Raadsbesluit 20 april 2021 Extra inzet armoede en schulden en het aanvullend pakket re-integratie Stroomopwaarts

.

.

gemeente Schiedam

Raadsvoorstel

16 maart 2021

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VRO 16

Steller:

C. Yemni, Zorg, Welzijn en Sport

Telefoonnummer steller:

010 2191522

Portefeuillehouder;

Wethouder Ruseler

Publicatie:

Openbaar

Onderwerp:

Extra inzet armoede en schulden en het aanvullend pakket re-integratie, Stroomopwaarts MVS

A. Voorgesteld besluit:

1.

2.

In te stemmen met het voorstel van Stroomopwaarts met de titel ‘Extra inzet ter bestrijding gevolgen coronacrisis’. In te stemmen met het voorstel van Stroomopwaarts met de titel ‘Aanvullend sociaal pakket Re-integratie’. De extra middelen voor armoede en schulden, voor de dienstverlening en de impuls Te—

3.

integratie vanuit het Rijk (decembercirculaire 2020 gemeentefonds) beschikbaar te stellen aan Stroomopwaarts. 4. De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk â € 1.442.606,- voor de periode 2020 en 2021 te onttrekken uit de reserve Corona. B. Aanleiding:

Voorstel extra inzet op armoede en schulden Het belang om de armoede- en schuldenproblematiek in Schiedam aan te pakken is groot, maar vanwege de financiële gevolgen van de coronacrisis is deze urgent geworden. Zo zijn er ook nieuwe groepen in beeld gekomen waaronder zelfstandig ondernemers die eerder geen schulden hadden. Daarom heeft de Rijksoverheid in de decembercirculaire 2020 gemeentefonds extra budget,

€ 305.000, ter beschikking gesteld aan de gemeente Schiedam om armoede en schulden aan te pakken. Extra inzetten op armoede en schulden sluit aan op de afspraken uit het coalitieakkoord 20182022, Bouwen met nieuwe energie. Daarin heeft de aanpak van armoede en schuldhulpverlening een grote prioriteit gekregen. Dit vanuit het besef dat armoede een complex probleem is dat in principe iedereen kan treffen. Wie in armoede leeft, heeft daar nimmer bewust voor gekozen. Armoede kan iedereen overkomen. Omdat je je baan verliest, je partner verliest, omdat je arbeidsongeschikt raakt of omdat je als kind opgroeit in een arm gezin. Armoede is niet alleen een probleem van mensen met een laag inkomen en/of schulden, maar ook van de samenleving, ons allen dus. De vaak jarenlange, generatie-overstijgende armoede heeft grote gevolgen voor het functioneren van mensen. Ze leidt tot gevoelens van minderwaardigheid en schaamte, maar ook tot sociale uitsluiting en gebrekkige participatie.

Opgroeien in armoede kan grote en langdurige gevolgen hebben voor kinderen, met effecten in de rest van hun leven. En dat kan er weer aan bijdragen dat volgende generaties ook met de gevolgen geconfronteerd worden. Samen met uw raad doen we ons uiterste best om de forse armoede —en schuldenproblematiek in onze stad terug te dringen en Schiedammers een perspectief op een toekomst te bieden. Dat blijkt ook uit het aangenomen initiatiefvoorstel voor een lokaal Schuldenlab, een van de maatregelen die met deze extra inzet wordt gerealiseerd. We geven daarbij de komende jaren prioriteit aan het beïnvloeden van de oorzaken van armoede en schulden waarbij preventie en vroegsignalering belangrijke thema’s zijn. We hebben daarbij speciale aandacht voor kinderen (zowel vanuit de raad als het college). Voorstel intensivering Te-integratie

Armoedebestrjding en het af laten nemen van schulden is belangrijk, zo ook dat mensen zo snel mogelijk weer aan het werk gaan. Volgens het SCP (2016) is vooral het vinden van werk met meer uren of beter betaald werk een belangrijke factor bij het zich ontworstelen aan armoede en schuld. Ook hiervoor is extra budget â € 1.137.606.- beschikbaar gesteld door de Rijksoverheid in de decembercirculaire. Nu de instroom in de bijstand toeneemt, is het van groot belang dat de reguliere dienstverlening op peil wordt gehouden en dat er daarnaast extra aandacht komt voor o.a. nieuwe kwetsbare groepen zoals zelfstandigen. We willen inwoners de zekerheid bieden dat ze aanspraak kunnen maken op passende begeleiding bij het zoeken naar nieuw werk en inkomen. Twee beleidsvoorstellen Stroomopwaarts

