Presentatie Beeldvormende avond 21 november 2023 De staat van de stad 2023

De staat van Schiedam 2023

Bevolking

85,000 84,000 83,000 82,000 81,000 80,000 79,000 78,000 77,000 76,000 75,000 74,000 73,000 72,000 71,000 70,000 69,000 68,000 67,000 66,000 65,000 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

Ontwikkeling inwonertal Schiedam 1960-2023 1 sept.: 81.325 80,785

3

Prognose inwonertal Schiedam 2023-2043 94,000 93,000

92,146

92,000

variant: 5.800 won.

91,000 90,000 89,000 88,000

86,463

87,000 86,000 85,000 84,000

variant: 3.400 won.

83,000 82,000 81,000

80,785

80,000 79,000 78,000 77,000 76,000

4

Bevolkingsontwikkeling 2017-2022 pers. geboren

5.341

overleden

4.704

saldo geboorte/sterfte

+637

vestiging vanuit andere gemeente

25.798

vertrek naar andere gemeente

27.354

saldo binnenland

-1.556

Ontwikkeling aantal Midden- en OostEuropeanen in Schiedam 6,000

5,409 5,143 4,706 4,355

5,000

3,832 3,489 3,182 2,962 2,576 2,332 2,068 1,870

4,000 3,000 2,000

vestiging vanuit ander land

10.264

vertrek naar ander land

6.265

saldo buitenland

+3.999

bevolkingsgroei

+3.080

1,000

458 522

639

1,397 1,135 911

0 20

0 6 0 0 7 0 0 8 0 0 9 0 1 0 0 1 1 0 1 2 0 1 3 0 1 4 0 1 5 0 1 6 0 1 7 01 8 0 1 9 0 2 0 02 1 0 2 2 0 2 3 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2

5

Bevolking Schiedam naar herkomstgebied (1-1-2023) volgens nieuwe CBS-definitie

achtergrond Nederland Midden-/Oost-Europa Overig Europa Turkije Marokko Suriname Nederlandse Cariben Indonesië Overig Afrika Overig Amerika en Oceanië Overig Azië Totaal

pers. 42.647 5.409 5.807 8.271 2.960 3.251 2.208 1.219 3.339 1.389 4.285 80.785

% 52,8 6,7 7,2 10,2 3,7 4,0 2,7 1,5 4,1 1,7 5,3 100,0

6

Bevolking Schiedam naar herkomst en leeftijd (1-1-2023) 100% 90%

85% 79%

80% 70% 60% 50%

51% 49%

56% 44%

40%

59%

41%

62%

38%

59% 41%

62%

38%

30%

21%

20%

15%

10% 0% 0-11 jr.

12-19 jr.

20-29 jr.

30-39 jr.

40-49 jr.

50-64 jr.

Nederl.

Migrant of kind van migr.

65-79 jr.

80+ 7

Bevolking Schiedam naar leeftijd (1-1-2023) leeftijd < 20 jr. 20-34 jr. 35-49 jr. 50-64 jr. 65+ Totaal

pers. 16.981 17.557 15.956 16.171 14.120 80.785

% 21,0% 21,7% 19,8% 20,0% 17,5% 100,0%

Nederland 21,1% 19,7% 18,0% 20,9% 20,3% 100,0%

8

Saldo vestiging en vertrek naar leeftijd, 2018-2022

Instroom (saldo)

Uitstroom (saldo)

0-19 jr.: + 270 50-64 jr.: - 422 20-34 jr.: + 2.455

Schiedam 65+: - 332

35-49 jr.: + 447

9

Ontwikkeling aandeel 65+ (in %) 28.0 27.0 26.0 25.0 24.0 23.0 22.0 21.0 20.0 19.0 18.0 17.0 16.0 15.0 14.0 13.0 12.0

Nederland

Schiedam

25.1

18.5

10

Wonen

Gemiddelde WOZ-waarde van huur- en koopwoningen, 2022 Regio Rijnmond

gemeente Westvoorne Lansingerland Barendrecht Albrandswaard Krimpen a/d IJssel Brielle Rotterdam Ridderkerk Hellevoetsluis Capelle a/d IJssel Maassluis Schiedam Vlaardingen Nissewaard regio Rijnmond

