Notulen raadsvergadering 9 november 2021

kan worden voorkomen dat speculanten, uitzendbureaus en huisjesmelkers huizen opkopen, vervolgens duur te verhuren; • als andere steden de opkoopbescherming invoeren en Schiedam niet, het risico bestaat dat spe culanten naar Schiedam kunnen uitwijken (waterbedeffect); verzoekt het college om:

19

• de mogelijkheid te onderzoeken op welke wijze er gebruik kan worden gemaakt van de Huisves tingswet om de opkoopbescherming in te voeren voor bestaande woningen, zoals uit de wet voortvloeit en de gemeenteraad hierover te rapporteren in 2022; • bij de genoemde onderzoeken rekening te houden met de mogelijkheid dat ie en 2e graadsfamilie van de koper uitgezonderd kan blijven van opkoopbescherming (reeds genoemd in het wetvoor stel), en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M15. Door de leden Zwang, Dokgöz, en Hamerslag wordt de motie Scholingsfonds voorgesteld:

“De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, overwegende dat: • in Schiedam het aantal bijstandsgerechtigden groot is; • de samenleving aan grote veranderingen onderhevig is, waardoor bepaalde beroepen verande ren, ofzelfs deels of volledig verdwijnen; • er werkzoekenden zijn, maar ook grote tekorten aan personeel in bedrijfstakken als zorg, onder wijs en techniek; • Rotterdam, samen met het onderwijs en werkgevers gestart is met een samenwerking waarbij mensen tussen de 18 en 65 jaar gestimuleerd worden zich te laten omscholen voor een baan in een tekortsector; • deze Schiedammers een voucher krijgen voor een opleiding van maximaal 2500 euro bij een van de aangesloten partners; van mening dat: • een nieuwe of aanvullende opleiding die aansluit bij de vraag op de arbeidsmarkt, voor veel mensen niet te betalen is; • omscholing, herscholing en bijscholing leidt naar betaald werk en daarmee uitstroming uit de bijstand; • bedrijven en de overheid gebaat zijn bij goed opgeleid personeel, dat direct inzetbaar is; verzoekt het college: • naar het idee van het Scholingsfonds Rotterdam te onderzoeken of een dergelijke regeling ook mogelijk is in Schiedam; • te onderzoeken of bedrijven en het MBO bereid zijn tot deelname en cofinanciering; • te onderzoeken of een dergelijkfonds in samenwerking met Maassluis en Vlaardingen opgezet kan worden; • te

onderzoeken welke voorwaarden er gesteld kunnen worden om gebruik te kunnen maken van deze regeling; • de raad zo spoedig mogelijk te informeren over de uitkomsten van het onderzoek, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M16.

20

De Voorzitter constateert dat hij de zinsnede “zo spoedig mogelijk” regelmatig in moties te genkomt en zegt dat de raad daarmee een beetje prudent mee moet omgaan. “Zo spoedig mogelijk” kan wel eens het eerste of tweede kwartaal van 2022 zijn. Spreker zegt dat door de leden Zwang, Lotirens, Hamerslag, Van Dijk, Karens, en Ergin de motie Samen Schiedam wordt voorgesteld: “De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op dinsdag 9 november 2021, overwegende dat: • er in Schiedam vete Schiedammers actiefzijn, dan wet professioneel, dan wet als vrijwilliger, om samen een steenije bij te dragen aan een sociaal Schiedam; • Samen Schiedam een innovatieve wijze van subsidieverstrekking is; • onder andere naar aanleiding van Schrfteljke vragen er maatwerk is in de intensiteit van deel name aan de verschillende tafels; • de wijze van aanvragen van subsidie door professionele aanvragers op dezelfde wijze gebeurt als door kleine organisaties of vrijwilligers; • er nog geen evaluatie plaatsgevonden heeft van deze nieuwe werkwijze; van mening dat: • na twee jaar er een patroon lijkt te ontstaan waarbij kleine en/of vrjwilligersinitiatieven door de wijze van scoren, de veelheid aan verplichte schrfteljke informatie, al dan niet gedwongen stoppen; • deze vrijwilligers initiatieven meer bijdragen aan een sociaal Schiedam dan in hun plannen ver woord is; verzoekt het college: •

onderscheid te maken bij de beoordeling van subsidieaanvragen in het kader van Samen Schie dam tussen grote professionele organisaties, kleine professionele organisaties en vrijwilligersorganisaties; • vooruitlopend op de evaluatie van Samen Schiedam bij subsidieaanvragen door vrjwilligersor ganisaties de komende twee jaar te continueren en hierbij wegingscriteria toe te passen passend bij de aard van deze organisaties en die recht doen aan de bijdrage die ze leveren aan de Schie damse samenleving; • concreet betekent dat dat de bestaande wegingscriteria in geringe mate of op een andere wijze van toepassing zijn op kleine (professionele) organisaties en vrjwilligersorganisaties en dat de aanvraagprocedure voor deze organisaties sterk vereenvoudigt; • Samen Schiedam te evalueren op hetfunctioneren en de raad voor de zomernota 2023 te infor meren over de uitkomsten van deze evaluatie, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer 17. De heer Hamerslag herinnert eraan dat een paar maanden geleden het vooruitzicht op deze begroting beduidend zwarter was. Gelukkig laat de septembercirculaire een positiever beeld zien. Dat de door de raad gevraagde en door het college toegezegde keuzemogelijkheden met betrekking tot eventuele bezuinigingen er mede hierdoor niet zijn, had het college met de actieve informatieplicht best eerder kunnen melden.

Het college stelt alsnog een ingreep voor in de door de minima veelgebruikte Rotterdampas, maar is dat nu echt nodig? Bij de raad van 2 november vroeg de fractie al om het bedrag van de niet

21

aantoonbaar werkende Rotterdamwet over te hevelen naar de Rotterdampas. Helaas wilde de raad daar niet op ingaan. De fractie dient daarom, via een andere financiering, een motie in over de Rotter dampas, samen met DENK, GroenLinks, PvdA en de fractie Van Dijk. Dan de bezuiniging op de in deze tijd zo noodzakelijke natuur- en milieueducatie. Dat ziet de fractie graag anders. Ook hierover wordt met andere partijen een motie ingediend. Uit het feit dat in de subsidieverordening de maatschappelijk zo belangrijke scoutinggroepen helemaal buiten de boot val len, moet de fractie concluderen dat er iets niet goed is gegaan. De scouting is daar te belangrijk voor. De scoufing kan geen kantineopbrengsten genereren en sponsoruitingen op het tenue dragen, want daar is nu eenmaal geen uit- of thuispubliek. Ook door andere vrijwilligers gedragen organisaties lijken de dupe. Daarover dient de fractie samen met andere partijen ook een motie over in. In 2022 zijn er weer lokale verkiezingen. Progressief Schiedam wil het stemmen voor blinden, slechtzienden en motorisch beperkten beter toegankelijk maken. Ook hierover wordt een motie inge diend. In de begroting wordt gesproken over de college-inzet om rijksgelden ten behoeve van de kwets bare wijken Oost en Nieuwland te genereren.

Dat is goed en noodzakelijk, maar waar is dan de inzet voor het eerder eveneens in het document genoemde Groenoord? Wat wordt daarvoor gedaan? Laat het college dat los? Schiedam heeft nog een wijk, ook een unieke wijk waarover niet al te vaak wordt gesproken, namelijk de Gorzen. Ingesloten door het water is het onderste stukje van Schiedam een wijkje dat er op de kaart een beetje bij lijkt te hangen, maar het hoort echt bij Schiedam en het moet er bij blijven horen. Het is een uniek stukje Schiedam dat ook aandacht behoeft. Dat moet niet de kwets bare situatie van Oost, Groenoord en Nieuwland achterna gaan. De Gorzen verdient meer en heeft wel licht meer nodig om toekomstbestendig te worden, maar de vraag is dan: wat? Daar moet een gedegen onderzoek naar worden gedaan. Hoe kan ervoor worden gezorgd dat de Gorzen toekomstklaar is, met behoud van het unieke karakter? Spreker heeft het dan niet alleen over woningbouw, maar ook over buurteconomie, en alle sociale en culturele infrastructurele aspecten, een zo breed mogelijk beeld. Dat onderzoek hoeft niet direct morgen te worden opgestart. De fractie geeft het college van 2022 de tijd om dat onderzoek in te plannen en aan de raad voor te leggen maar er moet wel iets gebeuren. Daarom dient de fractie daar ook een motie over in. Er wordt gesproken over een snelle daling van het aantal mensen op het sociaal minimum.

