Notulen raadsvergadering 9 november 2023

NOTULEN VAN DE voortgezette vergadering van dinsdag 7 november van de gemeenteraad van Schiedam op donderdag 9 november 2023

te 20.00 uur in het Stadskantoor Voorzitter: de burgemeester, de heer J.G. Bijl Raadsgriffier: de heer M.J.W. Tobeas Aanwezig zijn 35 raadsleden, te weten K. van Baekel (D66), D. van Belle (PvdA), W.H. Boender (PvdA), H.C.E. Bruggeman (AOV), I.A.W.M. Coenradie-Maris (PS), Ş. Dokgöz (DENK) H.J.A. Feelders (VVD), Y.J. Haan (GroenLinks), M. Janssen (AvS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), M.K.C. Keverling (D66), S. Kiliçkaya (GroenLinks), F. Kondu (DENK), P.D.R. van Kraaij (OPS), W.E. de Leeuw (PvdA), J.M.P. Maris (PS), J.H.J. Meesters (LOS), D. van Oorschot (PS), J. Pegtel (CDA), M.R. Reuderink (OPS), M.M. Rodenberg (OPS), M. Rotteveel (LOS), C.S.P. Schoondermark (GroenLinks), M. Siljee (GroenLinks), J. Silva (PvdA), J. van Sliedregt (D66), O.P. Spek (VVD), S. Timmers (VVD), M. Ben Touhami (DENK), J. Trouborst (AvS), Y. Tuncer (CDA), Y. Volkman (VVD), en A.E.I. Wilton (VVD). Tevens zijn aanwezig de wethouders A.N. Biekman, D.A. Ergin, S.F. Hamerslag, A.J.M. Laan, en P.M.E. Zwang, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. De Voorzitter heropent de vergadering en heet de aanwezigen weer hartelijk welkom. Er zijn geen afmeldingen. Serkan Kiliçkaya is er vanavond weer. Zo te zien heeft hij een zware bevalling achter de rug, maar hij is paraat en telt mee voor de stemmingen aan het eind van de vergadering.

Iedereen heeft ongetwijfeld de traktatie al gezien die traditioneel in Nederland wordt gegeven wanneer er een kind is geboren. Spreker feliciteert Serkan en zijn vrouw nogmaals van harte met de geboorte van dochter Melissa. Het is inmiddels tijd voor de tweede termijn van de begrotingsbehandeling. Er is zojuist een actueel overzicht met de moties uitgedeeld. De spreektijd is dezelfde als die in eerste termijn, dus zeven minuten per fractie. Na de tweede termijn van de raad wordt er geschorst om het college de gelegenheid te geven zijn reactie voor te bereiden. Daarna volgen de stemmingen. Ook de sprekersvolgorde is dezelfde als dinsdag, dus spreker geeft als eerste het woord aan de heer T. Janssen. De heer T. Janssen blijft van mening dat er een keurige begroting ligt, waarin het college terecht terughoudend is met nieuwe structurele uitgaven, gelet op het structurele tekort op de meerjarenbegroting. Complimenten van de Schiedamse VVD-fractie voor de manier waarop het college het o zo belangrijke principe van financiële degelijkheid blijft hanteren en daarnaast ook nog eens de ambities uit het coalitieakkoord realiseert. De fractie dankt het college voor het omarmen van de moties over doorbouwen en het verhogen van het budget voor de starterslening.

De Schiedamse VVD hoopt dat hiermee een extra impuls kan worden gegeven aan de woningbouw in Schiedam en aan de toegankelijkheid van de Schiedamse woningmarkt voor starters. Ook veel dank aan het college voor de omarming van de VVD-motie over Spaland. Hoewel succes zeker niet is gegarandeerd, heeft dit winkelcentrum zoveel potentie dat het echt de moeite waard is om nogmaals een poging te doen om de eigenaren bij elkaar te brengen, zodat het winkelcentrum zo snel mogelijk toekomstbestendiger kan worden gemaakt. Spreker neemt graag nog enige verwarring weg die kan zijn ontstaan bij de motie over besparingen door de fusie van de omroepen SCHIE en Vlaardingen. De motie stelt niet voor dat de gemeente vanaf 2024 gaat snijden in de subsidie en ook niet dat Schiedam minder gaat betalen dan Vlaardingen. In de motie wordt het college alvast een aantal basisuitgangspunten meegegeven voor de gesprekken over het nieuwe besluit over de subsidie. Juist omdat er in de toekomst sprake is van twee gemeenten die de lokale omroep gaan financieren, is het om als raad in positie te zijn belangrijk om de wethouder uitgangspunten mee te geven bij de te voeren gesprekken. Die uitgangspunten in de motie vinden de indieners nog steeds belangrijk, maar gelet op de beantwoording van de wethouder kunnen zij zich voorstellen dat de motie een halfjaar te vroeg komt.

De indieners denken de wethouder rond de Zomernota volgend jaar

1

nog scherpere uitgangspunten te kunnen meegeven op basis van meer informatie. Daarom wordt motie M1 aangehouden tot de Zomernota volgend jaar. De Voorzitter stelt vast dat motie nr. 1 wordt aangehouden. De heer T. Janssen heeft in zijn tweede termijn over de begrotingsbehandeling 2023 aangegeven dat hij teleurgesteld was dat in eerste termijn slechts twee fracties het belang van lage lokale lasten markeerden. Helaas was het dit jaar alleen de Schiedamse VVD-fractie die dat deed. Spreker wijst erop dat wanneer de Schiedamse lastenontwikkeling wordt vergeleken met die van buurgemeenten de conclusie kan worden getrokken dat Schiedam er goed in slaagt om die te beheersen. Dat is absoluut geen vanzelfsprekendheid. De fractie is erg blij dat dit uitgangspunt in Schiedam wordt gehanteerd. Maar spreker houdt hoop, want andere fracties moeten in tweede termijn nog spreken. Volgend jaar zal de fractie opnieuw turven en hopen dat zij dan niet de enige is die in eerste termijn het belang van lagere lokale lasten markeert. De heer Pegtel constateert dat de heer Janssen zichzelf op de borst slaat als het gaat om het spreken over lage lasten, maar de CDA-fractie heeft in eerste termijn ook aangegeven dat zij het netjes vond dat de lasten zo laag waren. Tevens heeft zij de hoop uitgesproken dat dit in de toekomst ook het geval blijft.

Misschien moet de heer Janssen de volgende keer naar het betoog van het CDA luisteren. De heer T. Janssen zet zijn eerste streepje voor vanavond. Dan de motie over het noodfonds voor de culturele sector. De wethouder heeft in eerste termijn aangegeven dat hij veel spreekt met cultuurinstellingen. Die hebben volgens hem aangegeven dat zij verwachten dat ze in 2024 overeind zullen blijven, hoewel er zorgen zijn over de verdere toekomst. De VVD-fractie is erg verheugd dat de wethouder culturele instellingen heeft gevraagd en uitgedaagd om met creatieve oplossingen te komen om kosten te besparen, zodat ze in de toekomst overeind kunnen blijven. Mocht een culturele instelling financieel zodanig in de problemen komen dat die dreigt om te vallen, dan kunnen college en raad per geval bekijken of ze die instelling willen redden en zo ja, hoe, onder welke voorwaarden en met welk verbeterplan. In het verleden was dit een succesformule. De heer Maris voorziet dat in de toekomst meerdere financiële instellingen in de problemen gaan komen, wellicht niet in 2024, maar toch zeker in 2025.