Nederland

gem. woz-waarde € 426.000 € 406.000 € 386.000 € 359.000 € 316.000 € 305.000 € 274.000 € 274.000 € 271.000 € 270.000 € 266.000 € 248.000 € 243.000 € 242.000 € 281.000

€ 317.000

toename t.o.v. 2021 7,8% 6,8% 8,6% 8,1% 9,3% 10,1% 11,4% 6,6% 10,6% 9,8% 8,6% 12,2% 10,5% 11,0% 10,6%

12

Woningvoorraad naar eigendom 2022 (in %) eigendomsverhouding

Schiedam

Nederland

koop - eigenaar/bewoner

18.509

49,0%

57,1%

huur - woningcorporatie

11.653

30,9%

28,6%

huur - particuliere verhuurder

7.562

20,1%

14,2%

totaal

37.749

100%

100%

Bron: CBS

Ontwikkeling woningvoorraad periode 2012 t/m 2021 eigendomsverhouding

Schiedam

Nederland

koop - eigenaar bewoner

+ 895

+ 5,1%

+ 9,9%

huur - woningcorporatie

- 979

- 7,8%

+ 1,3%

huur - particuliere verhuur

+ 2.002

+ 36,0%

+ 33,1%

totaal

+ 1.915

+ 5,3%

+ 8,9%

Bron: CBS

13

Bruto huur (excl. huurtoeslag), 2020 gemeente Schiedam Nederland Dordrecht Vlaardingen Delft Rijswijk Maassluis Leidschendam-Voorburg Den Haag Rotterdam Nissewaard Ridderkerk Capelle aan den IJssel Zoetermeer

corporatiewoningen € 569 € 586 € 568 € 575 € 579 € 587 € 589 € 595 € 601 € 603 € 613 € 617 € 621 € 643

particuliere huurwoningen € 724 € 820 € 805 € 738 € 826 € 785 € 801 € 851 € 822 € 809 € 778 € 766 € 791 € 869

alle huurwoningen € 617 € 648 € 635 € 596 € 631 € 651 € 613 € 687 € 690 € 659 € 626 € 631 € 656 € 693

14

Passend wonen, 2020 gemeente

Schiedam Nederland Maassluis Delft Vlaardingen Rijswijk Ridderkerk Dordrecht Leidschendam-Voorburg Den Haag Rotterdam Nissewaard Capelle aan den IJssel Zoetermeer

goedkope scheefheid 12,3% 11,6% 14,6% 10,6% 15,1% 12,3% 11,8% 10,6% 10,2% 9,0% 9,6% 13,6% 10,4% 9,6%

dure scheefheid 12,4% 15,4% 9,6% 9,8% 11,3% 12,0% 13,9% 14,5% 14,7% 18,5% 19,5% 20,6% 21,2% 22,8% 15

Inkomen

Gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen 2021 inclusief studenten

2021 Schiedam

€ 43.100

Nederland

€ 48.400

verschil Schiedam-NL

- € 5.300 (- 11%)

Bron: CBS - Integraal inkomens- en vermogensonderzoek

gemeente Leidschendam-Voorburg Zoetermeer Ridderkerk Nissewaard Rijswijk Capelle a/d IJssel Dordrecht Den Haag Vlaardingen Schiedam Rotterdam Delft

2021 € 52.300 € 48.800 € 47.700 € 47.200 € 46.500 € 46.400 € 46.200 € 44.500 € 43.400 € 43.100 € 41.100 € 38.000

(a.g.v. grote studentenpopulatie) 17

Gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen (excl. studenten) wijk

2020

buurt

Spal./Sveap. Kethel Woudhoek West Centrum Zuid Oost Nieuwland Groenoord

€ 61.700 € 54.000 € 46.500 € 45.300 € 42.700 € 37.600 € 36.000 € 35.700 € 34.200

1. Oranjekwartier € 82.600 2. Noordkethelpolder € 80.000 3. Sveaborg en -Dal € 66.100 44. Newtonbuurt 45. Nolensbuurt 46. Groenoord-Zuid

