Raadsbesluit 8 juni 2021 Overdragen van de uitvoering van de Wet Inburgering aan Stroomopwaarts
Tekst van het document
4? gemeente
Raadsvoorstel
Schiedam
t
4 mei 2021
Aan:
De gemeenteraad van Schiedam
Registratienummer:
21VR024
Steller:
C. van der Beek, Zorg, Welzijn en Participatie
Telefoonnummer steller:
010 2191523
Portefeuillehouder:
Wethouder Ooijevaar en Wethouder Ruseler
Publicatie:
Openbaar
Onderwerp:
Overdragen van de uitvoering van de Wet Inburgering aan Stroomopwaarts
A. Voorgesteld besluit:
Toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders van gemeente Schiedam om de Gemeenschappelijke Regeling Stroomopwaarts MVS te wijzigen door het toevoegen van de Wet Inburgering aan de regeling.
B. Aanleiding:
Op 1januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. De colleges van de gemeenten Maassluis, Vlaardingen en Schiedam hebben op 27 oktober 2020 het voornemen uitgesproken om de uitvoering van taken uit deze wet te beleggen bij Stroomopwaarts MVS. De gemeenteraad is in november 2020 hierover geïnformeerd (brief 20U1T08832).
Dit voornemen wordt nu omgezet in een definitief besluit. Om de uitvoeringstaken bij Stroomopwaarts onder te brengen moet de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Stroomopwaarts worden gewijzigd en het mandaatbesluit worden aangepast. Het aanpassen van de GR is een bevoegdheid van het college maar het college moet op grond van artikel ilid 2 van de Wgr toestemming vragen aan de gemeenteraad voor de wijziging. De toestemming kan alleen worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang. Het college dient conform de Nota Verbonden Partijen door middel van het afwegingskader de overwegingen voor de wijziging inzichteljk te maken voor de gemeenteraad. Stroomopwaarts gaat de uitvoeringstaken uit de Wet inburgering in mandaat uitvoeren. Door deze constructie blijven de gemeenten verantwoordelijk voor de beleidsregie en monitoring (art. 39 WI) en wordt Stroomopwaarts alleen verantwoordelijk voor de uitvoeringsregie. De MVS gemeenten kiezen er expliciet voor de beleidsregie bij de gemeenten te houden zodat de ambities van de gemeenten ten aanzien van een succesvolle inburgering gewaarborgd blijven. De wijziging betreft dus het toevoegen van: aan artikel 4.1. L: De Wet inburgering Met uitzondering van de Wet Inburgering aan artikel
Nadere toelichting getrapte besluitvorming Er is sprake van getrapte besluitvorming. Nu vindt met wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling overdracht van taken plaats. Om de afspraken rondom de uitvoering van de Wet Inburgering verder vorm te geven wordt in een later stadium een samenwerkingsovereenkomst opgesteld met een nadere inhoudelijke en financiële invulling van de inburgeringstaken die Stroomopwaarts gaat uitvoeren. In deze overeenkomst worden opgenomen: de onderlinge rolverdeling tussen partners, de inrichting van het inburgeringsstelsel, resultaatafspraken, ambities, condities en het bijbehorende budget. Deze overeenkomst wordt naar verwachting in oktober van dit jaar vastgesteld door de colleges van de MVS-gemeenten en wordt jaarlijks geëvalueerd. Een interne evaluatie binnen de gemeente (MVS-breed) gaat hieraan vooraf. Deze getrapte besluitvorming vindt plaats omdat Stroomopwaarts zich nu voorbereid op de uitvoering van de Wet Inburgering en hierbij verplichtingen aan moet gaan. Stroomopwaarts heeft hiervoor een formeel besluit van de afzonderlijke gemeenten nodig. De MVS-gemeenten hebben echter nog onvoldoende zekerheid vanuit lagere regelgeving en budgetten vanuit het rijk. Deze getrapte besluitvorming geeft Stroomopwaarts voldoende zekerheid en laat de gemeenten geen onverantwoorde financiële risico’s lopen. C. Maatschappelijk doel:
Door het overdragen van de taken inzake de uitvoering van de nieuwe wet Inburgering aan Stroomopwaarts kan Stroomopwaarts zich dit jaar voorbereiden op de uitvoering van de nieuwe wet. Hiermee kan Stroomopwaarts, in het verlengde van de MVS-breed in 2019 vastgestelde visie op de Veranderopgave Inburgering, inburgeraars passend begeleiden vanaf 2022. Ook kan Stroomopwaarts, in het verlengde van het in december 2020 uitgebrachte MVS-brede bestuurlijk statement van al in 2021 inburgeraars ondersteunen in de geest van de nieuwe wet inburgering Dit wil zij onder meer doen door pilots in de geest van de nieuwe wet uit te voeren en daardoor voorkomen dat inburgeraars ‘tussen wal en schip vallen’. D. Argumenten: 1.1. De aanpak van Stroomopwaarts past bij de Visie op de Veranderopgave inburgering en toont
zich een geschikte uitvoeringspartner Hierin staat dat de gemeenten streven naar een nieuwe uitvoeringspraktijk met vier ambities. • Een goed geolied proces in de begeleiding van statushouders, zodat bij hen kennis van de Nederlandse samenleving, het leren van de taal en een opleiding volgen en/of aan het werk gaan zo snel mogelijk tot stand komt. • Een samenhangend netwerk van ondersteuningspartners die een doorgaande lijn van begeleiding waarborgen. • Efficiëntie voordelen en meer maatwerkaanbod voor statushouders en gezinsmigranten door een gezamenlijke inkoop van inburgeringstrajecten en -cursussen. • Het behalen van synergetische effecten (meerwaarde) door te leren van elkaars ervaringen, knelpunten en succesverhalen.
De keuze voor Stroomopwaarts als uitvoerder past bij deze vier ambities uit de Visie op de Veranderopgave. Stroomopwaarts is bij uitstek in staat om de inburgeraars vanuit de Wet Inburgering en de Wet Participatie in nauw samenhang met elkaar te ondersteunen. Stroomopwaarts omarmt de vastgestelde visie en hierbinnen de gestelde ambities. Op de Marktconsultatie Inburgering van i8 februari 2020 sprak Stroomopwaarts de ambitie uit om een brede rol te vervullen in het nieuw te vormen stelsel inburgering. De MVS gemeenten
hebben vervolgens onderzocht welke kansen en risico’s dit voorstel met zich meebracht. Ondermeer is stilgestaan bij het risico dat Stroomopwaarts zich uitdrukkelijk richt op toewerken naar arbeidsparticipatie daar waarbij inburgering er ook aandacht moet zijn voor het leren van de taal, thuis raken in de samenleving en het opheffen van eventuele belemmeringen om te kunnen participeren. Een juiste balans tussen sturen op uitstroom uit de uitkering en mensgericht en passend faciliteren is essentieel. De gemeenten en Stroomopwaarts hebben in 2020 uitgebreid gesproken over de manier waarop de inburgering succesvol vorm kan worden gegeven. De gemeenten hebben Stroomopwaarts duidelijke kaders en ambities voor succesvolle inburgering meegegeven. Stroomopwaarts heeft vervolgens op basis daarvan een projectorganisatie ingericht om het nieuwe stelsel inburgering voor de MVS-gemeenten te ontwerpen en te gaan implementeren. De bijgaande ‘Notitie Aanbod op hoofdlijnen nieuwe Wet Inburgering’ geeft zicht op de proactieve en in het samenwerkingsnetwerk verbonden wijze waarop Stroomopwaarts te werk gaat. Starten in de geest van de nieuwe inburgeringswet Door de Gemeenschappelijke Regeling Stroomopwaarts te wijzigen wordt Stroomopwaarts verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet inburgering.
Met voorliggend besluit heeft Stroomopwaarts de mogelijkheid om in 2021 al pilots uit te gaan voeren in de geest van de nieuwe wet. Dit betekent dat ook huidige inburgeraars al kunnen profiteren van onderdelen van de nieuwe wet. 1.2
1.3 De wijzigingen rondom Verbonden Partijen zijn inzichteljk gemaakt
Het college dient conform de Nota Verbonden Partijen door middel van het afwegingskader de overwegingen voor de wijziging inzichteljk te maken voor de gemeenteraad. Vraag 1: Is er een publiek belang bij de uitvoering van de taak? Antwoord: Ja. Op 1januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering in werking. Het uitvoeren van de verplichtingen en/of bevoegdheden die voortvloeien uit deze wet, vallen wettelijk onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Er is derhalve sprake van publiek belang bij de uitvoering van de taak. Vraag 2: Is volledige gemeentelijk betrokkenheid bij de uitvoering noodzakelijk? Antwoord: Nee. Stroomopwaarts krijgt de uitvoeringsregie, de gemeenten houden de beleidsregie. Vraag : Kan de gemeente het publiek belang als facilitator, subsidieverstrekker of opdrachtgever voldoende behartigen? Antwoord: Nee, het betreft namelijk een wettelijke taak die de gemeente dient uit te voeren. Betrokkenheid en controle op de uitvoering zijn derhalve wel nodig en kunnen worden gerealiseerd door het onderbrengen van de taak bij Stroomopwaarts, een Organisatie van verlengd lokaal bestuur door de vorm van een gemeenschappelijke regeling. Vraag : Zijn er voldoende voordelen om een verbonden partij aan te gaan of staan financiële risico’s het te dienen publiek belang in de weg? Antwoord: Ja. Stroomopwaarts is een geschikte uitvoeringspartner.
