Raadsbesluit 14 december 2021 Aanvraag voorbereidingsbudget project Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt

gemeente

Raadsvoorstel

Schiedam

9november

Aan:

De gemeenteraad van Schiedam

Registratienummer:

21VRO 81

Stellec:

S.J.J. Jacobs, Projecten

Telefoonnummer steller:

010 2191231

Portefeuillehouder:

Wethouder Laan

Publicatie:

Openbaar

Onderwerp:

Aanvraag voorbereidingsbudget project “Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt”

2021

A. Voorgesteld besluit: 1.

2.

a. In 2022 te starten met de voorbereiding van het project “Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt” en hiervoor €775.000 in 2022 ter beschikking te stellen;

b. Voor 30% van het voorbereidingsbudget ofwel €232.500 (zijnde de verplichte gemeentelijke cofinanciering) in 2022 een beroep te doen op de reserve Eneco-gelden; c. de programmabegroting 2022 te wijzigen conform bijlage “Begrotingswijziging voorbereidingsbudget 2022 Staatsliedenbuurt”. De door het college op 9 november 2021 opgelegde geheimhouding op de ‘Indicatieve raming voorbereidingsbudget Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt’ (2;BIJ0 i6;o) te bekrachtigen, op grond van artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, in samenhang met artikel 10, lid 2, sub b van de Wet openbaarheid van bestuur, gelet op de bescherming van de economische belangen van de gemeente.

B. Aanleiding:

Met succes zijn diverse buurten in Nieuwland aangepakt. Niet alleen met renovatie van woningen door Woonplus of één van haar voorgangers, maar ook door middel van sioop en nieuwbouw. De afgelopen tijd is de Staatsliedenbuurt regelmatig in het nieuws geweest. Dit is momenteel een van de meest kwetsbare buurten in Nieuwland. De woningen van Woonplus zijn overwegend van een zeer matige kwaliteit. Sloop van deze slechte woningen is aan de orde. De nieuwbouw zal bestaan uit sociale huurwoningen en woningen in het middeldure- en dure segment. Daarnaast moet ook het particuliere bezit in deze buurt worden verbeterd.

De gemeente Schiedam is niet in staat om de daarvoor benodigde financiële middelen op te brengen, ook niet samen met Woonplus. Daarom is er een subsidieaanvraag ingediend voor een bijdrage uit het Volkshuisvestingsfonds. De gemeenteraad is daarover door het College per brief geïnformeerd (bijlage 1, 21UITo4o29). Het Rijk heeft deze aanvraag gehonoreerd. Om een dergelijk groot en ingrijpend project op te pakken is een goede voorbereiding en voldoende beschikbare capaciteit noodzakelijk. Met een voorbereidingsbudget kunnen de kosten voor de noodzakelijke inzet binnen de gemeentelijke begroting worden gedekt tot aan het moment dat een gebieds- of grondexploitatie zal worden geopend.

C. Maatschappelijk doel:

Schiedam Nieuwland en Oost is één van de door het Ministerie van BZK aangewezen 16 kwetsbare gebieden in Nederland, waar een stedelijke vernieuwingsaanpak nodig is. De sociaaleconomische problemen zijn er in omvang en intensiteit zeer hoog ten opzichte van de rest van Nederland vergelijkbaar met de meest kwetsbare wijken in de grote steden. Van de totaal 48 buurten in Schiedam scoort de Staatsliedenbuurt op sociaaleconomische indicatoren het slechtst, waaronder op gezondheid, leefbaarheid en veiligheid. Met het project “Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt” wordt de komende 10 jaar uitvoering gegeven aan een fysieke ingreep, als onderdeel van een beoogde integrale Stedelijke Vernieuwingsaanpak van Nieuwland en Oost. —

D. Argumenten: 1.1 De renovatie en herstructurering van de Staatstiedenbuurt is een omvangrijk en ingrijpend

project dat vraagt om een goede voorbereiding Het project heeft betrekking op een renovatie van particuliere woningen en sloop van slechte sociale woningen en nieuwbouw van sociale-, middel dure- en dure woningen (herstructurering) in de Staatsliedenbuurt in Schiedam-Nieuwland. Om een dergelijk groot en ingrijpend project op te pakken de komende 10 jaar, is het binnenhalen en intern vrijspelen van capaciteit, het uitvoeren van onderzoek en het aantrekken van specifieke kennis noodzakelijk. Het is daarnaast belangrijk om een ruimtelijk raamwerk of ruimtelijke visie op te stellen voor (een deel van) Nieuwland, dat als onderlegger dient voor een nadere uitwerking van de nieuwe woningbouwplannen en de onderhandeling met marktpartijen en woningcorporatie Woonplus. Met een voorbereidingsbudget kunnen de kosten voor deze inzet worden gedekt. In bijlage 1 (geheim) is een indicatieve raming opgesteld van het benodigd budget, globaal uitgesplitst op onderdelen. 1.2 Het voorbereidingsbudget kan gedeeltelijk (voor 70%) worden gedekt uit de subsidiebijdrage