Vindt de heer Janssen ook dat het goed zou zijn als er dan al een plan ligt dat het college kan uitvoeren? En vertrouwt de VVD er net als PS op dat het college dit plan dan daadwerkelijk kan uitvoeren? vertrouwt erop dat de wethouder zich in het overleg met de culturele instellingen zal blijven inzetten voor het aandragen van creatieve oplossingen om kosten in de toekomst te besparen. Ook de heer Van Sliedregt heeft absoluut vertrouwen in het college, maar het gaat ook om goed bestuur. Als je nu al dingen ziet aankomen, is het goed om daarop te anticiperen. Om een metafoor te gebruiken die de VVD ongetwijfeld aanspreekt: Als je een groot gat in de weg ziet, wacht je ook niet tot de eerste auto erin rijdt. Vindt de VVD het dus ook niet goed om van tevoren al maatregelen te nemen? Het lijkt de heer T. Janssen goed dat de wethouder, als hij problemen aan ziet komen, een beroep doet op de culturele instellingen om met oplossingen voor die problemen te komen, dan wel met voorstellen over kostenbesparingen. De VVD vindt het jammer, want dan verdwijnt de incentive dat de wethouder zo goed opbouwt als sneeuw voor de zon, als je dit pas doet als de motie wordt aangenomen. De heer Maris constateert dat de VVD de bal toch weer bij de culturele instellingen neerlegt.

Hopelijk is de heer Janssen zich ervan bewust dat die instellingen weliswaar 3% meer subsidie krijgen maar anderzijds 6% meer huur betalen. Tevens hebben ze te maken met de inflatie. PS, maar gelukkig veel andere fracties en raadsleden ook, vindt dat je de rekening niet alleen bij de culturele instellingen kunt neerleggen. De oplossing van de VVD is dat de instellingen moeten besparen, maar daar redden ze het niet mee. De motie waar de heer Janssen op doelt, is daarop gericht. De heer T. Janssen wijst erop dat er in Schiedam meer actoren zijn dan alleen culturele instellingen, zoals individuen, organisaties en bedrijven. Vele daarvan hebben te maken gehad met een stijging van de kosten, die vaak de stijging van de inkomsten te boven gaat. Dat is inderdaad een treurig feit

2

dat helaas niemand kan oplossen. Dus moeten er keuzen worden gemaakt, ook in Schiedam. De Schiedamse VVD-fractie kiest er niet voor om dat geld al bij voorbaat beschikbaar te stellen, voordat dat echt nodig is omdat de problemen te groot zijn geworden. Dat geld kan nu veel beter worden ingezet voor andere doelen. De heer Maris wil nog gezegd hebben dat er al geld beschikbaar was voor de instellingen, maar dat dat geld in de Algemene Reserve is gestopt. De motie voorziet erin dat een deel van dat geld alsnog naar de culturele instellingen kan gaan, indien nodig. De heer T. Janssen bevestigt dat er nog geld in de Coronareserve zat. De meerderheid van de raad heeft daarover echter verklaard dat de labeling voor culturele instellingen, maar ook voor andere doelen werd losgelaten. Dat geld, die meevaller, vloeide vervolgens terug in de Algemene Reserve, zoals het een gemeente met deugdelijke financiële principes betaamt. De VVD-fractie kijkt daar dus anders naar. Het is echt een keuze om dat geld in te zetten voor de culturele instellingen. Die keus kun je wel of niet maken. Vandaag maakt een raadsmeerderheid een andere keus dan de VVD, namelijk om bij voorbaat €800.000 uit middelen waar de Schiedamse raad geheel vrij over kan beschikken in handen van het college te geven om te doneren aan de cultuursector.

Dat geld zou echter ook kunnen worden besteed aan bijvoorbeeld een schoner Schiedam, een veiliger Schiedam of het aflossen van de schulden, maar daar wordt niet voor gekozen. De heer Haan constateert dat dit de derde keer is dat de heer Janssen doet alsof de culturele instellingen een cadeautje krijgen, maar dat klopt niet. In de motie wordt voorgesteld om een noodfonds in te stellen dat wordt aangesproken indien nodig. De gemeente geeft geen cadeautje. Er wordt niet zomaar €800.000 weggegeven. Dat geld wordt gereserveerd, maar als het niet nodig is, kan het terugvloeien in de algemene middelen. Is het wel nodig, dan is het fijn om dat geld achter de hand te hebben. De heer T. Janssen ziet de culturele instellingen graag eerst een poging doen, zoals de wethouder ook heeft aangegeven, om met creatieve oplossingen of besparingen te komen, voordat dit geld, waar de raad vrij over beschikt, voor dat doel beschikbaar wordt gesteld. Het is een andere keuze, maar wel die van de VVD. Het geld had dus ook kunnen worden besteed aan een schoner Schiedam, een veiliger Schiedam of het aflossen van schulden, maar daar wordt door de acht partijen nadrukkelijk niet voor gekozen op dit moment. Van sommige fracties was de VVD al bekend dat cultuur voor hen een topprioriteit is. Hoewel niet die van de VVD is dat een te respecteren standpunt.

Deze week blijkt echter tot verbazing van de VVD-fractie dat het beschikbaar stellen van €800.000 aan de cultuursector voor andere centrumrechtse partijen in deze raad, zoals LOS, AvS of AOV, een hogere prioriteit heeft dan bijvoorbeeld veiligheid, een schone stad of de aflossing van schulden. Maar politiek is keuzes maken. Geld kan maar één keer worden uitgegeven. De geldboom, waar de heer Kahramanoğlu al anderhalf jaar naar op zoek is, is nog steeds niet gevonden. De Schiedamse VVD zou zich ervoor op de borst kunnen kloppen dat zij de enige partij is aan deze kant van het politieke spectrum die andere keuzen maakt, maar eerlijk gezegd is de fractie erg teleurgesteld dat uitgerekend LOS, AvS en het AOV deze motie vanavond aan een meerderheid helpen. Mevrouw Rotteveel constateert dat de heer Janssen zich op de borst blijft kloppen. Hij kan nog tien keer zeggen welke partijen deze motie steunen, maar dat is inderdaad een keus. Die maak je of die maak je niet. Dat de VVD ervan baalt dat de motie het gaat halen, is erg jammer, maar het is niet anders. De heer T. Janssen bevestigt dat LOS die keus kan maken, maar het baart de fractie wel zorgen dat het wat cultuur betreft niet meer zoveel uitmaakt of een woordvoerder van LOS of iemand van D66, PS of andere fracties het woord voert. De heer M.

Janssen luistert met enige verbazing naar de stelling van de VVD dat AvS opeens een rechtse partij is. Prima, maar de fractie roept al wel twee jaar dat zij een goed idee gewoon steunt en dit is een goed idee. Het is een noodfonds, maar geen sigaar uit eigen doos, want het geld was er al. Dat had eigenlijk sowieso naar de culturele instellingen gemoeten, dus spreker snapt niet dat de VVD daar zo’n heisa over maakt.

3

Volgens de heer T. Janssen is het niet de VVD die AvS indeelt in een bepaalde kant van het politieke spectrum. Dat heeft de partijvoorzitter van AvS gedaan. Spreker was daar wel blij mee, al blijkt nu dat dit bericht niet klopt. Het staat vast dat Schiedam vrij kan beschikken over deze middelen en die kan inzetten voor het doel dat het meest belangrijk wordt gevonden. Dat kan cultuur zijn, een te respecteren standpunt, maar het verbaast de VVD-fractie wel dat partijen aan deze kant van de zaal daar zo enthousiast in meegaan en dus nadrukkelijk niet kiezen voor andere bestemmingen van dat geld. Daar blijft spreker bij. De heer Reuderink weet niet aan welke kant zijn fractie wordt ingedeeld door de VVD maar vindt dat de VVD-fractie heel erg blijft hangen in het verhaal dat zij niet boos is, maar wel heel erg verdrietig. De heer T. Janssen ontkent dat. Zijn fractie is teleurgesteld. De heer Reuderink constateert dat dit het een stuk beter maakt. Het lag dus niet aan de heer Janssen maar aan spreker. De heer T. Janssen heeft nog één vraag aan de wethouder.

