Notulen raadsvergadering 9 november 2021

NOTULEN VAN DE GEMEENTERAAD VAN SCHIEDAM op dinsdag 9 november 2021 te 17.00 uur in het Stadskantoor

Voorzitter: de burgemeester, de heer C.H.J. Lamers Raadsgriffier: de heer J.W. Scherpenzeel Aanwezig zijn de leden: B. Badri (PvdA), S.T.E. Beenhakker (VVD), R.M.M. Berns (CU-SGP), A.N. Biekman (D66), H.C.E. Bruggeman (AOV), S.Y. van Dijk-van Leeuwen (fractie-Van Dijk), Ş. Dokgöz (DENK), D.A. Ergin (DENK), H.J.A. Feelders (VVD), S.F. Hamerslag (PS), T.R. Janssen (VVD), C.F. de Jong (AOV), C. Kahramanoğlu (DENK), R. Karens (GroenLinks), A.J. Kuin (D66), P.D.R. van Kraaij (OPS), A.G. Lepidis (CDA), J.R.A. Lourens (D66), A.M. Mantingh (GroenLinks), J.M.P. Maris (PS), A.P. Mostert (VVD), J. Pegtel (CDA), G. Polat (DENK), J. Post-den Heijer (fractie-Post), M.R. Reuderink (OPS), M. Rotteveel (LOS), J. van Sliedregt (D66), A.J. Villerius (LOS), B. Voortman (GroenLinks), G.C. de Vries-van de Giessen (AOV), T. Wijmans, A.E.I. Wilton (VVD), A.W. van Wingerden (SLV) en P.M.E. Zwang (PvdA). Voorts zijn aanwezig de wethouders M.J.C. Houtkamp, A.J.M. Laan, en D.C.G. Ruseler, alsmede de gemeentesecretaris C.E. Bos. Afwezig is wethouder P. van Aaken. 01

Opening en vaststelling agenda

De Voorzitter opent de vergadering van de gemeenteraad en heet de deelnemers, alsmede degenen die de vergadering via het internet volgen, van harte welkom. Hij deelt mede dat mevrouw Van Aaken wegens familieomstandigheden verhinderd is deze vergadering bij te wonen. Vanavond is naar spreker opmerkt de begroting aan de orde. Hij benadrukt dat de algemene beschouwingen in juni/juli zijn gehouden in het kader van de Zomernota. Vanavond gaat het om de financiële beschouwingen. De kernvraag die bij deze begrotingsbehandeling voorligt, is: heeft het college de opdrachten die de raad in de Zomernota heeft geformuleerd op een correcte wijze uitgevoerd. Natuurlijk vindt iedereen van alles over onderdelen van de begroting, dat recht heeft ook iedereen, maar het gaat uiteindelijk om de kernvraag. Door de kabinetsmaatregelen van vorige week rondom Corona, waarbij de anderhalve meter weer als dringend advies is geïntroduceerd, heeft het college gemeend terug te moeten grijpen naar het vergaderregime zoals dat een poosje terug heeft gefunctioneerd in deze zaal. Alleen de fractievoorzitters of de plv. fractievoorzitters, zijnde de woordvoerders, zijn aanwezig, maar zij zitten op anderhalve meter. De overige raadsleden zijn welkom op de publieke tribune, dan wel in de Hagazaal.

Doordat niet iedereen op zijn of haar vaste plek kan zitten, is het verzoek om de kaartjes vanavond te gebruiken, ook op het spreekgestoelte. Normaliter is alles netjes ingeregeld op ieders vaste plek, maar vanavond lukt dat niet. Dat is ook de reden dat er vanavond niet elektronisch wordt gestemd, want dan moeten de raadsleden toch weer naast elkaar gaan zitten. Als er aan het eind van de avond wordt gestemd, nodigt spreker de overige raadsleden uit om op de tribune plaats te nemen om, als dat nodig mocht zijn, te stemmen bij handopsteken.

1

Er is ook nog een punt aan de agenda toegevoegd, dat eigenlijk in de raad van vorige week meegenomen had moeten worden. Het betreft een hamerstuk over de benoemingen in diverse gemeenschappelijke regelingen. Ten slotte meldt spreker dat iedereen een oranjegebakje op zijn of haar tafel aantreft, met daarop het logo van Orange the World. Tussen 25 november, de internationale dag van geweld tegen vrouwen, en de dag waarop de jaarlijkse Orange the World campagne start, in meer dan 100 landen wereldwijd, en 10 december, de internationale mensenrechtendag, wordt er zestien dagen lang actie gevoerd tegen geweld tegen vrouwen. Wereldwijd krijgt een op de drie vrouwen te maken met geweld. In Nederland is dat zelfs 45% van de vrouwen en meisjes. Om daar aandacht voor te vragen, hebben de Verenigde Naties the Orange the World campagne in het leven geroepen. In Nederland wordt de campagne gecoördineerd door UN Women Nederland, Zonta Nederland en de Unie van Soroptimistclubs in Nederland, Suriname en Curaçao. Het initiatief in Schiedam ligt vooral bij de Soroptimistclub, samen met de Stichting J&S projecten. Ook dit jaar heeft Petra Zwang daarbij vanuit de raad meegedacht, evenals wethouder Van Aaken en enkele ambtenaren. Ook wordt een aantal gebouwen oranje verlicht. Zo wordt onder andere het Stadskantoor gedurende die zestien dagen oranje gekleurd.

Het gebakje is bedoeld om hiervoor extra aandacht te vragen. 02 Raadsvoorstel Benoemingen in gemeenschappelijke regelingen Dit voorstel wordt zonder stemming en bij acclamatie aangenomen. 03 Raadsvoorstel begroting 2022 04 Raadsvoorstel fiscale verordeningen 2022 De Voorzitter meldt dat de agendapunten 3 en 4 gezamenlijk worden behandeld, al vindt de besluitvorming uiteraard gescheiden plaats. De begrotingsbehandeling vindt dit keer iets anders plaats. Op verzoek van het Presidium en diverse raadsleden is het mogelijk om ook in de eerste termijn van de fractievoorzitters te interrumperen. Daarvoor wordt het interruptiedebatje tussen de raadsleden ingeleverd. Het Presidium vond wel dat deze procedure van enige regeling moest worden voorzien, want anders wordt het misschien heel rommelig. Het is de bedoeling dat iedere fractie tijdens de eerste termijn maximaal vier keer interrumpeert. De griffier houdt dat bij. Per interruptie mogen maximaal twee vragen worden gesteld. De maximale spreektijd per fractie in eerste termijn is teruggebracht tot vier minuten, maar na de reactie van het college en de schorsing is er nog een tweede termijn met de gewone spreektijdenregeling. In tweede termijn hebben de fracties dus iets meer spreektijd dan in eerste termijn, namelijk vijf tot 5,5 minuten maximaal. Dit experiment wordt nog geëvalueerd.

De fractie van mevrouw Wilton gaat ervan dat alle raadsleden de politiek zijn ingegaan om iets te veranderen, om Schiedam beter te maken, om Nederland beter te maken. Is Nederland nog wel het Nederland dat iedereen in het begin voor ogen had als een advocaat en een journalist worden doodgeschoten op straat en als de drugsmaffia ongekende invloed heeft, schandalig veel geld opstrijkt en de rechtsstaat ondermijnt. Als je niet uitkijkt, word je letterlijk voor de tram gegooid, of neergestoken door een jong knulletje. Zij noemt ook de haast onbeperkte toestroom van nieuwelingen. Natuurlijk, mensen die vluchten voor oorlog, die niet veilig meer zijn in hun eigen land, moeten onderdak krijgen, liefst in hun eigen regio, zodat ze later terug kunnen naar het land van herkomst, wanneer het er weer veilig is, om dat eigen land weer te helpen opbouwen. Wie moet het anders doen? Maar per jaar komt er hier in Nederland nu een aantal nieuwelingen bij waarmee een stad ter grootte van Roermond bevolkt kan worden. Is dat wel vol te houden?