2020

€ 33.000 € 31.300 € 30.600

Bron: CBS - Integraal inkomens- en vermogensonderzoek

18

Huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum (excl. studenten)

2016

2017

2018

2019

2020

2021

ontwikkeling 2016-2021

Schiedam

18,0%

17,8%

17,1% 16,2%

15,7%

15,4%

afname 2,6%

Nederland

14,0%

13,8%

13,4% 13,0%

13,0%

12,7%

afname 1,3%

Bron: CBS - Integraal inkomens- en vermogensonderzoek

Top 3 (2021) Nolensbuurt: 35,4% Groenoord-Zuid: 29,7% Wibautbuurt: 28,9% 19

Werkloosheid en uitkeringen

Werkloosheid 10%

Schiedam

9%

Nederland

7.4% 5.9% 5.8% 5.4% 5.8% 6% 4.9% 4.4% 4.9% 5.2% 4.4% 5% 4.2% 3.5% 4% 8% 7%

3% 2% 1% 0%

2022

gemeente

%

gemeente

%

Rotterdam Den Haag Delft Schiedam Vlaardingen Capelle a/d IJssel Zoetermeer

5,3 4,7 4,5 4,4 4,2 3,9 3,9

Dordrecht Rijswijk Maassluis Leidsch.-Voorburg Nissewaard Hellevoetsluis Ridderkerk

3,8 3,8 3,7 3,6 3,5 3,4 3,3

Bron: CBS

21

Huishoudens met bijstandsuitkeringen 10%

Schiedam

9% 8% 7% 6%

7.0% 5.3%

5%

Nederland

6.6% 6.4% 6.3% 5.2% 5.0% 4.9%

6.0%

4.8%

4% 3% 2% 1% 0% sep. ...

sept. 2022

gemeente

%

gemeente

%

Rotterdam Den Haag Vlaardingen Dordrecht Capelle a/d IJssel Schiedam Maassluis

10,9 8,6 6,8 6,5 6,0 6,0 5,4

Zoetermeer Nissewaard Rijswijk Delft Leidsch.-Voorburg Ridderkerk Hellevoetsluis

5,5 5,4 5,4 5,2 5,0 4,5 4,1

Bron: CBS

22

Werkgelegenheid

Ontwikkeling aantal arbeidsplaatsen

37,000 36,000

35,267 35,475 34,684

35,000

33,823

34,000

34,166

34,488

33,131 33,000 32,000 31,000

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Bron: Bedrijvenregister

24

Ontwikkeling arbeidsplaatsen naar sector (2017-2021) sector Groot- en detailhandel; reparatie van auto's Gezondheids- en welzijnszorg Verhuur van roerende goederen, overige zakel. dienstverl. Advisering, onderzoek, special. zakelijke dienstverlening Industrie Vervoer en opslag Bouwnijverheid Onderwijs Openbaar bestuur, overheidsdiensten, sociale verzekeringen Financiële instellingen Logies-, maaltijd- en drankverstrekking Overige dienstverlening Cultuur, sport en recreatie Informatie en communicatie Winning/distributie van water; afval(water)beheer,sanering Productie, distributie, handel in elektriciteit en aardgas Verhuur van en handel in onroerend goed Landbouw, bosbouw en visserij totaal Bron: Bedrijvenregister

2017

2021

6.507 5.303 3.837 3.170 3.631 2.610 1.673 1.748 1.376 872 907 822 595 559 324 427 227 96 34.684

6.415 5.361 3.707 3.669 3.240 2.579 2.288 1.932 1.359 958 917 733 663 650 366 270 232 136 35.475

verschil 2021-2017 -92 58 -130 499 -391 -31 615 184 -17 86 10 -89 68 91 42 -157 5 40 791

25

Aantal banen per 1.000 inwoners 15-64 jr. (2021)

gebied Rotterdam Westland Capelle a/d IJssel Dordrecht Ridderkerk Schiedam Vlaardingen Hellevoetsluis Nissewaard Maassluis Nederland Bron: CBS

banen/1.000 inw. 907 905 816 781 759 688 463 435 431 408 806

26

Onderwijs

27

Type opleiding bevolking 15-74 jr.

Type opleiding naar wijk

(2021)

type Schiedam Nederland totaal

Bron: CBS

praktisch 32,0% 26,8% 100,0%

theoretisch 68,0% 73,2% 100,0%

wijk Groenoord Nieuwland Zuid Oost Woudhoek West Spal./Sveap. Binnenstad Kethel

praktisch 40% 40% 35% 33% 30% 27% 25% 25% 23%

theoretisch 60% 60% 65% 67% 70% 73% 75% 75% 77%

28

Schooladvies leerlingen groep 8 basisonderwijs (schooljaar 2021/2022)

advies vso/pro vmbo mavo mavo/havo havo havo/vwo vwo havo+

Bron: DUO

Schiedam 3% 31% 13% 12% 15% 12% 14%

Nederland 1% 23% 17% 11% 16% 12% 20%

41%

48%

29

Werkloosheid naar opleidingsniveau, Schiedam 2022 Laag: basisonderwijs, vmbo, 1e 3 leerjaren havo/vwo, mbo-1

7.2%

Middelbaar: bovenbouw havo/ vwo, mbo-2, mbo-3, mbo-4

3.9%

laag

midden

Hoog: hbo, wo

3.2%

hoog

Bron: CBS

VMBO Schiedam (2022/2023): 930 leerlingen (leerjaar 3+4) waarvan er 95 (10,2%) een techniekopleiding volgen

30

Zorg en welzijn

Gezondheid, gedrag en vaardigheden, 2020 (bron: CBS, RIVM, GGD)

Matig/hoog risico op angst of depressie

50% Schiedam

46% Nederland

(Heel) veel stress in afgelopen 4 weken

21% Schiedam

18% Nederland

Gemiddelde levensverwachting in jaren

Nederland Schiedam

81.8 80.1

32

Huishoudens met voorzieningen in het sociaal domein: Wmo - Jeugdwet - Participatiewet (aantal per 1.000 huishouden, 2e helft 2022)

aantal voorzieningen

Schiedam

Vlaardingen Maassluis Nederland

1 voorziening

93

112

97

103

2 voorzieningen

58

62

58

55

3 voorzieningen

23

27

26

24

4 voorzieningen

11

11

12

12

5 voorzieningen

4

4

4

5

≥ 6 voorzieningen

4

4

3

6

193

220

200

205

totaal Bron: CBS - Monitor Sociaal Domein

33

Duurzaamheid en milieu

34

Luchtkwaliteit, zonnepanelen en elektrische auto’s Schiedam

2021

Nederland

Blootstelling NO2 (μg/m3)

22,6

14,2

Blootstelling PM10 (μg/m3)

17,8

16,4

Bron: CBS, RIVM

Zonnepanelen woningen (2021)

6,8% Schiedam

19,8% Nederland

Bron: CBS - Statistiek zonnepanelen

per 10.000 auto’s

sept. 2022 Bron: Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW)

Bron: Rijkswaterstaat - Klimaatmonitor

35

Woningen met vastgesteld energielabel D of lager (oktober 2022) 37.749 woningen waarvan 25.131 met energielabel. 44% heeft een label van D of lager (ongunstiger). Landelijk ligt dit aandeel op 27%.

0%

2% 16%

≥55% 25-54% <25%

0%

27%

0% 1%

22% 83%

65% 34%

Top 10 buurten woningen met een energielabel D, E, F of G*

75%

17%

buurt Groenoord-Zuid Bijdorp (Kethel) Groenoord-Noord Haverschmidtkwartier (West) Distillateursbuurt (West) Polderwetering (Kethel) Schrijversbuurt (West) Schildersbuurt (West) Groenoord-Midden Newtonbuurt (Oost)

91%

% 91% 89% 83% 81% 80% 78% 78% 77% 75% 69%

* Energielabels A t/m C worden als ‘groen’ gekenmerkt

won. 318 33 1.083 151 194 21 434 400 1.630 418

89% 0%

78%

68% 66%

37% 38%

20% 24% 33% 18% 36% 47% 69% 24% 56% 62% 58% 77%78% 57% 80% 48% 81% 44% 36% 69% 42%