Wat gaat hij doen als de situatie zich voordoet dat, als de motie is aangenomen, de culturele instellingen die eerst tegen de wethouder zeiden dat zij 2024 goed zouden doorkomen, toch ineens in gigantische problemen komen? De fractie steunt de motie over het natuur- en milieuonderwijs, met dien verstande dat het uitstel van de bezuiniging er niet toe mag leiden dat de structurele bezuiniging niet op ordentelijke wijze wordt doorgevoerd. Wat spreker betreft komt van uitstel geen afstel en moeten betrokken partijen nu de kans aangrijpen om beter samen te werken om de kosten te beperken. Wat betreft de andere moties zal de opvatting van de fractie bij de stemmingen duidelijk worden. De heer Haan is blij dat niet alleen bij de Zomernota maar ook bij de begroting algemene beschouwingen worden gehouden. Het is goed om regelmatig het gesprek aan te gaan over hoe het gaat in de stad en over hoe het verder moet. Er zijn in de loop van het jaar momenten genoeg om dat op een goede manier met elkaar te doen, ook bij de bespreking van de jaarstukken en als er wordt gesproken over startnotities, visies, kadernota’s en uitvoeringsprogramma’s. Dan moeten raad en college in discussie, debatteren, duidelijke visies vaststellen, heldere kaders stellen en zorgen dat die visies en kaders landen in uitvoeringsprogramma’s met afrekenbare doelen en een helder pad daarnaartoe.

Er moet voor worden gezorgd dat Schiedam niet langer de verkeerde lijstjes aanvoert, maar dat de stad hoog op de goede lijstjes komt te staan. Niet langer een stad zijn waar het armoedeprobleem groter is dan gemiddeld in Nederland, niet langer een stad waar mensen noodgedwongen in beschimmelde huizen moeten wonen, niet langer een stad waar meer bomen gekapt worden dan er worden teruggeplant, niet langer een van de laagste opkomsten van het land bij de gemeenteraadsverkiezingen. Niet langer de minst duurzame gemeente en nee, dat is niet alleen de uitkomst van een onderzoek van een energiebedrijf. Ook als je bijvoorbeeld kijkt naar de energielabels die huizen hebben, staat Schiedam in de top tien van het grootste aandeel woningen met een E-, F- of G-label. Niet langer een stad waar culturele instellingen die worstelen met de naweeën van Corona en die te maken krijgen met een forse loonstijging, een veel hogere energierekening, hoge inflatie, een huurverhoging van 6% en een subsidie die maar 3,1% wordt verhoogd. Nee, het geld uit de motie voor een noodfonds is geen sigaar uit eigen doos en geen Schiedams belastinggeld, maar Coronasteun, geld van het Rijk dat is bedoeld voor de culturele instellingen. De heer T. Janssen constateert dat de heer Haan aangeeft dat het geld was bedoeld voor Coronasteun, maar ook dat de problemen door wezenlijk andere zaken worden veroorzaakt.

Waarom is dit dan een zinnige besteding van die Coronasteun? De heer Haan wijst erop dat de culturele instellingen hebben aangegeven dat ze nog steeds kampen met de naweeën van Corona. De problemen worden nu groter door zaken als inflatie, de veel hogere huur, de hogere loonkosten en de niet veel hogere subsidie. Het geld dat toch al bedoeld was voor de culturele instellingen kan nu beter daar worden ingezet, zodat hun problemen worden weggenomen. De heer T. Janssen kan zich voorstellen dat niet alleen cultuurinstellingen, maar ook andere organisaties en bedrijven kampen met de naweeën van Corona. Waarom is het dan specifiek en alleen de cultuursector waar dat geld naar toe moet? Waarom kunnen die andere organisaties daar wat de heer Haan betreft naar fluiten?

4

Volgens de heer Haan kan de heer Janssen zijn woorden niet op die manier vertalen. De fractie vindt cultuur belangrijk. De gemeente heeft als subsidieverstrekker van de culturele instellingen in Schiedam een belangrijke rol bij het proberen te voorkomen dat die instellingen omvallen. Gelukkig heeft de gemeente een flinke pot met geld van het Rijk gekregen om die organisaties niet te laten omvallen. Voor de andere instellingen bestaan andere regelingen. Daar is in Schiedam ook gebruik van gemaakt, maar die instellingen hebben nog niet aangegeven dat ze bijna omvallen. Ook voor het bedrijfsleven zijn er regelingen, maar de gemeente is daar niet per se de eerstverantwoordelijke voor. Veel meer dan vorig jaar is er nu sprake van samenwerking across the aisle, zoals ze in de VS zeggen, of te wel samenwerking tussen coalitie- en oppositiepartijen, van links tot rechts. Van de negentien moties dient GroenLinks er veertien mede in, nu dertien, omdat motie M1 is ingetrokken. De fractie heeft mede namens PS en CDA een motie ingediend over het burgerberaad. Een burgerberaad is een manier om inwoners en politici gelijkwaardig te laten samenwerken. Een burgerberaad bestaat uit een groep mensen die een afspiegeling vormt van de samenleving waar iedereen zich in kan herkennen. Tijdens het burgerberaad gaan de deelnemers in dialoog met elkaar, begeleid door onafhankelijke gespreksbegeleiders.

Deelnemers krijgen informatie aangereikt, maar ze bepalen nadrukkelijk zelf welke informatie en deskundigen ze willen raadplegen. Zo komen ze als groep tot aanbevelingen. Aanbevelingen die aan vooraf gestelde voorwaarden voldoen, worden overgenomen. De fractie vindt het jammer dat de wethouder de motie wegwuift met de opmerking dat het de verkeerde volgorde is, dat het erop lijkt alsof de partijen die de motie hebben ingediend per se eerst een instrument willen inzetten om er vervolgens een onderwerp bij te zoeken, in plaats van eerst een onderwerp te hebben om er daarna het passende instrument bij in te zetten. Het burgerberaad is een bewezen goed werkend instrument dat over de gehele wereld, ook in Nederland, mooie resultaten oplevert. Waarom zou je dat instrument ook niet in Schiedam uitproberen? Waarom zou je niet een goede doorsnede van de Schiedamse bevolking vragen om met de gemeente mee te denken? Je hoeft niet meteen een onderwerp te noemen. Spreker wil graag samen met het college en de gehele raad bepalen voor welk onderwerp het burgerberaad een passend instrument is. Volgens de heer Reuderink zijn er twee mogelijkheden om het burgerberaad samen te stellen. Of je loot, of je zorgt voor een samenstelling die bij de bevolking past. Maar als je loot, haal je dat element weg.

De heer Haan constateert dat de heer Reuderink zich niet heeft verdiept in hoe een burgerberaad werkt en hoe dat in andere gemeenten en over de gehele wereld wordt toegepast. De heer Reuderink vindt het grappig om te horen dat hij zich niet in deze kwestie heeft verdiept, want het tegenovergestelde is het geval. Hij is het alleen niet eens met de heer Haan en hij ziet een inconsistentie in het betoog van de heer Haan. De heer Haan kan dat vervelend vinden, maar dat wil niet zeggen dat spreker zich niet heeft verdiept in deze kwestie. Juryrechtspraak in de VS is bijvoorbeeld een van de zaken die worden genoemd op de site van een of andere club die burgerberaden wervend aan de man probeert te brengen. Daar vinden veel Nederlanders echter wat van. De heer Haan stelt dat als loting op de goede manier plaatsvindt dit kan zorgen voor een mooie doorsnede van de bevolking in het burgerberaad. De heer Reuderink constateert dat daar toch een vorm van voorselectie voor nodig is, want als er sprake is van een bepaald soort uitkomst, is het geen neutrale loting. De heer Haan probeert het in begrijpelijke taal uit te leggen. Stel dat je geen kandidatenlijst voor een partij maakt voor de verkiezingen. Stel dat tussen alle mensen die op die partij stemmen wordt geloot wie er namens de partij in de raad komt. Zo gaat het ook bij het burgerberaad.

Je kijkt welke groepen moeten worden vertegenwoordigd in het burgerberaad. Vervolgens loot je uit die groepen, zodat uit al die groepen een geloot iemand dan in dat beraad komt. De heer Reuderink wil graag weten wie die groepen dan samenstelt. De heer Haan antwoordt dat de gemeente dat doet. De fracties die de motie hebben ingediend, willen ervoor zorgen dat het instrument van het burgerberaad opgepoetst klaarligt op het moment dat het wordt ingezet. Dat geldt ook voor de Participatieverordening en de regels en voorwaarden voor het gebruik moeten dan ook al bedacht zijn.