2

Spreekster vindt dat er een grens aan vriendelijkheid zit en aan de sociale lasten nu en in de toekomst. Nederland kan niet alle problemen van de hele wereld op zijn schouders nemen. Dat moet ook doorklinken in de begroting: dat niet alles kan worden opgelost en dat er moeilijke beslissingen aankomen, vooral in het sociaal domein. Iedereen kan wel heel woke zijn maar daar worden al die problemen niet mee opgelost. Integendeel zelfs, dat versterkt het alleen maar, ook in Schiedam. Er wordt in de raad regelmatig gesproken over discriminatie en racisme, ernstige onderwerpen, die de nodige aandacht verdienen. Maar er moet wel naar het hele plaatje worden gekeken. De Schiedamse VVD spreekt over gelijkwaardigheid. Dat gaat dus niet over kleur, gender, geloof of wat dan ook. Het gaat juist ook over de onderdrukking van vrouwen, veelal met een migratieachtergrond, die soms niet eens mogen werken, sporten, of scheiden. Laat ook dat eens worden besproken in de raad, met daaropvolgende acties. Het is de fractie van de heer Ergin bekend dat mevrouw Wilton zich keihard heeft ingezet voor de bestrijding van het geweld tegen vrouwen maar is benieuwd waarom zij nu één specifieke groep noemt? De uitdaging ligt namelijk veel breder. Mevrouw Wilton verduidelijkt dat zij over een voorbeeld heeft gesproken. De heer Ergin blijft benieuwd naar het waarom van dat specifieke voorbeeld.

Waarom geen ander voorbeeld dat ook in Schiedam voorkomt? De verkiezingen zijn nabij. Mevrouw Wilton spreekt over gelijkwaardigheid en juist daarom is het van belang geen specifieke groep te benoemen als het gaat om complexe uitdagingen. Mevrouw Wilton meldt dat zij al een stuk verder in haar verhaal is. De heer Karens constateert dat mevrouw Wilton haar betoog begon met een verhandeling over de toestroom naar nieuwelingen naar Nederland. Wat is de relevantie daarvan voor de gemeentebegroting? Het lijkt mevrouw Wilton evident dat, waar de kosten in Nederland oplopen, er steeds minder geld overblijft voor allerlei zaken die ook in Schiedam moeten worden beheerst. Als er dingen in het land spelen, betekenen die wel degelijk ook iets voor Schiedam. De heer Karens vraagt zich af of het toevallig is dat de VVD-bijdrage op dit punt wordt gehouden tijdens de laatste begrotingsbehandeling voor de komende raadsverkiezingen. De VVD heeft de afgelopen jaren aan de knoppen gezeten, maar in de afgelopen tijd is het geen enkel keer over de toestroom van nieuwelingen gegaan. Er staat niets over in het coalitieakkoord, niet in het collegewerkprogramma, maar er is ook niet in de raad over gesproken. Het is dan goedkoop om tijdens de laatste begrotingsbehandeling opeens wel te beginnen over nieuwkomers. Mevrouw Wilton meent namens haar fractie dat het nu wel over deze kwestie gaat.

Toen “Groenoord van Gas los” door de raad moest, wees de Schiedamse VVD de toenmalige wethouder er al op dat de businesscase niet rond gerekend was. Dat die naar een doel geschreven was en dat je pas kan rekenen met subsidie als het geld op de rekening staat. Haar fractie werd toen door de GroenLinks-wethouder, Progressief Schiedam en GroenLinks verweten geen vertrouwen te hebben in het college. En in de VVD-wethouder. En in de VVD-gedeputeerde. En in de VVD-minister. Grote woorden, die nu als een boemerang terugkomen. De kosten lopen op, de twijfel wordt steeds groter. En zoals ook door de VVD voorzien: De Schiedammer is de dupe. De VVD heeft zich keihard ingezet voor

3

Schiedam. En er is heel veel bereikt met het huidige college. Voor moeilijke beslissingen is niet weggelopen. De VVD is trots op deze begroting. Omdat bijvoorbeeld de woonlasten op peil blijven. Het leven is al zo duur genoeg. Het huidige college heeft zich werkelijk tot het uiterste ingespannen om voor de Schiedammer deze begroting acceptabel te houden. Daarom wijst de Schiedamse VVD graag nog eens op haar breed gesteunde motie van verleden jaar, waarin werd gesteld dat, indien er weer financiële ruimte zou ontstaan (hallo septembercirculaire) de verhoging van de OZB en de versobering op de tegemoetkoming meerkosten zouden worden teruggedraaid. De Schiedamse VVD kan zich niet voorstellen dat de wethouder deze motie naast zich neerlegt. Maar je moet ook reëel zijn. Wat niet kan, onzeker is of niet betaald kan worden, wordt niet gedaan. Met vijf moties hoopt de Schiedamse VVD opnieuw bij te dragen aan een beter en mooier Schiedam. Kleine stapjes tellen ook en daar wordt mee doorgegaan, zodat Schiedam een gave stad blijft. Ook voor zijn kinderen. Dat is de Kracht van Schiedam.

De Voorzitter zegt dat door de leden Wilton, Janssen, en Lepidis de motie Tentoonstelling vrije partnerkeuze wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, constaterende dat:  in de gemeente Rotterdam de expositie “20 jaar Legale Liefde” is georganiseerd;  je als partners van hetzelfde geslacht niet overal in de onze stad veilig hand in hand kunt lopen;  partners van verschillende kleur of afkomst te vaak niet geaccepteerd worden in de omgeving;  er nog te veel onderdrukking plaatsvindt die de Vrije partnerkeuze beperkt; overwegende dat:  Schiedam een regenbooggemeente is;  vrije partnerkeuze, op welk gebied dan ook, een belangrijk recht is in onze samenleving; verzoekt het college:  te verkennen of de tentoonstelling “20 jaar Legale Liefde”, waarbij in de openbare ruimte tot uiting wordt gebracht dat je in Schiedam zelf je partner mag kiezen, ongeacht geslacht, kleur en/of afkomst, naar Schiedam gehaald kan worden in het eerste kwartaal van 2022;  voor het einde van dit kalenderjaar over deze verkenning aan de raad te rapporteren het college, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M1.

Door het lid Beenhakker wordt de motie Onderzoek naar aansluiting leerwerkakkoorden voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende dat:  het Leerwerkakkoord een programma is voor de arbeidsmarktregio, wat voorkomt uit het coalitieakkoord van de gemeente Rotterdam;

4

 deze samenwerking zich sterk maakt voor een toekomstbestendige arbeidsmarkt in de regio Rotterdam Rijnmond;  in de nabije toekomst er nieuw beroepen en banen ontstaan mede door technologische ontwikkelingen;  overheid, onderwijs en bedrijfsleven hun krachten bundelen om zodoende voor te kunnen sorteren op de mismatch op de arbeidsmarkt; verzoekt het college:  te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om aansluiting bij het Leerwerkakkoord te zoeken, wat hiervan de kosten en opbrengsten zijn, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M2. Door de leden Wilton, Van Sliedregt, Ergin, en Lepidis wordt de motie Maak het ondernemers makkelijker voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende:  dat ondernemers vaak meerdere malen per jaar hun gegevens moeten doorgeven  aan de gemeente Schiedam;  dat ondernemers geen eigen unieke DigiD hebben;  dat ondernemers elke keer handmatig hun basis gegevens moeten invullen als ze iets moeten doorgeven of aanvragen;  dat ondernemers geen inzicht of overzicht hebben in hun contacten en afspraken met de gemeente Schiedam; overwegende:  dat de gemeente haar uiterste best doet ondernemers zo veel mogelijk ter wille te zijn;  dat ondernemers sneller informatie kunnen doorgeven aan de gemeente als ze hun basisinformatie niet elke keer opnieuw hoeven in te

vullen of te verstrekken – dat zowel ondernemers als (medewerkers van) de gemeente gebaat zijn bij de goede uitwisseling van informatie; verzoekt het college:  de mogelijkheden te onderzoeken van een digitaal ondernemingsdossier;  en de raad te informeren over de uitkomsten hiervan voor 1 februari 2022, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M3. Door de leden Janssen, Rotteveel, Kahramanoğlu, Badri, en Lepidis wordt de motie Deelscooterparkeerplaatsen voorgesteld:

5

“De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende dat:  het college tijdens de raadscommissie heeft gemeld te bekijken of het mogelijk is om specifieke parkeerlocaties voor deelscooters aan te wijzen;  in veel wijken een hoge parkeerdruk voor auto’s wordt ervaren;  de raad recentelijk een APV-wijziging heeft aangenomen om een vergunningstelsel voor deelscooteraanbieders in te stellen, opdat overlast door deelscooters wordt verminderd; verzoekt het college:  bij het zoeken naar parkeerlocaties specifiek voor deelscooters het aantal autoparkeerplaatsen nadrukkelijk niet te verminderen, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M4.