Dat is fijn, maar het lijkt om een percentage te gaan en niet over aantallen. Klopt dat? Het college moet nog steeds fors inzetten op het terugdringen van het numerieke aantal mensen op het sociaal minimum. Ziet het college dat ook zo? Het college wil een goede balans tussen malafide en bonafide verhuurders, maar wat wil het college met die stelling? Hoezo balans? Het aantal malafide verhuurders moet toch gewoon naar nul? Dan de hondenbelasting. Het college voert daarmee een eerder breed door de raad aangenomen motie uit, zoals het hoort. Dat is ook zo afgesproken, maar toch probeert het college de raad nog even op het verkeerde been te zetten. Het signaal over de landelijke afschaffing klinkt al vele jaren vanuit Den Haag. Wachten op de rijksoverheid vraagt om een lange adem. Vraag dat maar aan de slachtoffers van het toeslagenschandaal. Daar kunnen al die hondenbezitters niet op wachten. Schie dam neemt zelf wel de verantwoordelijkheid, zoals is afgesproken. Het CDA stelt dat raadsleden in het verleden langs scholen gingen om kinderen les te geven. De fractie van PS is daar heel actief in ge weest, dus zij gaat graag weer samen met het CDA op stap.

De Voorzitter zegt dat door de leden Maris, Ergin, Van Dijk, Karens, en Zwang de motie Be houd de Rotterdampas voor minima wordt voorgesteld: “De gemeenteraad van Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, ter behandeling van de begroting: constaterende dat: • in de begroting een structurele bezuiniging op de Rotterdampas voor minima is opgenomen vanaf 2023;

22

•

de septembercircutaire een structureel positiefsaldo vertoont;

overwegende dat: • het gebruik van de Rotterdampas van grote waarde is voor iedereen; • Schiedamse minima deze pas in het verleden veel hebben gebruikt; • Schiedamse minima door de inflatie en de verhoogde energieprijzen al geconfronteerd worden met enorme financiële uitdagingen; verzoekt het college: • de Rotterdampas voor minima structureel in de begroting op te nemen; • het satdoverschil te dekken uit het positieve saldo dat voortkomt uit de septembercirculaire, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M18.

Door het lid Hamerslag wordt de motie Privacy bij het stemmen, het recht van iedereen wordt voorgesteld:

“De gemeenteraad van Schiedam, bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende dat: • in Nederland meet dan 320.000 mensen zeer stechtziend of blind zijn; • de Grondwet (artikel 53) vereist dat verkiezingen worden gehouden bij geheime stemming; • het VN-verdrag ‘Handicap’ op 14juli2016 in werking is getreden, waarbij de overheid de men senrechten van mensen met een beperking moet bevorderen, beschermen en waarborgen; • hetzelfde verdrag stelt dat mensen met een beperking zelfstandig beslissingen moeten kunnen nemen en daarbij door de overheid ondersteund moeten worden als zij daartoe niet in staat zijn; • het College voor de Rechten van de Mens in 2017 na onderzoek concludeerde dat stemmen voor mensen met een visuele en verstandeljke beperking onvoldoende toegankelijk is, waardoor veelal begeleiding vereist is en hierdoor de mogelijkheid om een geheime stem uit te brengen vervatt; • in de stemhokjes in Schiedam, mensen met een visuele beperking gebruik kunnen maken van de wettelijk verplicht aanwezige loep, maar dat dit hulpmiddel onvoldoende is voor zeer slechtzien den en blinden; • geheimhouding van stemmen ook voor Schiedamse slechtzienden en blinden een mensenrecht is; overwegende dat: • de gemeente Den Haag een stem-mal met audio-ondersteuning heeft ontwikkeld waardoor de toegankelijkheid van het stembiljet vergroot wordt en blinden en zeer slechtzienden zelfstandig

kunnen stemmen; • in 202150 gemeenten, waaronderAmsterdam, Haarlem, Rotterdam en Alkmaar, al succesvol gebruik gemaakt hebben van deze stemmal met stemondersteuning. • niet alleen zeer slechtzienden en blinden, maar ook mensen met dyslexie, analfabetisme, laagge leuerdheid en mensen met een beperkte handfunctie (bijvoorbeeld parkinsonpatiënten) van de stemmal en/of audio-ondersteuning gebruik kunnen maken; • de aanwezigheid van de stemmal en audio-ondersteuning in Schiedam de democratische proces sen kan verstevigen; verzoekt het college:

23

te onderzoeken of tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 16 maart 2022, ten min ste in één liefst centraal en toegankelijk gelegen stemlokaal, de stemmal en audio-ondersteuning beschikbaar gesteld kan worden voor mensen met een visuele of andere beperking; • de raad achteraf te informeren over nut en noodzaak van de stemmal met audio-ondersteuning bij toekomstige verkiezingen; • bij ingebruikname naar de Schiedammers duidelijk te communiceren in welke stemlokalen van deze voorziening gebruik gemaakt kan worden,

•

en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M19. Door de leden Hamerslag en Lepidis wordt de motie Omringd door water voorgesteld:

“De gemeenteraad, bijeen op dinsdag 9 november 2021, constaterende dat: • de wijk de Gorzen een uniek stukje Schiedam betreft; • de Gorzen een karakteristiek wijkje is; overwegende dat: • wijken en buurten in Schiedam op verschillendefronten waaronder sociaal, economisch, demografisch, bouwkundig, infrastructureel, onder druk staan, zo ook de Gorzen; • de Gorzen niet de volgende kwetsbare wijk van Schiedam mag worden; • voorkomen beter is dan achter de feiten aanlopen; verzoekt het college: • een gebiedsvisie voor de gemeenteraad op te stellen, waarbij: • de toekomstbestendigheid van de Gorzen tot uiting wordt gebracht op sociaal, demografisch, (wijk)economisch, cultureel, vastgoed/bouwkundig en infrastructureel gebied (en eventuele an dere relevante gebieden); • richting wordt gegeven aan noodzakelijke ontwikkelingen, met een (meerjarig)financiële verta ling naar de daarvoor benodigde middelen; • om op basis van de eerste tussentijdse resultaten te beoordelen ofzij bij de zomernota 2023 al aan de raad wil voorstellen om vanaf 2023 middelen vrij te maken voor de Gorzen, om op die manier geen kostbare tijd te verliezen voor een specifieke en gewenste aanpak in deze wijk, en gaat over tot de orde van de dag.” Deze motie krijgt het nummer M2o. De heer Reuderrnk is blij dat in elk geval de huidige leden van het college en de coalitie zijn blijven zitten.

Voor zijn fractie is echter wel de meest toepasselijke subtitel van deze begroting: de ge wone Schiedammer wordt onvoldoende gehoord. In deze collegeperiode zijn gewone Schiedammers naar zijn mening keihard geraakt door bezuinigingen op sociale regelingen, zoals de afschaffing van het gratis ov voor ouderen en de minima, de tegemoetkoming meerkosten en de Rotterdampas. Geluk kig wordt over de pas erg veel over gepraat en dat biedt volgens hem hoop, al is deze alleen maar voor lopig gered tot iets anders wordt besloten. Ondertussen is er echter wel veel ruimte voor hobby’s van deze coalitie, waarbij de duurzaamheidsexperimenten vooropstaan. Verder kan er nogal wat geld zitten

24

bij bouwers en beleggers, waarbij grondprijzen altijd worden gesubsidieerd, tot iS mln, voor Schie veste. Zelfs het pretenderen van inspraak kost veel geld. Het project Groenoord van gas los is voor de OPS het grootste ongeluk van deze periode, een on geluk dat zich in slow motion voltrekt. Spreker was naar men zich zal kunnen voorstellen om meerdere redenen blij verrast met de bijdrage van mevrouw Wilton. Bewoners willen het niet, de warmtelevering valt niet volledig onder de we’s en financieringsregels zitten het aanbieden van goedkope leningen in de weg. Na hetgeen hij al eerder zei, verdienen de resterende partijen een compliment voor het feit dat zij hier zitten. Zij zijn vaak ook onwillige erfgenamen van dit soort verhalen. De wethouder van GroenLinks heeft met zijn vertrek een geheel nieuwe dimensie gegeven aan het begrip ramptoerisme. Die term houdt namelijk in dat je naar de ramp toegaat en niet dat je er vandoor gaat. Als je ziet waar het college en de coalitiepartijen om de lieve vrede te bewaren en om het smijten met deuren te voorko men mee hebben ingestemd en tevens ziet hoeveel schade dit toebrengt kan het volgens spreker niet anders dan dat zij er verdriet bij voelen. Daarom roept de OPS het restant van deze coalitie op, de erfe nis van GroenLinks volledig van zich af te schudden. Schiedam heeft al te veel moeten lijden onder hobbyisme.

