelijke en lokale ontwikkelingen, is dit wederom een begroting met onzekerheden. Hierdoor is er onvoldoende grip en sturing mogelijk. De ontevredenheid over het functioneren van de GRJR leeft al langere tijd (de jaarlijkse overschrjdingen, het niet hebben van grip op de contractuele afspraken met de zorgaanbieders, het oplopen van de wachtlijsten).

Dit is ook een van de belangrijkste redenen dat wij als MVS gemeenten met ingang van 2023 een groot deel van de inkoop Jeugdhulp zelf gaan uitvoeren. Wij willen hier zelfde regie op hebben. Met het indienen van een zienswijze willen wij als gemeente nogmaals benadrukken dat wij niet tevreden zijn met de wijze waarop de begroting nu, met al zijn onzekerheden en hieraan verbonden risico’s, is opgebouwd. De gemeenten Vlaardingen en Maasluis dienen eveneens een zienswijze in. In grote lijnen is deze in MVS verband afgestemd en op details (naar aanleiding van de zienswijze op de kadernota) aangevuld met lokale aandachtspunten.

C. Maatschappelijk doel:

Op basis van de Jeugdwet en de daarbij behorende Memorie van Toelichting is het een verplichting om in het kader van Veilig Thuis, Jeugdreclassering en Jeugdbescherming op regionaal niveau samen te werken. Binnen de regio Rijnmond wordt deze samenwerking vormgegeven door middel van een gemeenschappelijke regeling. De GRJR is opgericht om gemeenschappelijk de inkoop van specialistische en dure jeugdhulp vorm te geven. Door het afgeven van een zienswijze kan de gemeenteraad haar toezichthoudende rol (mede in het kader van de Nota Verbonden Partijen) realiseren. D. Argumenten: 1.1.

De voorlopigejaar stukken 2020: De gerealiseerde kosten voor regionale jeugdhulp in 2020 zijn hoger dan begroot.

In de voorlopige jaarrekening 2020 zien we een structureel tekort van €4,2 miljoen. Door een aantal incidentele meevallers (onderbesteding door JBRR) en tegenvallers (o.a. hogere kosten voor de Landelijke Transitie Arrangementen, de zeer gespecialiseerde en landelijk gecontracteerde zorg) bedraagt het negatieve resultaat van de jaarrekening € 3,2 miljoen. Aandachtspunten voor de komende periode blijven de kosten per cliënt, en de indicatieduur en —lengte. Daarnaast bestaat er momenteel nog een verschil tussen de administratie van de GRJR (binnengekomen declaraties) en die van een aantal zorgaanbieders (opgave zorgproductie). Dit gaat om een bedrag van € 5.5 miljoen. Op dit moment is er nog geen volledige aansluiting tussen de cijfers/beschikkingen van de gemeenten en die van de zorgaanbieders. De periode tussen deze voorlopige jaarrekening en de definitieve jaarrekening wordt gebruikt om met de betreffende zorgaanbieders te onderzoeken waar dit verschil in zit en hoe dit op te lossen. Het resultaat hiervan wordt verwerkt in de definitieve jaarrekening. Vooralsnog moet dit bedrag gezien worden als een risicobandbreedte. Dit probleem met betrekking tot de eindafrekening doet zich al jaren voor. In AB en DB wordt door de portefeuillehouder continue aandacht hiervoor gevraagd en is er inmiddels een terugloop van dit bedrag te zien.

Ter vergelijking: De voorlopige jaarrekening over 2019 kende een negatief resultaat van € 11,1 miljoen, dus het lijkt erop dat er iets meer grip ontstaat op de uitgaven. 2.1.

De ontwerpbegroting 2022 In de aanbiedingsbrief is over de ontwerpbegroting 2022 een winstwaarschuwing opgenomen.

De voorliggende ontwerpbegroting is gebaseerd op de ‘Kadernota 2022 Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rij nmond’ die al eerder aan u is aangeboden. Hierop is door u een zienswijze ingediend (18 februari 2021, 21, UIToo454).