Stroomopwaarts heeft voor deze aanvullende middelen van het Rijk twee beleidsvoorstellen geschreven, waarbij de middelen uit Schiedam, Vlaardingen en Maassluis worden ingezet. Het eerste voorstel ‘Extra inzet ter bestrijding gevolgen coronacrisis’ gaat over hoe armoedebestrijding en schuldhulpverlening. Het tweede ‘Aanvullend pakket re-integratie’ gaat over de re-integratie-activiteiten van Stroomopwaarts. C. Maatschappelijk doel:

Voorkomen van meer armoede en problematische schulden in de stad, het vergroten van veerkracht en het bevorderen van zelfredzaamheid. D. Argumenten:

Voorstel armoede en schulden

Stroomopwaarts stelt de volgende extra inzet voor: Reguliere dienstverlening. Als gevolg van de bestandsstijging wenst Stroomopwaarts extra inzet op de reguliere dienstverlening. Dit is nodig om het kwaliteitsniveau van de dienstverlening op peil te houden en tijdig de juiste hulp aan onze inwoners te kunnen bieden. Meer specifiek gaat het hierbij om extra inzet van consulenten werkzaam bij de afdeling schuldhulpverlening. -

Aanvullende inzet armoede en schulden. Voor de bestrijding van armoede en schulden stelt Stroomopwaarts voor om met een aantal nieuwe -

2

methoden een impuls te geven aan de verbetering van de dienstverlening: • Lokaal Schuldenlab. Op basis van het initiatiefvoorstel ‘Schuldenlab, perspectief op een toekomst’ wordt er, in samenwerking met SchuldenlabNL, de landelijke stichting, een lokaal Schuldenlab MVS opgericht. Via een lokaal Schuldenlab kan er, meer dan nu, geëxperimenteerd worden met innovatieve oplossingen voor het aanpakken van schuldenproblematiek. Nieuwe innovatieve projecten voor het bestrijden en voorkomen van schulden worden ontworpen en uitgetest. Hierbij zal met name gezocht worden naar samenwerking met externe partijen om in cofinanciering projecten op te zetten. Succesvolle projecten kunnen vervolgens worden opgeschaald. De inzet voor een lokaal Schuldenlab is in aanvang voor een periode van 3 jaar. De start (het ie jaar, 2021) kan vanuit de incidentele rjksmiddelen worden gefinancierd. In samenwerking met SchuldenlabNL wordt de aanpak uitgewerkt. • Collectief Schuldregelen Dit is een methodiek die in de basis gericht is op het sneller tot stand laten komen van schuldregelingen. Door afspraken te maken met de meest voorkomende schuldeisers, kan er als collectief akkoord worden gegaan met een schuldregeling. Dit bespoedigt het proces tot het komen van een schuldregeling aanzienlijk; er kan gemiddeld ca. 100 dagen tijdwinst worden geboekt.

Hiermee is de schuldensituatie sneller stabiel en kan de inwoner zich focussen op het vinden of behouden van werk. • Vroegsignalering Sinds 1januari 2021 is er een aanpassing in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening doorgevoerd. Een van de wijzigingen heeft betrekking op vroegsignalering. Op basis van de nieuwe wet zijn zogenaamde vaste lasten partners (huur, energie, water en zorg) verplicht een signaal af te geven richting de gemeente bij een betalingsachterstand van een inwoner. De gemeente is vervolgens verplicht het signaal actief op te pakken. Dit biedt de kans om in contact te komen met inwoners met potentiële schuldenproblematiek en een doelgroep die nu nog niet (altijd) in beeld is. Om in contact te komen is het belangrijk hierop actief in te kunnen zetten, onder andere middels huisbezoeken. Het afleggen van huisbezoeken is echter een arbeidsintensieve (en hiermee kostbare) interventie. Daarbij is de nodige afstemming en samenwerking met ketenpartners zoals de WOTs van belang. Dit ten behoeve van een goede en zorgvuldige uitvoering van de wet. Voorstel intensivering re-integratie Stroomopwaarts wil de stijging van het aantal cliënten in 2021 op z’n minst beperken tot maximaal de landelijke trend, maar streeft ernaar het beter te doen dan de landelijke trend. Zij richten zich op zowel de nieuwe coronadoelgroepen als de regulier cliënten.