5

Spreker stelt wethouder Ergin graag gerust over de Groenfondsmotie. Het is niet de bedoeling het uitvoeringsprogramma overhoop te halen. Er is inderdaad van alles in gang gezet, dus de gemeente is aan de slag gegaan. In eerste termijn gaf spreker aan dat GroenLinks ten volle achter de Groenvisie staat, maar de fractie is teleurgesteld over de vertraging die het uitvoeringsprogramma en daardoor ook de uitvoering hebben opgelopen. Zij heeft het college opgeroepen geen verdere vertraging te laten ontstaan. Als je in de begroting op zoek gaat naar het Groenfonds, tref je dat slechts één keer aan. Bij elk begrotingsjaar staat hetzelfde bedrag, aan het begin en aan het eind van het jaar. Dat betekent geen stortingen en geen onttrekkingen en dan schrik je een beetje. De antwoorden op haar vragen bij de begrotingscarrousel stelden de fractie niet helemaal gerust en vandaar haar inbreng in eerste termijn. De reactie van de wethouder stelde de fractie wel meer gerust. Het is duidelijk dat er wel degelijk hard wordt gewerkt. De Groenkaart met de langverwachte en lang uitgebleven bomenlijst gaat er eindelijk echt komen, maar het zou fijn als dat allemaal wat zichtbaarder wordt in de stad en ook wat inzichtelijker voor de raadsleden. Jammer genoeg komt er van de herplant van bomen weinig terecht. Er is een achterstand van honderden, zo niet duizenden bomen.

Er is voor al die gekapte bomen keurig geld in het Bomenfonds gestopt, maar laat dat geen spaarpotje blijven. Dat geld moet actief worden ingezet waar het voor is bedoeld. De plannen hoeven niet te worden aangepast, ze moeten worden uitgevoerd. Vandaar de motie, ingediend met CDA, PS, AOV, en CDA, om aan de slag te gaan met de herplant, met vergroening. Betrek de wijken daarbij. Vraag bewoners en ondernemers om te helpen bij het zoeken naar goede plekken voor die vergroening. De bedrijventerreinen zijn immers bijna allemaal grijs en stenig. Spreker krijgt ten slotte nog graag antwoord op een vraag uit de eerste termijn. De uitvoering van de Mobiliteitsvisie kent allemaal op elkaar ingrijpende maatregelen. Extra inzet wordt onder andere gedekt met hogere inkomsten uit de invoering van gereguleerd parkeren. De verlaging van de tarieven voor parkeervergunningen is, zo besloot de raad vorig jaar bij de begrotingsbehandeling, dit jaar al doorgevoerd, terwijl er nog geen hogere inkomsten zijn van het gereguleerd parkeren. Dat levert dan toch een financieel probleem op? Dan er toch sprake van uitgaven die niet kunnen worden gedaan omdat de verwachte inkomsten er niet zijn? De heer Kahramanoğlu heeft in eerste termijn aangegeven dat ondernemers buiten het centrum nog steeds in afwachting zijn van versoepelingen, bij voorbeeld het toestaan van grotere terrassen.

Ondernemers wordt gewezen op de evaluatie van het horecabeleid. Hij vraagt hoe het op dit moment staat met het vergunnen van grotere terrassen buiten het centrum. Het stemgedrag van DENK zal zo dadelijk bij de stemmingen duidelijk worden. Desniettegenstaande wil hij nu al iets zeggen over het noodfonds cultuur. De fractie is er zeker geen voorstander van op voorhand een noodfonds in te stellen voor één sector. In de vorige vergadering heeft spreker de wethouder duidelijk horen zeggen dat hij goed in gesprek is met de instellingen en de motie daarom onnodig acht. Daar staat hij achter. Als er een noodfond zou moeten komen dient het er een te zijn om Schiedammers te ondersteunen die aan het einde van de maand niet kunnen rondkomen. De heer Haan wijst erop dat het geen of-of-keuze is maar dat er ook voor en-en kan worden gekozen. In de motie wordt niet voorgesteld om het geld voor het noodfonds cultuur uit het armoedebeleid te halen maar om het uit de algemene reserve te putten. De heer Kahramanoğlu heeft dat ook niet beweerd. Er wordt voorgesteld een bedrag uit de algemene reserve ter beschikking te stellen van één sector. Gelet op het feit dat de begroting voor de jaren 2026 en 2027 niet sluit, kiest zijn fractie ervoor motie nr. 17 niet te steunen en dient de fractie ook geen motie in om een ander noodfonds in te stellen.

De heer Haan wijst erop dat bij vaststelling van de begroting voor 2024 een begroting voor 2026 en 2027 wordt vastgesteld die niet sluit maar die wel sluit voor de jaren 2024 en 2025. Voor de heer Kahramanoğlu neemt dat niet weg dat de instellingen met een noodfonds niet structureel worden geholpen. Oplossingen moeten naar zijn mening van structurele aard zijn. De wethouder is in gesprek met de instellingen en heeft aangegeven dat zij moeten kijken hoe zij hun inkomsten kunnen vergroten zodat de structurele lasten kleiner worden. Volgens spreker helpt de raad de instellingen niet door het instellen van een noodfonds. Mevrouw Silva hoort de heer Kahramanoğlu zeggen dat met ingrijpen moet worden gewacht tot de instellingen zeggen dat het goed mis is. Zij heeft moeite met zijn opvatting dat het instellen van een

6

noodfonds voor de culturele sector ertoe leidt dat de instellingen achteroverleunen en zich niet meer inspannen. Volgens haar kunnen beide. De heer Kahramanoğlu heeft dat niet gezegd. Hij is van oordeel dat verschillende sectoren het lastig hebben en erkent hij dat de culturele sector het niet gemakkelijk heeft. Hij verzoekt mevrouw Silva terug te nemen dat hij zou hebben gezegd dat de culturele sector het gemakkelijk heeft. Hij ziet mogelijkheden gelet op het feit dat de wethouder in gesprek is met de sector en is van oordeel dat naar andere manieren moet worden gezocht om deze te helpen. Wat dat betreft sluit hij zich aan bij de woorden van de heer T. Janssen. Per geval kan zo nodig worden gekeken hoe de situatie is. De noodzaak daartoe is op dit moment niet aanwezig, zoals de wethouder en de sector aangeven. De heer Maris doet het deugd dat de heer Kahramanoğlu ergens pleit voor hulp aan de cultuur. Als hij daarvoor een voorstel had gedaan, had hij het wellicht gesteund. Hij vraagt of de woordvoerder van DENK van mening is dat incidentele hulp aan het structureel voortbestaan van de culturele sector, die op dit moment problemen heeft, niet nodig is. Volgens de wethouder zijn die problemen er niet. Naar hij aanneemt heeft de heer Kahramanoğlu ook gesproken met cultureel ondernemers. Dan weet hij dat zij in 2025 heel zware problemen verwachten.

Natuurlijk moet je niet dan pas wat gaan doen. Is de heer Kahramanoğlu het met spreker eens dat om de sector structureel overeind te houden wellicht incidenteel geld nodig is? Hij zegt “wellicht” omdat het om een fonds gaat. De heer Kahramanoğlu zegt dat “wellicht” de mogelijkheid openhoudt dat het niet nodig is. Wellicht kunnen echter ook andere sectoren worden bijgestaan. DENK kiest niet voor de culturele sector. Volgens spreker zijn er helaas te weinig toegankelijke speeltoestellen in de stad. Hij constateert bij de wethouder echter een positieve instelling, die het probleem erkent en ermee aan de slag wil. De motie Geen kind buitenspel biedt de kans een toegankelijk Schiedam te bevorderen, waar alle kinderen, ook die met een beperking, toegang hebben tot een speeltuin. Het aanpassen van speelplaatsen is een kleine stap voor Schiedam maar een grote sprong voorwaarts voor de jeugd van Schiedam. Spreker roept het college op bij toekomstige speeltuinen toegankelijkheid als norm te stellen Hij roept de raad op ervoor te zorgen dat alle kinderen in de stad samen kunnen spelen. De heer Maris acht het mogelijk dat de motie leidt tot hogere kosten voor speeltuinen. Hij vraagt of dit betekent dat andere speeltuinen wellicht minder onderhoud krijgen of vertraging oplopen.

Zijn er eventueel fondsen aan te spreken? De heer Kahramanoğlu meent dat het een het ander niet behoeft uit te sluiten. Extra aandacht voor het aanleggen of toegankelijk maken van speeltuinen behoeft niet tot extra kosten te leiden. Er moet worden gekeken naar de mogelijkheden en daartoe roept de motie ook op. Spreker wijst op het amendement waarin ook geld wordt gereserveerd voor speeltoestellen. Wellicht kan daarin dekking worden gevonden. De Voorzitter merkt op dat door de leden Ben Touhami, Rotteveel, Tuncer, Feelders en Boender de motie “Geen kind buitenspel – Toegankelijke speeltuinen voor alle kinderen” wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, behandelende de begroting 2024, constaterende dat: - er in Schiedam weinig toegankelijke speeltuinen of speelvoorzieningen zijn voor kinderen met een beperking; - alle kinderen het recht hebben om te spelen en zich te ontwikkelen in een veilige en stimulerende omgeving; - toegankelijke speeltuinen bijdragen aan de sociale cohesie, de gezondheid en het welzijn van alle kinderen; overwegende dat: - alle kinderen het recht hebben om te spelen en zich te ontwikkelen in een veilige en stimulerende omgeving;

7

-

eenvoudige aanpassingen in speeltuinen, zoals het vervangen van zand door een foam ondergrond, al significante verbeteringen kunnen brengen in de speelervaring van gehandicapte kinderen;

verzoekt het college: - bij het aanleggen, renoveren of vervangen van speeltuinen waar mogelijk meer toegankelijke speeltoestellen te realiseren en de raad periodiek te informeren over de toegankelijkheid van speeltuinen in het algemeen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M20. De heer Kahramanoğlu zegt dat de motie Groente van eigen bodem voor hem symbool staat voor gemeenschapszin en duurzaamheid. Het gaat daarbij niet alleen om het behouden van gemeentelijke tuinen maar ook om de voortzetting van een waardevol initiatief dat de Voedselbank Schiedam ondersteunt met verse groenten. Met de aanstaande verkoop van boerderij Landvreugd en het eerder stoppen van tuinactiviteiten op het Wibautplein staat de toekomst van dit project op het spel. Deze tuinen zijn meer dan een bron van voedsel. Zij zijn een ontmoetingsplaats voor vrijwilligers en dragen bij aan de sociale cohesie in de stad. Daarom verzoeken de indieners van de motie het college samen met de Stichting Stadstuinieren mee te denken over een manier waarop het initiatief kan worden voortgezet.

De Voorzitter zegt dat door de leden Ben Touhami, Siljee, Maris en Tuncer de motie “Groenten van eigen bodem – voor het behoud van de gemeentelijke tuinen voor de Voedselbank Schiedam” wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, behandelende de begroting 2024, constaterende dat: - het voedselbanktuinieren heeft bijgedragen aan het ondersteunen van cliënten van de Voedselbank Schiedam met verse groenten; - de gemeente Schiedam drie jaar geleden de overeenkomst om te tuinieren op het Wibautplein heeft beëindigd vanwege woningbouw; - nu, in 2023, de verkoop van boerderij Landvreugd aanstaande is, hetgeen mogelijk het einde betekent van de groentetuinen op die locatie; overwegende dat: - de continuïteit van het verbouwen van groente voor de Voedselbank in gevaar komt door de verkoop van boerderij Landvreugd en het eerder beëindigen van de tuinactiviteiten op het Wibautplein; - de gemeentelijke tuinen een maatschappelijke waarde hebben voor veel Schiedammers en vooral voor de vrijwilligers; verzoekt het college: - samen met Stichting Stadstuinieren Voedselbank Schiedam mee te denken of het initiatief Voedselbank tuinieren Landvreugd elders kan worden voorgezet’ - de raad te informeren over de uitkomsten van dit onderzoek en de ondernomen stappen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M21.

De heer Reuderink merkt op dat de Schiedamse gemeenteraad tegenwoordig tweemaal per jaar algemene beschouwingen houdt. Anders dan de heer Haan vindt hij dat best veel. Hoewel er veel complimenten zijn voor de leesbaarheid van de begroting en niemand heeft gezegd dat de begroting geen goede weergave is van de Zomernota komt iedereen en niet alleen de coalitie toch met een flink aantal moties. De grootste coalitiepartij kwam, zij het rijkelijk laat, toch ook nog met een stevig aantal moties. Hoewel de coalitiepartijen toch bij uitstek achter de Zomernota, dus zeker ook de begroting, die niet meer dan het invullen van de Zomernota zou moeten zijn, staan komen zij toch met een flink aantal

8

aanpassingen en verbeteringen. Blijkbaar kon het vorige stuk, dat met een grote meerderheid is aangenomen, toch nog weer beter. Mogelijk is er ruimte voor andere dingen. Dit alles leidt er voor spreker in ieder geval toe dat hij van mening is dat de raad het een keer, niet nu - één keer 0.30 uur vindt hij meer dan genoeg - moet hebben over de manier waarop dit proces moet worden ingericht. De OPS is terughoudend in het indienen van moties. Het blijft nu ook bij de paar die zij heeft medeondertekend. Bij het bepalen van haar stemgedrag zal zij kijken naar wat het grootste belang is voor een grote groep Schiedammers. Eén motie dient spreker opnieuw in, samen met de fracties van het AOV en het CDA, namelijk de motie Terugdraaien tegemoetkoming meerkosten en verhoging OZB. Hij hoorde daarover gisteren zulke warme woorden van de PvdA, die ook nog eens werden bevestigd door PS, toen de heer Maris opmerkte dat de moties erg op elkaar leken. Spreker vindt dat ook. Helaas wil de PvdA nu niet meetekenen. Van de heer T. Janssen heeft hij dezer dagen geleerd dat je dan de houding moet aannemen van pappa die niet boos is maar wel heel verdrietig of teleurgesteld. Hij houdt het er dan ook bij dat de PvdA moet weten dat hij heel erg teleurgesteld is. Kennelijk is dat de nieuwe mores. Spreker verwacht heel veel steun voor zijn motie, ook van de PvdA.

De heer Haan stelt vast dat de heer Reuderink de VVD verwijt dat zij laat is met het voorleggen van moties aan andere fracties maar zegt dat hij deze motie helemaal niet heeft gezien. De heer Reuderink wijst erop dat de heer Haan die motie verleden jaar al heeft gezien. Mevrouw Silva stelt vast dat de heer Reuderink een beetje verdrietig is dat de PvdA deze motie niet mede indient. Dat kan voor hem overigens geen verrassing zijn. Het is vrij duidelijk dat de motie die de heer Reuderink nu indient wezenlijk anders is dan de motie die de PvdA afgelopen dinsdag heeft ingediend. De heer Reuderink heeft niet gezegd dat hij verrast was. Hij was teleurgesteld en aan die term houdt hij vast.

De Voorzitter zegt dat door de leden Reuderink, De Jong en Pegtel de motie “Tijdelijk terugdraaien bezuiniging tegemoetkoming meerkosten en verhoging OZB” wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 7 en 9 november 2023, constaterende dat: de gemeente Schiedam geen structureel sluitende begroting heeft, maar over 2024 wel een overschot op de begroting kent; steeds meer Schiedammers moeite hebben om financieel rond te komen; overwegende dat: het terugdraaien van de eerdere verhoging van de OZB en de eerdere bezuiniging op de tegemoetkoming meerkosten Schiedammers meer financiële ruimte zou geven; de gemeenteraad zich ervoor heeft uitgesproken het voorgaande onmiddellijk te doen zodra hiertoe de ruimte is; de ruimte hiertoe momenteel niet structureel bestaat, maar wel tijdelijk; verzoekt het college: de eerdere verhoging van de OZB en de eerdere bezuiniging op de tegemoetkoming meerkosten over 2024 terug te draaien; hiertoe volgende raadscyclus een voorstel aan de raad te doen toekomen; bij het opstellen van de volgende zomernota te onderbouwen of deze maatregelen voor 2025 gehandhaafd kunnen worden, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M22. Mevrouw Silva hoort vanavond veel teleurstelling en verdriet in de raad. Zij kijkt de zaal in, de stad in, maar ziet dan ook heel veel mooie dingen. Dat wil zij aan de voorkant alvast benoemen.

9

College en raad gaan nu verder waar ze gebleven waren, maar dan solidair. Spreekster zet graag een duurzame stap voorwaarts. Wat de PvdA betreft is de rode draad bij die aanpak in de stad: blijf vertrekken vanuit de drie P’s. De fractie gelooft namelijk in de potentie van de hele stad, van de organisaties, van de Schiedammers, in de preventie en in het perspectief. Welke koers kies je in deze onzekere tijden? Wat de fractie betreft wordt gekozen voor investeren waar dat het hardst nodig is. Soms is dat ook ongelijk investeren, zodat iedereen gelijke kansen heeft. Dat doe je met de motie voor een verbeterde toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Dat doe je met de motie over kansengelijkheid. Dat doe je ook met de motie over de kostendelersnorm naar 35 jaar. De wethouder heeft in dat kader gesuggereerd om, nu er toch een onderzoek op dit punt komt, ook te kijken of er ruimte is voor maatwerk, in die zin dat ook uitzonderingsgevallen boven de 35 jaar in aanmerking komen. Ook dat zie je terug in de stad. Daarom heeft de fractie de motie aangepast. De fractie van Progressief Schiedam heeft zich als mede-indienster aangesloten bij de motie. De heer T. Janssen vraagt of dat maatwerk in de motie op mensen tussen de 27 en 35 jaar betrekking heeft, of ziet dat op kinderen boven 35 jaar? Mevrouw Silva antwoordt dat het laatste het geval is.

Dat wordt in het onderzoek ook meegenomen. Veel fracties zijn van mening dat de kostendelersnorm eigenlijk helemaal zou moeten worden afgeschaft. Dat gaat spreekster nogal ver, maar het komt in deze stad vaak voor dat mensen te maken krijgen met een scheiding, terwijl er ook sprake is van een ontzettende woningopgaaf. De Voorzitter zegt dat door de leden De Leeuw, Haan, Maris, en Kondu de gewijzigde motie Kostendelersnorm naar 35 jaar wordt voorgesteld: De gemeenteraad van de gemeente Schiedam, in openbare vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, gelezen het raadsvoorstel 'begroting 2024 Schiedam', constaterende dat: de kostendelersnorm niet wordt toegepast op jongeren tot de leeftijd van 27 jaar; overwegende dat: volkshuisvesting ook voor veel jongeren van 28 jaar bijna onbereikbaar is; dit in het bijzonder geldt voor kinderen van bijstandsgerechtigden, daar zij geen financiële ondersteuning van hun ouders kunnen krijgen; verzoekt het college: om te onderzoeken of het mogelijk is de kostendelersnorm voor thuiswonende kinderen tot 35 jaar niet meer toe te passen en voor mensen boven de 35 jaar te kijken of maatwerk mogelijk is; als dit mogelijk blijkt, om (uiterlijk) in Q2 2024 met een voorstel te komen om deze verruiming toe te passen, en gaat over tot de orde van de dag. Deze gewijzigde motie houdt het nummer M9.

De heer Reuderink is benieuwd waarom een volledige afschaffing van de kostendelersnorm de PvdA te ver gaat. Mevrouw Silva antwoordt dat dit de fractie niet te ver gaat, maar zij kijkt ook naar de signalen vanuit de stad en naar wat er haalbaar is. De heer Reuderink merkt op dat signalen uit de stad het beleid hier niet bepalen. Denkt mevrouw Silva dat zij met deze motie een meerderheid van de coalitiepartijen achter zich heeft? Mevrouw Silva zegt dat dit niet het geval is. De heer Maris voelt zich enigszins aangesproken, want PS was niet de eerste mede-indiener, maar is dat als coalitiepartij nu wel. Voor PS was de overweging dat er wordt gesproken over maatwerk.

10

Dan heb je het over de groep ouder dan 35 jaar. Daarmee komen de indienende fracties ook tegemoet aan de wens van de OPS. De heer Reuderink zou willen dat het altijd feest was. De heer T. Janssen wil graag weten waarom dat maatwerk voor kinderen boven de 35 jaar nodig is. Waarom houd je het niet bij de groep van 27 tot 35 jaar? Voor de heer Maris was alleen maatwerk voldoende geweest. Dat was ook een eis van de fractie. Dat moest er in ieder geval in staan, want anders zou de fractie de motie niet eens hebben gesteund. Daar komt bij dat er nog een onderzoek naar dat maatwerk en de leeftijdsgrens wordt ingesteld. De resultaten daarvan worden eerst afgewacht. Volgens mevrouw Silva staat voor de PvdA één ding vast: De bestaanszekerheid van een groeiende groep mensen staat op het spel. Dat vindt de fractie onaanvaardbaar. Dat vraagt om solidariteit, niet alleen in woorden, maar ook in acties. Het is goed dat er landelijk zoveel aandacht is voor bestaanszekerheid. Veel mensen kunnen momenteel moeilijk rondkomen. Zij hebben het moeilijk met de keus om wel of niet naar de dokter of de tandarts te gaan. Daar zijn mensen overdag mee bezig en ’s nachts liggen ze er wakker van. Is dat de zorg van de gemeente? Ja, de PvdA gelooft namelijk in een zorgzaam Schiedam waar de zorg voor elkaar centraal staat: Als het jou even niet lukt, gaan we naast je staan, ook als overheid.

It takes a village to raise a child. Iedereen weet dat, maar als je kijkt naar de ontwikkelingen van de laatste jaren is de samenleving steeds individualistischer geworden. Informele hulp en ondersteuning in je eigen netwerk zijn afgenomen. Daarom is het des te belangrijker dat de kinderopvang op orde is. De motie kinderopvang gaat daarbij helpen. Kan het college de financiële mogelijkheden en onmogelijkheden van het terugdraaien van de bezuiniging uit 2020 op de tegemoetkoming meerkostenzorg, het terugdraaien van de verhoging van de OZB met 2,5%, en de uitkomsten van de Zomernota collectief met de raad delen? De heer T. Janssen vraagt zich af in welke zin een collectieve toezegging van het college afwijkt van een reguliere toezegging? Mevrouw Silva begrijpt de vraag, maar er is wat dit betreft sprake van twee beleidsterreinen waar twee wethouders over gaan. De heer Reuderink gaat ervan uit dat het college geacht wordt met één mond te spreken. Of moet iets dergelijks voortaan per portefeuillehouder worden gedefinieerd? Spreker gaat ervan uit dat de burgemeester de eenheid van het college bewaakt. Mevrouw Silva vindt dat deze vraag stellen haar beantwoorden is. Het college spreekt altijd met één mond. De heer Reuderink begrijpt de vraag van de heer Janssen in dit geval wel, maar het is meer een vraag aan het college.

Mevrouw Silva staat voor een sterke cultuursector, voor een eerlijke verdeling, voor wonen in gemengde wijken, voor kansen voor ieder kind en ondersteuning in een vroeg stadium. Dat zegt spreekster met nadruk, want niets doen heeft op lange termijn een meerprijs tot gevolg. De fractie vraagt zich af of die meerprijs te zijner tijd wil betalen. Dat geldt voor de motie van het noodfonds voor cultuur, maar eigenlijk ook voor alle andere moties. Dat brengt spreekster terug bij de drie P’s, potentie, preventie en perspectief. Je moet met bepaalde zaken dus niet wachten op de meerprijs in de toekomst als je die aan de voorkant al ziet aankomen. De heer M. Janssen dankt alle partijen voor hun input door middel van moties, vragen en antwoorden, en het college voor de beantwoording van de vragen. Spreker feliciteert Serkan met de geboorte van zijn dochter. Eerst een reactie op de terugkoppeling door het college op de vragen van zijn fractie en de ingediende motie. De fractie moet nog even geduld hebben als het gaat om de uitvoering van de aangenomen motie vorig jaar over de verruiming van de openingstijden van de Milieustraat. In het eerste halfjaar van 2024 zou daar meer duidelijkheid over moeten komen. Die toezegging is gedaan, maar de fractie zal dat

11

kritisch blijven volgen. Tevens heeft de fractie haar zorgen uitgesproken over de uitvoerbaarheid van de huidige Mobiliteitsvisie als de verwachte uitkomst van de laatste draagvlakmeting ook een nee zal opleveren. Het college wil daar nog niet op vooruitlopen en wil dit onderwerp, heel toepasselijk, even parkeren. Dat vindt de fractie echter te gemakkelijk, want er zijn inmiddels al twee draagvlakmetingen afgerond. Spreker hoopt dat het college achter de schermen druk bezig is met een visie op alternatieve mogelijkheden voor het parkeervraagstuk. De fractie komt hier zeker op terug. Dan de terugkoppeling op de motie van Alles voor Schiedam “Geef boa’s hun verdiende loon”. De wethouder ontraadt die motie. Dat vindt de fractie bijzonder en opmerkelijk, want ze draagt een concrete oplossing aan voor een probleem dat al langer speelt, namelijk een structureel tekort aan boa’s. Een oplossing die het college en het ambtelijk apparaat juist zou helpen. De argumentatie van het college is dat er geen structureel tekort is omdat de boa’s momenteel overal op kunnen worden ingezet. Dat is klinkklare onzin, want er worden wel degelijk keuzen gemaakt of prioriteiten gesteld om wel of niet te handhaven. Dat is in eerdere raads- en commissievergaderingen al bevestigd.

En waarom staan er dan twaalf vacatures open? Geld is niet de enige reden om voor een baan te kiezen, stelt de wethouder, maar dat is ook een drogreden. Geld is inderdaad niet de enige redne, maar als je kunt kiezen uit twee gelijkwaardige posities met een vergelijkbaar takenpakket, waarbij de ene positie beter betaalt dan de andere, omdat die hoger wordt ingeschaald, is de keuze in de meeste gevallen snel gemaakt. Dat verschil kan in dit geval oplopen tot €5.000 per jaar bruto. De raad gaat niet over de salarissen van ambtenaren, is een ander verweer. Dat klopt, maar deze discussie gaat veel breder. De kwestie is namelijk dat Schiedam een structureel probleem heeft om haar vacatures op het gebied van handhaving te vervullen, vooral vanwege de oneerlijke concurrentie met de gemeenten om Schiedam heen, want daar wordt een schaal hoger gehanteerd voor instromers. Bijna 30% van alle posities voor handhaving is vacant of wordt momenteel extern ingehuurd. In Den Haag is in augustus van dit jaar een soortgelijke motie bijna unaniem aangenomen en door de wethouder omarmd. Daar ging de raad in Den Haag blijkbaar wel over de kwestie. Er is volgens de wethouder in Schiedam ook geen geld voor een structurele verhoging, maar dat klopt niet helemaal.

De verhoging is weliswaar structureel, maar voor het begrotingsjaar 2024 zouden de salariskosten die niet zijn uitgegeven door de vele vacatures meer dan toereikend moeten zijn om de aanpassing toch door te voeren. Dat is tevens de post waarvan de externe inhuur momenteel wordt betaald. Die externe inhuur is gemiddeld twee tot 2,5 keer zo duur. Daar kun je dus flink op besparen door meer mensen in vaste dienst te nemen. Dat wordt makkelijker als je de schaal ophoogt. In Den Haag moet nog worden bekeken waar het extra benodigde budget vanaf 2025 vandaan moet komen, maar voor 2023 en 2024 wordt gebruikgemaakt van de niet uitgegeven salarissen als budget voor de ophoging van de inschaling. Voor Alles voor Schiedam is en blijft de prioriteit dat de capaciteit aan boa’s zo snel mogelijk omhooggaat. De heer Maris constateert dat Den Haag het geld voor 2025 nog moet vinden. Dat zou hier wellicht ook het geval kunnen zijn. Toch moet je dat geld dan vinden, want je hebt met een structurele salarisverhoging te maken. Je geeft structureel geld uit en dat moet je in de toekomst ook ergens vandaan halen. Is de fractie van de heer Janssen bereid om de motie in die zin aan te passen, dat het college wordt verzocht om te onderzoeken hoe deze kwestie zo snel mogelijk kan worden opgelost en daarbij de suggestie van AvS mee te nemen? Dan zou AvS heel veel fracties wellicht achter zich krijgen.

De heer M. Janssen vindt een onderzoek op dit moment niet nodig. De motie is helder, de oplossing van het probleem ook. Er moet snel actie worden ondernomen. Als je de kwestie eerst gaat onderzoeken, ben je weer een jaar verder. De heer Maris heeft de beantwoording van het college ook gehoord. Er zijn inmiddels allerlei dingen in gang gezet. Die kunnen direct worden meegenomen in het onderzoek. Dat hoeft dus geen jaar te duren. Spreker is wel bereid om een maand of zes te wachten op een goede oplossing. Dat doe hij liever dan nu structureel heel veel geld uitgeven. Ook dat geld kan wellicht anders worden ingezet voor de stad. De heer M. Janssen herhaalt dat er sprake is van een structureel probleem. De gemeente komt namelijk mensen tekort. Als je voor een of ander project zes mensen nodig hebt, maar je komt er met eentje aan, is de vraag ook: Waar is de rest? Hoe ga je dit oplossen? Schiedam zit al een jaar met dit probleem en dat leidt tot rotzooi bij de prullenbakken en het niet opruimen van barbecue-rommel in het Beatrixpark. En je moet keuzen maken, waardoor andere zaken blijven liggen. Spreker snapt dat op een bepaald moment sprake kan zijn van een probleem om aan structureel geld te komen, maar hij vindt dat eigenlijk niet zo belangrijk. Meer veiligheid in Schiedam vindt hij belangrijker.

12

De heer Maris constateert dat de heer Janssen van mening is dat, als Schiedam boa’s in vaste dienst heeft de problemen met de barbecues en de prullenbakken zijn opgelost. Spreker gelooft dat niet. Er wordt momenteel gebruik gemaakt van externe inhuur, maar de problemen zijn er nog steeds. Dat is geen reden om structureel geld te gaan uitgeven. De heer Reuderink vindt de motie ook sympathiek, maar als de kans op aanneming van de motie groter wordt als de suggestie van de heer Maris wordt overgenomen, is het dan niet beter voor een half ei te gaan dan voor een lege dop? De heer M. Janssen antwoordt dat hij daar heel diep over moet nadenken. De heer Reuderink is van mening dat dit de heer Janssen gaat lukken. De heer M. Janssen wil de suggestie van de heer Maris even bespreken met de mede-indieners van de motie. De heer T. Janssen heeft een punt van orde. Mocht de motie worden gewijzigd, op voorstel van de heer Maris, dan is er geen derde termijn. Dus kan de schorsing beter direct plaatsvinden. De heer M. Janssen vraagt om een korte schorsing. De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De heer M. Janssen stemt in met een onderzoek, mits het resultaat uiterlijk in het eerste kwartaal van 2024 aan de raad wordt meegedeeld. Het is de bedoeling dat het college met Den Haag zal spreken over de manier waarop het daar is gegaan.