De belangrijkste punten uit deze zienswijze waren: 1. In de raming 2022, zijn de te verwachten landelijke en lokale ontwikkelingen nog niet verwerkt, omdat deze nog niet doorgerekend konden worden. 2. Alle kosten die nodig zijn voor het uitvoeren van het werk en de organisatie van de GRJR ook daadwerkelijk opnemen in de begroting. 3. Verzoeken om het voorgestelde risicopercentage (1,5%)te heroverwegen en te komen met een realistischer percentage. 4. Komen tot een meer realistische begroting, verhoog de besparingsambitie, zodat de daadwerkelijke financiële opgave zichtbaar wordt. 5. Heb aandacht voor stevig opdrachtgeverschap vanuit gemeenten, en stevig opdrachtnemerschap vanuit de j eugdzorgaanbieders. 6. Houd in de begroting 2022 rekening met de gevolgen van COWD 19 De punten 2, 5 en 6 zijn deels meegenomen in de ontwerpbegroting. In de zienswijze wordt nogmaals ingegaan op de eerdere zienswijze. In de voorliggende ontwerpbegroting wordt nog uitgegaan van een taakstelling van € 5,4 miljoen. Verder is geen rekening gehouden met het tekort van 2020 en de ontwikkelingen rond de wachtlijsten. Tussen nu en juli 2021 wordt een definitieve begroting opgesteld, die wél recht doet aan deze ontwikkelingen. 2.2.

Op basis van de informatie en de ontwikkeling van de uitgaven in dejeugdhulp wordt u geadviseerd een zienswijze in te dienen ten aanzien van de ontwerpbegroting 2022:

2.2.1. Verwerking zienswijze kadernota in de ontwerpbegroting: De gemeenteraad van Schiedam is de GRJR erkenteljk dat de door ons ingediende zienswijze op de kadernota wordt benoemd in de ontwerpbegroting over 2022. Wij hebben aangegeven bedenkingen te hebben bij het door de GRJR gemelde feit dat in de raming voor 2022 “te verwachten landelijke en lokale ontwikkelingen nog niet verwerkt zijn, omdat deze nog niet doorgerekend kunnen worden”. Wij zijn teleurgesteld dat in de ontwerpbegroting hier niet meer inzicht in wordt gegeven, maar dat dit pas duidelijk wordt als de definitieve begroting in juli wordt vastgesteld. Het baart ons zorgen dat er geen indicatie is gegeven wat het verschil tussen de ontwerpbegroting en de definitieve begroting kan gaan worden. Voor ons is op dit moment niet te beoordelen in hoeverre het “realistisch begroten” waaraan wij zeer veel waarde hechten nu ook daadwerkelijk is toegepast. Ook merken wij op dat het risicopercentage niet is aangepast, terwijl uit de tekst blijkt dat de te verwachten risico’s het gereserveerde budget overschrijden (onder andere vanwege de te verwachten effecten van Covid 19) en wordt dit neergelegd bij de gemeenten. Wij kunnen ons niet vinden in deze werkwijze. 2.2.2.

Extra middelen vanuit het Rijk.

Wij zijn in maart 2021 door het Algemeen Bestuur geïnformeerd over extra middelen van € 4 miljoen euro die wij als GRJR beschikbaar hebben gesteld voor de noodzakelijke spoedzorg in de s-GGZ. Stremming hierin draagt ook negatief bij aan de wachttijden voor de GGZ-hulp in perceel E.

Hiernaast heeft het Rijk heeft op 22 april 2021€ 613 miljoen euro voor de jeugdhulp beschikbaar gesteld om de knelpunten in dejeugdhulp aan te pakken. Op dit moment is nog onvoldoende helder hoe deze middelen verdeeld gaan worden. Wij willen hier als gemeente zelf over kunnen beslissen en zullen dit ook benadrukken. Compensatie voor stijgende jeugdhulpkosten voor 2022 en verder is nog niet bekend. Met de beschikbaar gestelde rjksmiddelen wil Schiedam de kosten van de in maart 2021 door het AB toegekende extra middelen over 2021 compenseren. Verder wil Schiedam de extra middelen onder meer inzetten om de druk op de wachtlijsten voor de GGZ-hulp te verminderen en jeugdigen zoveel mogelijk zorg lokaal te bieden. Dit zal de druk op de kosten voor zorggebruik in 2022 verminderen. Wij vragen de GRJR dit mee te nemen in de te ontwerpen scenario’s voor de definitieve begroting. 2.2.3.