Zij dient dan ok een motie in om het gratis ov voor ouderen en minima, de tegemoetko ming meerkosten en de Rotterdampas per 2023 in ere te herstellen en het budget voor de dekking daarvan te putten uit de duurzaamheidsgelden van de Enecomiddelen, kortom de duurzaamheids hobby’s en de subsidies voor duurzaamheidshobbyclubjes van GroenLinks. Een andere hobby waarmee het college naar sprekers mening per direct moet stoppen is het bouwen voor beleggers. Naar hij meedeelt staat Schiedam onder beleggers inmiddels bekend als beleg gingshotspot, een heus vastgoedwalhalla voor vastgoedpaijepeeërs, niet iets om trots op te zijn. Wo ningen die voor particulieren aan maandelijkse rentelasten 200 tot 300 euro met zich brengen worden met voorrang gegund aan beleggers die voor datzelfde pandje 1100 euro per maand aan huur vragen. Ook wordt in sprekers optiek vastgoedontwikkelaars geen strobreed in de weg gelegd om te morrelen aan parkeernormen, waar Schiedam niet altijd even realistisch in is. De OPS had oorspronkelijk het idee om hierover een motie in te dienen, tot zij van mevrouw Zwang begreep dat de heer Badri een uit stekende motie had over dit onderwerp. De fractie ondersteunt die dan ook van harte.

Ten slotte staat spreker stil bij de pretentie van inspraak; Hij noemt 100.000 euro voor Pact van de stad, 90.000 euro voor vier inspraakavonden en 28.000 euro aan voorlichting over het invoeren van verplicht betaald parkeren, wat uiteindelijk niet doorgaat. Naar spreker opmerkt is het helemaal niet raar om naar de kiezer en de Schiedammer te luiste ren. Hij zou het erg waarderen als het college dat meer deed dan met allerlei pseudo-inspraak. Naar hij betoogt is nog niemand overleden van luisteren naar de kiezer. De Voorzitter deelt mede dat door het lid Reuderink de motie Minder geld naar duurzaam heid, meer naar mensen wordt voorgesteld:

De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen op 9 november 2021, gehoord de beraadslaging, constaterende dat: • dit college gratis oV voor minima heeft afgeschaft en de tegemoetkoming meerkosten heeft ge halveerd; • dit college voorstelt de Rotterdampas vanaf 2023 af te schaffen; overwegende dat: • het college bezuinigingsvoorstellen op bovenwetteljke taken zou formuleren en voorleggen aan de gemeenteraad;

25

de gemeenteraad daarmee eindelijk het gevraagde inzicht zou krijgen in de uitgaven aan duur zaamheid en zou kunnen kiezen de betreffende middelen anders in te zetten; • het college dit heeft nagelaten en de gewone Schiedammer daar niet de dupe van mag worden;

•

roept het cottege op: • gratis 0V voor minima en ouderen opnieuw in te voeren vanaf 2022; • de halvering tegemoetkoming meerkosten ongedaan te maken vanaf 2022; • de Rotterdampas niet vanaf 2023 af te schaffen; • deze maatregelen voor 2022 te financieren vanuit het poije duurzaamheid van de Eneco-getden en, voor zover nodig, de algemene reserve; • deze maatregelen vanaf 2023 te financieren door te bezuinigen op bovenwetteljke duurzaam heidsbezigheden van de gemeente Schiedam en duurzaamheidsubsidieclubjes van GroenLinks, en gaat over tot de orde van de dag.

Deze motie krijgt het nummer M21. Spreker wil niet verhelen dat hij het allemaal wat diplomatieker zou hebben opgeschreven maar hij erkent dat het het woordgebruik van de heer Reuderink is. De heer Reuderrnk zegt dat de Voorzitter erom bekend staat dat hij diplomatieker is. De Voorzitter wijst erop dat de heer Reuderink erom bekend staat af en toe wat direct te zijn. Het lijkt hem het beste het daarop te houden bij wijze van agreement to disagree. Mevrouw Rofteveel stelt vast dat de laatste begroting die in deze raadstermijn wordt behan deld net als vorig jaar weer op het laatste nippertje gereed is gekomen. Via de Zomernota 2022 en de septembercirculaire is het college in het late najaar toch met een financieel vooruitzicht voor de ko mende jaren gekomen. Lokaal Onafhankelijk Schiedam is verheugd dat er voor de komende vier jaar een sluitende begroting is gepresenteerd. Spreekster acht het goed dat de nieuw te vormen raad na de komende verkiezingen met een zo degelijk mogelijk financieel doorgerekende meerjarenbegroting aan de slag kan. Spreekster vindt het een goede zaak dat de vergoeding van de Rofterdampas minimaal volgend jaar kan worden gecontinueerd. Het verheugt haar ook te lezen dat het college tegemoetkomt aan de wens van het merendeel van de raad om de afbouw van de hondenbelasting te realiseren, zodat deze in 2025 geheel verdwenen is.

Het geheel verdwijnen van de hondenbelasting was een langgekoesterde wens van LOS. LOS heeft de wethouder in de laatste commissievergadering naar aanleiding van de oproep van de provincie om vooral in Zuid-Holland extra opvang te bieden aan asielzoekers en statushouders de uitleg horen geven, dat de gemeente op dit moment geen extra asielzoekers en statushouders zal op vangen maar dat zij niet in een glazen bol kan kijken. Zij concludeert daaruit dat wat niet is nog kan komen. Spreekster memoreert dat de burgemeester te kennen heeft gegeven dat er nu geen plaats is voor deze acute opvang. Naar haar mening zou het het college sieren als het er helemaal niet aan be gon, aangezien Schiedam al genoeg plaatsgebrek voor de eigen inwoners heeft, waarbij zij wijst op de woningnood. LOS spreekt dan ook uit dat voor Schiedam geldt dat vol vol is. Ondanks de betere cijfers blijft de sociale problematiek van de stad groot, wat onder andere geldt voor het inkomen, opleiding en veiligheidsbeleving. Veiligheid is voor LOS een topprioriteit. Het hoofddoel van het veiligheidsbeleid is een veilig Schiedam door te werken aan een schone, veilige en leefbare stad. Wat betreft het verbeteren van de veiligheidsbeleving voor de inwoners van Schiedam

26

noemt spreekster als voorbeeld dat er geregeld geen straatverlichting is in Oost, zoals onlangs zeven dagen op rij, wat resulteerde in een aardedonkere buurt, een perfecte werkplek voor criminelen. Dit zal de veiligheidsbeleving niet verbeteren. Na een actie van LOS is er adequaat gereageerd en dat verheugt haar. Zij hoopt echter wel dat dit niet geregeld terugkeert en dat een halve wijk niet meer zeven dagen lang zonder straatverlichting zit. Wat betreft een schoon Schiedam heeft LOS Irado overduidelijk en namens vele Schiedammers een incompetente partij genoemd. Spreekster memoreert dat de wethouder inmiddels een gesprek heeft gehad met de directie en heeft laten weten, dat de werkwijze van Irado niet langer door Schiedam kan worden geaccepteerd, waarvoor zij mevrouw Laan erkenteljk is. Zij zal de verdere terugkoppelin gen afwachten en houdt de vinger aan de pols. Omwille van de verkeersveiligheid heeft LOS in 2020 voor aanleg van led-verlichting in het weg dekbij fietspaden gevraagd, wat begin dit jaar op de Overschieseweg en het Hazepad is gerealiseerd. Spreekster brengt in herinnering dat de voormalige wethouder het bedrag van de led-lampjes erg aan trekkelijk noemde. Volgens haar ligt het, mede gelet op het lage bedrag, dan voor de hand om ten be hoeve van de verkeersveiligheid extra nadruk en prioriteit te geven aan fietspaden en zebra’s door mid del van ledverlichting.