De Voorzitter vraagt of dit betekent dat de heer Janssen zijn motie terugneemt en het college om onderzoek vraagt. De heer M. Janssen trekt de motie niet in maar wijzigt haar. De Voorzitter zegt dat het lid M. Janssen zijn motie op stuk nr. 12 in die zin heeft gewijzigd dat zij thans luidt: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter behandeling van de concept-begroting 2024, constaterende dat: er inmiddels 12 vacatures openstaan (6 maal basis BOA, 4 maal BOA ondermijning en 2 maal BOA vakspecialist) op een totaal van 41; de salariëring in omliggende gemeenten minimaal voor basis BOA's een schaal hoger ligt dan in Schiedam; we nu vaak moeten kiezen voor de duurdere optie van externe inhuur (al € 134.419,uitgegeven in 2023); overwegende dat: de inzet van BOA 's op veel gebieden gewenst is volgens onder andere het uitvoeringsprogramma Openbare orde en veiligheid; het voor de afdeling vergunningen en handhaving van de gemeente Schiedam nu moeilijk is mensen aan te trekken door de concurrentie met andere gemeenten met een hoger salaris en een hoger veiligheidsgevoel; er inmiddels meerdere malen is verklaard dat er regelmatig gekozen moet worden waar en wanneer er gehandhaafd kan worden en dat dus ook niet alles gehandhaafd kan worden; we een risico lopen op uitstroom van huidige BOA 's naar omliggende gemeenten; een goede bezetting van de

afdeling handhaving kan helpen bij veel speerpunten de gemeente Schiedam (veiligheidsgevoel, schoon op straat, woonoverlast enz.);

13

verzoekt het college tot het uitvoeren van een onderzoek naar hoe het structureel tekort aan BOA’s zo snel mogelijk op te kunnen lossen, hierin onze oplossing voor het verhogen van de instroomschalen mee te nemen als potentiële mogelijkheid evenals contact op te nemen met de gemeente Den Haag om te kijken of en hoe de motie hen daarin heeft geholpen bij het invullen van vacatures en hierover uiterlijk Q1 2024 een tussentijdse rapportage naar de raad te zenden en uiterlijk Q2 2024 een terugkoppeling te geven aan de raad. en gaat over tot de orde van de dag. Deze gewijzigde motie houdt het nummer M12. De heer M. Janssen constateert dat fracties zich zorgen maken over veiligheid en handhaving en hij vertrouwt dat zij zich kunnen vinden in zijn motie. Hij memoreert dat afgelopen dinsdag werd gezegd dat de betogen over veiligheid mogelijk het veiligheidsgevoel in Schiedam zouden beïnvloeden. Volgens spreker zet men de wereld daarmee een beetje op zijn kop. Rotzooi op straat, foutparkeren, drugshandel, explosies, autodiefstal, vernielingen en intimidatie zorgen voor een verminderd veiligheidsgevoel, iets waarmee de motie ook weer een klein beetje heeft te maken. Vanuit zijn rol als volksvertegenwoordiger zal hij dit als altijd feitelijk en onderbouwd aan de kaak blijven stellen.

De heer Van Sliedregt was vooraf sceptisch over het uitsmeren van de begrotingsbehandeling over twee avonden maar moet erkennen dat het toch wel prettig was na de eerste termijn een dag adempauze te hebben, rustig na te kunnen denken en als fractie te overleggen over de antwoorden van het college en diverse moties. Spreker dankt wethouder Ergin voor diens antwoorden over de schaduwlijsten in het Schiedamse basisonderwijs. Hij neemt aan dat over de gesprekken die worden gevoerd terugkoppeling komt naar de raad. Hij heeft gesproken van vervolgacties, wellicht in de vorm van schriftelijke vragen, maar die zijn dan niet nodig. Hij zal de kwestie actief en kritisch blijven volgen. Zoals spreker al heeft opgemerkt ligt er wat betreft de monumentale-bomenlijst voor de fractie van D66 nu wel een harde deadline, namelijk 31 maart 2024. Hij zal het college daaraan houden, welke samenstelling het dan ook kent. Het uitstellen houdt een keer op. De heer Haan is heel blij met de eis die D66 nu bij het college neerlegt maar hij is wel benieuwd welke stappen die fractie zet als het stuk dan toch niet wordt aangeboden. De heer Van Sliedregt had deze vraag of de een of andere manier van de heer Haan verwacht. Het staat voor hem vast dat het gewoon niet gebeurt en dat het college met het stuk komt.

Naar aanleiding van het antwoord op sprekers vraag aan wethouder Laan over contacten met andere gemeenten in de regio over het aanbieden van een niet sluitende begroting en de dreigende acties daarop van de provincie vraagt hij zich serieus af, of de provincie nog effectief kan “handhaven” wanneer heel veel gemeenten de hakken in het zand blijven zetten. Samen optrekken is en blijft daarom belangrijk. Spreker stelt vast dat iedereen het erover eens is dat het natuur- en milieuonderwijs een bijzonder waardevolle vorm van onderwijs is en daarom was hij wat verbaasd over de reactie van wethouder Hamerslag in eerste termijn, met name wat betreft de dekking. Hij wijst erop dat de motie vraagt om een kortstondig uitstel van de bezuiniging. De wil om er met elkaar uit te komen is er en daarom dringt hij er bij de wethouder op aan, de betreffende organisaties daartoe de kans te bieden. Hij ziet dat niet als tijdrekken en is ervan overtuigd dat er een oplossing komt. Naar hij betoogt bedraagt de incidentele uitgave ongeveer €50.000. Wat de indieners betreft wordt dat bekostigd uit de algemene reserve. Om ruis tussen raad en college hierover te voorkomen, hebben D66, PS, AOV GroenLinks en CDA een opmerking hierover toegevoegd aan het dictum van de motie die het college naar zij hopen voldoende duidelijkheid geeft, zodat het welwillend tegenover de motie staat.

Op advies van het college heeft D66 motie nr. 14 over de zonnepanelen iets aangepast, zodat geen onduidelijkheid meer kan ontstaan over het dictum. Spreker neemt aan dat het college deze motie nu nog warmer kan omarmen. Spreker wijst erop dat in het overzicht van de moties niet staat vermeld dat motie nr. 17, Noodfonds cultuur, mede is ingediend door de fracties van D66 en CDA. Het verheugt spreker dat de zorg van D66 door zoveel fracties wordt erkend en herkend.

14

Uiteraard zal D66 stemmen voor de zes moties die het mede heeft ingediend. De fractie zal ook haar stem geven aan VVD-motie nr. 4, Hof van Spaland, en motie nr. 15, Ansichtkaarten, van het AOV. Over de moties die DENK zojuist heeft ingediend heeft de fractie nog niet kunnen overleggen maar spreker denkt dat zij er positief tegenover staat. Uiteraard wil hij ook nog eerst even de beantwoording door het college horen. D66 discussieert graag over allerlei zaken, ook een fractie van drie raadsleden. Meestal leidt dat tot hetzelfde standpunt. Ook over de motie van mevrouw Rotteveel over het Willem Dreesplein is stevig gediscussieerd. Desniettegenstaande zal de fractie over deze motie verdeeld stemmen: twee voor, één tegen. Lage lasten zijn behalve voor de VVD ook voor D66 heel belangrijk en wellicht zo vanzelfsprekend dat de fractie ze niet altijd noemt en zich er ook niet voor op de borst klopt. De heer Janssen heeft er weer een terrasje bij. De Voorzitter zegt dat het lid Van Sliedregt zijn motie nr. M13 in die zin heeft gewijzigd dat het dictum daarvan thans luidt: De geplande bezuiniging op het Natuur- en Milieuonderwijs voor 2024 te schrappen, het benodigde financiële verschil te onttrekken aan de algemene reserve en bij de behandeling van de zomernota 2025 te komen met een definitief/nieuw voorstel.

Het lid Van Baekel heeft zijn motie nummer M14 in die zin gewijzigd dat zij thans luidt: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter behandeling van de conceptbegroting 2024, overwegende dat: de energietransitie zoveel mogelijk gefaciliteerd dient te worden; de huidige Schiedamse benadering voor het plaatsen van zonnepanelen in beschermd stadsgezicht en dorpsgezicht en op gemeentelijke monumenten erop gericht is dat panelen niet zichtbaar zijn; de laatste toelichtingen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onder meer verduidelijken dat "Niet de zichtbaarheid van de panelen is dus doorslaggevend, maar of die zichtbaarheid sterk verstorend is"; van mening dat hiermee de ruimte aan de gemeente gelaten wordt om de afwegingskaders rondom zichtbaarheid en andere relevante factoren zelf in te vullen; verzoekt het college: om de invulling en toepassing van de afwegingskaders voor plaatsing van zonnepanelen in beschermd stadsgezicht en dorpsgezicht en op gemeentelijke monumenten aan te passen, zodat de gemeente veel meer dan nu het geval is, de plaatsing van zonnepanelen op deze plekken maximaal mogelijk maakt en stimuleert, en zodat er, veel meer dan nu het geval is, sprake is van een ‘ja, tenzij’ benadering; en hierover uiterlijk in het tweede kwartaal van 2024 terug te koppelen naar de raad, en gaat over tot de orde van de dag.