De definitieve begroting 2022 moet realistisch zijn.

Wij dringen er nogmaals op aan dat de definitieve begroting over 2022 realistisch moet zijn. Van belang is dat alle kosten, die nodig zijn voor het uitvoeren van het werk en de organisatie van de GRJR, ook daadwerkelijk in de begroting zijn opgenomen en waarbij de besparingsambitie wordt verhoogd zodat de daadwerkelijke financiële opgave zichtbaar wordt en recht doet aan ontwikkelingen die we recent zien optreden. We noemen hier dan met name de almaar toenemende druk op de ambulante hulpverlening (perceel E), de stijgende wachtlijsten en de gevolgen van Covid-19. In 2021 zijn vanuit het rijk extra middelen toegekend om deze problemen het hoofd te bieden. Er zal in dit lopende jaar gekeken moeten worden hoe we deze middelen aanwenden, met een goede mix van lokale en regionale inzet. Voor een structurele oplossing verwachten wij in de scenario’s een realistisch beeld met de uitgaven. 2.2.4.

Onderzoek naar stijgende kosten vertalen naar scenario’s voor de begroting.

Vorig jaar is toegezegd dat nader onderzoek gedaan zou worden naar de alsmaar stijgende kosten

voor de jeugdhulp. Wij verzoeken de GRJR deze stijging te onderzoeken en hiernaar te handelen. Het lijkt ons daarbij goed om samen met de regiogemeenten en de uitvoeringsorganisatie van de GRJR te bezien of de conclusies uit het AEF-rapport naar de landelijke stijging van kosten voor de jeugdhulp ook voor onze regio geldt, of dat ook andere factoren een rol spelen. Waar mogelijk verzoeken we de GRJR de bevindingen te vertalen in de scenario’s voor de begroting. Wij gaan ervan uit dat de punten uit de zienswijze betrokken worden bij de uitwerking van de definitieve begroting 2022. E. Duurzaamheid

Ook binnen de GRJR willen wij ons optimaal in zetten om te komen tot een duurzame en betaalbare jeugdhulp. Daarnaast zetten we ons in dat de geboden hulp ertoe moet leiden dat gezinnen, kinderen en jongeren zoveel mogelijk zelfstandig verder kunnen. F. Kanttekening en risico’s:

Berichtenverkeer is nog steeds niet op orde Er is wederom een discussie over nog openstaande facturen

1.1.

miljoen).

Verschillende aanbieders lukt het niet om hun administratie op orde te krijgen. Er wordt (ook vanuit Schiedam binnen het DB en AB) druk uitgeoefend op de uitvoeringorganisatie om hier meer grip op te krijgen. Contractbeheer/contractmanagement In de ontwerpbegroting zijn diverse taakstellingen opgenomen. De GRJR geeft in de risicoparagraaf aan dat een belangrijk risico is gelegen in het feit dat er hogere indicaties worden afgegeven. De voorgestelde beheersmaatregel is die van het instellen van budgetplafonds.

1.2.

In de jaarrekening 2020 werden budgetplafonds overschreden. Budgetpiafonds zijn niet de oplossing in een situatie dat de administratie niet tijdig, volledig en juist is. De voorgestelde beheersmaatregel is daarmee onvoldoende en het risico op overschrjdingen in 2022 is reëel. Er is meer aandacht voor goed opdrachtgeverschap in relatie tot de zorgaanbieders en goed opdrachtnemerschap van deze aanbieders. Dit onderdeel van de Norm voor Opdrachtgeverschap is belangrijk voor het goede gesprek met aanbieders over het nakomen van contractafspraken. Als Schiedam blijven we in het AB steeds aandacht hiervoor vragen. Zo benadrukken wij steeds dat zorgaanbiedersmoeten gehouden worden aan de gemaakte contractafspraken, zoals het leveren van overbruggingszorg, het vaststellen van het juiste arrangement en het op orde hebben van de administratie, om zo verder onnodig oplopende zorgkosten tegen te gaan en eerder te kunnen sturen op het zorggebruik. 1.3.