Door de leden Wilton en Lepidis wordt de motie Tussen Havens en Grachten voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende:  dat de Schiedamse VVD bij de begrotingsbehandeling in 2019 eerder aandacht heeft besteed aan de Nieuwe Buurt, de wijk “Tussen Havens en Grachten”;  dat deze wijk zeer verouderd is en een verloederde indruk maakt;  dat deze wijk op de veiligheidsindex ook slecht scoort;  dat de inwoners zelf aangegeven hebben dat vernieuwing hoogst noodzakelijk is;  dat er in de tussentijd nauwelijks (zichtbare) stappen zijn gezet; overwegende dat:  de woningbouwcoöperatie Woonplus veel panden in bezit heeft;  de gemeente een belangrijke samenwerkingspartner is van Woonplus; verzoekt het college:  in overleg te treden met Woonplus en de andere eigenaren om de wijk te vernieuwen (sociale veiligheid verhogen, verbetering openbare ruimte, isolatie, onderhoud huizen enzovoorts);  de gemeenteraad over de vorderingen op de hoogte te houden en in ieder geval van een eerste terugkoppeling te voorzien voor het einde van dit jaar, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M5. De heer Ergin meent namens zijn fractie dat de behandeling van de Zomernota somber verliep doordat er een aantal pijnlijke maatregelen in zaten. Gelukkig ziet de begroting er minder somber uit.

Ja, er zijn uitdagingen en er ligt druk op de begroting, maar het ziet er wat DENK betreft veel beter uit. Daarom, zoals het hoort en zoals de fractie dat de afgelopen jaren ook heeft gedaan, een inhoudelijke bijdrage over de begroting en geen verkiezingsbijdrage. DENK heeft al eerder een motie ingediend om de Rotterdampas te behouden. Dat gebeurt nu voor de tweede keer, samen met PS en andere partijen. De raad kan het niet maken om een regeling

6

waar honderden Schiedammers gebruik van maken voor betaalbare uitjes weg te bezuinigen. De vorige keer was er geen meerderheid. Spreker hoopt dat er vandaag wel een meerderheid is. De fractie schrikt van de voorgenomen bezuiniging op het NME-centrum, die in de begroting overigens is ondergesneeuwd. In eerste instantie werd die daarom niet gezien. De fractie dient samen met D66 en andere fracties een motie in om op zoek te gaan naar een betere oplossing. Het valt DENK ook op dat er geen uitvoering wordt gegeven aan de motie “Weer geld? geld terug!”. De raad heeft eerder in een raadsbreed aangenomen motie aangegeven dat, als er weer geld beschikbaar zou zijn, beide bezuinigingen zouden moeten worden teruggedraaid. Het is inmiddels zover. Dat bleek uit de septembercirculaire. Maar wat doet het college? In plaats van de motie uit te voeren, reserveert het college dit bedrag voor andere zaken, zoals de inflatiecorrectie. Dat is niet wat de raad de Schiedammers heeft beloofd met de motie. Hoogstwaarschijnlijk is de formatie in de Tweede Kamer volgende week afgerond en stroomt er hopelijk meer geld richting de gemeenten. Daarom moet de motie alsnog worden uitgevoerd. DENK dient samen met de fractie -Van Dijk en GroenLinks een technische motie in, waarin het college wordt gevraagd de motie waartoe de VVD eerder het initiatief heeft genomen alsnog uit te voeren.

De VVD steunt die motie naar hij aanneemt ook. In de afgelopen jaren heeft spreker tijdens de begrotingsbehandeling de gemeenteraad meegenomen in een aantal verhalen van Schiedammers. Dat had hij vandaag ook willen doen, maar de afgelopen tijd heeft hij te veel verhalen gehoord om met de raad te delen en daar is nu geen tijd voor. In al die gesprekken stond echter één ding centraal, namelijk de woningmarkt. En wat ook centraal stond, is dat Schiedammers snel actie verwachten, maatregelen van de overheid om de druk op de woningmarkt te verlichten. Nu heeft het college lange termijnambities om extra woningen te bouwen maar er moet meer gebeuren dan alleen het bouwen van woningen. Daarom dient DENK samen met de fractie-Post een motie in om de Schiedamse woningmarkt op korte termijn adem te geven. DENK ontvangt ook signalen van kinderen die uit huis worden geplaatst na het overlijden van hun ouders. Er moet worden voorkomen dat kinderen nog tijdens het rouwproces rechtszaken moeten voeren. Daarom dient DENK een motie in om in gesprek met de woningcorporaties in Schiedam op zoek te gaan naar meer menselijke maat in dit soort gevallen. Tot slot dient DENK een motie in om in de begroting structureel een plek te geven aan de brede aanpak van racisme en discriminatie. Daarmee wordt nu al een signaal richting de stad afgegeven dat daarvoor geld wordt geserveerd.

Dan kan het definitieve bedrag later worden vastgesteld. De heer Karens vindt dat een sympathieke motie maar vraagt wat er precies met het geld moet worden gedaan en wat het ongeveer moet kosten, wezenlijke info als je er budget voor wilt reserveren. Wat de Ergin betreft wordt de motie opgevat als een reservering, met een pm-post. Het bedrag volgt dan nog als de rapportage gereed is. Belangrijker is dat met de motie een signaal worden afgegeven richting de Schiedammers. Er is nu nog geen finale duidelijkheid, maar er wordt serieus werk van gemaakt aan de hand van de rapportage. Dat moet leiden tot een structurele post in de begroting. De heer Karens repliceert dat de raad op elk gewenst moment een motie kan aannemen over een bepaalde technische aanpassing. Je zou dus ook kunnen wachten met de indiening van de motie totdat de rapportage is besproken. Dan is er ook een inhoudelijke invulling. Spreker steunt de motie, maar hij is bang dat die het niet haalt vanwege het ontbreken van de financiële onderbouwing. Dan kan de motie meer kwaad dan goed doen. De fractie van de heer Ergin hecht er toch aan dat de motie vanavond wordt ingediend, want dan staat nu al in de begroting, het belangrijkste document van de raad, dat hier serieus werk van wordt gemaakt en dat er een post voor wordt opgenomen. Achteraf kun je in debat over het precieze bedrag.