Vraag : Is een publiekrechtelijke vorm het meeste geschikt (GR)? Antwoord: Ja. Uitvoering door Stroomopwaarts ligt voor hand omdat zij ook de Participatiewet uitvoeren. Toeleiding naar werk is een belangrijk onderdeel van de nieuwe inburgeringstrajecten.
Conclusie: de uitwerking van het afwegingskader maakt duidelijk waarom de voorkeur uitgaat naar het onderbrengen van de taken in relatie tot de Wet Inburgering bij Stro omopwaarts. Om dit te realiseren is aanpassing van de tekst van de gemeenschappelijke regeling nodig. E. Duurzaamheid
Deze paragraaf is niet van toepassing. F. Kanttekening en risico’s:
Onzekerheid lagere regelgeving en beschikbaar budget Het rijk werkt nog aan lagere regelgeving. Afstemming tussen VNG en het rijk over passende budgetten vind nog plaats. Aanvullende condities en nauwkeurige vaststelling van budgetten komt nog tot stand. 1.1
Risico onvoldoende bereiken overeenstemming De samenwerkingsovereenkomst tussen MVS-gemeenten en Stroomopwaarts wordt in een later stadium in samenwerking tussen de MVS-gemeenten en Stroomopwaarts uitgewerkt, mede op basis van landelijk nog vast te stellen lagere regelgeving en budgetten. Er is een risico dat de partners onvoldoende overeenstemming bereiken. 1.2
G. Financiën:
Voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering vanaf 1/1/2022 ontvangt de gemeente een integratie uitkering. Dit bestaat uit een structureel uitvoeringsbudget en een structureel programmabudget. In de decembercirculaire 2020 staat het structureel uitvoeringsbudget opgenomen. Het gaat dan om € 346.880 voor 2022 en dit bedrag loopt op tot € 381.610 voor 2023, 2024 en2025. Mogelijk dat deze door het uitstel van de wet (van ijuli 2021 naar 1januari 2022) nog gewijzigd wordt. Voor het programmabudget is een rekentool ontwikkeld maar deze ging nog uit van invoering van de wet op ijuli 2021. Dit is de reden dat hier nog geen adequaat bedrag voor genoemd kan worden. Over beide budgetten vinden op landelijk niveau nog onderhandelingen plaats. Het streven is de uitvoering binnen de beschikbare budgetten te laten plaatsvinden. Een verdere invulling van deze paragraaf is nu niet van toepassing. Financiële invulling vindt plaats bij het vaststellen van de samenwerkingsovereenkomst later in 2021. Voor de invoering van de nieuwe Wet Inburgering is een incidenteel uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld aan de gemeenten. Met Stroomopwaarts is overeengekomen dat dit budget, met uitzondering van €50.000,- (bestemd voor interne kosten rondom de Veranderopgave Inburgering binnen de gemeente) ter beschikking komt ter financiering van de invoeringsinspanning van SOW.
H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatielcontrole etc.):
i8 mei: Beeldvormende avond 1 of 2juni: raadscommissie 8juni: gemeenteraad De gemeente Schiedam moet de wijziging van de GR bekendmaken. Een GR wijzigt wanneer alle deelnemers van de GR instemmen met de wijziging. Vervolgens moet de gemeente waar de GR is gevestigd de wijziging bekend maken.
Om de afspraken rondom de uitvoering van de Wet Inburgering verder vorm te geven wordt in een later stadium een samenwerkingsovereenkomst opgesteld met een nadere inhoudelijke en financiële invulling van de inburgeringstaken die Stroomopwaarts gaat uitvoeren. De MVS gemeenten en Stroomopwaarts maken nadere afspraken over de uitvoering van het nieuwe inburgeringstelsel wanneer de budgetten en (lagere) inburgeringswetgeving definitief zijn. Planning: oktober 2021 Bij Iage(n): 1.
2.
Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling 2lBWl000l86 Notitie Aanbod op hoofdlijnen nieuw Wet Inburgering (15-04-2021) -
burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,
C.E. Bos
C.H.J. Lamers
-
21B1J00724
ii
pm.@nt@
khlodam
De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 4 mei 2021 (21VR024); Besluit: Toestemming te verlenen aan het college van burgemeester en wethouders van de Gemeente Schiedam om de Gemeenschappelijke Regeling Stroomopwaarts MVS te wijzigen door het toevoegen van de Wet Inburgering aan de regeling. Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 8juni 2021.
de
de
C.H.J.