31%

32% 30% 47% 54%

Energieverbruik particuliere woningen (bron CBS, 2021)

1040

920 880

Gemiddeld verbruikt een woning in Schiedam 1.100 m gas (Nederland 1.280 m3) 3

≥1200 m3 1000-1199 m3 <1000 m3

980

1100

1040 1650

1030

1150 1360

1560

950

Top 10 buurten gemiddeld gasverbruik m3 buurt m3 gas Oranjekwartier (West) 1.810 Polderwetering (Kethel) 1.650 Haverschmidtkwartier (West) 1.580 Vogelbuurt (Kethel) 1.560 Schildersbuurt (West) 1.440 Schrijversbuurt (West) 1.440 De Plantage (Binnenstad) 1.380 Kethel-dorp 1.360 Liduïnabuurt (West) 1.340 Bijdorp (Kethel) 1.270

980

1090

1190 1270 0

960 920

980 1090

980

1000 1110 1140 940 1190 1030 1190 1010 1150 1090 1190 1440 1440 1340 1030 1380 1580 1810 1260 1000 1080 1120 980 1080

1080

Energieverbruik particuliere woningen (bron CBS, 2021)

2580

3120 3200

2890 2680

Gemiddeld verbruikt een woning in Schiedam 2.530 kWh aan elektriciteit (Nederland 2.810 kWh)

≥2700 kWh 2400-2699 kWh <2400 kWh

3230 3500

3140

2480 2830

3180

2610

Top 10 buurten elektriciteitsverbruik kWh buurt Polderwetering Park Harga Oranjekwartier De Vlinderhoven/Sveaholm De Akkers en De Velden Vogelbuurt De Gaarden/Sveafors Sveaborg en -Dal Ambachtenbuurt De Plantage

kWh 3.500 3.500 3.270 3.230 3.200 3.180 3.140 3.120 2.890 2.870

2770

2550

1920 2800 3500

2220 1990

2850 2050

2560 2640

2180 2020 2220 2500 2350 2170 2250

2250

2290 2300 2530 2480 2490 2020 2650 2790 2870 2650 3270 2630 2390 2410 2310 2750

Veiligheid

39

Ontwikkeling aantal misdrijven Schiedam (2010 t/m 2022) 7,000 6,500

Aantal misdr. per 1.000 inw. 2020 2021 2022

6,000 5,500

Schiedam

67,8 55,7 57,7

5,000

Nederland 46,1 43,0 45,0

4,500 4,000 3,500 3,000

2010

2011

Bron: CBS

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

40

Misdrijven per wijk, 2022 wijk

aantal misdr. per 1.000 inw.

Binnenstad

502

98,2

Oost

886

77,8

West

513

39,8

Zuid

348

55,4

Nieuwland

778

54,7

Groenoord

441

46,3

Kethel

874

162,0

Woudhoek

174

23,2

Spaland/Sveaparken

113

14,3

4.629

57,7

Schiedam Bron: CBS

• Centrumgebied: 154/1.000 inw. (Hoogstraat e.o.)

• Stationsbuurt: 214/1.000 inw. (Prof. Kamerlingh Onnesln. e.o.)

• Kethel-dorp: 289/1.000 inw. (Hof van Spaland e.o.) • Parkenbuurt: 209/1.000 inw. (Wellness-cluster/Beatrixpark/Harga) 41

Veiligheidsbeleving Schiedammers (2022) ‘soms tot vaak onveilig’ (%) 70%

Nederland 2021

60%

54%

50%

45%

40%

36% 17%

30% 20% 10% 0% -10% In het algemeen

In de eigen woonbuurt 42

Buurtproblemen

Stapeling buurtproblemen Schiedam Gebaseerd op onder meer huishoudens met schulden, sociale cohesie, leefbaarheid, veiligheidsbeleving etc.

zeer gunstig gunstig gemiddeld ongunstig zeer ongunstig

44