7

De Voorzitter zegt dat door de leden Ergin, Van Dijk en Karens de motie Voer de motie ‘Weer geld? geld terug!’ uit wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter bespreking van agendapunt “Begroting 2022”. constaterende dat:  de gemeenteraad van Schiedam op 12 november 2020 een motie heeft aangenomen om voorgenomen bezuinigingen terug te draaien indien er in de toekomst ruimte zou optreden;  het college van B&W heeft aangegeven de motie niet uit te voeren; overwegende dat de bezuinigingen teruggedraaid dienen te worden nu er financiële ruimte is ontstaan n.a.v. de septembercirculaire; verzoekt het college uitvoering te geven aan de aangenomen motie van 12 november 2020 en de gemeenteraad te informeren over de voortgang, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M6. Door de leden Ergin en Post wordt de motie Bied de Schiedamse woningmarkt zuurstof voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter bespreking van agendapunt “Begroting 2022”.

constaterende dat:  steeds meer Schiedammers met een middeninkomen vanwege de oververhitte huizenmarkt moeite hebben met het aanschaffen van een koopwoning;  steeds meer gemeenten experimenteren om relatief dure nieuwbouwwoningen betaalbaar aan te bieden voor de doelgroep die te veel verdient voor een sociale huurwoning maar de financiering van hun woning niet rond kunnen krijgen bij banken;  gemeenten mogelijkheden hebben om middels sturing op erfpacht de (lokale) drukte op de woningmarkt enigszins te doen verminderen door in te zetten op regelingen zoals KoopGarant, Koopsmarter en Duokoop; overwegende dat:  de toepassing van innovatieve regelingen zoals Koopsmarter, Duokoop en KoopGarant in Schiedam het onderzoeken waard zijn;  de verhitte Schiedamse woningmarkt naast het bouwen van extra woningen ook aanvullende maatregelen betracht; verzoekt het college om:  verkenning te doen naar de toepassing van regelingen zoals Koopsmarter, Duokoop en KoopGarant in Schiedam en indien mogelijk de genoemde regelingen (en indien het geval andere regelingen) in te zetten voor woningzoekenden;  bij de verkenning mee te nemen of het mogelijk is Schiedamse woningzoekenden voorrang te verlenen;  de gemeenteraad te informeren over de verkenning en mogelijke uitvoering in Schiedam,

8

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M7. Door het lid Kahramanoğlu wordt de motie Geen uithuiszettingen van kinderen meer bij overlijden van ouder(s) wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter bespreking van agendapunt “Begroting 2022”. constaterende dat:  Schiedammers aangeven zich zorgen te maken over wat er gebeurt met hun kinderen wanneer zij komen te overlijden;  de kinderen vaak niet snel aan een andere woning kunnen komen op de huidige krappe woningmarkt;  de kinderen vaak geen andere plek hebben waar zij terecht kunnen waardoor zij dakloos raken; overwegende dat:  het ontzettend traumatiserend is voor de kinderen die uit huis worden gezet boven op het verlies van ouder(s);  deze kinderen juist maximaal ondersteund moeten worden in deze zware tijden;  voorkomen moet worden dat kinderen, die nergens anders terecht kunnen, uit huis worden gezet na overlijden van een ouder(s); verzoekt het college:  in gesprek te treden met de woningcorporaties in Schiedam om de menselijke maat voorop te stellen, de kinderen alternatieven te bieden en niet uit huis te zetten zonder een passende oplossing waar de kinderen zelf mee akkoord gaan;  hierover te rapporteren aan de raad, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M8.

Door het lid Ergin wordt de motie Structureel budget brede aanpak racisme en discriminatie voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter bespreking van agendapunt “Begroting 2022”. constaterende dat:  uit de discriminatiemonitor blijkt dat racisme en discriminatie nog te vaak voorkomt;  de gemeente Schiedam op ten minste een discriminatiegrond (Regenboogaanpak) structureel budget heeft, maar niet voor de brede inzet; overwegende dat de aanpak van racisme en discriminatie in brede zin volle aandacht nodig heeft; verzoekt het college:

9

 in het vervolg structureel budget te vormen in de begroting (PM) en aan de hand van de eerstvolgende rapportage (in 2021) nader invulling te geven aan de hoogte van het budget;  de gemeenteraad te informeren over de voortgang en inzet, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M9. Mevrouw Wilton is benieuwd of een motie over een motie kan worden ingediend. DENK heeft motie nr. 6 ingediend maar haar fractie heeft al eerder een soortgelijke motie over de OZB en de meerkostenregeling ingediend. De Voorzitter geeft aan dat dit technisch niet mogelijk is. Het college heeft in de begroting gemeld dat het geen kans ziet om de motie van de VVD uit te voeren. Dat staat in de brief over de septembercirculaire. DENK reageert daar met een nieuwe motie op, opdat er alsnog uitvoering wordt gegeven aan de eerdere oproep van de raad. Dat kan wel. De VVD-motie is inmiddels afgedaan, maar de fractie van DENK is daar niet tevreden over, dus stelt zij de motie op haar eigen manier opnieuw aan de orde. Het is aan de raad of hij dat al of niet verstandig vindt. Mevrouw De Vries merkt namens haar fractie op dat het vanavond over de laatste begroting voor deze raadsperiode gaat.

Het AOV heeft deze periode voor het eerst deelgenomen aan de coalitie en ja, haar partij zit er nog! Het AOV is trots op wat er is bereikt: Zij noemt de ringbus die vanaf 1 januari zal gaan rijden, behoud van het ov voor minima, het invoeren van een lokaal schuldenlab en het feit dat is geduwd op de pilot en de uitbreiding van de loonkostensubsidie. Een op de zes kinderen in Schiedam leeft in armoede en dat aantal moet naar nul worden teruggebracht. Samen met bewoners en wijkregisseur is de overlast bij de Maasboulevard aangepakt. Het AOV heeft twee grote onderzoeken uitgevoerd, te weten de Toegankelijkheid Afvalcontainers en de Staat van de woningen in Groenoord-Zuid en de Staatsliedenbuurt. De resultaten hiervan zijn serieus door Woonplus en Irado opgepakt en meegenomen in hun uitvoeringsplannen. Het AOV heeft altijd zijn eigen profiel gehouden. Er is gestreden voor meer wonen met zorg binnen de Enecogelden, tegen Energie voor Groenoord gestemd, omdat daar mensen wonen in niet geïsoleerde huizen vol schimmel die vervolgens tegen hoge kosten van het gas af zouden moeten. De fractie heeft als een leeuw gestreden om de armoederegeling intact te houden. Het AOV heeft tegen betaald parkeren gestemd in kwetsbare wijken, omdat er onvoldoende burgerparticipatie heeft plaatsgevonden. Juist deze bewoners zijn zo afhankelijk van de auto vanwege het ontbreken van OV.

Vandaag wordt de begroting besproken, de eerste keer in deze periode dat er een plus lijkt te bestaan. Gelukkig heeft het college geen grote bezuinigingen hoeven doorvoeren. Helaas mist het AOV in de begroting zaken die extra aandacht zouden moeten krijgen, zoals de toenemende armoede bij ouderen, doorstromen van een te grote woning naar een kleinere woning, het te lang in huis blijven wonen van mensen met een zorgindicatie, om nog maar te zwijgen over de ellendige omstandigheden waarin een groot aantal Schiedammers verkeert. Ook heeft het AOV moeite met het voteren van 1 mln. voor het bouwplan Ambtelijke organisatie, zonder een gedegen onderzoek. Graag meer duidelijkheid van het college hierover. Nu de septembercirculaire meevalt, is het AOV benieuwd wat er gaat gebeuren met de motie “Weer geld? Geld terug!”, die vorig jaar door de raad is aangenomen. Het NME-centrum, dat de kinderen van Schiedam respect voor de natuur bijbrengt door middel van lessen aan de slootkant en gastlessen op scholen, wil de fractie niet in de kou laten staan. Daarom dient spreekster een motie in, samen met een aantal andere fracties, om het NME de mogelijkheid te geven de bezuiniging die gepland staat voor 2024 nog eens met de nieuwe raad te bespreken. Egeltjes zijn namelijk niet om mee te voetballen.