Zij ziet dan ook graag uitbreiding van dit initiatief in het belang van het terug dringen van verkeersongevallen met letselschade, in het bijzonder op de black spots. Zij zal hierover een motie indienen. Een economisch sterke en vitale stad is naar spreekster betoogt gebaat bij meer bezoekers. Voor het economische draagvlak van de stad is het aantrekken van bezoekers van buitenaf, zowel voor dagbezoek als voor meerdaags verblijf, van belang. Als je de stad vanaf de Rijksweg Vlaardingen via de af rit Schiedam-centrum binnenkomt, zie je een toeristisch bordje vol graffiti, dat echter verwijst naar de Van Nellefabriek in Rotterdam, wat haar al jaren verbaast. Iets verder in de bocht staat weliswaar een matrixbord maar dat is vanuit een rijdende auto onleesbaar. Spreekster ziet hier graag verandering in komen en daarom dient zij hierover een motie in. De heer Karens heeft een opmerking van mevrouw Rotteveel in het begin van haar betoog even laten bezinken vanwege de beladen woordkeuze “vol is vol”. Hij waagt of hij moet begrijpen dat Schie dam moet stoppen met bouwen en dat er geen nieuwe bewoners meer bij mogen komen, of dat zij van mening dat Schiedam vol is voor een bepaald type mens. Mevrouw Rofteveel zegt dat de heer Karens haar heel goed heeft begrepen.

Schiedam is vol voor asielzoekers, vluchtelingen en statushouders, afgezien van gezinnen met kindertjes uit oorlogsge bieden. Zij blijft erbij dat vol vol is. De heer Karens begrijpt dat LOS zijn best moest doen om de eerste spreker rechts in te halen. Naar aanleiding van de opmerking van mevrouw Rotteveel dat gezinnen met kindertjes wel welkom zijn, waagt hij wie bepaalt welke mensen Nederland nog mogen binnenkomen en wie niet. Mevrouw Rotteveel? Mevrouw Rofteveel wenste dat LOS het zou mogen regelen. Natuurlijk bepaalt het COA wie een verblijfsvergunning krijgt maar zij is van mening, dat 90% van degenen die hier naartoe komen wordt gevormd door alleenstaande mannen. Zij vindt het geen probleem als er gezinnen met kinderen uit ooriogsgebieden naar Nederland vluchten. De Voorzitter ziet dat de heer Karens wil weer geen interrumperen maar wijst erop dat in het presidium is afgesproken dat maximaal vier interrupties met twee wagen per interruptie mogen wor den geplaatst.

27

De heer Karens wil nu zijn vierde interruptie maken. Hij wijst erop dat hij net zijn derde inter ruptie heeft benut en wil nu zijn vierde interruptie maken door nog twee vragen te stellen. De Voorzitter vindt het best maar wijst erop dat de heer Karens erop dat hij een afspraak die in het presidium is gemaakt frustreert. De heer Karens zegt dat de Voorzitter moeilijk doet over een afspraak die in het presidium is gemaakt en nu iets anders zegt. De Voorzitter is van oordeel dat de heer Karens die afspraak in eigen richting uitlegt. De heer Karens roept de Voorzitter op niet zo moeilijk te doen. De Voorzitter vraagt de heer Karens waarom hij de grenzen van de afspraak opzoekt. De heer Karens bestrijdt dat. De Voorzitter zoekt zijns inziens de grens op door een debat on mogelijk te maken terwijl hij nog ruimte heeft voor een interruptie. Als de burgemeester niet zo’n moeilijke vent zou zijn, zouden zich niet zulke situaties voordoen. Mevrouw Rofteveel wijst de heer Karens erop dat hij twee vragen heeft gesteld en dat is afge sproken dat dat het maximum zou zijn. De Voorzitter vindt deze discussie vervelend, aangezien expliciet is afgesproken dat op deze manier te werk zou worden gegaan en hem is gevraagd de raad nadrukkelijk aan deze afspraak te hou den. Hij betreurt het dat hem kwalijk wordt gehouden dat hij dit doet.

De heer Van Sliedregt hoort mevrouw Rotteveel aan de ene kant tegen de heer Karens zeggen dat LOS eigenlijk helemaal geen vluchtelingen, statushouders of asielzoekers wil hebben, in het bijzon der alleenstaande mannen, maar anderzijds dat gezinnen wel mogen komen. Mevrouw Rofteveel raakt af en toe ook een beetje de kluts kwijt vanwege de beperkte spreek tijd en de noodzaak door te praten. Gezinnetjes met kindertjes die uit oorlogsgebieden naar Nederland komen zijn voor LOS geen probleem. Het merendeel van de mensen die hierheen komen wordt echter gevormd door gelukszoekers. De heer Van Sliedregt vraagt of mevrouw Rotteveel het met hem eens is dat “vol is vol” in dat geval niet opgaat, dat het wel lekker bekt maar dat het wat haar betreft niet opgaat voor vluchtelingen die zij wel wil zien komen. Mevrouw Rotteveel beaamt dat gezinnetjes met kindertjes mogen binnenkomen. “Vol is vol” inderdaad heerlijk. bekt Mevrouw Van Dijk hoorde mevrouw Rotteveel zeggen dat zij het aan het COA wilde overlaten om te bepalen wie een verblijfsvergunning kreeg maar vervolgens aangaf dat zij in Schiedam geen sta tushouders, die zij gelukszoekers noemde, wilde. Zij is benieuwd of mevrouw Rotteveel nu wel of niet vertrouwen geeft aan het COA om te bepalen wie statushouder wordt.

Mevrouw Rofteveel noemde in antwoord op een vraag van de heer Karens het COA als instan tie die bepaalt of iemand een verblijfsvergunning krijgt. Zij vindt het heel complex wie beslist wie sta tushouder worden. Volgens haar doet het COA dat en heeft Schiedam er heel weinig inbreng in.

28

De Voorzitter zegt dat de regering het bepaalt maar dat het die taak heeft opgedragen aan het COA, dat vervolgens een opdracht geeft aan gemeenten. De stelligheid van mevrouw Rott:eveel wordt door de hele raad erkend en ondersteund. Spreker deelt mede dat door mevrouw Rotteveel en de heer Berns de motie led-verlichting wordt voorgesteld: De gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 9 november2021, behandelende de Begroting 2022, constaterende dat: • het aantat verkeersslachtoffers in Schiedam groot is onder tweewielers en voetgangers; • maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren tot doet hebben om het aantal ongevatlen te verminderen; • in andere steden het plaatsen van led-verlichting steeds meer uitbreidt; overwegende dat: • het aantal verkeersongevallen met letselschade aanzienlijk moet dalen; • het plaatsen van led-vertichting in het wegdek een relatiefgoedkope en veilige oplossing is; • de led-vertichting een succesvolle waarschuwing blijkt en de snelheid van auto’s richting fietspa den, zebra’s, rotondes en kruisingen doet verminderen; • het uitbreiden van deze verlichting in andere steden duidelijk laat zien dat het de verkeersveilig heid verbetert; verzoekt het college: • om de mogelijkheid te bekijken de led-verlichting in het wegdek uit te gaan breiden op roton des/kruisingen (btackspots), om zo bij te dragen aan de doelstelling voor het verbeteren

van de verkeersveiligheid; • de raad in het eerste kwartaal van 2022 hierover een terugkoppeling te geven, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M22 Door mevrouw Rotteveel en mevrouw De Vries wordt de motie Toeristeninformatie voorgesteld: De Gemeenteraad van Schiedam in vergadering bijeen d.d. 9 november 2021, behandelende de Begroting 2021, constaterende dat: • bij de inkomende routes naar Schiedam, er niet tot nauwelijks toeristische borden staan; • er bij de afrit Schiedam-centrum vanuit Vlaardingen één toeristisch bordje vol graffiti staat, dat verwijst naar de Van Nelle fabriek in Rotterdam; • iets verder aan de rechterzijde in de bocht een matrixbord staat, dat op de verkeerde plek staat en vanuit een rijdende auto onleesbaar is; • een economisch sterke en vitale stad gebaat is bij meer bezoekers; overwegende dat: • er inmiddels in veel steden toeristische informatie over de betreffende stad staat;

29

Schiedam juist bij de invaiswegen de toerist van informatie zou moeten voorzien op de juiste manier; • de kracht voor informatie over onder andere onze molens en grootste molen ter wereld zou kun nen gaan en niet te vergeten, onze jeneverindustrie;

•

verzoekt het college: • bij Rijkswaterstaat/Provincie te informeren wat de officiële criteria of mogelijkheden zijn voor borden/stadspromotie langs of nabij de afritten van snelwegen; • wanneer er mogelijkheden zijn, deze te onderzoeken voor gebruik van toeristische informatie langs of nabij de afritten van Schiedam; • bestaande (matrix)borden die net voorbij Schiedamse afritten staan en onleesbaar zijn te ver plaatsen/verwijderen, verplaatsen bijvoorbeeld bij de eerstvolgende stoplichten; • in gesprek te gaan met Stichting Stadspromotie Schiedam om bij de invalswegen in Schiedam toeristische borden te kunnen realiseren, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M23. De heer Wij mans dankt het college en iedereen die eraan heeft meegewerkt voor de begroting 2022, een begroting onder druk. Nog steeds kost het moeite om de meerjarenbegroting sluitend te krij

gen. De solvabiliteitsratio daalt in deze onzekere tijd onder de door de VNG geadviseerde 20% en de netto schuldquote stijgt de komende jaren tot boven de 130% die door de VNG is geadviseerd. Naar spreker opmerkt is de coronacrisis nog niet voorbij, stijgt de inflatie sneller dan verwacht, schieten de prijzen voor brandstoffen en energie omhoog, terwijl Schiedam al een verlies van 28 mln, heeft op de grondexploitaties. Daarbij komt dan nog dat zonder enige onderbouwing een bedrag van 1 mln, voor het ambtenarenapparaat is gereserveerd. Spreker acht het goed dat er niet verder op het sociale domein wordt bezuinigd. Dat moet ook niet in een stad waar ondanks het armoedebeleid nog steeds 1 op de 6 kinderen in armoede opgroeit en het aantal uitkeringsgerechtigden en werkzoekenden ver boven het landelijk gemiddelde ligt, net als het aantal huishoudens met schulden. Schiedam is een stad waar 17% van de bevolking laaggeletterd is, het schooladvies van leerlingen lager is dan het landelijk gemiddelde en er meer voortijdige school verlaters zijn dan gemiddeld in Nederland. Aangezien veel Schiedammers moeite hebben met het vin den van goede en betaalbare woningen dient de SP samen met de PvdA en andere partijen de motie Kopen zonder wonen in. Spreker beseft dat de financiële situatie van Schiedam niet heel goed is en zal terughoudend zijn met het steunen van moties die geld kosten.

Daarbij vraagt hij het college net als vorig jaar om grote projecten met hoge kosten en financiële risico’s voorlopig uit te stellen. De heer Van Wingerden stelt vast dat structurele lasten structurele oplossingen krijgen en dat naast wettelijke taken scherpe keuzen worden gedaan inzake datgene wat er met het geld van de bur gers van Schiedam gaat gebeuren. Dat belooft zijns inziens op voorhand een begroting te worden om van te watertanden, zeker als wordt gemeld dat er grip wordt gehouden en verantwoordelijkheid wordt genomen. Het SLV ging bljmoedig aan de slag te zien wat er voor de Schiedammers in het vat zou zit ten. Spreker is voorstander van sturen op uitkomst. Daarbij hanteert hij begrippen als maatwerk en menselijke maat. Naar hij betoogt is het soms noodzakelijk buiten de ljnijes te durven kleuren om het gewenste effect te bereiken. Om de raad zijn controlerende taak te laten uitvoeren moeten in de begro ting met name controleerbare elementen zitten en moet er te behalen targets staan: wat wil het ge meentebestuur bereiken en op welk tijdstip moet dat voor elkaar zijn. Spreker kan er slechts enkele

30

vinden. Anderzijds zijn er hoge ambities, zoals Groenoord van het gas, Schieveste en de mobiliteitsvi sie. Hierbij zijn cofinancieringen en subsidies noodzakelijk om het te laten slagen. Spreker krijgt het voor zichzelf echter niet duidelijk wat er gebeurt als deze gelden niet komen en hij vraagt of er dan een plan B is. Het bouwen van 3000-woningen in de directe omgeving van het station Schiedam Centraal en daarbij een parkeernorm van 0,3 is voor spreker onaanvaardbaar. Er zullen best wel bewoners zijn die geen auto bezitten maar dreigende vergroting van de parkeerdruk in de omliggende straten acht hij niet te vermijden. Wie het nieuws volgt heeft kunnen lezen dat deelauto’s niet worden ingezet zoals werd verwacht en dat de verkoop van tweedehandsauto’s enorm in de lift zit. Deelauto’s hebben trou wens ook een parkeerplaats nodig. Flankerend beleid als er te weinig parkeerplaatsen zijn moet opti maal openbaar vervoer zijn. Het openbaar vervoer in en rond Schiedam zal volgens spreker fljnmazi ger moeten worden. De eis moet zijns inziens dan ook zijn dat iedereen in een tijdsbestek van maxi maal 40 minuten in een straal van 30 km rond de woning op zijn of haar werk kan komen. Een ander aandachtspunt is de zorg, in het bijzonder dejeugdzorg.

Naast oplopende wachtlijs ten, met name voor complexere casuïstiek blijkt nu ook dat kinderen onnodig lang niet met hun biolo gische ouders kunnen worden verenigd door personeelsgebrek en financiële tekorten. Rapporten zijn volgens het AD van afgelopen maandag met regelmaat gebrekkig, onvolledig en staan vol met fouten en/of onwaarheden. De gemeente Schiedam geeft naar spreker opmerkt veel geld uit aan de GRJR maar heeft geen grip op de besteding ervan. Target in deze zou zijn de wachtlijsten binnen een periode van een jaar met 40% terug te brengen. Naar hij begrijpt is dat discutabel. Sprekers fractie maakt zich ook ernstig zorgen over de emotionele en sociale eenzaamheids score: in Schiedam 57,7% tegen 46,6% in Nederland. Hij is benieuwd naar de aanpak en vraagt in welk tijdsbestek dat zal gaan gebeuren. Problematische schulden scoren op die lijst met 13,7%, terwijl het landelijk gemiddelde 7,9% is. Hij acht dat verontrustend. Hij ziet graag een meetbare vermindering in het komende jaar. Als het gaat om de vraag wat de Schiedammers volgend jaar kan worden geboden, gaat het SLV in ieder geval voor duidelijkheid en daadkracht. De heer Berns stelt vast dat de septembercirculaire vooralsnog positief uitpakt, zodat de raad nu ondanks enkele open einden een meerjarig sluitende begroting kan bespreken.

Hij herinnert eraan dat hij bij de behandeling van de Zomernota waarschuwde voor de oplopende inflatie, ten gevolge waarvan meer Schiedammers in armoede terecht zouden komen. Uit de raad is er toen onder andere aandacht voor gevraagd om de wachtlijsten bij de voedselbanken weg te nemen en hij vraagt of dat in middels is gerealiseerd. Maatschappelijke veranderingen gaan naar spreker betoogt steeds sneller, ook op de arbeids markt, wat een groot risico inhoudt voor werkloosheid van de werkende Schiedammers die de basis vaardigheden onvoldoende op orde hebben. Wanneer zij op de werkvloer worden gestimuleerd om deel te nemen aan bijspijkerprogramma’s hebben zij en de werkgevers daar direct baat bij, ook in hun verdere loopbaan. Onevenredig veel Schiedammers hebben te kampen met onvoldoende vaardigheid in lezen, schrijven, rekenen, computeren en sociale omgang. Niet alleen beperkt dat iemand in de per soonlijke ontwikkeling, je loopbaan enje bijdrage aan de gemeenschap. Het leidt eerder tot proble men, zoals het opbouwen van schulden, een ongezonde leefstiji en sociaal isolement. Gelukkig zijn er in Schiedam tientallen organisaties en vrijwilligers die zich inzetten om de naaste te helpen en het tij te keren.

De Covid-aanpak heeft echter de aanpak van laaggeletterdheid voor een deel gefrustreerd en met name de meest kwetsbare groepen, zoals het coronaherstelplan vermeldt, op meer achterstand ge bracht. Terwijl Schiedam ambitieus bouwt aan de fysieke omgeving breekt de sociale infrastructuur on der zijn handen af en spreker vraagt zich af wat het gemeentebestuur daaraan doet en of het nog wel in balans is. Hij brengt in herinnering dat bijna alle fracties bij de behandeling van de Zomernota extra aandacht voor de aanpak van de basisvaardigheden hebben gevraagd maar toen nog geen concrete

31

voorstellen hebben gedaan. In deze begroting vindt hij evenmin extra structurele middelen en inzet, terwijl hierdoor onder andere de sociale lasten voor de gemeente zullen verminderen. Het coalitie- of collegeakkoord biedt naar hij betoogt meerdere aanknopingspunten. Hij wijst erop dat binnenkort het uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid wordt besproken en dat bij de tientallen lopende activiteiten en nieuwe initiatieven vanuit het rijk, de provincie, de regio en de MRDH groeiende behoefte is aan meer samenhang, afstemming en coördinatie om de problematiek structureel en gecoördineerd aan te pakken en het bereik en de doelmatigheid te vergroten. Bij het programma duurzaamheid is zijns in ziens gebleken dat een programmamanager zijn geld meer dan terugverdient en dat een dergelijke functionaris met het uitvoeringsprogramma meteen aan de slag kan om de regie vanuit de gemeente vorm te geven. Daarom dient hij de motie Gecoördineerde aanpak verbetering basisvaardigheden in, waarin hij de raad vraagt uit te spreken dat in deze begroting ruimte wordt gemaakt voor ifte ten be drag van €;oo.00o of €150.000 ten behoeve van een coördinerende manager basisvaardigheid en die structureel onder een passende begrotingspost te brengen.

Uit de begroting blijkt volgens spreker opnieuw dat de structurele uitgaven, bijvoorbeeld in het sociaal domein, oplopen en dat de structurele inkomsten, onder andere aan belastingen, teruglopen en dat heel snel wordt ingeteerd op de gemeentelijke reserves. Daarbij wil college het voorzieningenni veau op peil houden en niet bezuinigen op bijvoorbeeld bouwprojecten, waar de gemeenten miljoenen investeert en nog zal gaan investeren vanwege de regels voor cofinanciering. Spreker heeft gevraagd te onderzoeken welke gronden gemeenten aanvoeren en welke mogelijkheden er zijn voor het heffen van forensenbelasting. Hij vraagt of er uitkomsten zijn dan wel een nader onderzoek nodig is.

De Voorzitter zegt dat door de heer Bems de motie Gecoördineerde aanpak verbetering ba sisvaardigheden wordt voorgesteld: De raad van de gemeente Schiedam, in vergadering bijeen op 9 november 2021, constateert dat: • meerdere fracties tijdens de bespreking van de Zomernota 2022 extra aandacht gevraagd heb ben voor de aanpak ter verbetering van de basisvaardigheden voor grote groepen Schiedam mers; • in de voorliggende concept begroting dat niet nader is uitgewerkt; • partijen betrokken zijn bij tal van goede initiatieven, de infrastructuur er versnipperd bij ligt naar het oordeel van het veld en er behoefte is aan meer samenhang, onderlinge afstemming en aanvullende initiatieven; van mening dat: • de gemeente de regie moet voeren en richting inwoners, vrijwilligers organisaties en werkge vers een coördinerende enfaciliterende rol dient te vervullen; • de omvang van de benodigde inspanningen de onverdeelde aandacht, kennis en inzet vragen van een coördinerend programmamanager basisvaardigheden om het college daarin te onder steunen; • het welzijn van vete Schiedammers de extra investering van ifte rechtvaardigt en zichzelf zal terug verdienen, doordat het meerdere sociaal, maatschappelijke en (psychische) gezondheids problemen bij een deel van de Schiedammers zat voorkomen; • cofinanciering gezocht kan worden in samenwerking met buurgemeenten, provincie, MRDH (b.v.

LevenLangOntwikkelen), het Rijk en werkgevers voor de structurele aanpak van deze pro blematiek; en verzoekt het college om:

32

• in de Begroting 2022 ruimte te maken voor ifte ten behoeve van een coördinerend programmamanager basisvaardigheden, met als belangrijkste opdracht het nog vast te stelten uitvoerings programma rond de basisvaardigheden efficiënt en effectief ten uitvoer te brengen en zo moge lijk het “binnenhalen” van subsidies en cofinanciering te realiseren; • bij de komende Zomernota hiervoor een meerjarig budget in te plannen, aangevuld met subsi dies van mede overheden en cofinanciering vanuit het bedrijfsleven, en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie krijgt het nummer M24 Mevrouw Post merkt op dat zij voor het laatst het woord voert bij een begrotingsbehandeling. Zij wijst erop dat zij de laatste drie jaar de bouw van de was- en berggelegenheden op het woonwagen kamp Bramengaarde heeft aangekaart. In goed overleg met de wethouder en ambtenaren heeft on langs een goed en constructief gesprek plaatsgevonden, waarin de route globaal is weergegeven. Het is nu aan de wethouder, de raad en het ambtelijk apparaat om daar een goed gevolg aan te geven. Zij dankt LOS ervoor dat het de handschoen heeft opgepakt en hoopt dat die fractie in de volgende peri ode de vinger aan de pois houdt. Spreekster acht het teleurstellend dat Schiedam als gemeente geen subsidie meer kan verstrek ken voor een jaarlijks evenement voor de senioren.

Zij roept het college op het pasjessysteem voor de restafralcontainers op te doeken. Dan gaat Schiedam gelijk op met Rotterdam, waar het prima werkt. Zij verzoekt het college, Irado opdracht te geven om eenmaal per week een grofvuilcontainer per wijk neer te zetten. Spreekster heeft enkele wensen die naar zij hoopt in de volgende raadsperiode kunnen worden gerealiseerd. De eerste betreft meerdere openbare toiletten in of nabij winkelcentra naar het voorbeeld van dat op de Maasboulevard. Zij merkt op dat ideeën leven om de Schiedamse jenever voor de Werel derfgoedlijst te nomineren. De jeneverindustrie daarvoor voordragen zonder de hoogste molens van de wereld daarin mee te nemen, doet volgens haar afbreuk aan de Schiedamse geschiedenis. Alleen samen zijn zij uniek. Spreekster hoopt dat haar grootste ergernis, de bestrating van de Broersvest, wordt vervangen door normale beloopbare bestrating. Spreekster geeft de mannen en vrouwen van de Lichtblauwe brigade een pluim. Veel burgers hebben wel eens een hekel aan de handhavers omdat zij een prent krijgen of op iets worden gewezen. Zij roept de Schiedammers op zich ervan bewust te zijn dat zij dit moeten doen op grond van besluiten van de raad naar aanleiding van hun gedrag.

Wat zij evenmin als de meeste raadsleden zien, is dat deze mannen en vrouwen zich ontzettend inzetten voor de sterk hulpbehoevende Schiedammers en hun een helpende hand bieden, zoals zij uit ervaring weet. Wat betreft motie nr. 7 merkt spreekster op dat de wachttijd voor een sociale huurwoning voor een starter ongeveer acht jaar is. Opdat men voor een bereikbare huur- of koopwoning in aanmerking kan komen heeft zij als medeondertekenaar de motie van DENK ingediend. Zij hoopt dat het bepleite onderzoek vrucht afwerpt en de wachttijd bekort, zoals in de jaren ‘60 en ‘70 de premiekoopwoningen A, B en C hebben gezorgd voor een inhaaislag. Tot slot doet spreekster de oproep deze winter de dak- en thuislozen niet te vergeten.

De vergadering wordt enige tijd geschorst. De Voorzitter herinnert eraan dat de fractie van de PvdA twee minuten minder heeft voor de tweede termijn, LOS een minuut minder en de OPS anderhalve minuut minder. Spreker vraagt de raad om prudenfie en begrip mocht er in de beantwoording wellicht iets tus sen wal en schip vallen. Het college bestaat vanavond namelijk slechts uit vier personen, in plaats van

33

vijf, terwijl het college tot voor kort zelfs uit zes personen bestond. Omdat mevrouw Van Aaken helaas verhinderd is, neemt de heer Ruseler drie portefeuilles voor zijn rekening, Financiën, zijn eigen inhou delijke portefeuille, Sociale Zaken, Cultuur en alles wat daarbij hoort, en de portefeuille van mevrouw Van Aaken, die ook al vrij omvangrijk is. De heer Ruseler heeft zich echter goed voorbereid.

De heer Ruseler wenst Patricia van Aaken en de haren namens alle aanwezigen het allerbeste toe. Het is heel jammer dat zij er vanavond niet bij is. Het is inderdaad de laatste begroting van dit college. College en raad moeten nog een aantal maanden met elkaar verder, maar het eind van een reis waar spreker zelf bijna drie jaar aan heeft mee gedaan, is in zicht. Hij heeft die reis zelf als zeer prettig ervaren. Dit is overigens de eerste begroting, gelet op de septembercirculaire, die in een plus eindigt als het gaat om het structurele saldo voor alle jaren. Dat is uitzonderlijk. Dat betekent ook dat de begroting die vanavond hopelijk wordt vastgesteld op een positieve manier aan de volgende ploeg kan worden doorgegeven. De partijen die verkiezings winst boeken en aan de coalitie mogen deelnemen, kunnen dadeljk ook redelijk goed starten. Toen dit college begon, werd het direct met minnen om de oren geslagen. Spreker hoopt dat die positie van avond niet wordt gewijzigd en dat de raadsleden daar ook met prudentie mee omgaan. Toen de Zomemota werd behandeld, was er nog sprake van een andere situatie, veel somberder en negatiever. Nu ziet het er redelijk positief uit. Tegelijkertijd is er sprake van oplopende inflatie, staat de stad voor gigantische opgaven en is het huidige beleid qua betaalbaarheid soms al moeilijk rond te breien. Dus moet het college voorzichtig blijven.

Maar er is ook al sprake van winstwaarschu wingen. In de nieuwe gemeente-CAO is een loonsverhoging van 3,8% opgenomen, met een looptijd tot het voorjaar. Dat is een fikse kostenpost, waar in de begroting nog geen rekening mee is gehouden. In de brief over de septembercirculaire was die kwestie al aangestipt. Spreker gunt de ambtenaren die verhoging overigens van harte, want ze doen het hartstikke goed. Verder is er sprake van een oplopende inflatie. Het Rijk rekent met een inflatie van 1,8% voor de eigen begroting, terwijl Schiedam met i,6% rekent. De cijfers van het Rijk zijn echter van augustus. Het vermoeden is dat de inflatie nog verder zal oplopen en ook dat heeft een structureel negatief effect op de begroting. De kosten in het sociaal domein blijven ook stijgen, evenals die voor de openbare ruimte en de bouw. De prijzen vliegen de lucht in. Dat betekent nogal wat voor de begroting en het saldo, want daarmee is het positieve saldo uit de septembercirculaire snel verdampt. Dat is de reden van de heroverweging met betrekking tot de hondenbelasting en het eerste jaar van de Rofterdampas. In het kader van de raadsbreed aangenomen motie van vorig jaar zouden de bezuinigingen van vorig jaar, de OZB-verhoging en de afschaling van de tegemoetkoming meerkosten, worden terugge draaid als er weer geld zou zijn.

In de brief over de septembercirculaire is daaraan gerefereerd maar is ook al aangegeven dat het college daarvoor geen mogelijkheden zag. Die boodschap staat nog steeds overeind. Motie nr. 6, die hier vanavond over is ingediend, wordt dus ontraden. De leerwerkakkoorden van Rotterdam gelden voor de regio, dus ook voor Schiedam. Schiedam wil daar zo goed mogelijk bij aansluiten. Motie nr. 2 wordt daarom omarmd. Spreker heeft veel begrip voor motie nr. 3 om het ondernemers makkelijker te maken maar moeite met de termijn van 1 februari 2022. Er wordt in de motie om een onderzoek gevraagd, maar mogelijk moet daarvoor een plug-in worden aangeschaft, of er moeten andere technische zaken worden geregeld. Dat kost geld. De raad krijgt bij de Zomernota 2023 te horen wat dit precies kost. Daarna kan worden bezien of dat onderzoek er al of niet komt. Maar dat wil wel zeggen dat de termijn van 1 februari moet worden opgerekt. Als de motie op dat punt wordt gewijzigd, luidt het advies positief. De nieuwe raad en het nieuwe college kunnen zich volgendjaar opnieuw buigen over de Rot terdampas maar op dit moment wordt motie nr. i8 ontraden, vooral vanwege de financiële winstwaar schuwingen. In motie nr. 12 over het NME-centrum wordt om een onderzoek gevraagd. Dat onderzoek moet er inderdaad komen. Dat is in het verleden ook al toegezegd.

Spreker gaat kijken of het NME centrum, Irado en de Boshoek een zodanige samenwerking kunnen realiseren dat de bezuiniging haal baar is. Over het gestelde dat deze bezuiniging is ondergesneeuwd, wat natuurlijk niet de bedoeling

34

was, is al in de auditcommissie gediscussieerd. In deze commissie is afgesproken dat, als er voortaan een bezuinigingsmaatregel in de Zomernota staat, die ook in de begroting terugkomt en precies wordt omschreven. Het zou inderdaad fijn zijn als de formatie volgende week gereed is en er snel daarna weer geld naar de gemeenten stroomt maar spreker ziet dat voorlopig niet gebeuren. De gemeente ldaagt al vijf jaar over dejeugdzorgbudgetten. Minister Plasterk zag het probleem destijds niet, maar inmiddels zit dejeugdzorg in diepe ellende. En zo lang er geen geld komt, is er alle reden om zuinig om te blijven gaan met de positieve tijding uit de septembercirculaire. De heer Karens pest de heer Ruseler soms met de domineestoon die deze af en toe gebruikt om onheilstij dingen over de raad uit te storten. Dat is ook zijn rol, maar al drie jaar lang worden er in de Zomernota zwarte donderwolken gesignaleerd die richting de begroting in het najaar lijken op te lossen. De zon breekt dan niet door maar het is meestal net iets minder slecht weer dan bij de Zomernota wordt aangegeven. In plaats van te doemdenken, zou je ook kunnen uitgaan van een iets realisti scher weersvoorspelling.

De heer Ruseler herinnert de heer Karens eraan dat zijn fractie ook in de coalitie heeft geze ten en dat hij de afgelopen drie jaar ook heeft kunnen zien dat het college geen enkele prioriteit heeft kunnen leggen. Er zijn integendeel alleen maar discussies gevoerd, ook bij de begroting, over teruglo pende reserves, tekorten en bezuinigingen. Als er overigens een dominee nodig is om het Schiedamse schip niet te laten zinken, dan is dat prima. Feit is in elk geval dat spreker blijkbaar helder overkomt. De heer Karens vermoedt dat hij en de wethouder het meer eens zijn dan ze zelf denken. Spreker heeft de heer Ruseler waarschijnlijk nodig om iets realistischer te worden, maar de heer Ruse Ier heeft de raad soms nodig om iets minder negatief te worden. De heer Berns vraagt de heer Karens hoe deze aankijkt tegen de stijgende infiatiecijfers. Volgens de heer Karens vormen die de komende maanden wellicht een van de negatieve ef fecten maar er zullen ook wel weer positieve effecten zijn, want die zie je ook elkjaar. In het kader van de Zomernota wordt eikjaar over ver gaande maatregelen gesproken, maar tot nu toe zijn die gelukkig niet altijd nodig gebleken. De heer Ruseler wijst erop dat vorig jaar het grootste deel van het tekort is weggezuiverd met financiële maatregelen die niets te maken hadden met de exploitatie of de rekenrente.

Was dat niet ge beurd, dan had de gemeente 6 mln, in de min gestaan. Het was een gigantische operatie om dat voor elkaar te krijgen. Spreker is een positief ingesteld mens maar hij maakt zich grote zorgen over de fi nanciën, want niet voor niets krijgt de gemeente elk jaar wat dat betreft bijzondere brieven van de pro vincie. In de auditcommissie maar ook in de raadscommissie is met de woordvoerder van GroenLinks uitgebreid gesproken over de motie Keuzen in kaart. Er is in de zomer afgesproken om die keuzen in kaart te brengen en daarna ook de negatieve keuzen, zaken die zouden afvallen, op tafel te leggen. Dat is nog steeds niet gebeurd. GroenLinks vraagt het nu opnieuw, maar ook dit keer is het antwoord dat het college een ander proces heeft doorlopen. In de auditcommissie heeft spreker wel gezegd dat het het college had gesierd als de raad daar eerder van op de hoogte was gesteld, maar het proces was tot op het laatste moment niet goed in beeld. Het bleef spannend tot het allerlaatst. Daarna is ervoor geko zen om op detailniveau door de administratie van de gemeente heen te gaan. Toch heeft het college dit jaar meer van de begroting laten zien dan in voorgaande jaren en dat heeft wat opgeleverd. Vooral dankzij de ambtelijke ondersteuning zijn de informatiedichtheid en informatiewaarde van de begro ting de laatste drie jaar vergroot. De raad heeft veel vragen gesteld.

Er is vorig jaar gediscussieerd over

35

de wendbaarheid van de begroting en over wat er wel en niet wettelijk is. Er is toen ook naar de “En schede-formule” gevraagd. Daar is inzicht in gegeven. Het is prima om het gesprek op dit punt verder te voeren in de auditcommissie, want misschien zijn er nog meer zaken die het de raad mogelijk maken beter van zijn budgetrecht gebruik te laten maken. Op een gegeven moment houdt het echter op. Zou den er overigens negatieve keuzen hebben gelegen, dan had de raad die meegekregen. Dat is ook ge beurd na de begroting en de Zomernota 2019. Spreker gaat ervan uit dat een volgend college dat ook doet, want de raad heeft recht op die informatie, als die er is. De proef in Tilburg wordt uiteraard scherp gevolgd. Het college zal ook voldoen aan zijn ac tieve informatieplicht. De proef duurt echter lang, want er is sprake van zes maanden proefsamenwo nen. Dat wil zeggen dat de proef in totaal waarschijnlijk twee of drie jaar gaat duren maar als er tus sentijdse berichten van Tilburg komen, wordt de raad geïnformeerd. De stand van zaken met de kwestie van bijstandsgerechfigden die een gift ontvangen, is als volgt: er wordt bekeken of een gift extra inkomsten betekent of dat die vrij mag worden gelaten. Stroomopwaarts gaat daar netjes mee om, maar het DB van Stroomopwaarts heeft inmiddels bepaald dat de Kamermotie wordt gevolgd. In dat kader is er sprake van €1.200 vrije ruimte.

Iemand mag dus een gift ontvangen als het totale bedrag niet meer is dan €1.200 per jaar. De Stichting urgente noden (SUNN) zat daar eerst ook mee, want als iemand een tandartsbehandeling kreeg, kon dat een korting op de uitkering betekenen. Daarom wordt er nu generiek beleid gecreëerd. Dat besluit wordt zo snel mogelijk Haargestoomd, misschien door het DB van Stroomopwaarts, maar mocht een eventuele ver ordening moeten worden aangepast, dan komt die nog naar de raad. Als het DB hierover kan besluiten, wordt de raad erover geïnformeerd. Het Scholingsfonds ligt een beetje in het verlengde van de leerwerkakkoorden. Schiedam is met Rotterdam in gesprek over het zoveel mogelijk aansluiten bij die akkoorden. Spreker heeft binnen kort een kennismakingsgesprek met het Technisch College Rotterdam, dat zich ook met die kwestie bezighoudt. Een fonds, zoals het Scholingsfonds, kost echter wel geld en dat is momenteel geen optie. Daarom is er volgens mevrouw Zwang eerst om een onderzoek gevraagd. Als dat onderzoek is afgerond en de resultaten bekend zijn, kan de raad bezien of er ergens geld moet worden gevonden. De heer Ruseler zegt dat onderzoek direct toe. Motie nr. 16 wordt dus omarmd. Hij merkt over motie nr. 21 van de OPS op dat het college niet werkt met duurzaamheidspotjes of -hobby’s en projecten van GroenLinks.

Het college heeft te maken met raadsbesluiten, raadsbeleid en beleid dat door het college is vastgesteld. Hij heeft dus geen idee waar het geld voor deze motie vandaan moet ko men. Voor de duurzaamheidsmiddelen van Eneco moet de OPS vooral naar de andere fracties kijken, want die hebben een zeer klemmende besteding op die gelden gelegd. -

De heer Reuderink wil de wethouder daar graag een keer over bijpraten, want er zijn wel de gelijk financiële mogelijkheden. De heer Ruseler neemt daar kennis van. Hij is, net als LOS, blij met de sluitende begroting. Overigens was de bijdrage van de heer Meesters in de auditcommissie en in de reguliere commissie in houdelijk en scherp. Het SLV sprak over controleerbare elementen waarover ook al in de commissie is gesproken. Die elementen zitten vooral in de individuele beleidsstukken die de raad heeft aangenomen en die vervolgens moeten worden gecontroleerd. In de begroting wordt gewerkt met allerlei indicato ren die de raad in de auditcommissie heeft vastgesteld. Controle op het wel of niet moeten betalen van forensenbelasting is heel ingewikkeld. Daarom is het college niet voornemens om die in te voeren. Het klopt dat Schiedam inteert op zijn structurele reserves, maar de afgelopen jaren zijn er ook diverse re serves toegevoegd, niet alleen het geld van de verkoop van Eneco. Daarom heeft het college de afgelo pen jaren toch een positieve lijn in de begrotingen weten te realiseren.

36

Mevrouw Post sprak over het op de Werelderfgoedljst van Unesco plaatsen van de Schie damse jenever en de molens. In het verleden is een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden daar toe maar dat bleek ontzettend duur. Er worden veel eisen aan gesteld en dat zou ongeveer 4 fte kosten. Dat was financieel niet mogelijk en nu ook niet. Spreker begrijpt de opmerkingen over Samen Schiedam. Een onderzoek naar hoe Samen Schiedam wordt uitgevoerd, is daarom zeker op zijn plaats. Samen Schiedam zou toch al in 2022 wor den geëvalueerd, dus een en ander kan worden gecombineerd. Het probleem is momenteel dat er meer subsidie is aangevraagd dan er aan budget beschikbaar is; een mijoen meer. Aan de hand van een we gingskader, regels die zijn afgesproken, moet dus worden bekeken welke organisaties er wel binnen vallen en welke niet. In het ambtelijke voorstel dat nu voorligt, is een aantal organisaties afgevallen, maar er worden ook organisaties gehonoreerd, bijvoorbeeld J&S Projecten, SooS Blauwhuis en Fiets maatjes. Omdat er hoe dan ook binnen het budget moet worden gebleven, kan het dus gebeuren dat organisaties die eerst geen subsidie kregen dat nu wel krijgen en omgekeerd. Maar het college heeft nog niet naar het ambtelijke voorstel gekeken. Met het oog daarop verzoekt spreker de raad om het college eerst de gelegenheid te geven om dat te doen.