van hetRijk Doel van het Rijk is om met het Volkshuisvesfingsfonds een financiële bijdrage te leveren aan gemeenten voor het verbeteren van de woonkwaliteit en leefbaarheid in kwetsbare gebieden. Aan de verkregen financiële bijdrage worden diverse voorwaarden gesteld, o.a. waar het geld aan mag worden besteed, over de duur van het project, de wijze van tussentijdse verantwoording en de bij te dragen gemeentelijke cofinanciering. Wanneer niet aan deze voorwaarden kan worden voldaan, zal de subsidiebijdrage moeten worden terugbetaald. Zie bijlage 1 (geheim) voor een overzicht van de subsidiebijdrage. De subsidie is ontvangen en staat als specifieke bijdrage op de rekening van de gemeente. De komende 10 jaar mag maximaal 10% van de verkregen subsidiebijdrage worden ingezet voor noodzakelijke projectkosten van de gemeente. Dit betekent dat het geld om het project nu organisatorisch op te kunnen starten voor 70% van de projectkosten voorhanden is. 1.3 Het voorbereidingsbudget moet gedeeltelijk (voor 30%) worden gedekt uit “eigen”

gemeentelijke middelen Het geld van de verkregen subsidiebijdrage mag volgens de afgegeven beschikking alleen worden uitgegeven als uit de subsidieverantwoording blijkt dat 30% van de gemaakte kosten uit eigen middelen van de gemeente komt. Dit is de vereiste gemeentelijke cofinanciering van 30%. Dit betekent dat er nu alleen gestart kan worden met de voorbereiding van het project als de gemeenteraad ook een budget beschikbaar stelt voor dekking van de cofinanciering. Voorgesteld wordt om dat bedrag te dekken uit de reserve Eneco-gelden.

Het project Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt draagt direct bij aan de gebiedsontwikkeling Nieuwland, één van de meest kwetsbare wijken van Schiedam. De middelen zullen tevens direct bijdragen aan de ambities om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen en een herinrichting van het openbaar gebied (groen). In het Financieel Koersdocument 20212024 (pagina 15) is conform de daartoe ingediende en aangenomen motie Eneco (28 januari 2020), vastgelegd op welke wijze de gemeenteraad denkt de Eneco-middelen te willen besteden. Specifiek voor het onderdeel Gebiedsontwikkeling is €6,5 miljoen beschikbaar in deze reserve (inclusief €2 miljoen “vergroenen” openbare ruimte). Daarnaast is er in de denkrichting een bedrag van €4 miljoen meegegeven voor een duurzaamheidsfonds. In die zin is de besteding van een deel van de Eneco-gelden voor cofinanciering van het project Staatsliedenbuurt zorgvuldig en doelmatig en in lijn met de door de gemeenteraad afgegeven kaders. 2.1 Geheimhouding op basis Artikel 25 Gemeentewet

Gevraagd wordt om op grond van artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet op de inhoud van de bijlage “Indicatieve raming voorbereidingsbudget project Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt” (2lBIJol6lo) geheimhouding op te leggen. Dit in verband met de economische belangen als bedoeld in de Wob artikel io lid 1 en 2 van de gemeente. E. Duurzaamheid

Met de beoogde renovatie van de particuliere woningen zorgen we voor het verbeteren van de energieprestatie, met daarbij het maken van de benodigde labelstappen (van label E naar minimaal label B) en het aanpakken van de schimmelproblematiek. Ook zal geïnvesteerd worden in een kwalitatieve buitenruimte, met duurzaamheid als aandachtspunt in de breedste zin. F. Kanttekening en risico’s: 1.1 Projectkosten kunnen niet volledig worden gedekt uit de subsidiebijdrage

Maximaal 10% van de subsidiebijdrage van het Rijk mag worden besteed aan de gemeentelijke

projectkosten. De praktijk is echter bij gemeenten in Nederland dat circa gemiddeld 20% van het totale budget van een project besteed wordt aan gemeentelijke projectkosten. Zo ook in Schiedam. Daarbij geldt wel dat de duur van een project gemiddeld 5-7 jaar is. Het project Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt kent een langere doorlooptijd, namelijk 10 jaar. Het project is een omvangrijk en ingrijpend project naar Schiedamse maatstaven en zal daarom ook evenredig meer inzet vragen dan gemiddeld. In die zin is uitgaan van een gemiddelde van 20% aan gemeentelijke projectkosten niet realistisch. Dit zal eerder meer worden. Dit betekent impliciet dat het Rijk er klaarblijkelijk vanuit gaat dat ook hier een cofinanciering van gemeenten op plaatsvindt, ofwel een aanzienlijke reguliere bijdrage vanuit de (going concern) ambtelijke organisatie zal moeten worden ingezet. De gemeente heeft vanuit financiële sturing echter baat bij een zo realistisch mogelijke uitwerking van kosten.

G. Financiën:

Om de herstructurering van de Staatsliedenbuurt de komende periode verder uit te werken, is een voorbereidingsbudget benodigd. Naast het opstellen van een Ruimtelijk Raamwerk, wordt er in deze periode toegewerkt naar een nieuwe gebieds- of grondexploitatie, waar de verdere projectkosten in worden opgenomen. Binnen of buiten de grondexploitatie om, zal binnen de begroting ook financiering gevonden moeten worden voor vernieuwing van de infrastructuur en openbare ruimte. Tevens zal een flnancieringsstructuur worden opgezet om de particuliere woningvoorraad structureel te verbeteren. Ook hier zal een uitwerking voor moeten plaatsvinden.

Het ligt in de lijn der verwachting dat voor de cofinanciering van dit project op termijn een aanvullend beroep zal worden gedaan op de reserve Eneco-gelden. Buiten kijf staat echter dat zonder de subsidiebijdrage van het Rijk, de gemeente Schiedam niet in staat is om een dergelijke omvangrijke gebiedsontwikkeling op te pakken. Het project moet binnen 2 jaar gestart zijn na toekenning van de subsidie en binnen 10 jaar zijn afgerond. De komende 10 jaar zal ieder jaar véér 15juli te beginnen in 2022 een financiële verantwoording moeten plaatsvinden aan het Ministerie van BZK over de bestede subsidiemiddelen. Dit wordt meegenomen in de Jaarstukken, die wettelijk voor 15juli door de gemeenteraad moeten zijn vastgesteld. Er wordt specifiek getoetst of het geld wordt uitgegeven aan het doel waarvoor dit beschikbaar is gesteld. Dit gebeurt via het systeem van single information, single audit (ministeriële regeling sisa). —

-

Na een positieve besluitvorming door de gemeenteraad zal het voorbereidingsbudget worden opgenomen in het begrotingsprogramma Ruimtelijke Inrichting in Samenhang. De uitgaven starten in januari 2022. Het voorbereidingsbudget is geraamd voor het gehele boekjaar 2022, waarin wordt toegewerkt naar een te openen gebieds- of grondexploitatie. Mocht er sprake zijn van een uitloop in het project, dan zal voorgesteld worden om het restant van het voorbereidingsbudget met een budgetoverheveling over te boeken naar het boekjaar 2023. Op basis van de tot nu toe geplande uitgaven 2021 en 2022 resteert er na het toekennen van € 232.500 aan het voorbereidingsbudget Staatsliedenbuurt nog €20.359.500 in de reserve Eneco gelden. G. Uitvoering (TA-tekst, planning, communicatie, publicatie, evaluatie/controle etcj:

De plannen en/of informatie over het project Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt komen in verschillende stadia terug naar de gemeenteraad. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het uitgewerkte ruimtelijk raamwerk voor (een deel van) Nieuwland, alsmede de te openen gebieds- of grondexploitatie en een bestemmingsplanwijziging. Bij Iagefn):

• • •

Raadsinformatiebrief Aanvraag Volkshuisvestingsfonds Staatsliedenbuurt (21UITo4o29) Indicatieve raming voorbereidingskrediet (geheim, 21B1J01610) Begrotingswijziging voorbereidingsbudget 2022 Staatsliedenbuurt (21BIJ01663)

burgemeester en wethouders van Schiedam, de burgemeester, de secretaris,

C.E. Bos

C.H.J. Lamers

4

4

gemeente Schiedam

De raad van de gemeente Schiedam; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 november 2021 (21VR081)

Besluit: 1. a. In 2022 te starten met de voorbereiding van het project “Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt” en hiervoor € 775 dzd in 2022 ter beschikking te stellen; b. Voor 30% van het voorbereidingsbudget ofwel € 232.500 (zijnde de verplichte gemeentelijke cofinanciering) jn 2022 een beroep te doen op de reserve Eneco-gelden; c. de programmabegroting 2022 te wijzigen conform bijlage “Begrotingswijziging voorbereidingsbudget 2022 Staatsliedenbuurt”. de wijziging van de programmabegroting voor 2022 luidt als volgt: Verlaging

Verhoging Lasten Programma 2 Ruimtelijke

€

232.500

€

€

232.500

€

Inrichting in samenhang Baten

Programma 2 Ruimtelijke Inrichting in samenhang

De door het college op 9 november 2021 opgelegde geheimhouding op de ‘Indicatieve raming voorbereidingsbudget Renovatie en herstructurering Staatsliedenbuurt’ (2lBIJol6lo) te bekrachtigen, op grond van artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, in samenhang met artikel 10, lid 2, sub b van de Wet openbaarheid van bestuur, gelet op de bescherming van de economische belangen van de gemeente. 2.

Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Schiedam in zijn openbare vergadering van 14 december 2021.

de griffier,

de voorzitter,

C.H.J.