10

Door middel van prikken met een praatje is het AOV tijdens de lockdown altijd zichtbaar gebleven in de wijken. Hierdoor heeft de fractie ontdekt hoe heerlijk het is om buiten te zijn. Hoe mooi zou het zijn als ouderen en minder validen langer buiten zouden kunnen verblijven doordat er voldoende rust- en ankerpunten op de wandelroutes liggen! Punten waar je elkaar kunt ontmoeten of waar je even kunt wachten op Argos Mobiel of de regiotaxi. De fractie dient daarom een motie in om daar bankjes te plaatsen voor ouderen. In 2025 wil het AOV dat de stad bruist ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan. Dat kan alleen als er voldoende middelen zijn. Daarom vraagt het AOV het college samen met een aantal andere fracties in een motie om voor de Zomernota 2023 te komen met een plan en een begroting hiervoor, opdat er tijdig financiering kan worden gezocht, waarna er in 2025 groots kan worden uitgepakt. Dan kan Schiedam er een jaar van maken waar iedereen nog lang aan terug zal denken. Het AOV is zich bewust van de rassenproblematiek, maar heeft niet meegedaan aan de doorgeslagen discussies over zwarte piet, het slavernijverleden, diversiteit en inclusie. Wel zet het AOV zich binnen de werkgroep Huiselijk geweld in voor alle vormen van geweld achter de voordeur, voor iedereen. Alle gemeenteraadsleden hebben daar topprioriteit aan gegeven.

Verder kijkt het AOV uit naar het moment dat Bert en Birgit terugkomen op de Koemarkt en dat de gondelvaart weer wordt teruggezien in de grachten. De Voorzitter zegt dat door de leden Bruggeman, Zwang, en Rotteveel de motie Bankjes in de buitenruimte wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, constaterende dat:  een aangename leefomgeving, die schoon, heel en veilig is, sneller uitnodigt om naar buiten te gaan dit op dit moment nog niet overal in Schiedam van toepassing is;  Schiedam veel doelgroepen heeft, die een optimale buitenruimte verdienen;  van onze ouderen of mensen die slecht ter been zijn tegenwoordig gevraagd wordt om langer zelfstandig thuis te blijven wonen; van mening dat:  de buitenruimte over voldoende rustpunten en ankerpunten moet beschikken, denk hierbij aan wandelroutes in de wijken, in de binnenstad en als opstapplaats van de Argos Mobiel en Regio Taxi;  deze rustpunten nodig zijn voor ouderen, moeders met kleine kinderen, etc;  deze bankjes bijdragen aan sociale interactie, immers ieder mens, jong en oud, heeft sociale interactie nodig om niet in een isolement of eenzaamheid te belanden;  ouderen beter mobiel blijven, wanneer ze worden gestimuleerd tot meet bewegen en blijven hierdoor langer gezond; verzoekt het college:  samen met de wijkbewoners te bepalen waar bankjes in de buitenruimte nodig

zijn;  deze te voorzien van een rugleuning en te decoreren met de skyline van Schiedam of voorzien van een tekening met een verwijzing naar het historische DNA van de stad;  hier bij de besteding van de Eneco-middelen rekening mee te houden. Dit op te nemen in de plannen en hierover terug te koppelen aan de gemeenteraad, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M10.

11

De Voorzitter zegt dat door de leden Bruggeman, Berns, Rotteveel, Van Dijk, en Karens de motie 750 jaar Schiedam wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021 ter behandeling van de begroting 2022-2025, constaterende dat;  in 2025 Schiedam 750 jaar stadsrechten heeft;  het collegeakkoord 2018-2022 het onderwerp benoemt onder een stadsbrede visie voor 750 jaar Schiedam in 2025; van mening dat;  dit jubileum een groot feest moet worden voor alle Schiedammers, met activiteiten voor alle inwoners die we in de stad hebben;  dit jubileum groots moet worden gevierd en de concurrentie moet worden aangegaan met onze hoofdstad;  het jubileum kan zorgen voor verbinding tussen onze inwoners en trots op onze stad;  de stad Schiedam dit feest kan gebruiken ter promotie van de stad; overwegende dat:  de onlangs vastgestelde nota Erfgoed en monumentenbeleid noemt (pag.16): “Schiedam wil het evenement mede gebruiken om zich definitief en onbetwistbaar te profileren als een historische stad van betekenis met uniek erfgoed.”;  de begroting meerdere jaren een positief resultaat laat zien;  het feest voor de viering van het 750-jarig bestaan incidentele uitgaven betreft; verzoekt het college:  voor de Zomernota 2022 met een plan van aanpak, voorzien van een solide dekking, te komen voor het historische en feestelijke jaar 2025;  samen met

partners uit de stad te kijken of in 2025 een extra groots brandersfeest en gondelvaart geïntroduceerd kunnen worden, en gaat over tot de orde van dag. Deze motie krijgt het nummer M11. Mevrouw Van Dijk vraagt of mevrouw De Vries inderdaad de term “rassenproblematiek” in de mond heeft genomen en, zo ja, wat zij daarmee bedoelt. Mevrouw De Vries antwoordt dat zij daarmee doelde op de vele en lange discussies in de raad, waarbij de rassenproblematiek en het probleem van discriminatie door elkaar liepen. Dat heeft het AOV als niet prettig ervaren. Mevrouw Van Dijk snapt nog niet wat mevrouw De Vries met die term precies bedoelt. Haar reactie toen zij de term hoorde, was: Wauw! Spreekster verzoekt mevrouw De Vries nog eens goed na te denken of het zinnig is om die term in de toekomst te blijven gebruiken. Mevrouw De Vries zal dat doen.

12

Ook de fractie van de heer Van Sliedregt constateert dat het vanavond om de laatste begroting van dit college gaat, een college dat sinds een aantal weken helaas gekrompen is. Een college dat heeft moeten presteren in moeilijke omstandigheden, maar ook een college dat heeft geleverd, ook in deze begroting. Tijdens de behandeling van de Zomernota heeft spreker opgeroepen op dat moment niet te gaan discussiëren over bezuinigingen, omdat toen nog niet kon worden overzien hoe de gemeentelijke financiën er in oktober aan toe zouden zijn. Uiteindelijk is de situatie inderdaad minder dramatisch dan in juli maar feit blijft dat Schiedam, net als veel andere gemeenten, structureel meer geld nodig heeft om met name de taken in het sociaal domein te kunnen uitvoeren en ook nog een sluitende begroting te realiseren. De fractie verzoekt dit college en diens opvolger om hiervoor actief aandacht te blijven vragen in Den Haag. Zoals elders in het land al vaak is gezegd: knaken bij de taken. Bij de Zomernota lagen drie maatregelen voor waar D66 moeite mee had. Ten eerste de afschaffing van de hondenbelasting. Voelde het college hier in juli nog weinig voor, het is gelukkig op dit besluit teruggekomen.

De motie van vorig jaar, geïnitieerd door D66 en PS, is uiteindelijk in deze begroting verwerkt, zodat er nu echt kan worden geconstateerd dat deze achterhaalde belasting in Schiedam de komende jaren definitief gaat verdwijnen. Voor sommige zaken moet je een lange adem hebben. Des te groter de voldoening als je ze uiteindelijk gerealiseerd ziet. De bezuiniging op de Rotterdampas was er ook zo eentje. Voor komend jaar is die van de baan. Dat geeft de nieuwe raad de mogelijkheid om hierover een definitieve uitspraak te doen. Blijft over de bezuiniging op het NME. Deze bezuiniging denkt het college te behalen door een samenwerking tussen het NME, Irado, en de Boshoek. Nu is het onderzoeken van samenwerking iets dat D66 zeker toejuicht. Het NME heeft zelf ook aangegeven ideeën te hebben voor samenwerking en zelfs uitbreiding van de werkzaamheden. Maar wat nu als die samenwerking uiteindelijk niet het verwachte financiële voordeel oplevert. D66 hecht veel belang aan natuur- en milieueducatie. Het NME-centrum aan de Harreweg is voor heel veel kinderen in Schiedam de eerste plek of een van de weinige plaatsen waar ze in contact komen met de natuur om hen heen. Daarom heeft D66 samen met het AOV en PS het initiatief genomen tot een motie, die mede wordt ingediend door een aantal andere partijen. Ook de geplande bezuiniging op de kindergemeenteraad baart de fractie zorgen.