Indienen zienswijze

Het niet indienen van zienswijzen strookt niet met het gevoel van ontevredenheid dat al jaren heerst over het functioneren van de GRJR. De MVS gemeenten gaan vanaf 2023 een groot deel van de jeugdhulp zelf inkopen en zullen dan ook zelfde regie hebben over het grootste deel van de begroting. Voor 2022 maken wij nog deel uit van de GRJR voor de totale inkoop en dit geld dus ook voor de voorliggende begroting. Het is dan ook belangrijk om hier kritisch naar te blijven kijken en onze ontevredenheid over o.a. het wederom niet realistisch begroten kenbaar te maken. G. Financiën:

Voortopige jaarrekening 2020 De overschrijding van € 3,2 miljoen betekent voor Schiedam een extra inleg van € 210.925. Dit effect is meegenomen in de jaarrekening 2020 van Schiedam.

1.1.

Nog niet verwerkt is de € 5,5 miljoen aan facturen, waarover nog verschil van inzicht bestaat tussen zorgaanbieders en gemeenten. De bijdrage voor Schiedam in deze mogelijke extra kosten bedraagt € 350.350 (Aandeel Schiedam is 6.37 ¾). Dit is niet meegenomen met de post ‘nog te betalen’ ten laste van het jaarrekeningresultaat 2020. Dit is een risico, dat ten laste kan komen van het bedrag dat we hebben opgenomen in de risicoreserve, of het komt ten laste van het begrotingssaldo. 2.1. Ontwerpbegroting 2022 Voor de gemeente Schiedam bedraagt de inleg in 2022 € 12.903.809. Hier is de vlaktaks over de jaren 2019 en 2020 al in meegenomen. In de ontwerpbegroting 2022, zoals die nu voorligt, zitten een aantal risico’s: Belangrijk begrotingsuitgangspunt uit de Kadernota, namelijk het reëel begroten, is geen uitgangspunt bij deze voorliggende ontwerpbegroting.

Naar verwachting komt de definitieve begroting hoger uit dan de voorliggende ontwerpbegroting. Dit heeft dan ook gevolgen voor de bijdrage. De verhoging van de bijdrage aan de GPJR moet worden meegenomen in de ruimteberekening bij de Zomernota 2022. Naar verwachting zal de bijdrage aan de GRJR verhoogd moeten worden. • Voor een aantal andere begrotingsuitgangspunten uit de Kadernota, zoals de wijziging van het woonplaatsbeginsel, geldt dat de financiële effecten daarvan niet in te schatten zijn, omdat het onbekend is hoeveel mensen het betreft. Wijziging is dat waar nu wordt uitgegaan van woonplaats gezag dragende ouder/verzorger dit wordt gewijzigd naar woonplaats waar jeugdige staat ingeschreven op moment van zorgvraag. Herkomstgemeente blijft het hele traject financieel verantwoordelijk. In de komende periode wordt onderzocht voor welke jeugdigen de financieel verantwoordelijke gemeente wijzigt door het nieuwe woonplaatsbeginsel. Dit kan zowel een positief als negatief financieel effect hebben. Een ander begrotingsuitgangspunt, namelijk de verschuiving van drangtaken naar individuele gemeenten, heeft geen financieel effect voor ons als gemeente. Als de GRJR dit bedrag uit de begroting haalt, zal Schiedam dat bedrag moeten reserveren voor extra inzet in het wijkteam, aangezien de taken verschuiven naar lokaal. H.

Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etc.):

Na vaststelling van de zienswijze door de gemeenteraad zal deze per brief worden verzonden aan de GRJR. Bij lagen: 1. 2.

3. 4.

Aanbiedingsbrief financiële stukken GRJR Voorlopige jaarrekening 2020 Ontwerpbegroting 2022 Brief zienswijze

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers

‘

4.

gemeente Schiedam

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. ii mei 2021 (2WR035) Besluit: 1.

2.

Kennis te nemen van de voorlopige Jaarstukken 2020 en de ontwerpbegroting 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond; De zienswijze op de ontwerpbegroting 2022 vast te stellen.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 8juni 2021.

de griffier,

de voorzitte,

C.H.J. Lamers