De coronacrisis heeft grote gevolgen voor de activeringsaanpak via het Werkleerbedrjf. In bepaalde sectoren verdwenen banen; langdurig of zelfs permanent. Ook is er een verschuiving van werkgelegenheid van de ene sector naar de andere. In sectoren waar wel vraag naar personeel is, is er veel concurrentie. Het voorstel is op hoofdlijnen als volgt: • Extra inzet reguliere dienstverlening werk en inkomen Als gevolg van de bestandsstijging is vanwege de toenemende instroom extra inzet op de reguliere dienstverlening gewenst om het kwaliteitsniveau op peil te houden. Het gaat hierbij om extra inzet van de reguliere dienstverlening van consulenten werk en inkomen.

3

• Ondersteuning zelfstandigen. Middels coaching, advies, bij- of omscholing en heroriëntatie wenst Stroomopwaarts zelfstandigen te ondersteunen die problemen hebben om hun huidige bedrijf in de nieuwe tijd economisch rendabel te maken. • Extra budget inzet Re-integratie Werk Overeenkomst (RWO). Drieëndertig personen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt krijgen direct een contract aangeboden door Randstad en hebben dus geen uitkering meer nodig. Randstad spant zich in om de kandidaten direct te plaatsen hij een reguliere werkgever. • Detacheringsbaan voor corona-instromers. Dertig personen krijgen, in plaats van een uitkering een basisbaan in het Werkleerbedrjf aangeboden voor een periode van maximaal één jaar. Deelnemers krijgen een contract van 28 uur en worden daarnaast intensief begeleid naar werk bij een reguliere werkgever. • Uitbreiden test- en trainingscentrum. Stroomopwaarts heeft te weinig capaciteit om de dienstverlening te intensiveren als er tegelijk meer mensen instromen. Zo wil Stroomopwaarts voor de hele doelgroep wil gebruikmaken van de wetenschappelijk onderbouwde NOA-test. Deze test geeft een uitstekende diagnose van de ontwikkelpunten van een kandidaat en dit is essentieel voor het welslagen van een re integratietraject.

Voor het afnemen van NOA-testen en het geven van specifieke re integratietrainingen dient bovendien een ruimte bij het Werkleerbedrjf ingericht te worden. Daarnaast wil Stroomopwaarts extra aandacht besteden aan de ontwikkeling van de trainers van Stroomopwaarts en een online Opleiding/Training Academy opzetten. Medewerkers moeten immers leren werken met nieuwe doelgroepen en inspelen op economische ontwikkelingen. • Impuls actieve benadering zittend bestand. Door een impuls te geven aan klantgroep 4 (kandidaten met een perspectief op maatschappelijke participatie en een loonwaarde van (minder dan) 20% van het wettelijk minimumloon) wil Stroomopwaarts vijftig cliënten extra laten uitstromen. Met de extra middelen kunnen belemmeringen op de weg naar werk opgeheven worden. • Pilot persoonlijke aandacht. Stroomopwaarts stelt voor om een mobiel team in te zetten om langdurig inactieve cliënten actief te benaderen. Via persoonlijke gesprekken en huisbezoeken kan Stroomopwaarts de leefsituatie in beeld brengen en, in samenspraak met de cliënt, een persoonlijk plan van aanpak opstellen. • Extra inzet werkleertrajecten kansrijke sectoren. Door de inkoop van trajecten met baangarantie op het gebied van zorg, food, bouw en transport verwacht Stroomopwaarts een extra uitstroom van vijftien personen te realiseren.

Het gaat hier om cliënten die door om- of bijscholing ook passen in andere, kansrijke, beroepsgroepen. Met de extra financiering willen zij bovendien een cailcenter-trainingscentrum opstarten. Hiermee zijn de mensen geholpen die noodgedwongen parttime werken (bijv. jonge moeders of mensen die al een andere deeltijdbaan hebben en nog aanvullende uren nodig hebben). Het mes snijdt aan twee kanten: het calicenter kan ook door Stroomopwaarts zelf worden gebruikt voor het verwerven van loonwerkopdrachten voor het Werkleerbedrjf en het benaderen van werkgevers.

4

. Geen jongere onnodig langs de kant. Stroomopwaarts is samen met de Buzinezzclub recent gestart met een pilot van twee jaar waarbij 100 jongeren tussen 16 en 26 jaar op alle leefgebieden (zoals studiekeuze, solliciteren, schuldenproblematiek, huisvestiging of gezondheid) worden begele id. Met de extra financiering kunnen 28 jongeren extra begeleid worden.

E. Duurzaamheid

Deze paragraaf is niet van toepassing.

F. Kanttekening en risico’s:

Landelijk zien we de instroomcijfers van de bijstand oplopen. De voorge stelde inzet is juist om dit tegen te gaan. Echter, bij verder oplopende cijfers komt er extra druk te staan op de financiële situatie van de gemeente; het gaat immers om een open einde regelin g. Aangezien de extra middelen incidenteel van aard zijn, kunnen er geen structurele wijzigingen plaatsvinden in de begroting van Stroomopwaarts. De extra inzet van Stroomopwaarts is (in eerste instantie) dan ook voor een beperkte periode. G. Financiën:

Armoede en schulden Voor 2020 is een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld. Voor 2021 is dit € 205.000. De middelen komen hoogstwaarschijnlijk niet geoormerkt richting de gemeenten. Zie onderstaand tabel een uiteenzetting van de bedragen die in de Corona reserve van de gemeente zijn opgenomen: Decembercirculaire gemeentefonds, college Schiedam

Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand Totaal

2020

2021

Totaal

74.000

152.000

226.000

26.000

53.000

79.000

100.000

205.000

305.000

Stroomopwaarts hanteert in het voorstel andere cijfers bij de componenten ‘Gemeentelijk schuldenbeleid’ en ‘Bijzondere bijstand’ en komt voor Schiedam uit op een totaalbedrag van 323K. Dit betekent een afwijking van € 17.000,- waardoor de uitgaven voor armoed e en schulden niet volledig worden gedekt. Het verschil zit in de berekeningsmethodie k. Zo heeft de gemeente haar berekening gebaseerd op gegevens van het Kenniscentrum en Stroom opwaarts op de cijfers van het ministerie van Binnenlandse zaken, via het CBS. Re-integratie Voor 2020 is een bedrag van € 251.237 beschikbaar gesteld. Voor 2021 is dit € 886.369. Zie onderstaand tabel voor de incidentele bedragen van het rijk die in de coronareserve van de gemeente zijn opgenomen:

5

Decembercirculaire gemeentefonds, college Schiedam

Aanvullend pakket re-integratie Impuls re-integratie Totaal

2020

2021

Totaal

251.237

577.819

829.056

0

308.550

308.550

251.237

886.369

1.137.606

Coronareserve Het gaat om een algemene uitkering; de bedragen worden uitgegeven aan die bestedingen, waarvoor we de compensatie hebben ontvangen. Stroomopwaarts kan met beleidsvoorstellen een beroep doen op de coronareserve. H. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evalua tie!controle etc.):

Bij een akkoord van de gemeenten op de inzet zal Stroomopwaarts per onderd eel nagaan wat er nodig is voor een goede implementatie. Via de reguliere rapportages rapporteert Stroomopwaarts over de voortg ang van de maatregelen uit beide voorstellen en geeft zij aan hoeveel extra uitstroom wordt gereali seerd. Waar nodig wordt er tijdig bijgestuurd. Het effect van de inzet wordt door Stroomopwaarts geëvalueerd. Op basis van de evaluatie kan in de toekomst worden besloten over het al dan niet continueren en eventueel bijsturen van de inzet. Bijlage(n): • Notitie ‘Extra inzet ter bestrijding coronacrisis’ (21BIJoo476). Notitie ‘Aanvullend sociaal pakket Re-integratie’ (21BIJoo463). —

burgemeester en wethouders van Schiedam, de secretaris, de burgemeester,

drs. M.A. van den Hende, wnd.

C.H.J. Lamers

6

:.

gemeente Schiedam

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 16 maart 2021

( 21VR016)

Besluit: ;. 2.

In te stemmen met het voorstel van Stroomopwaarts met de titel ‘Extra inzet ter bestrijding gevolgen coronacrisis’. In te stemmen met het voorstel van Stroomopwaarts met de titel ‘Aanvullend sociaal pakket Re-integratie’. De extra middelen voor armoede en schulden, voor de dienstverlenin en g de impuls re integratie vanuit het Rijk (decembercirculaire 2020 gemeentefonds) beschi kbaar te stellen aan Stroomopwaarts. De extra beschikbaar gestelde financiële middelen vanuit het Rijk € 1.442. 606,- voor de periode 2020 en 2021 te onttrekken uit de reserve Corona. —

3.

4.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openba re vergadering van 20 april 2021.

de griffier,

de voorzi

C.H.J.L

rs