Participatie door en met kinderen moet blijven plaatsvinden. Ook hierover wordt met een aantal andere partijen een motie ingediend. Afgelopen week stuurden de Schiedamse scoutingverenigingen een brandbrief naar de raad. In die brief werd een situatie geschetst, waarover al eerder vragen werden gesteld. Om niet alleen de scouting, maar ook andere vrijwilligersorganisaties niet tussen wal en schip te laten vallen, maar een eigen plek te geven in het stelsel van Schiedamse organisaties, dient de fractie samen met de PvdA een motie in. Het eind van deze raadsperiode nadert en de eerste tekenen van de naderende verkiezingen zijn al merkbaar. Terugkijkend op bijna acht jaar lidmaatschap van deze raad constateert spreker dat de onderliggende omgangsvormen soms nogal verwilderd zijn. Er wordt op de man of vrouw gespeeld. Collega’s worden soms bewust beschadigd. Social media worden gebruikt als roeptoeterkanaal en feiten worden bewust uit hun context gehaald of soms verdraaid. En dan vragen de raadsleden zich af waarom kiezers soms cynisch doen over de politiek! Spreker roept zijn collega’s in de raad daarom op tot een faire verkiezingsstrijd, gebaseerd op inhoud. Vertel de kiezers wat je hebt bereikt in de afgelopen jaren en vertel ook wat je de komende jaren wilt bereiken en vooral hoe. De raadsleden moeten er met elkaar voor zorgen dat de kiezers niet verder van ze vervreemd raken.

Na de verkiezingen moet er een goede, nieuwe raad zitten, zonder beschadigde onderlinge verhoudingen, een raad die constructief aan de slag gaat om de uitdagingen van het mooie Schiedam aan te pakken. De Voorzitter zegt dat door de leden Van Sliedregt, De Vries, Hamerslag, Berns, Van Dijk, Karens, Lepidis en Ergin de motie Wijs met natuur- en milieu-onderwijs wordt voorgesteld:

13

“De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter behandeling van de begroting: constaterende dat:  de in de zomernota voorgestelde structurele bezuiniging op Natuur- en Milieueducatie is opgenomen in de begroting. Deze start in de jaren 2024 en 2025;  deze bezuiniging behaald moet worden door een nauwere samenwerking tussen het NME, lrado en De Boshoek; overwegende:  dat natuur- en milieueducatie van grote waarde is voor met name de jongste generatie Schiedammers;  dat (nauwere) samenwerking tussen genoemde partijen, met financiële voordelen als resultaat, het onderzoeken waard is;  dat dit onderzoek gericht moet zijn op meerwaarde en synergie door samenwerking en niet puur om de beoogde bezuiniging te bereiken;  dat het NME zelf aangeeft ook samenwerking buiten Schiedam te willen onderzoeken; verzoekt het college:  de samenwerking tussen het NME, Irado en De Boshoek te onderzoeken en hierbij desgewenst ook te kijken naar uitbreiding van de werkzaamheden van het NME;  de conclusie van dit onderzoek uiterlijk bij de behandeling van de zomernota 2024, in juli 2023, voor te leggen aan de raad;  wanneer de beoogde bezuiniging niet behaald wordt vanuit de onderzochte samenwerking, deze dan opnieuw voor te leggen aan de raad, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M12.

Door de leden Lourens, Van Dijk, Karens, en Dokgöz wordt de motie Behoud kinderparticipatie voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op 9 november 2021, behandelende de begroting 2022, constaterende dat:  vanaf 2011 er elke twee jaar 22 kinderen van verschillende scholen in Schiedam geïnstalleerd worden als kindergemeenteraad;  de kindergemeenteraad in deze periode talloze adviezen heeft uitgebracht en de aanleiding was om op alle basisscholen democratielessen te verzorgen;  het college in de begroting 2022 voorstelt om vanaf 2024 geen nieuwe kindergemeenteraad meer te installeren; overwegende dat:  volgens het Internationale Verdrag inzake de Rechten van het Kind kinderen het recht hebben om te participeren bij zaken die invloed hebben op hun leven;  met het wegvallen van de kindergemeenteraad Schiedam kinderen geen instrument meet hebben om actief mee te praten over vraagstukken van de gemeente;  het college met ‘Samenwerken in Schiedam’ en het participatiebeleid dat wordt ontwikkeld duidelijk aangeeft participatie met Schiedammers belangrijk te vinden;

14

verzoekt het college voor de zomernota 2024, te behandelen in juli 2023, een plan aan de raad voor te leggen waarin duidelijk wordt gemaakt hoe de doelstellingen en waardevolle functies van de kindergemeenteraad in een andere vorm in stand gehouden worden, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M13. De heer Karens spreekt ook namens de fractie Van Dijk. Vanavond wordt de laatste begroting van deze raadsperiode besproken, een periode waarin veel is geïnvesteerd in Schiedam. Tijdens de behandeling van de Zomernota heeft spreker een lange lijst onderwerpen gedeeld. GroenLinks en de fractie Van Dijk zijn er trots op dat ze deze periode hebben kunnen helpen om die zaken te realiseren. Schiedam staat er op veel gebieden echt beter voor dan vier jaar geleden. GroenLinks is geen onderdeel meer van de coalitie. Als spreker vanavond de bijdrage van de VVD over vreemdelingen als oorzaak van de kosten in het sociaal domein en die van het AOV met een term als “rassenproblematiek” hoort, heeft hij licht medelijden met die ene overgebleven progressieve partij in de coalitie. De rechtse partijen hebben blijkbaar het extreemrechtse campagnedrankje gedronken de afgelopen weken. Mevrouw De Vries had al de indruk dat mevrouw Van Dijk het verkeerd had verstaan, maar spreekster heeft over racismeproblematiek gesproken en niet over rassenproblematiek.

De heer Karens dankt mevrouw De Vries voor haar verduidelijking, maar zij heeft toch echt drie keer over rassenproblematiek gesproken. De fracties hebben de afgelopen jaren vaak zorgen gehad over de financiële situatie van Schiedam. Al die investeringen kosten wel geld, geld dat er dankzij een onbetrouwbare rijke overheid steeds minder is. Bij de Zomernota lagen er al moeilijke keuzen voor bezuinigingen voor. De fracties hebben toen al voorspeld dat de septembercirculaire hoogstwaarschijnlijk een deel van die keuzen overbodig zou maken, omdat iedereen kon zien aankomen dat de voorspelde tekorten uiteindelijk in elk geval deels gecompenseerd zouden worden. Voordat er een besluit over de Zomernota kon worden genomen, wilden de fracties alternatieve mogelijke maatregelen in kaart gebracht hebben. Het college werd met dat verzoek opgezadeld via de motie Keuzen in kaart. Het verzoek was om scenario 1 volledig uit te werken, zodat de raad een beter overzicht zou hebben van mogelijke maatregelen en zijn budgetrecht beter zou kunnen uitoefenen. De motie is echter niet uitgevoerd. Daarover is in de commissie al uitgebreid gesproken. De fracties begrijpen dat dit enerzijds door het door het college gevoerde proces in een kort tijdbestek en anderzijds door de iets minder grote noodzaak door de positieve septembercirculaire nog niet is gelukt.

Maar ook al is de noodzaak nu minder, de fracties vinden nog steeds dat de raad meer inzicht zou moeten hebben in het totale pakket aan mogelijke maatregelen als scenario 1, een goede inventarisatie van bovenwettelijke taken, wordt uitgewerkt. Die noodzaak is er nu misschien niet, maar later misschien wel. Daarom vraagt spreker de toezegging van het college dat de motie alsnog wordt uitgevoerd en dat de raad in elk geval ver voor de Zomernota dat beloofde inzicht krijgt. Voor de fracties is dat een fundamenteel punt bij de behandeling van de begroting. Een ander fundamenteel punt heeft te maken met sommige voorgestelde bezuinigingen. De fracties dienen daarom de motie over de Rotterdampas, die structureel weer in de begroting moet worden gehouden, mede in. Het is onacceptabel om die bezuiniging zonder financiële noodzaak en zonder het beloofde inzicht in mogelijke alternatieve maatregelen uit scenario 1 door te voeren.

15

De heer Berns merkt op dat in die motie staat dat de Rotterdampas structureel een plaats moet krijgen in de begroting. Als de term “structureel” wegvalt, zou spreker de motie nog kunnen steunen, maar als dat niet gebeurt, vindt hij de motie te ver gaan. De heer Karens stelt dat de Rotterdampas als maatregel structureel in de begroting stond. De pas wordt er nu uitgehaald, al blijft hij er nog voor een jaartje inzitten. Het voorstel van de fracties is om de oude situatie weer terug te brengen. Maar als dat niet structureel gebeurt, wat stelt de heer Berns dan voor? Dat is voor de heer Berns een open vraag, maar op dit moment kan hij niet overzien wat dit structureel betekent voor de begroting, want datgene wat op de gemeente afkomt, kent ook nog een aantal open eindjes. De Voorzitter wijst op de techniek van de begroting: Als iets langer dan vier jaar duurt, is het structureel. Voor de Rotterdampas is het voorstel om daarmee te stoppen. Blijft die wel structureel, dan kun je er technisch voor kiezen om de termijn drie jaar te laten duren, maar dan loopt die in de volgende begroting wel automatisch mee. Dan is het structureel. Volgens de heer Karens betekent “structureel” ook dat de raad een actief besluit moet nemen om de pas eruit te halen. Daar gaat het om. Als het incidenteel is, loopt de pas automatisch af. Dat is een besluit dat de raad actief moet nemen.

Overigens geldt een beetje hetzelfde voor de NME-bezuiniging. Daarom dienen de fracties de motie hierover mede in. Zij sluiten zich aan bij het pleidooi van collega Lourens in de commissie over de kindergemeenteraad. Ook die motie wordt mede ingediend. Dat geldt ook voor de motie over Samen Schiedam van de PvdA-fractie. Het proces loopt nog, maar de serieuze signalen van de partners uit de stad zijn te belangrijk om te negeren. De motie van DENK over het terugdraaien van de bezuinigingen nu er weer financiële ruimte is, wordt ook mede ingediend, want de fracties waren mede-indiener van de niet uitgevoerde motie. De motie van het AOV over 750 jaar Schiedam wordt ook gesteund, evenals de motie over de opkoopbescherming voor bestaande woningen. Het is een heel goed idee om dat in een heleboel delen van Schiedam te doen. De fracties dienen zelf geen motie in. Hun twee voorstellen zijn vorige week al door het college omarmd, ten eerste het onderzoeken van de mogelijkheid van speciale parkeervakken voor deelscooters. De fracties denken als proef aan de Hof van Spaland. En daarnaast gaat het om het volgen van de proef voor samenwonen met een uitkering van de gemeente Tilburg.

De wethouder zegde toe die proef nauwgezet te volgen, maar hoort daar ook de toezegging bij dat de raad er actief over wordt geïnformeerd, vooral als het gaat om de lessen en de mogelijke toepasbaarheid voor Schiedam? De heer Lepidis herinnert er aan dat het inmiddels zo’n vier maanden geleden is dat de raad de Zomernota 2022 besprak. Die Zomernota had de passende titel “Verantwoord op weg naar herstel”. De financiële situatie van de gemeente zag er destijds niet goed uit en er was nog veel onzeker. Grip houden en verantwoordelijkheid nemen, waren destijds de pijlers. Eenmaal aangekomen bij de begroting 2022-2025 kun je een voorzichtig positieve ontwikkeling signaleren ten opzichte van het beeld van de Zomernota. Dat geeft ruimte. Zo heeft de bezuiniging op de hondenbelasting, ofte wel het niet afschaffen ervan, geen plek in de begroting gevonden. Dat wil zeggen dat, in lijn met de wens van de raad, de hondenbelasting gewoon afgeschaft zal worden. Het CDA is daar erg tevreden mee. Iets wat wel een plek in de begroting heeft gevonden, is de bezuiniging op de kindergemeenteraad. De wethouder heeft in de raadscommissie duidelijk aangegeven dat daar alternatieven voor zijn, maar zij is in de optiek van het CDA een belangrijke speler vergeten, namelijk de gemeenteraad.

Het is alweer een aantal jaren geleden dat leden van de gemeenteraad aan de Schiedamse scholen het aanbod deden om gastlessen te verzorgen. De laatste keer werd een aantal basisscholen bezocht, maar ook een

16

tweetal scholen voor voortgezet onderwijs. Als raadsleden bereid zijn om deze kwestie weer op te pakken, kan scholen weer het aanbod worden gedaan over gastlessen over hoe het gemeentebestuur in elkaar steekt. De raadsleden kunnen er dan ook door het stellen van vragen achter komen wat er onder de Schiedamse schooljeugd leeft. Ook de bezuiniging op natuur- en milieueducatie heeft zijn plek in de begroting gevonden. Tijdens de behandeling van de Zomernota heeft het CDA het belang van natuur- en milieueducatie naar voren gebracht. Dat belang wordt nu onderstreept door het mede indienen van de motie hierover. Dan een aantal zaken die niet direct aan de begroting zijn gerelateerd. In 2019 is het Nationaal Comité Veteranendag gestart met een oproep aan de Nederlandse gemeenten om hun veteranen te eren en te waarderen met een speciaal witte anjer perkje, dat bloeit in de dagen en weken voorafgaand aan de Nederlandse Veteranendag. Die vindt jaarlijks op de laatste zaterdag van juni plaats. De witte anjer staat symbool voor de waardering voor veteranen. Het CDA is van mening dat ook in Schiedam een witte anjer perkje moet worden gerealiseerd. Spreker verzoekt het college om dat in samenspraak met de Schiedamse veteranen in te vullen. Om dat te bewerkstelligen, dient de fractie samen met een aantal andere partijen een motie in.

Wanneer bijstandsgerechtigden een gift ontvangen, kan dat ervoor zorgen dat ze recht hebben op minder bijstand dan voorheen. Hierdoor kunnen schrijnende situaties ontstaan, waardoor men de gemeente soms duizenden euro’s moet terugbetalen; geld dat veel bijstandsgerechtigden natuurlijk niet hebben. Dat is nodeloos schadelijk voor betrokkenen. De fractie vraagt de wethouder toe te zeggen dat Schiedam gaat werken met een drempelbedrag van €1.200 voor giften. Wanneer een bijstandsgerechtigde in een jaar niet meer dan €1.200 aan giften ontvangt, heeft dat geen gevolgen voor zijn of haar uitkering. Daar worden schrijnende situaties mee voorkomen.

De Voorzitter zegt dat door de leden Pegtel, Van Sliedregt, Wilton, Badri, en Van Wingerden de motie Witte Anjerperkje wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, constaterende dat:  er tussen 1940 en 2021 ruim 675.000 Nederlandse militairen zijn ingezet in oorlogen en meer dan 100 vredesmissies;  de Witte Anjer het symbool is van erkenning en waardering voor onze veteranen, ingezet in dienst van de vrede;  in 2019 het Nationaal Comité Veteranendag Nederlandse gemeenten begonnen is met de oproep aan Nederlandse gemeenten om hun veteranen te eren en waarderen met een speciaal Witte Anjer perkje dat bloeit in de dagen en weken voorafgaand aan elke Nederlandse Veteranen dag van (de laatste zaterdag van juni);  veel gemeenten reeds gehoor hebben gegeven aan deze oproep; overwegende dat:  militairen en veteranen instaan voor onze vrede en vrijheden;  er ook in onze gemeente veteranen wonen; verzoekt het college:  in Schiedam een Witte Anjer Perkje te realiseren op een geschikte locatie, in samenspraak met lokale veteranen over de concrete invulling;  bij dit perkje een informatiebord te plaatsen uitleg over de betekenis van het symbool van de witte anjer en veteranen;  de raad hierover op een zo kort als mogelijke termijn terugkoppeling te geven,

17

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M14. Ook mevrouw Zwang wijst erop dat dit de laatste begroting van deze raad en dit college is. Zij praat vanavond over drie thema’s, waarvoor de fractie de afgelopen jaren vaak aandacht heeft gevraagd: wonen, werk en vrijwilligers, in dit geval de subsidietafel Samen Schiedam. In het verlengde hiervan dient zij ook drie moties in. Bouwen voor bewoners en niet voor beleggers zal bekend in de oren klinken. De PvdA heeft de afgelopen jaren tot drie keer toe aangedrongen op sturing van de gemeente door middel van een motie, uiteindelijk met succes. De zelfbewoningsplicht voor nieuwbouwwoningen is opgenomen in de Woonvisie Schiedam. Waarom de fractie daar zo op aandringt? Omdat de woningmarkt is ontploft. Voor starters is het onmogelijk een huis te vinden, maar ook het maken van een wooncarrière is een uitdaging. De nood is dus hoog. Spreker vermoedt dat alle raadsleden wel eens een briefje in de bus hebben gehad van een jong gezin dat een huis zoekt, voorzien van een tranentrekkende foto. Als je dan het telefoonnummer belt, krijg je echter geen jonge moeder aan de telefoon. Beleggers, speculanten, uitzendbureau, en huisjesmelkers beleven gouden tijden. Door te overbieden, kopen zij woningen op om deze met winst door te verkopen, te verhuren tegen belachelijke prijzen, of door te cashen op overbewoning.

Dat betekent niet alleen dat een woning een schaars goed is geworden, waar de stad niet tegenop kan bouwen. Er is ook sprake van uitbuiting, gevaarlijke situaties en woonoverlast. Daarom wil de PvdA samen met een aantal andere partijen nog een stapje verder gaan door het college te verzoeken de mogelijkheden van opkoopbescherming te onderzoeken bij de aankoop van bestaande woningen. De wet maakt dat immers nu mogelijk. Werk is leuk, geeft energie, zorgt voor een inkomen, geeft onafhankelijkheid, maar het hebben van werk is niet vanzelfsprekend. Veel Schiedammers zijn vanuit de Huishoudschool of de LTS doorgestroomd naar werk, maar nu gaat dat werk veranderen. Er worden andere vaardigheden gevraagd, andere competenties. Sommige werkzaamheden verdwijnen helemaal. Denk aan datatypistes. De jongeren kijken spreekster waarschijnlijk met een glazige blik aan in de trant van: waar heeft ze het over? Er is veel werk voor hbo- en universitair geschoolde Schiedammers, maar hoe zit het met Schiedammers met een mbo-2 of -3 diploma? En Schiedammers die iets meer afstand van de arbeidsmarkt hebben? En Schiedammers die al langere tijd op zoek zijn naar werk? Zij solliciteren als een dolle, maar worden vaak niet eens op gesprek uitgenodigd. Werk, daar is iets raars mee aan de hand.

Waar een deel van de Schiedammers moeilijk een baan kan vinden, of houden, krijgen werkgevers vacatures in steeds meer sectoren niet meer vervuld. Denk aan de zorg, de ICT en de logistiek. Er is sprake van een mismatch. Een opleiding kan een oplossing zijn om die mismatch te laten verdwijnen. Echter, niet iedereen kan zich een opleiding veroorloven. Niet alle werkgevers kunnen een opleiding voor nieuw personeel betalen. Rotterdam werkt sinds een paar jaar met een scholingsfonds. De PvdA vraagt het college om de mogelijkheden hiervan voor Schiedam te onderzoeken en hierin samen op te trekken met Vlaardingen en Maassluis. Samen Schiedam. Een innovatieve wijze van subsidiëren, werken met vier tafels. Alle partijen in Schiedam die een bijdrage leveren aan een sociaal Schiedam maken daar deel van uit. Grote organisaties, kleine sociale ondernemers, wijkinitiatieven en vrijwilligersorganisaties. Onder het laatste worden organisaties verstaan die volledig op vrijwilligers draaien. Aan tafel moet het gesprek over de inhoud gaan. Wie doet wat? Waar zit overlap? Waar kunnen we elkaar aanvullen? So far, so good. Maar het gaat ook over de verdeling van middelen en het scoren aan de hand van criteria. Hier gaat het gruwelijk mis. Waar eerst de speelotheek en de kledingbank sneuvelden, lijkt het nu de beurt aan de scouting en de Werf.

Het lijkt erop dat met name de vrijwilligersorganisaties de dupe zijn van deze werkwijze. Tafelsessies zijn allemaal overdag, terwijl veel vrijwilligers een baan hebben en dus niet aanwezig kunnen zijn. Ook vraagt een subsidieaanvraag om vaardigheden waar vrijwilligers niet zo goed in zijn.

18

Soms vergeten ze zaken te vermelden. De PvdA vraagt daarom samen met andere partijen om een gedegen onafhankelijke evaluatie, zowel op inhoud, proces als financiën. In afwachting daarvan is het voorstel van de fracties om de subsidieaanvraag van de vrijwilligersorganisaties te beoordelen op basis van criteria die passen bij de aard van de organisatie, want Schiedam draait op haar vele vrijwilligers. Zij zijn het cement van de stad. Daar moet je zuinig op zijn. Dat kost geld. Dat klopt, maar dat mag geen probleem zijn. De Rotterdampas is voor dit jaar gered. Maar hoe verder? Een mooie opgave voor de volgende raad om daar iets van te vinden. Maar er ligt ook een claim van 1 mln. euro voor de ambtelijke organisatie, zonder onderliggend plan, zonder doelen, zonder indicatoren, gewoon een blanco cheque. Dat is voor de PvdA onacceptabel. De ambtelijke organisatie werkt hard en wordt gewaardeerd, net als de vrijwilligers in de stad. Ook zij werken hard en worden gewaardeerd. Daar moet dus geen onderscheid in worden gemaakt. De Voorzitter deelt mevrouw Zwang mee dat zij twee minuten te lang heeft gesproken. Die gaan van haar tweede termijn af.

De Voorzitter zegt dat door de leden Badri, Ergin, Reuderink, Wijmans, Berns, Post, Van Wingerden, Karens, Van Dijk, en Hamerslag de motie Kopen om te wonen (opkoopbescherming onderzoeken) wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende:  er in Schiedam een nijpend woningtekort is en de huur- en koopprijzen van woningen in Schiedam blijven stijgen;  Schiedamse Woningzoekenden in de huidige overspannen woningmarkt steeds vaker achter het net vissen, onder meer omdat speculanten goedkope panden opkopen om ze vervolgens voor (te) veel geld te verhuren of verkopen (buy-to-let);  het voor Schiedamse woningzoekenden, waaronder starters daardoor steeds moeilijker wordt om een betaalbare huur- of koopwoning te vinden;  er recentelijk een wetsvoorstel is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer, die het invoeren van opkoopbescherming voor bestaande woningen vanaf 1 januari 2021 mogelijk maakt; overwegende dat:  speculatie op de woningmarkt onwenselijk is en een prijsopdrijvend effect heeft;  speculatie Schiedam aantrekkelijk maakt voor huisjesmelkers en uitzendbureaus, met uitbuiting en woonoverlast tot gevolg;  Schiedam in het kader van onze woningbouwopgave woningen erbij wil gaan bouwen, waarbij starters een belangrijke doelgroep zijn;  de in de huidige woonvisie opgenomen zelfbewoningsplicht voor

nieuwbouwwoningen tot de NHG-grens een goede eerste stap is, maar er aanvullend beleid nodig is voor bestaande woningen om de kansen voor woningzoekenden te vergroten in Schiedam;  er door een opkoopbescherming kan worden voorkomen dat speculanten, uitzendbureaus en huisjesmelkers huizen opkopen, vervolgens duur te verhuren;  als andere steden de opkoopbescherming invoeren en Schiedam niet, het risico bestaat dat speculanten naar Schiedam kunnen uitwijken (waterbedeffect); verzoekt het college om: